{"id":806559,"date":"2025-05-16T18:17:18","date_gmt":"2025-05-16T14:17:18","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=806559"},"modified":"2025-05-16T18:17:18","modified_gmt":"2025-05-16T14:17:18","slug":"rusiya-ilham-%c9%99liyevin-bu-fikrind%c9%99n-narahat-olub","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=806559","title":{"rendered":"Rusiya \u0130lham \u018fliyevin bu fikrind\u0259n narahat olub"},"content":{"rendered":"<p>\u201cSvobodnaya pressa\u201d: \u201cAz\u0259rbaycan Prezidentinin\u00a0 \u201cM\u0259rk\u0259zi Asiya, C\u0259nubi Qafqaz v\u0259 X\u0259z\u0259r vahid geosiyasi regiona \u00e7evrilir\u201d a\u00e7\u0131qlamas\u0131na geni\u015f m\u0259qal\u0259 h\u0259sr edib<\/p>\n<p><strong>Az\u0259rbaycan Prezidenti \u0130lham \u018fliyev bu yax\u0131nlarda b\u0259yan etdi ki, M\u0259rk\u0259zi Asiya, C\u0259nubi Qafqaz v\u0259 X\u0259z\u0259r vahid geosiyasi regiona \u00e7evrilir. O da qeyd olundu ki,\u00a0 region daha \u00e7ox xarici amill\u0259rl\u0259 ba\u011fl\u0131 d\u0259yi\u015fiklikl\u0259r\u0259 m\u0259ruz qal\u0131r\u201d. Musavat.com x\u0259b\u0259r verir ki, bu bar\u0259d\u0259 Rusiyan\u0131n \u201cSvobodnaya pressa\u201d n\u0259\u015fri yaz\u0131r.<\/strong><\/p>\n<p>N\u0259\u015fr yaz\u0131r ki, \u0130.\u018fliyev Rusiyan\u0131n t\u0259sirinin z\u0259ifl\u0259m\u0259sind\u0259n dan\u0131\u015faraq, bunu yeni xarici oyun\u00e7ular\u0131n- AB\u015e, A\u0130, T\u00fcrkiy\u0259, \u00c7in v\u0259 Fars k\u00f6rf\u0259zi \u00f6lk\u0259l\u0259rinin f\u0259all\u0131\u011f\u0131\u00a0 il\u0259 izah edib: \u201c\u0130lham \u018fliyev Bak\u0131n\u0131n n\u00fcmun\u0259sind\u0259n istifad\u0259 ed\u0259r\u0259k M\u0259rk\u0259zi Asiya v\u0259 C\u0259nubi Qafqaz \u00f6lk\u0259l\u0259rinin \u201c\u00f6zl\u0259ri \u00fc\u00e7\u00fcn optimal m\u0259saf\u0259 saxlamaq v\u0259 bundan faydalanaraq ham\u0131 il\u0259 qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 \u0259laq\u0259l\u0259r qurmaq\u201d \u00fc\u00e7\u00fcn tarixi f\u00fcrs\u0259t qar\u015f\u0131s\u0131nda olduqlar\u0131n\u0131 n\u00fcmayi\u015f etdirib. Eyni zamanda bildirilib ki, h\u0259r k\u0259s \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259n vacib olan \u201c\u0259n yax\u0131n v\u0259 \u0259n prioritet dair\u0259 \u2013 T\u00fcrk D\u00f6vl\u0259tl\u0259ri T\u0259\u015fkilat\u0131nda birl\u0259\u015fmi\u015f t\u00fcrk qrupu\u201d olmal\u0131d\u0131r. \u018fliyev bunu \u201cqarda\u015f birlik\u201d kimi qiym\u0259tl\u0259ndirir\u201d-n\u0259\u015fr qeyd edir.<\/p>\n<p>Sonra Amerikan\u0131n &#8220;Foreign Affairs&#8221; n\u0259\u015frind\u0259n \u00a0bununla ba\u011fl\u0131 yaz\u0131dan sitat g\u0259tirilir: \u201cT\u0259klif olunan geosiyasi konfiqurasiya Ukraynadak\u0131 m\u00fcnaqi\u015f\u0259nin m\u00fcdd\u0259ti, Q\u0259rbin Rusiyaya qar\u015f\u0131 sanksiyalar\u0131n\u0131n m\u0259hdudla\u015fd\u0131r\u0131c\u0131 t\u0259siri il\u0259 ba\u011fl\u0131 r\u0259yl\u0259r\u0259 \u0259saslan\u0131rd\u0131 ki, bu da onlar\u0131n t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcskarlar\u0131n\u0131n fikrinc\u0259, &#8220;Moskvaya \u0259ks istiqam\u0259td\u0259 tektonik s\u00fcr\u00fc\u015fm\u0259y\u0259&#8221; s\u0259b\u0259b oldu.<\/p>\n<p>\u201cBu c\u00fcr sxeml\u0259ri siyasi b\u0259yanatlarda t\u0259svir etm\u0259k asand\u0131r. Lakin tezlikl\u0259 m\u0259lum oldu ki, T\u00fcrkiy\u0259nin region \u00f6lk\u0259l\u0259rinin iqtisadiyyatlar\u0131na g\u00f6zl\u0259nil\u0259n maliyy\u0259 inyeksiyalar\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn v\u0259sait \u00e7at\u0131\u015fm\u0131r v\u0259 bu, siyasi, humanitar v\u0259 h\u0259rbi n\u00fcfuz imkanlar\u0131n\u0131 darald\u0131r.<\/p>\n<p>\u00dcst\u0259lik, n\u0259h\u0259ng iqtisadi (v\u0259 dig\u0259r) resurslar\u0131 il\u0259 \u00c7in buna mane oldu. Bu, \u00f6lk\u0259l\u0259rin siyasi elitas\u0131n\u0131 n\u00f6vb\u0259ti d\u0259f\u0259 xarici siyas\u0259tin bu v\u0259 ya dig\u0259r vektorunun xeyrin\u0259 se\u00e7im etm\u0259y\u0259, beyn\u0259lxalq al\u0259md\u0259 r\u0259qab\u0259t aparan \u201cAvropa\u201d v\u0259 \u201cAvrasiya\u201d inteqrasiya birlikl\u0259ri formatlar\u0131nda \u00f6z yerl\u0259rini axtarma\u011fa m\u0259cbur etdi.<\/p>\n<p>B\u00f6lg\u0259y\u0259 daha \u00e7ox \u00c7inin \u201cK\u0259m\u0259r v\u0259 Yol\u201d layih\u0259sind\u0259 tranzit d\u0259hlizi kimi bax\u0131lma\u011fa ba\u015flad\u0131, lakin variantda M\u0259rk\u0259zi Asiyadan C\u0259nubi Qafqazdan Rusiyadan yan ke\u00e7\u0259r\u0259k T\u00fcrkiy\u0259 v\u0259 Avropaya \u00e7\u0131x\u0131\u015f\u0131 var. T\u0259sad\u00fcfi deyil ki, \u018fliyev \u00c7in\u0259 s\u0259f\u0259rind\u0259n sonra yenid\u0259n \u201cOrta D\u0259hliz\u201din tranzit potensial\u0131ndan dan\u0131\u015f\u0131b\u201d-n\u0259\u015fr qeyd edir.<\/p>\n<p><img src=\"https:\/\/cdn.musavat.com\/news\/images\/A.K%C3%96%C5%9E%C6%8FL%C6%8FR%20YEN%C4%B0%20D%C4%B0ZAYN\/ali\/rk-d-nyas-n-tarixi-g-n-rezident-lham-liyev.png\" \/><\/p>\n<p>O da vur\u011fulan\u0131r ki, bu d\u0259hliz\u0259 \u00c7in-T\u00fcrkiy\u0259 sxemi kontekstind\u0259 kifay\u0259t q\u0259d\u0259r m\u00fcr\u0259kk\u0259b g\u00f6r\u00fcn\u00fcr: \u201cHindistan v\u0259 Pakistan aras\u0131nda son m\u00fcnaqi\u015f\u0259 mar\u015frutun ilkin m\u0259rh\u0259l\u0259sind\u0259 geosiyasi qeyri-sabitliyi \u00fcz\u0259 \u00e7\u0131xar\u0131b. T\u00fcrkiy\u0259y\u0259 g\u0259linc\u0259, AB\u015e prezidenti Donald Tramp\u0131n Yax\u0131n \u015e\u0259rq siyas\u0259tind\u0259 \u0259sas m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rd\u0259, x\u00fcsus\u0259n d\u0259 Suriya m\u0259s\u0259l\u0259sind\u0259 bu \u00f6lk\u0259y\u0259 m\u00fcnasib\u0259t transformasiya olunur. O, m\u00f6vcud ittifaqlar\u0131 v\u0259 regional dinamikan\u0131 d\u0259yi\u015fdirir\u201d.<\/p>\n<p>Daha sonra T\u00fcrkiy\u0259nin \u201cH\u00fcrriyet\u201d q\u0259zetinin yazd\u0131\u011f\u0131 m\u0259qal\u0259y\u0259 d\u0259 diqq\u0259t ayr\u0131l\u0131r: \u00a0\u201cYax\u0131n \u015e\u0259rqd\u0259 \u0259n\u0259n\u0259vi x\u0259tl\u0259r yox olma\u011fa ba\u015flay\u0131r v\u0259 yeni ay\u0131r\u0131c\u0131 x\u0259tl\u0259r yaran\u0131r. Bu da k\u00fcrdl\u0259r v\u0259 Suriya, \u0130raq v\u0259 Livandak\u0131 \u00e7oxsayl\u0131 m\u00fcnaqi\u015f\u0259l\u0259rd\u0259 oldu\u011fu kimi daimi v\u0259 homojen ittifaqlar\u0131 son d\u0259r\u0259c\u0259 \u00e7\u0259tinl\u0259\u015fdirir. Fars k\u00f6rf\u0259zi \u00f6lk\u0259l\u0259ri il\u0259 \u0130ran, T\u00fcrkiy\u0259 v\u0259 Misir aras\u0131nda regionda yeni v\u0259 g\u0259rgin r\u0259qab\u0259t yaran\u0131r\u201d.<\/p>\n<p>Qeyd olunur ki, yeni reall\u0131qlarda Ankara \u00f6z geosiyasi konturlar\u0131n\u0131 m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirm\u0259y\u0259 \u00e7al\u0131\u015f\u0131r: \u201cLakin bir analitikin dediyi kimi, maraqlar\u0131n \u00fcst-\u00fcst\u0259 d\u00fc\u015fm\u0259si s\u0259b\u0259bind\u0259n T\u00fcrkiy\u0259nin AB\u015e \u00fc\u00e7\u00fcn strateji d\u0259y\u0259rinin m\u00f6hk\u0259m \u015f\u0259kild\u0259 b\u0259rq\u0259rar oldu\u011funa inanaraq, k\u00f6hn\u0259 ideyalara uy\u011fun h\u0259r\u0259k\u0259t edir. Amma m\u00fcmk\u00fcn bonuslar, \u0130rana investisiya v\u0259dl\u0259ri v\u0259 sanksiyalar\u0131n l\u0259\u011fvi kontekstind\u0259 \u00fcmumi Amerika x\u0259ttind\u0259n k\u0259nara \u00e7\u0131xmalar da ola bil\u0259r ki, bu da t\u0259bii ki, regional g\u00fcc balans\u0131na t\u0259sir ed\u0259c\u0259k. M\u0259hz buna g\u00f6r\u0259 d\u0259 g\u00fccl\u00fc bir anlay\u0131\u015f var ki, \u201cOrta D\u0259hliz\u201dd\u0259 m\u00fch\u00fcm tranzit n\u00f6qt\u0259si olan T\u00fcrkiy\u0259 d\u0259 AB\u015e t\u0259r\u0259find\u0259n bloklan\u0131r v\u0259 buna g\u00f6r\u0259 d\u0259 region \u00f6lk\u0259l\u0259rinin spesifik \u00e7oxvektorlu xarici siyas\u0259ti davam etdirm\u0259k imkanlar\u0131 daral\u0131r. \u00dcst\u0259lik, d\u0259niz yollar\u0131nda, x\u00fcsus\u0259n d\u0259 \u201cYax\u0131n \u015e\u0259rqd\u0259n Avropaya ged\u0259n qap\u0131da\u201d qeyri-sabitlik var\u201d.<\/p>\n<p>N\u0259\u015fr yaz\u0131r ki, \u00a0\u201cOrta Asiya v\u0259 C\u0259nubi Qafqaz\u0131 \u00e7\u0259tin g\u00fcnl\u0259r g\u00f6zl\u0259yir\u201d dey\u0259n m\u0259\u015fhur t\u00fcrkiy\u0259li ekspert Levent Y\u0131lmaz\u0131n proqnozu \u00f6z\u00fcn\u00fc do\u011fruldur:<\/p>\n<p>\u201c\u0130ndi \u00c7in Q\u0259rb\u0259 y\u00f6n\u0259lmi\u015f siyas\u0259t y\u00fcr\u00fcd\u00fcr, amma sabah h\u0259r \u015fey s\u00fcr\u0259tl\u0259 d\u0259yi\u015f\u0259 bil\u0259r. Amma h\u0259l\u0259lik M\u0259rk\u0259zi Asiya v\u0259 C\u0259nubi Qafqaz \u00f6lk\u0259l\u0259ri potensial v\u0259 y\u0259qin ki, qa\u00e7\u0131lmaz daxili sars\u0131nt\u0131lara malik m\u00fcr\u0259kk\u0259b geosiyasi labirintd\u0259 do\u011fru gedirl\u0259r. B\u00f6y\u00fck d\u0259yi\u015fiklikl\u0259r d\u00f6vr\u00fc g\u0259lir&#8230;\u201d<\/p>\n<p>Qeyd ed\u0259k ki, \u0130lham \u018fliyevin bu m\u00f6vqeyi haz\u0131rk\u0131 beyn\u0259lxalq m\u00fcnasib\u0259tl\u0259r sistemind\u0259 d\u0259yi\u015f\u0259n \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015flara cavab verm\u0259kl\u0259 yana\u015f\u0131, Az\u0259rbaycan\u0131n milli maraqlar\u0131na xidm\u0259t edir. Rusiya n\u0259\u015frinin narahatl\u0131\u011f\u0131 da buradan qaynaqlan\u0131r&#8230;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u201cSvobodnaya pressa\u201d: \u201cAz\u0259rbaycan Prezidentinin\u00a0 \u201cM\u0259rk\u0259zi Asiya, C\u0259nubi Qafqaz v\u0259 X\u0259z\u0259r vahid geosiyasi regiona \u00e7evrilir\u201d a\u00e7\u0131qlamas\u0131na geni\u015f m\u0259qal\u0259 h\u0259sr edib Az\u0259rbaycan Prezidenti \u0130lham \u018fliyev bu yax\u0131nlarda b\u0259yan etdi ki, M\u0259rk\u0259zi Asiya, C\u0259nubi Qafqaz v\u0259 X\u0259z\u0259r vahid geosiyasi regiona \u00e7evrilir. O da qeyd olundu ki,\u00a0 region daha \u00e7ox xarici amill\u0259rl\u0259 ba\u011fl\u0131 d\u0259yi\u015fiklikl\u0259r\u0259 m\u0259ruz qal\u0131r\u201d. Musavat.com x\u0259b\u0259r verir ki, bu bar\u0259d\u0259 Rusiyan\u0131n \u201cSvobodnaya pressa\u201d n\u0259\u015fri yaz\u0131r. N\u0259\u015fr yaz\u0131r ki, \u0130.\u018fliyev Rusiyan\u0131n t\u0259sirinin z\u0259ifl\u0259m\u0259sind\u0259n dan\u0131\u015faraq, bunu yeni xarici oyun\u00e7ular\u0131n- AB\u015e, A\u0130, T\u00fcrkiy\u0259, \u00c7in v\u0259 Fars k\u00f6rf\u0259zi \u00f6lk\u0259l\u0259rinin f\u0259all\u0131\u011f\u0131\u00a0 il\u0259 izah edib: \u201c\u0130lham \u018fliyev Bak\u0131n\u0131n&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":806560,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[4],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/1b54fabf9499c97f29b6d9ab99966988.jpg",649,329,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/1b54fabf9499c97f29b6d9ab99966988.jpg",649,329,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/1b54fabf9499c97f29b6d9ab99966988.jpg",649,329,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/1b54fabf9499c97f29b6d9ab99966988-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/1b54fabf9499c97f29b6d9ab99966988.jpg",649,329,false],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/1b54fabf9499c97f29b6d9ab99966988.jpg",640,324,false],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/1b54fabf9499c97f29b6d9ab99966988.jpg",649,329,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/1b54fabf9499c97f29b6d9ab99966988.jpg",649,329,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/1b54fabf9499c97f29b6d9ab99966988-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/1b54fabf9499c97f29b6d9ab99966988.jpg",649,329,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=4\" rel=\"category\">Siyas\u0259t<\/a>","rttpg_excerpt":"\u201cSvobodnaya pressa\u201d: \u201cAz\u0259rbaycan Prezidentinin\u00a0 \u201cM\u0259rk\u0259zi Asiya, C\u0259nubi Qafqaz v\u0259 X\u0259z\u0259r vahid geosiyasi regiona \u00e7evrilir\u201d a\u00e7\u0131qlamas\u0131na geni\u015f m\u0259qal\u0259 h\u0259sr edib Az\u0259rbaycan Prezidenti \u0130lham \u018fliyev bu yax\u0131nlarda b\u0259yan etdi ki, M\u0259rk\u0259zi Asiya, C\u0259nubi Qafqaz v\u0259 X\u0259z\u0259r vahid geosiyasi regiona \u00e7evrilir. O da qeyd olundu ki,\u00a0 region daha \u00e7ox xarici amill\u0259rl\u0259 ba\u011fl\u0131 d\u0259yi\u015fiklikl\u0259r\u0259 m\u0259ruz qal\u0131r\u201d. Musavat.com x\u0259b\u0259r verir&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/806559"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=806559"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/806559\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":806562,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/806559\/revisions\/806562"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/806560"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=806559"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=806559"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=806559"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}