{"id":808612,"date":"2025-05-27T18:24:28","date_gmt":"2025-05-27T14:24:28","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=808612"},"modified":"2025-05-27T18:24:28","modified_gmt":"2025-05-27T14:24:28","slug":"28-may-must%c9%99qillik-gunu-tariximizin-sanli-s%c9%99hif%c9%99si","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=808612","title":{"rendered":"28 May \u2013 M\u00fcst\u0259qillik G\u00fcn\u00fc: Tariximizin \u015fanl\u0131 s\u0259hif\u0259si"},"content":{"rendered":"<p><em><strong>28 May 1918-ci il \u2013 bu tarix h\u0259r bir az\u0259rbaycanl\u0131n\u0131n q\u0259lbind\u0259 f\u0259xar\u0259t v\u0259 q\u00fcrur hissi oyad\u0131r. M\u0259hz bu g\u00fcn Az\u0259rbaycan xalq\u0131 ilk d\u0259f\u0259 olaraq \u00f6z suveren d\u00f6vl\u0259tini \u2013 Az\u0259rbaycan Xalq C\u00fcmhuriyy\u0259tini (AXC) elan etdi. Bu, m\u00fcs\u0259lman \u015e\u0259rqind\u0259 ilk parlamentli respublika modeli idi v\u0259 mill\u0259timizin azadl\u0131q ruhunun, d\u00f6vl\u0259t\u00e7ilik irad\u0259sinin canl\u0131 t\u0259zah\u00fcr\u00fc idi.<\/strong><\/em><\/p>\n<p>AXC c\u0259mi 23 ay ya\u015fasa da, bu q\u0131sa d\u00f6vrd\u0259 d\u00f6vl\u0259t quruculu\u011fu sah\u0259sind\u0259 m\u00fch\u00fcm add\u0131mlar at\u0131ld\u0131. Qanunvericilik, t\u0259hsil, ordu quruculu\u011fu, iqtisadiyyat v\u0259 xarici \u0259laq\u0259l\u0259r sah\u0259l\u0259rind\u0259 m\u00fch\u00fcm islahatlar h\u0259yata ke\u00e7irildi. \u018fn \u0259h\u0259miyy\u0259tlisi is\u0259, ilk d\u0259f\u0259 qad\u0131nlara s\u0259sverm\u0259 h\u00fcququ verildi ki, bu da Az\u0259rbaycan\u0131n d\u00fcny\u0259vi v\u0259 qabaqc\u0131l d\u0259y\u0259rl\u0259r\u0259 sadiq oldu\u011funu n\u00fcmayi\u015f etdirirdi.<\/p>\n<p>Bu g\u00fcn biz Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n m\u00fcst\u0259qilliyinin davam\u00e7\u0131s\u0131 olaraq, AXC-nin qoydu\u011fu t\u0259m\u0259ll\u0259r \u00fcz\u0259rind\u0259 g\u00fccl\u00fc, m\u00fcasir v\u0259 suveren d\u00f6vl\u0259t qurmu\u015fuq. Ulu \u00f6nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyevin r\u0259hb\u0259rliyi il\u0259 yenid\u0259n b\u0259rpa olunan m\u00fcst\u0259qilliyimiz, Prezident \u0130lham \u018fliyevin u\u011furlu siyas\u0259ti say\u0259sind\u0259 m\u00f6hk\u0259ml\u0259n\u0259r\u0259k, regionda lider m\u00f6vqey\u0259 y\u00fcks\u0259lmi\u015fdir.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan tarixinin \u0259n \u015fanl\u0131 s\u0259hif\u0259l\u0259rind\u0259n biri 28 May 1918-ci ild\u0259 yaz\u0131ld\u0131. H\u0259min g\u00fcn Tiflisd\u0259 M\u00fcs\u0259lman \u015e\u0259rqind\u0259 v\u0259 t\u00fcrk-islam d\u00fcnyas\u0131nda ilk d\u0259f\u0259 olaraq demokratik, parlamentli respublika \u2013 Az\u0259rbaycan Xalq C\u00fcmhuriyy\u0259ti (AXC) elan olundu. Bu hadis\u0259 t\u0259kc\u0259 Az\u0259rbaycan \u00fc\u00e7\u00fcn deyil, b\u00fct\u00fcn m\u00fcs\u0259lman d\u00fcnyas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn b\u00f6y\u00fck tarixi \u0259h\u0259miyy\u0259t da\u015f\u0131y\u0131r.<\/p>\n<p>AXC demokratik d\u0259y\u0259rl\u0259ri \u00f6z\u00fcnd\u0259 \u0259ks etdir\u0259n Konstitusiya layih\u0259si haz\u0131rlad\u0131 v\u0259 d\u00f6vl\u0259t idar\u0259\u00e7iliyind\u0259 milli, dini, irqi b\u0259rab\u0259rliyi t\u0259min ed\u0259n prinsipl\u0259ri q\u0259bul etdi. Qad\u0131nlara se\u00e7ki h\u00fcququ verilm\u0259si il\u0259 Az\u0259rbaycan bir \u00e7ox Avropa \u00f6lk\u0259l\u0259rind\u0259n bel\u0259 \u0259vv\u0259l demokratik islahatlara imza atd\u0131. AXC-nin bu c\u0259sar\u0259tli add\u0131m\u0131 \u015e\u0259rq d\u00fcnyas\u0131nda bir ilk idi.<\/p>\n<p>Parlamentd\u0259 m\u00fcxt\u0259lif xalqlar\u0131n v\u0259 dini icmalar\u0131n n\u00fcmay\u0259nd\u0259l\u0259ri t\u0259msil olunurdu. Bu is\u0259 o d\u00f6vr \u00fc\u00e7\u00fcn inan\u0131lmaz d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 ir\u0259lid\u0259 olan tolerantl\u0131q v\u0259 \u00e7oxm\u0259d\u0259niyy\u0259tlilik n\u00fcmun\u0259si idi. AXC h\u0259m d\u0259 Az\u0259rbaycan dili d\u00f6vl\u0259t dili elan etdi v\u0259 milli t\u0259hsil sisteminin qurulmas\u0131 istiqam\u0259tind\u0259 m\u00fch\u00fcm add\u0131mlar atd\u0131.<\/p>\n<p>T\u0259\u0259ss\u00fcf ki, AXC 1920-ci ilin aprelind\u0259 sovet i\u015f\u011fal\u0131 n\u0259tic\u0259sind\u0259 s\u00fcquta u\u011frad\u0131. Lakin onun qoydu\u011fu d\u00f6vl\u0259t\u00e7ilik \u0259n\u0259n\u0259l\u0259ri Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n m\u00fcst\u0259qilliyinin b\u0259rpas\u0131nda \u0259sas dayaqlardan biri oldu.<\/p>\n<p>Bu g\u00fcn Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131 m\u0259hz AXC-nin ideyalar\u0131n\u0131n davam\u00e7\u0131s\u0131 olaraq, demokratik inki\u015faf yolunda ir\u0259lil\u0259yir. Az\u0259rbaycan Xalq C\u00fcmhuriyy\u0259ti b\u00fct\u00fcn m\u00fcs\u0259lman v\u0259 t\u00fcrk d\u00fcnyas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn azadl\u0131q v\u0259 m\u00fcst\u0259qillik n\u00fcmun\u0259si olaraq tarix\u0259 q\u0131z\u0131l h\u0259rfl\u0259rl\u0259 yaz\u0131l\u0131b.<\/p>\n<p>C\u00fcmhuriyy\u0259t d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 q\u0259bul olunan q\u0259rarlar bug\u00fcnk\u00fc m\u00fcst\u0259qil Az\u0259rbaycan\u0131n t\u0259m\u0259lini t\u0259\u015fkil edir. D\u00f6vl\u0259t atributlar\u0131, parlament idar\u0259\u00e7iliyi, milli ordu quruculu\u011fu, ilk ali m\u0259kt\u0259bin \u2013 Bak\u0131 D\u00f6vl\u0259t Universitetinin t\u0259sis edilm\u0259si, qad\u0131nlara s\u0259sverm\u0259 h\u00fcququnun verilm\u0259si v\u0259 sair kimi add\u0131mlar xalq\u0131n irad\u0259sin\u0259 s\u00f6yk\u0259n\u0259n bir d\u00f6vl\u0259t modelinin formala\u015fd\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00fcbut edirdi.<\/p>\n<p>Prezident \u0130lham \u018fliyevin r\u0259hb\u0259rliyi il\u0259 bu g\u00fcn Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131 h\u0259min irsin davam\u00e7\u0131s\u0131 olaraq, h\u00fcquqi d\u00f6vl\u0259t, g\u00fccl\u00fc iqtisadiyyat v\u0259 m\u00fcasir ordu il\u0259 regionun lider d\u00f6vl\u0259tl\u0259rind\u0259n birin\u0259 \u00e7evrilib. X\u00fcsusil\u0259 d\u0259 44 g\u00fcnl\u00fck V\u0259t\u0259n m\u00fcharib\u0259sind\u0259 qazan\u0131lan Q\u0259l\u0259b\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n m\u00fcst\u0259qilliyini daha da m\u00f6hk\u0259ml\u0259ndirdi v\u0259 tarix\u0259 yeni z\u0259f\u0259r s\u0259hif\u0259si yazd\u0131.<\/p>\n<p><img src=\"https:\/\/ikisahil.az\/upload\/\/2025\/05\/27\/\/-2b323d6e174835274280013895410356804.jpg\" alt=\"\" \/><\/p>\n<p><em><strong>Fidan \u018fliyeva,<br \/>\nYAP X\u0259tai rayon t\u0259\u015fkilat\u0131n\u0131n m\u0259sl\u0259h\u0259t\u00e7isi<\/strong><\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>28 May 1918-ci il \u2013 bu tarix h\u0259r bir az\u0259rbaycanl\u0131n\u0131n q\u0259lbind\u0259 f\u0259xar\u0259t v\u0259 q\u00fcrur hissi oyad\u0131r. M\u0259hz bu g\u00fcn Az\u0259rbaycan xalq\u0131 ilk d\u0259f\u0259 olaraq \u00f6z suveren d\u00f6vl\u0259tini \u2013 Az\u0259rbaycan Xalq C\u00fcmhuriyy\u0259tini (AXC) elan etdi. Bu, m\u00fcs\u0259lman \u015e\u0259rqind\u0259 ilk parlamentli respublika modeli idi v\u0259 mill\u0259timizin azadl\u0131q ruhunun, d\u00f6vl\u0259t\u00e7ilik irad\u0259sinin canl\u0131 t\u0259zah\u00fcr\u00fc idi. AXC c\u0259mi 23 ay ya\u015fasa da, bu q\u0131sa d\u00f6vrd\u0259 d\u00f6vl\u0259t quruculu\u011fu sah\u0259sind\u0259 m\u00fch\u00fcm add\u0131mlar at\u0131ld\u0131. Qanunvericilik, t\u0259hsil, ordu quruculu\u011fu, iqtisadiyyat v\u0259 xarici \u0259laq\u0259l\u0259r sah\u0259l\u0259rind\u0259 m\u00fch\u00fcm islahatlar h\u0259yata ke\u00e7irildi. \u018fn \u0259h\u0259miyy\u0259tlisi is\u0259, ilk d\u0259f\u0259 qad\u0131nlara s\u0259sverm\u0259 h\u00fcququ verildi ki, bu&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":808613,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[19],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/cc965788167523687386836714810261300.jpg",975,540,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/cc965788167523687386836714810261300.jpg",975,540,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/cc965788167523687386836714810261300.jpg",975,540,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/cc965788167523687386836714810261300-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/cc965788167523687386836714810261300-660x365.jpg",660,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/cc965788167523687386836714810261300-840x465.jpg",640,354,true],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/cc965788167523687386836714810261300.jpg",975,540,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/cc965788167523687386836714810261300.jpg",975,540,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/cc965788167523687386836714810261300-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/cc965788167523687386836714810261300.jpg",975,540,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=19\" rel=\"category\">G\u00fcnd\u0259m<\/a>","rttpg_excerpt":"28 May 1918-ci il \u2013 bu tarix h\u0259r bir az\u0259rbaycanl\u0131n\u0131n q\u0259lbind\u0259 f\u0259xar\u0259t v\u0259 q\u00fcrur hissi oyad\u0131r. M\u0259hz bu g\u00fcn Az\u0259rbaycan xalq\u0131 ilk d\u0259f\u0259 olaraq \u00f6z suveren d\u00f6vl\u0259tini \u2013 Az\u0259rbaycan Xalq C\u00fcmhuriyy\u0259tini (AXC) elan etdi. Bu, m\u00fcs\u0259lman \u015e\u0259rqind\u0259 ilk parlamentli respublika modeli idi v\u0259 mill\u0259timizin azadl\u0131q ruhunun, d\u00f6vl\u0259t\u00e7ilik irad\u0259sinin canl\u0131 t\u0259zah\u00fcr\u00fc idi. AXC c\u0259mi 23 ay&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/808612"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=808612"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/808612\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":808615,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/808612\/revisions\/808615"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/808613"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=808612"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=808612"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=808612"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}