{"id":808056,"date":"2025-05-24T11:40:13","date_gmt":"2025-05-24T07:40:13","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=808056"},"modified":"2025-05-24T11:40:13","modified_gmt":"2025-05-24T07:40:13","slug":"qohumla-evlilik-qadagasi-g%c9%99lir-nikah-idar%c9%99l%c9%99rin%c9%99-axin-var","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=808056","title":{"rendered":"Qohumla evlilik qada\u011fas\u0131 g\u0259lir, nikah idar\u0259l\u0259rin\u0259 ax\u0131n var"},"content":{"rendered":"<p><strong>\u0130yulun 1-d\u0259n qanuna d\u0259yi\u015fiklik q\u00fcvv\u0259y\u0259 min\u0259c\u0259k dey\u0259 ail\u0259l\u0259r\u00a0 \u201c\u00f6z i\u00e7ind\u0259 g\u0259lin\u201d axtar\u0131r<\/strong><\/p>\n<p>\u201cAz\u0259rbaycanda qohum evlilikl\u0259rini qada\u011fan ed\u0259n qanun q\u0259bul edil\u0259nd\u0259n sonra qohum evliliyi ed\u0259n \u015f\u0259xsl\u0259r bunu s\u00fcr\u0259tl\u0259ndirib\u201d.<\/p>\n<p><em>\u201cYeni M\u00fcsavat\u201d bildirir ki, bunu deputat Adil V\u0259liyev deyib. O qeyd edib ki, bel\u0259 faktlar insanlar\u0131n he\u00e7 d\u0259 ham\u0131s\u0131n\u0131n bu d\u0259yi\u015fikliy\u0259 haz\u0131r olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6st\u0259rir: \u201cQeyri-r\u0259smi nikah hallar\u0131n\u0131n olmas\u0131 faktlar\u0131 da var. Bu faktlar m\u0259i\u015f\u0259t zorak\u0131l\u0131\u011f\u0131 z\u0259minind\u0259 cinay\u0259t hadis\u0259si t\u00f6r\u0259dil\u0259nd\u0259 yay\u0131l\u0131r. Sabirabadda g\u0259nc q\u0131z\u0131n qeyri-r\u0259smi nikahda oldu\u011fu \u015f\u0259xs t\u0259r\u0259find\u0259n \u00f6ld\u00fcr\u00fcl\u00fcb K\u00fcr \u00e7ay\u0131na at\u0131lmas\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 d\u0259h\u015f\u0259tli fakt oldu. O q\u0131z 15 ya\u015f\u0131ndan qeyri-r\u0259smi nikahda ya\u015fay\u0131b, 16 ya\u015f\u0131nda is\u0259 h\u0259yata vida etdi. \u00c7ox t\u0259\u0259ss\u00fcfedici hald\u0131r ki, valideynl\u0259r deyirl\u0259r ki, ail\u0259d\u0259 h\u0259r \u015fey ba\u015f ver\u0259 bil\u0259r. Lakin \u0259sas m\u0259qama toxunmurlar ki, qanuna 1 il\u0259 yax\u0131nd\u0131r bel\u0259 bir d\u0259yi\u015fiklik olunub, amma 15 ya\u015f\u0131nda q\u0131z qeyri-r\u0259smi nikahda olub. \u201d\u015e\u00fcurda inqilab&#8221; m\u0259s\u0259l\u0259si deyil\u0259n anlay\u0131\u015f var. D\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr\u0259m ki, bizim mental d\u0259y\u0259rl\u0259rimizd\u0259 problem var&#8221;.<\/em><\/p>\n<p>Deputat t\u0259klif edib ki, qohum evlilikl\u0259rinin qada\u011fan olunmas\u0131 haqq\u0131nda qanun iyulun 1-d\u0259 q\u00fcvv\u0259y\u0259 min\u0259nd\u0259n sonra intensiv monitorinql\u0259rin h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn yeni mexanizml\u0259ri t\u0259tbiq edilsin: \u201cYeni monitorinql\u0259rin n\u0259tic\u0259l\u0259ri g\u0259l\u0259n ilin hesabat\u0131nda yer almal\u0131d\u0131r. Biz n\u0259tic\u0259y\u0259 baxaq ki, Milli M\u0259clisin \u0259ziyy\u0259ti he\u00e7\u0259mi ged\u0259c\u0259k, yoxsa qohum evlilikl\u0259rind\u0259 azalma olacaq? \u018fg\u0259r azalma tendensiyas\u0131 olmasa, biz n\u00f6vb\u0259ti d\u0259f\u0259 Cinay\u0259t M\u0259c\u0259ll\u0259sind\u0259 daha s\u0259rt sanksiyalar\u0131n q\u0259bulu m\u0259s\u0259l\u0259sin\u0259 baxmal\u0131y\u0131q. Ba\u015fa d\u00fc\u015f\u00fcr\u0259m ki, Cinay\u0259t M\u0259c\u0259ll\u0259si liberalla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 bizim d\u00f6vl\u0259t siyas\u0259tidir. Amma qanuna d\u0259yi\u015fiklikl\u0259r statistikada effekt verm\u0259y\u0259c\u0259ks\u0259, Cinay\u0259t M\u0259c\u0259ll\u0259sind\u0259 daha a\u011f\u0131r sanksiyalar\u0131n q\u0259bulu m\u0259s\u0259l\u0259sin\u0259 baxmal\u0131y\u0131q\u201d.<\/p>\n<p>Qeyd ed\u0259k ki, yax\u0131n qohumlar aras\u0131nda evliliyi qada\u011fan ed\u0259n qanun q\u0259bul edils\u0259 d\u0259, 2025-ci il iyulun 1-d\u0259n q\u00fcvv\u0259y\u0259 min\u0259c\u0259k. Qanuna \u0259sas\u0259n, xalaq\u0131z\u0131-xalao\u011flu, bibiq\u0131z\u0131-bibio\u011flu, day\u0131q\u0131z\u0131-day\u0131o\u011flu kimi qohumlar aras\u0131nda nikaha gir\u0259n \u015f\u0259xsl\u0259r inzibati m\u0259suliyy\u0259t\u0259 c\u0259lb olunacaq.<\/p>\n<p>Qohum evlilikl\u0259ri il\u0259 ba\u011fl\u0131 d\u0259qiq statistik m\u0259lumatlar ictimaiyy\u0259t\u0259 h\u0259r zaman a\u00e7\u0131q \u015f\u0259kild\u0259 t\u0259qdim olunmasa da, ekspertl\u0259r bu nikahlar\u0131n daha \u00e7ox Az\u0259rbaycan\u0131n c\u0259nub v\u0259 q\u0259rb b\u00f6lg\u0259l\u0259rind\u0259, x\u00fcsusil\u0259 L\u0259nk\u0259ran, Masall\u0131, C\u0259lilabad, G\u0259d\u0259b\u0259y, Tovuz, \u015e\u0259mkir, Qazax v\u0259 G\u0259nc\u0259 \u0259traf\u0131 \u0259razil\u0259rd\u0259 daha geni\u015f yay\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 bildirirl\u0259r. Bu b\u00f6lg\u0259l\u0259rd\u0259 qohum evlilikl\u0259ri b\u0259z\u0259n ad\u0259t-\u0259n\u0259n\u0259, b\u0259z\u0259n d\u0259 \u201cetibar edil\u0259n ail\u0259d\u0259n g\u0259lin alma\u201d d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259si il\u0259 \u0259sasland\u0131r\u0131l\u0131r.<\/p>\n<p><strong>Niy\u0259 qohum evlilikl\u0259ri t\u0259hl\u00fck\u0259lidir?<\/strong><\/p>\n<p>M\u00fct\u0259x\u0259ssisl\u0259r bildirir ki, t\u0259krar olunan qohum nikahlar\u0131 n\u0259tic\u0259sind\u0259 irsi x\u0259st\u0259likl\u0259rin yay\u0131lma ehtimal\u0131 xeyli art\u0131r. Genetik t\u0259dqiqatlar g\u00f6st\u0259rir ki, yax\u0131n qohumlar aras\u0131nda ba\u011flanan nikahlar n\u0259tic\u0259sind\u0259 do\u011fulan u\u015faqlarda anadang\u0259lm\u0259 x\u0259st\u0259likl\u0259r\u0259 tutulma riski \u0259h\u0259miyy\u0259tli d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 y\u00fcks\u0259lir. Bundan \u0259lav\u0259, bu c\u00fcr nikahlar psixoloji travmalar, ail\u0259daxili zorak\u0131l\u0131q v\u0259 sosial izolyasiya kimi probleml\u0259ri d\u0259 d\u0259rinl\u0259\u015fdirir.<\/p>\n<p>Sosioloqlar v\u0259 psixoloqlar vur\u011fulay\u0131rlar ki, qanunvericilik d\u0259yi\u015fiklikl\u0259ri yaln\u0131z formal yana\u015fmalarla m\u0259hdudla\u015fmamal\u0131, ictimai \u015f\u00fcurda d\u0259yi\u015fiklikl\u0259r\u0259 nail olmaq \u00fc\u00e7\u00fcn maarifl\u0259ndirm\u0259 kampaniyalar\u0131 apar\u0131lmal\u0131d\u0131r. Bu kampaniyalar t\u0259kc\u0259 h\u00fcquqi m\u0259lumatlar deyil, h\u0259m d\u0259 tibbi v\u0259 psixoloji bax\u0131mdan riskl\u0259ri \u0259hat\u0259 etm\u0259lidir.<\/p>\n<p>Bel\u0259likl\u0259, qohum evlilikl\u0259rin\u0259 qada\u011fa c\u0259miyy\u0259tin genetik sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131n\u0131n qorunmas\u0131, ail\u0259 institutunun m\u00f6hk\u0259ml\u0259ndirilm\u0259si v\u0259 qad\u0131nlar\u0131n h\u00fcquqlar\u0131n\u0131n m\u00fcdafi\u0259si bax\u0131m\u0131ndan m\u00fch\u00fcm add\u0131md\u0131r. Amma bu add\u0131m\u0131n u\u011furlu olmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn t\u0259k qanunvericilik deyil, ictimai \u015f\u00fcurda da d\u0259yi\u015fiklikl\u0259r ba\u015f verm\u0259lidir. C\u0259miyy\u0259tin haz\u0131r olmad\u0131\u011f\u0131 bir d\u0259yi\u015fiklik yaln\u0131z r\u0259q\u0259ml\u0259rd\u0259 yox, real h\u0259yatda da n\u0259tic\u0259 verm\u0259y\u0259 bil\u0259r.<\/p>\n<p><img src=\"https:\/\/www.mektebgushesi.az\/wp-content\/uploads\/2021\/10\/elcin.jpg\" alt=\"El\u00e7in \u018ff\u0259ndi: \u201cM\u0259kt\u0259bl\u0259rd\u0259 dini d\u0259rsl\u0259rin t\u0259dris olunmas\u0131 yolverilm\u0259zdir\u201d -  Mektebgushesi\" \/><\/p>\n<p><strong>\u00a0El\u00e7in \u018ff\u0259ndi\u00a0<\/strong><\/p>\n<p><strong>Sosioloq El\u00e7in \u018ff\u0259ndi m\u00f6vzu il\u0259 ba\u011fl\u0131 \u201cYeni M\u00fcsavat\u201da a\u00e7\u0131qlamas\u0131nda bildirib:<\/strong>\u00a0\u201cC\u0259miyy\u0259timizd\u0259 h\u0259l\u0259 d\u0259 mental qaydalar, mental t\u0259f\u0259kk\u00fcr \u00f6z h\u00f6kmranl\u0131\u011f\u0131n\u0131 saxlay\u0131r. Ail\u0259l\u0259rin, x\u00fcsusil\u0259 d\u0259 bu m\u00f6vzuda daha h\u0259ssas olmalar\u0131, \u0259lb\u0259tt\u0259 ki, qohum evliliyin\u0259 g\u0259tirib \u00e7\u0131xar\u0131r. Y\u0259ni yekunda h\u0259r bir valideyn ist\u0259yir ki, \u00f6vlad\u0131na tan\u0131d\u0131\u011f\u0131 ail\u0259nin v\u0259 yaxud uzun m\u00fcdd\u0259t g\u00f6rd\u00fcy\u00fc \u015f\u0259xsin \u00f6vlad\u0131na \u00fcst\u00fcnl\u00fck versin. Bel\u0259 hallar mental yana\u015fman\u0131n n\u0259tic\u0259sidir. H\u0259l\u0259 d\u0259 c\u0259miyy\u0259t yad insanlara qar\u015f\u0131 m\u00fcnasib\u0259td\u0259 y\u00fcks\u0259k s\u0259viyy\u0259y\u0259 \u00e7atmay\u0131b. Bunun \u00fc\u00e7\u00fcn biz m\u00fc\u0259yy\u0259n d\u00f6vr \u0259rzind\u0259 beyinl\u0259rd\u0259 inqilab etm\u0259liyik ki, insanlar t\u0259kc\u0259 qohumluq evlilikl\u0259rin\u0259 deyil, \u0259lav\u0259 m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rd\u0259 d\u0259 m\u00fcvafiq \u00fcnsiyy\u0259t v\u0259 kommunikasiya qurma\u011f\u0131 bacars\u0131nlar ki, bel\u0259 probleml\u0259r qar\u015f\u0131dak\u0131 d\u00f6vrl\u0259rd\u0259 formala\u015fmas\u0131n\u201d.<\/p>\n<p><strong>Sosioloq qeyd edib ki, haz\u0131rda qanunvericiliyin t\u0259l\u0259bin\u0259 uy\u011fun olaraq, m\u0259hz qohum evlilikl\u0259ri il\u0259 ba\u011fl\u0131 q\u0259rar q\u0259bul olunub v\u0259 iyul ay\u0131n\u0131n 1-d\u0259n etibar\u0259n xalaq\u0131z\u0131-xalao\u011flu, bibiq\u0131z\u0131-bibio\u011flu, day\u0131q\u0131z\u0131-day\u0131o\u011flu kimi qohumluq m\u00fcnasib\u0259tl\u0259ri \u0259sas\u0131nda ail\u0259 quranlar qanunvericiliyin t\u0259l\u0259bin\u0259 uy\u011fun olaraq c\u0259rim\u0259l\u0259n\u0259c\u0259kl\u0259r:<\/strong>\u00a0\u201cLakin c\u0259miyy\u0259timiz h\u0259l\u0259 d\u0259 buna tam haz\u0131r deyil. \u018fks\u0259riyy\u0259t d\u0259 1 iyul tarixin\u0259 q\u0259d\u0259r bu c\u00fcr nikaha girm\u0259y\u0259 \u00e7al\u0131\u015f\u0131r. Yax\u015f\u0131 olard\u0131 ki, insanlar\u0131m\u0131z t\u0259dric\u0259n bu c\u00fcr d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259d\u0259n uzaqla\u015fs\u0131nlar. Qanun q\u00fcvv\u0259y\u0259 mindikd\u0259n sonra, \u0259lb\u0259tt\u0259 ki, bu nikahlar\u0131n say\u0131 azalacaq, lakin k\u0259skin azalaca\u011f\u0131n\u0131 proqnozla\u015fd\u0131rmaq m\u00fcmk\u00fcn deyil. \u00c7\u00fcnki m\u00fc\u0259yy\u0259n m\u00fcdd\u0259t proses davam ed\u0259c\u0259k. Y\u0259qin ki, k\u0259skin azalma yaln\u0131z qanun q\u00fcvv\u0259y\u0259 mindikd\u0259n 5-6 il sonra m\u00fc\u015fahid\u0259 edil\u0259c\u0259k\u201d.<\/p>\n<p><strong>Yaz\u0131n\u0131 haz\u0131rlad\u0131: Xalid\u0259 G\u018fRAY<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u0130yulun 1-d\u0259n qanuna d\u0259yi\u015fiklik q\u00fcvv\u0259y\u0259 min\u0259c\u0259k dey\u0259 ail\u0259l\u0259r\u00a0 \u201c\u00f6z i\u00e7ind\u0259 g\u0259lin\u201d axtar\u0131r \u201cAz\u0259rbaycanda qohum evlilikl\u0259rini qada\u011fan ed\u0259n qanun q\u0259bul edil\u0259nd\u0259n sonra qohum evliliyi ed\u0259n \u015f\u0259xsl\u0259r bunu s\u00fcr\u0259tl\u0259ndirib\u201d. \u201cYeni M\u00fcsavat\u201d bildirir ki, bunu deputat Adil V\u0259liyev deyib. O qeyd edib ki, bel\u0259 faktlar insanlar\u0131n he\u00e7 d\u0259 ham\u0131s\u0131n\u0131n bu d\u0259yi\u015fikliy\u0259 haz\u0131r olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6st\u0259rir: \u201cQeyri-r\u0259smi nikah hallar\u0131n\u0131n olmas\u0131 faktlar\u0131 da var. Bu faktlar m\u0259i\u015f\u0259t zorak\u0131l\u0131\u011f\u0131 z\u0259minind\u0259 cinay\u0259t hadis\u0259si t\u00f6r\u0259dil\u0259nd\u0259 yay\u0131l\u0131r. Sabirabadda g\u0259nc q\u0131z\u0131n qeyri-r\u0259smi nikahda oldu\u011fu \u015f\u0259xs t\u0259r\u0259find\u0259n \u00f6ld\u00fcr\u00fcl\u00fcb K\u00fcr \u00e7ay\u0131na at\u0131lmas\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 d\u0259h\u015f\u0259tli fakt oldu. O q\u0131z 15 ya\u015f\u0131ndan qeyri-r\u0259smi nikahda&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":808057,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[1],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/ee224e563c967e63ef7ba33ee9de1ac2.jpg",824,500,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/ee224e563c967e63ef7ba33ee9de1ac2.jpg",824,500,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/ee224e563c967e63ef7ba33ee9de1ac2.jpg",824,500,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/ee224e563c967e63ef7ba33ee9de1ac2-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/ee224e563c967e63ef7ba33ee9de1ac2-602x365.jpg",602,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/ee224e563c967e63ef7ba33ee9de1ac2.jpg",640,388,false],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/ee224e563c967e63ef7ba33ee9de1ac2.jpg",824,500,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/ee224e563c967e63ef7ba33ee9de1ac2.jpg",824,500,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/ee224e563c967e63ef7ba33ee9de1ac2-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/ee224e563c967e63ef7ba33ee9de1ac2.jpg",824,500,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=1\" rel=\"category\">C\u0259miyy\u0259t<\/a>","rttpg_excerpt":"\u0130yulun 1-d\u0259n qanuna d\u0259yi\u015fiklik q\u00fcvv\u0259y\u0259 min\u0259c\u0259k dey\u0259 ail\u0259l\u0259r\u00a0 \u201c\u00f6z i\u00e7ind\u0259 g\u0259lin\u201d axtar\u0131r \u201cAz\u0259rbaycanda qohum evlilikl\u0259rini qada\u011fan ed\u0259n qanun q\u0259bul edil\u0259nd\u0259n sonra qohum evliliyi ed\u0259n \u015f\u0259xsl\u0259r bunu s\u00fcr\u0259tl\u0259ndirib\u201d. \u201cYeni M\u00fcsavat\u201d bildirir ki, bunu deputat Adil V\u0259liyev deyib. O qeyd edib ki, bel\u0259 faktlar insanlar\u0131n he\u00e7 d\u0259 ham\u0131s\u0131n\u0131n bu d\u0259yi\u015fikliy\u0259 haz\u0131r olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6st\u0259rir: \u201cQeyri-r\u0259smi nikah hallar\u0131n\u0131n olmas\u0131&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/808056"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=808056"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/808056\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":808059,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/808056\/revisions\/808059"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/808057"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=808056"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=808056"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=808056"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}