{"id":807219,"date":"2025-05-20T19:38:45","date_gmt":"2025-05-20T15:38:45","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=807219"},"modified":"2025-05-20T19:38:45","modified_gmt":"2025-05-20T15:38:45","slug":"siyasi-hipnoz","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=807219","title":{"rendered":"Siyasi hipnoz"},"content":{"rendered":"<p><em><strong>Siyas\u0259tbazlar\u0131n sosial \u015f\u0259b\u0259k\u0259d\u0259ki m\u0259suliyy\u0259tsiz \u015f\u0131ltaql\u0131qlar\u0131na baxan zaman g\u00f6r\u00fcn\u0259n odur ki, siyasi maarif\u00e7iliy\u0259 h\u0259l\u0259 uzun m\u00fcdd\u0259t bundan sonra da ehtiyac olacaqd. \u201cV\u0259t\u0259nda\u015flar\u0131 pe\u015f\u0259kar t\u0259hlil maraqland\u0131rm\u0131r\u201d kimi zorla yeridil\u0259n fikirl\u0259r s\u0259b\u0259bind\u0259n siyasi m\u00fcst\u0259vid\u0259 \u201cucuz\u201d v\u0259 \u201cbaya\u011f\u0131\u201d \u015f\u0259rhl\u0259rin say\u0131 durmadan art\u0131r. \u018flb\u0259tt\u0259 ki, s\u00f6z\u00fcged\u0259n proses t\u0259sad\u00fcfi deyil v\u0259 bu, f\u0259sads\u0131z \u00f6tm\u0259z. Pe\u015f\u0259kar siyasi analitikan\u0131n meyarlar\u0131 o q\u0259d\u0259r c\u0131l\u0131zla\u015f\u0131b ki, art\u0131q ucuz istehza il\u0259 v\u0259 ya sad\u0259c\u0259 emosional s\u0259sl\u0259ndirilmi\u015f bir ne\u00e7\u0259 \u201c\u00e7\u0131lpaq\u201d c\u00fcml\u0259 bel\u0259 insanlara \u201csanball\u0131\u201d siyasi fikir kimi t\u0259qdim oluna bilir.<\/strong><\/em><\/p>\n<p>Bu fikirl\u0259r politoloq Asif Adilin \u201cSiyasi hipnoz\u201d adl\u0131 m\u0259qal\u0259sind\u0259 yer al\u0131b.<\/p>\n<p><strong>ARANTV.AZ\u00a0 <\/strong>m\u0259qal\u0259ni t\u0259qdim edir.<\/p>\n<p>Sosial \u015f\u0259b\u0259k\u0259l\u0259r say\u0259sind\u0259 m\u00fcasir d\u00f6vr\u00fcm\u00fczd\u0259 tamamil\u0259 yeni hesab oluna bil\u0259c\u0259k daha bir pe\u015f\u0259 n\u00f6v\u00fc d\u0259 k\u0259\u015ff olunub: sifari\u015fli statusbazlar. Bel\u0259 ki, m\u0259hz bu statusbazlar\u0131n canf\u0259\u015fanl\u0131\u011f\u0131 say\u0259sind\u0259 ucuz demaqoqlar\u0131n s\u00f6zbazl\u0131\u011f\u0131 k\u00fctl\u0259y\u0259 siyasi fikir, siyasi m\u00f6vqe v\u0259 daha t\u0259hl\u00fck\u0259li olan \u201cv\u0259t\u0259np\u0259rv\u0259rlik\u201d kimi t\u0259qdim olunur. Sosial \u015f\u0259b\u0259k\u0259 istifad\u0259\u00e7il\u0259rinin ictimai \u015f\u00fcuru is\u0259 bu c\u00fcr siyasi hipnozun t\u0259siri alt\u0131na d\u00fc\u015f\u0259r\u0259k z\u0259h\u0259rl\u0259nir. Baya\u011f\u0131 musiqil\u0259r insan\u0131n estetik z\u00f6vq\u00fcn\u00fc korlad\u0131\u011f\u0131 kimi, ucuz siyasi demaqogiya da k\u00fctl\u0259nin ictimai \u015f\u00fcurunu z\u0259h\u0259rl\u0259yir.<\/p>\n<p>\u018flb\u0259tt\u0259 ki, s\u00f6z\u00fcged\u0259n hal bir ay\u0131n v\u0259 h\u0259tta bir ne\u00e7\u0259 ilin t\u0259zah\u00fcr\u00fc deyil. Siyasi m\u00fcnasib\u0259tl\u0259ri dayazla\u015fd\u0131rmaq v\u0259 siyasi prosesl\u0259rin emosiyadan as\u0131l\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 art\u0131rmaq m\u0259qs\u0259dil\u0259 Q\u0259rb uzun onillikl\u0259r \u0259rzind\u0259 m\u0259qs\u0259dy\u00f6nl\u00fc \u015f\u0259kild\u0259 b\u00fct\u00fcn d\u00fcnyada siyasi analitikan\u0131 b\u0259sitl\u0259\u015fdirib v\u0259 t\u0259dric\u0259n onu tamamil\u0259 s\u0131radan \u00e7\u0131xar\u0131lmas\u0131na \u00e7al\u0131\u015f\u0131r. H\u0259r \u015fey ona do\u011fru gedir ki, \u201csiyasi analitika\u201d, \u201csiyasi proqnoz\u201d v\u0259 \u201csiyasi modell\u0259\u015fm\u0259\u201d tamamil\u0259 Q\u0259rbin m\u00fcst\u0259sna h\u00fcququ olmal\u0131d\u0131r. S\u00f6z\u00fcged\u0259n v\u0259zif\u0259 kollektiv Q\u0259rbin bilavasit\u0259 uzunm\u00fcdd\u0259tli geostrategiyas\u0131n\u0131n davam\u0131d\u0131r. \u00c7\u00fcnki siyasi fikir b\u0259sitl\u0259\u015fdikc\u0259 siyas\u0259td\u0259 emosiyalar\u0131n pay\u0131 art\u0131r, \u0259halinin ictimai t\u0259f\u0259kk\u00fcr\u00fcnd\u0259 is\u0259 radikal d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259 parazitinin inki\u015faf\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00fcnbit \u015f\u0259rait yarad\u0131l\u0131r. Qeyd olunan m\u00fcr\u0259kk\u0259b strategiyan\u0131n ba\u015fl\u0131ca h\u0259d\u0259fi c\u0259miyy\u0259tin par\u00e7alanmas\u0131d\u0131r. Saxta demokratik \u015f\u00fcarlar\u0131n arxas\u0131nda \u00e7ox zaman m\u0259hz bu c\u00fcr qorxunc m\u0259qs\u0259dl\u0259r dayan\u0131r. S\u00f6hb\u0259t milli maraqlardan v\u0259 d\u00f6vl\u0259t\u00e7iliyin qorunmas\u0131ndan ged\u0259n zaman romantizm ba\u011f\u0131\u015flanmaz sad\u0259l\u00f6vhl\u00fckd\u00fcr.<\/p>\n<p>B\u0259li, internet, o c\u00fcml\u0259d\u0259n sosial \u015f\u0259b\u0259k\u0259l\u0259r m\u00fcasir d\u00f6vr\u00fcn \u0259n m\u00fch\u00fcm k\u0259\u015ffl\u0259rind\u0259n biridir. Bununla yana\u015f\u0131, he\u00e7 t\u0259r\u0259dd\u00fcd etm\u0259d\u0259n dey\u0259 bil\u0259rik ki, sosial \u015f\u0259b\u0259k\u0259l\u0259r yuxar\u0131da b\u0259hs etdiyimiz Q\u0259rbin qlobal geostrategiyas\u0131n\u0131n \u0259sas al\u0259tidir. \u015e\u00fcbh\u0259siz ki, sosial \u015f\u0259b\u0259k\u0259l\u0259r vasit\u0259sil\u0259 sosial m\u00fch\u0259ndisliyin \u0259n m\u00fcr\u0259kk\u0259b \u0259m\u0259liyyatlar\u0131 h\u0259yata ke\u00e7irilir. Ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z informasiya \u0259sri \u00f6z\u00fc bel\u0259 dolay\u0131sil\u0259 s\u00f6z\u00fcged\u0259n m\u00fclahiz\u0259nin t\u0259sdiqidir.<\/p>\n<p>Uzun onillikl\u0259r \u0259rzind\u0259 h\u0259min o informasiya texnologiyalar\u0131 vasit\u0259sil\u0259 \u0259halinin ictimai \u015f\u00fcuruna planl\u0131 \u015f\u0259kild\u0259 yeridil\u0259n \u201cQ\u0259rb etalonlar\u0131\u201d say\u0259sind\u0259 bir \u00e7ox m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rd\u0259, o c\u00fcml\u0259d\u0259n analitikada birincilik k\u00f6n\u00fcll\u00fc \u015f\u0259kild\u0259 onlara t\u0259slim olunurdu. Q\u0259rb is\u0259 \u201cyum\u015faq g\u00fcc\u201d siyas\u0259tinin al\u0259tl\u0259rind\u0259n u\u011furla istifad\u0259 ed\u0259r\u0259k t\u0259sir co\u011frafiyas\u0131n\u0131 durmadan geni\u015fl\u0259ndirirdi. Siyasi sistem, qanunverici baza, iqtisadi m\u00fcnasib\u0259tl\u0259r, d\u0259y\u0259rl\u0259r sistemi, m\u0259d\u0259ni bax\u0131\u015flar, ictimai z\u00f6vq, milli identiklik v\u0259 dig\u0259r bu kimi m\u00fch\u00fcm sosial-siyasi t\u0259zah\u00fcrl\u0259r ham\u0131s\u0131 istisnas\u0131z olaraq zaman-zaman yuxar\u0131da b\u0259hs etdiyimiz siyas\u0259tin (qlobal manipulyasiyalar\u0131n) t\u0259sir alt\u0131nda qalm\u0131\u015fd\u0131.<\/p>\n<p>B\u00fct\u00fcn bu t\u0259lat\u00fcm v\u0259 stressl\u0259rd\u0259n salamat \u00e7\u0131xma\u011f\u0131m\u0131z\u0131n \u0259sas s\u0259b\u0259bl\u0259rind\u0259n biri m\u00fcst\u0259qil siyas\u0259t, siyasi irad\u0259, sabitlik v\u0259 milli birlikdir. El\u0259 ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 d\u00fc\u015fm\u0259nl\u0259ri h\u0259r zaman q\u0131c\u0131q ed\u0259n v\u0259 onlar\u0131n t\u0259xribatlar\u0131n\u0131n h\u0259d\u0259find\u0259 m\u0259hz Az\u0259rbaycan\u0131n m\u00fcst\u0259qil siyas\u0259ti, d\u00f6vl\u0259t ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131n\u0131n siyasi irad\u0259si, \u00f6lk\u0259mizd\u0259 ya\u015fanan sabitlik v\u0259 milli birlik m\u00fchiti olmu\u015fdur. Bu sad\u0259 siyasi h\u0259qiq\u0259tl\u0259ri unutmayaq v\u0259 sad\u0259l\u00f6vh olmayaq. Bu h\u0259qiq\u0259tl\u0259rin if\u015fas\u0131 bizl\u0259ri \u00f6z x\u0259st\u0259 ambisiyalar\u0131nda bo\u011fulan yaramaz riyakarlar\u0131n siyasi hipnozundan qoruya bil\u0259r.<\/p>\n<p>V\u0259t\u0259nda\u015f onu da bilm\u0259lidir ki, gurultulu siyasi demaqogiya hipnoz kimidir, yaln\u0131z ay\u0131landa ba\u015fa d\u00fc\u015f\u00fcrs\u0259n ki, aldand\u0131n. Hipnoza qar\u015f\u0131 \u0259sla \u00e7\u0131x\u0131\u015f etmirik v\u0259 ola bilsin ki, bu \u00fcsul hans\u0131sa x\u0259st\u0259likl\u0259rin m\u00fcalic\u0259sind\u0259 istifad\u0259 oluna bil\u0259r. Ancaq psixologiya elmin\u0259 g\u00f6r\u0259, hipnoz t\u0259lqin\u0259 uy\u011funlu\u011fu olan s\u00fcni yuxu v\u0259 ya yuxu-oyan\u0131ql\u0131q aras\u0131 bir hald\u0131r. Hipnoz\u00e7unun s\u00f6zl\u0259 t\u0259lqini n\u0259tic\u0259sind\u0259 insanlarda yuxuyab\u0259nz\u0259r v\u0259ziyy\u0259tin x\u00fcsusi n\u00f6v\u00fcd\u00fcr. Siyas\u0259td\u0259 \u00f6zl\u0259rin\u0259 yer qoparm\u0131\u015f demaqoqlar\u0131n da h\u0259d\u0259fi eynidir: k\u00fctl\u0259ni yuxuyab\u0259nz\u0259r v\u0259ziyy\u0259t\u0259 salaraq \u00f6z \u00e7irkli manipulyasiyalar\u0131n\u0131 h\u0259yata ke\u00e7irtm\u0259k. Radikal t\u0259f\u0259kk\u00fcr sahibl\u0259rinin siyasi al\u0259tl\u0259rinin m\u0259zmununa diqq\u0259t yetirin: \u015fantaj, t\u0259hdid, acl\u0131q, yalan, b\u00f6htan, t\u0259hqir, k\u00fc\u00e7\u0259 i\u011fti\u015fa\u015flar\u0131na \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015f v\u0259 s. Bunlar ham\u0131s\u0131 eynilikl\u0259 hipnoz kimi manipulyasiya n\u00f6vl\u0259ridir.<\/p>\n<p>Onlar\u0131n bu c\u00fcr hipnozlar\u0131n\u0131n h\u0259d\u0259fi \u015f\u0259faland\u0131rmaqla \u0259laq\u0259li deyil. Bu c\u00fcr siyasi \u0259xlaq sahibl\u0259ri ucuz demaqogiyadan \u015farlatan sehrbazlar\u0131n \u0259lind\u0259 olan sehrli \u00e7ubuqlar kimi istifad\u0259 edirl\u0259r. Ancaq d\u00fcnyan\u0131n tarixin\u0259 qalib xalq kimi \u00f6z ad\u0131n\u0131 \u0259b\u0259di olaraq yazm\u0131\u015f Az\u0259rbaycan xalq\u0131na is\u0259 sehrbazl\u0131q yox, d\u00f6vl\u0259ti v\u0259 d\u00f6vl\u0259t\u00e7iliyi qoruya bil\u0259c\u0259k Prezident \u0130lham \u018fliyevin n\u00fcmayi\u015f etdirdiyi ali siyasi irad\u0259, dayan\u0131ql\u0131 inki\u015faf\u0131 t\u0259min ed\u0259n sabitlik v\u0259 milli birliyimizi qoruyan h\u0259mr\u0259ylik m\u00fchiti laz\u0131md\u0131r. Son bir ne\u00e7\u0259 il \u0259rzind\u0259 \u00f6lk\u0259mizd\u0259 aktiv \u015f\u0259kild\u0259 t\u0259\u015fviq olunan siyasi dialoq m\u00fchiti is\u0259 h\u0259min bu birliyi v\u0259 sabitliyi qoruyan \u0259sas ideoloji amildir.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Siyas\u0259tbazlar\u0131n sosial \u015f\u0259b\u0259k\u0259d\u0259ki m\u0259suliyy\u0259tsiz \u015f\u0131ltaql\u0131qlar\u0131na baxan zaman g\u00f6r\u00fcn\u0259n odur ki, siyasi maarif\u00e7iliy\u0259 h\u0259l\u0259 uzun m\u00fcdd\u0259t bundan sonra da ehtiyac olacaqd. \u201cV\u0259t\u0259nda\u015flar\u0131 pe\u015f\u0259kar t\u0259hlil maraqland\u0131rm\u0131r\u201d kimi zorla yeridil\u0259n fikirl\u0259r s\u0259b\u0259bind\u0259n siyasi m\u00fcst\u0259vid\u0259 \u201cucuz\u201d v\u0259 \u201cbaya\u011f\u0131\u201d \u015f\u0259rhl\u0259rin say\u0131 durmadan art\u0131r. \u018flb\u0259tt\u0259 ki, s\u00f6z\u00fcged\u0259n proses t\u0259sad\u00fcfi deyil v\u0259 bu, f\u0259sads\u0131z \u00f6tm\u0259z. Pe\u015f\u0259kar siyasi analitikan\u0131n meyarlar\u0131 o q\u0259d\u0259r c\u0131l\u0131zla\u015f\u0131b ki, art\u0131q ucuz istehza il\u0259 v\u0259 ya sad\u0259c\u0259 emosional s\u0259sl\u0259ndirilmi\u015f bir ne\u00e7\u0259 \u201c\u00e7\u0131lpaq\u201d c\u00fcml\u0259 bel\u0259 insanlara \u201csanball\u0131\u201d siyasi fikir kimi t\u0259qdim oluna bilir. Bu fikirl\u0259r politoloq Asif Adilin \u201cSiyasi hipnoz\u201d adl\u0131 m\u0259qal\u0259sind\u0259 yer al\u0131b. ARANTV.AZ\u00a0&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":807220,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[19],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/a9883e7b174775158882928942910899259.jpg",975,540,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/a9883e7b174775158882928942910899259.jpg",975,540,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/a9883e7b174775158882928942910899259.jpg",975,540,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/a9883e7b174775158882928942910899259-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/a9883e7b174775158882928942910899259-660x365.jpg",660,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/a9883e7b174775158882928942910899259-840x465.jpg",640,354,true],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/a9883e7b174775158882928942910899259.jpg",975,540,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/a9883e7b174775158882928942910899259.jpg",975,540,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/a9883e7b174775158882928942910899259-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/a9883e7b174775158882928942910899259.jpg",975,540,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=19\" rel=\"category\">G\u00fcnd\u0259m<\/a>","rttpg_excerpt":"Siyas\u0259tbazlar\u0131n sosial \u015f\u0259b\u0259k\u0259d\u0259ki m\u0259suliyy\u0259tsiz \u015f\u0131ltaql\u0131qlar\u0131na baxan zaman g\u00f6r\u00fcn\u0259n odur ki, siyasi maarif\u00e7iliy\u0259 h\u0259l\u0259 uzun m\u00fcdd\u0259t bundan sonra da ehtiyac olacaqd. \u201cV\u0259t\u0259nda\u015flar\u0131 pe\u015f\u0259kar t\u0259hlil maraqland\u0131rm\u0131r\u201d kimi zorla yeridil\u0259n fikirl\u0259r s\u0259b\u0259bind\u0259n siyasi m\u00fcst\u0259vid\u0259 \u201cucuz\u201d v\u0259 \u201cbaya\u011f\u0131\u201d \u015f\u0259rhl\u0259rin say\u0131 durmadan art\u0131r. \u018flb\u0259tt\u0259 ki, s\u00f6z\u00fcged\u0259n proses t\u0259sad\u00fcfi deyil v\u0259 bu, f\u0259sads\u0131z \u00f6tm\u0259z. Pe\u015f\u0259kar siyasi analitikan\u0131n meyarlar\u0131 o q\u0259d\u0259r c\u0131l\u0131zla\u015f\u0131b&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/807219"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=807219"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/807219\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":807221,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/807219\/revisions\/807221"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/807220"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=807219"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=807219"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=807219"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}