{"id":809615,"date":"2025-06-05T17:50:00","date_gmt":"2025-06-05T13:50:00","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=809615"},"modified":"2025-06-05T17:50:00","modified_gmt":"2025-06-05T13:50:00","slug":"dondurmalardan-g%c9%99l%c9%99n-t%c9%99hluk%c9%99-bunlara-diqq%c9%99t-edin","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=809615","title":{"rendered":"Dondurmalardan g\u0259l\u0259n T\u018fHL\u00dcK\u018f- Bunlara diqq\u0259t edin!"},"content":{"rendered":"<p>Yay aylar\u0131nda istid\u0259n s\u0259rinl\u0259m\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn ilk \u00fcz tutdu\u011fumuz m\u0259hsullardan biri dondurmad\u0131r. U\u015faqlar\u0131n da, b\u00f6y\u00fckl\u0259rin d\u0259 sevimlisi olan bu m\u0259hsulun arxas\u0131nda g\u00f6r\u00fcnm\u0259z t\u0259hl\u00fck\u0259 gizl\u0259n\u0259 bil\u0259r. Dondurmalar\u0131n t\u0259rkibind\u0259 s\u00fcd olmamas\u0131, \u0259v\u0259zind\u0259 s\u00fcd \u0259v\u0259zl\u0259yicisi ad\u0131 il\u0259 palma ya\u011f\u0131n\u0131n \u00fcst\u00fcnl\u00fck t\u0259\u015fkil etdiyi d\u0259 \u0259sas\u0259n istehlak\u00e7\u0131 olaraq bir \u00e7oxlar\u0131n\u0131 maraqland\u0131rm\u0131r. \u00c7oxumuz ald\u0131\u011f\u0131m\u0131z dondurman\u0131n \u00fcz\u0259rind\u0259 yaz\u0131lan t\u0259rkib hiss\u0259l\u0259rini oxumuruq, oxusaq da \u201cE n\u00f6mr\u0259l\u0259ri\u201d il\u0259 qeyd olunmu\u015f madd\u0259l\u0259rin m\u0259nas\u0131n\u0131 anlam\u0131r\u0131q. U\u015faqlar\u0131n, b\u00f6y\u00fckl\u0259rin sev\u0259r\u0259k yediyi bu qidada sa\u011flaml\u0131\u011fa z\u0259r\u0259rli bir s\u0131ra madd\u0259l\u0259r var. S\u0259rinl\u0259nm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131m\u0131za bilm\u0259d\u0259n z\u0259r\u0259r veririk. \u201cE n\u00f6mr\u0259l\u0259rin\u201d arxas\u0131nda n\u0259l\u0259r yat\u0131r? Sa\u011flam dondurman\u0131n t\u0259rkibi nec\u0259 olmal\u0131d\u0131r?<\/p>\n<p><strong>Azad \u0130stehlak\u00e7\u0131lar Birliyinin s\u0259dri Eyyub H\u00fcseynov Musavat.com-a deyib ki, b\u00fct\u00fcn dondurma istehsal\u00e7\u0131lar\u0131 bilm\u0259lidir ki, s\u00fcd m\u0259hsulu olan dondurmalarda k\u0259r\u0259 ya\u011f\u0131 istifad\u0259 olunmal\u0131d\u0131r. B\u0259z\u0259n dondurma yey\u0259rk\u0259n bo\u011fazda ac\u0131 dad hiss olunur. Bu dad\u00a0 vaxt\u0131 ke\u00e7mi\u015f ya\u011flardan qaynaqlan\u0131r:<\/strong><\/p>\n<p>\u201cBizim v\u0259t\u0259nda\u015flara t\u00f6vsiy\u0259miz odur ki, burax\u0131lma tarixi il\u0259 yaral\u0131l\u0131q m\u00fcdd\u0259ti aras\u0131nda q\u0131sa f\u0259rq olan dondurmalara \u00fcst\u00fcnl\u00fck versinl\u0259r. Qurulu\u015funda deformasiya olan dondurmalar istiliy\u0259 m\u0259ruz qal\u0131b, t\u0259krar dondurulan m\u0259hsuldur. Bu da \u00e7irkl\u0259nmi\u015f dondurma hesab olunur, yem\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn t\u00f6vsiy\u0259 etmirik\u201d.<\/p>\n<p>Ekspert etiketl\u0259rin \u00fcz\u0259rind\u0259 olan t\u0259rkib m\u0259lumatlar\u0131 m\u00f6vzusunda bildirir ki, istehsal\u00e7\u0131 t\u0259rkibi haqq\u0131nda b\u00fct\u00fcn m\u0259lumatlar\u0131 m\u00fctl\u0259q qeyd etm\u0259lidir:<\/p>\n<p>\u201cAz\u0259rbaycan Qida T\u0259hl\u00fck\u0259sizliyi Agentliyi (AQTA) daim etiket m\u0259lumatlar\u0131 il\u0259 m\u0259hsulun t\u0259rkibini ara\u015fd\u0131r\u0131r, b\u0259zil\u0259rini if\u015fa edir. Bu proses davam etm\u0259lidir.\u00a0 H\u0259m\u00e7inin \u00a0istehlak\u00e7\u0131lar \u015f\u00fcbh\u0259li dondurmalara rast olan zaman \u201c1003\u201d qaynar x\u0259tti il\u0259 AQTA-a m\u0259lumat verm\u0259lidir. Haz\u0131rda \u0130qtisadiyyat Institutunda \u0259rzaq mallar\u0131n\u0131n etiket m\u0259lumatlar\u0131 bar\u0259d\u0259 standart q\u0259bul olunur. Azad \u0130stehlak\u00e7\u0131lar Birliyi texniki komit\u0259nin \u00fczv\u00fcd\u00fcr v\u0259 \u00e7al\u0131\u015f\u0131r\u0131q ki, etiket m\u0259lumatlar\u0131 istehlak\u00e7\u0131lar \u00fc\u00e7\u00fcn ba\u015fa d\u00fc\u015f\u00fcl\u0259n olsun\u201d.<\/p>\n<p><strong>Eyyub H\u00fcseynov \u201cetiketd\u0259 hans\u0131 qida \u0259lav\u0259l\u0259rini g\u00f6rd\u00fckd\u0259 h\u0259min m\u0259hsulu almaqdan imtina etm\u0259liyik\u201d sual\u0131na bel\u0259 cavab verib:<\/strong><\/p>\n<p>\u201cDiqq\u0259tli olmam\u0131z laz\u0131m olan inqrediyentl\u0259r bunlard\u0131r: hidrogenl\u0259\u015fdirilmi\u015f ya\u011flar, s\u00fcni r\u0259ngvericil\u0259r (m\u0259s\u0259l\u0259n, E132), s\u00fcni dadvericil\u0259r, E407 karraqenan, E441 jelatin, E120 karmin, E471 mono v\u0259 diqliseridl\u0259r, t\u0259rkibind\u0259 etil spirti olan xammallar, etil spirti istifad\u0259 edil\u0259r\u0259k istehsal olunan xammallar (hans\u0131 ki, \u201cistihal\u0259\u201d (\u0259slini d\u0259yi\u015fm\u0259) ba\u015f vermir, y\u0259ni etil spirti itmir). E132 &#8211; indigo karmin bir \u00e7ox m\u0259hsullarda istifad\u0259 edil\u0259n mavi sintetik qida boyas\u0131d\u0131r. Meyv\u0259 \u015fir\u0259l\u0259ri, limonadlar, yeyil\u0259 bil\u0259n buzlar, dondurmalar, \u015firniyyatlar, biskvit, tort, \u015fokolad, d\u0259rman v\u0259 kosmetika sektorlar\u0131nda \u00e7ox istifad\u0259 edilir. Ara\u015fd\u0131rmalara g\u00f6r\u0259 b\u0259zi insanlarda k\u0259skin allergik reaksiyalar yarad\u0131r. Hiperaktivlik, \u00fcr\u0259k bulanma, hipert\u0259zyiq, d\u0259ri reaksiyalar\u0131, t\u0259n\u0259ff\u00fcs probleml\u0259ri allergiyalara s\u0259b\u0259b olur. Bunun Avstraliyada qida s\u0259nayesind\u0259 istifad\u0259sin\u0259 qada\u011fa qoyulub. E407 &#8211; Karraqenan q\u0131rm\u0131z\u0131 d\u0259niz yosunlar\u0131ndan al\u0131nan polisaxariddir, \u00fc\u00e7 tipi vard\u0131r: (Kappa, Iota v\u0259 Lambda). E407 v\u0259 E407a kimi qida s\u0259nayesind\u0259 geni\u015f istifad\u0259 edilir. \u0130stehsal\u0131nda etil spirti istifad\u0259 edildiyi \u00fc\u00e7\u00fcn \u015f\u00fcbh\u0259lidir. E441 &#8211; jelatinin \u0259sas xam madd\u0259si donuz, b\u00f6y\u00fck v\u0259 ki\u00e7ikba\u015f heyvanlar\u0131n s\u00fcm\u00fck\u00a0 v\u0259 d\u0259ril\u0259ridir. Bir \u00e7ox funksiyas\u0131na g\u00f6r\u0259 qida s\u0259nayesind\u0259 geni\u015f istifad\u0259 edilir. M\u0259s\u0259l\u0259n, meyv\u0259 \u015fir\u0259l\u0259rind\u0259 durulducu kimi d\u0259 istifad\u0259 oluna bilir. Tamamil\u0259 bir heyvan m\u0259n\u015f\u0259li m\u0259hsuldur. Ad\u0259t\u0259n istehsal\u0131nda donuzdan al\u0131nan s\u00fcm\u00fck v\u0259 ya d\u0259ri\u00a0 istifad\u0259 olunmay\u0131bsa, ona \u201chalal\u201d sertifikat\u0131 verilir. Lakin realda is\u0259 istifad\u0259 olunan s\u00fcm\u00fck v\u0259 d\u0259rinin halal \u015f\u0259rtl\u0259rl\u0259 istehsal olunan heyvanlardan olmas\u0131 m\u00fctl\u0259qdir. E120 &#8211; Karmin t\u0259bii r\u0259ng vericidir. T\u0259bii burada o dem\u0259k deyil ki, z\u0259r\u0259rsizdir. \u018fsas\u0259n Peruda istehsal olunur. Cochineal adl\u0131 b\u00f6c\u0259kl\u0259rd\u0259n \u0259ld\u0259 edilir. B\u00f6c\u0259kl\u0259rin istifad\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn 90 g\u00fcnl\u00fck yeti\u015fm\u0259 m\u0259rh\u0259l\u0259sin\u0259 \u00e7atmaqlar\u0131 laz\u0131md\u0131r. Bu ya\u015fa \u00e7atm\u0131\u015f di\u015fi b\u00f6c\u0259kl\u0259rd\u0259n 3 f\u0259rqli metodla karmin istehsal olunur: b\u00f6c\u0259kl\u0259rin isti suya sal\u0131nmas\u0131 il\u0259 onlardan r\u0259ng al\u0131nmas\u0131, b\u00f6c\u0259kl\u0259ri g\u00fcn\u0259\u015f i\u015f\u0131\u011f\u0131 alt\u0131nda qurutma il\u0259, sobalarda qurutma il\u0259. Kolbasa v\u0259 sosisl\u0259rd\u0259 d\u0259 geni\u015f istifad\u0259 olunur. B\u00f6c\u0259kl\u0259r m\u00fcs\u0259lmanlar \u00fc\u00e7\u00fcn haram oldu\u011funa g\u00f6r\u0259 E120 \u0259lav\u0259 edilmi\u015f ist\u0259nil\u0259n qidadan \u00e7\u0259kinm\u0259k laz\u0131md\u0131r. E471 is\u0259 mono v\u0259 diqliseridl\u0259r ya\u011f tur\u015fular\u0131d\u0131r. Heyvan v\u0259 bitki m\u0259n\u015f\u0259li ola bil\u0259r. Qliserin v\u0259 ya\u011f tur\u015fular\u0131ndan \u0259ld\u0259 edilir. Heyvan m\u0259n\u015f\u0259li olanlar halal istehsal \u015f\u0259rtl\u0259rin\u0259 riay\u0259t edilmi\u015f heyvanlardan al\u0131nmal\u0131d\u0131r. Bitki m\u0259n\u015f\u0259li olanlarda is\u0259 GMO olmal\u0131 deyil&#8221;.<\/p>\n<p><strong>Eyyub H\u00fcseynov deyib ki, dondurma alark\u0259n m\u00fctl\u0259q etiket m\u0259lumatlar\u0131n\u0131 diqq\u0259tl\u0259 oxumaq laz\u0131md\u0131r:<\/strong>\u00a0 \u201cDondurma v\u0259 meyv\u0259 buzu aras\u0131ndak\u0131 f\u0259rq n\u0259dir? Dondurma il\u0259 meyv\u0259 buzu aras\u0131ndak\u0131 \u0259sas f\u0259rq quru madd\u0259 miqdar\u0131ndad\u0131r. Tam ya\u011fl\u0131 dondurmada \u0259n az\u0131 40 faiz, meyv\u0259 buzlar\u0131nda is\u0259 \u0259n az\u0131 12 faiz quru madd\u0259 olur. Tam ya\u011fl\u0131 dondurmada s\u00fcd ya\u011f\u0131n\u0131n miqdar\u0131 \u0259n az 12 faiz, meyv\u0259 buzlar\u0131nda is\u0259 0-2,5 faizdir. Dondurman\u0131n \u0259sas inqrediyenti s\u00fcdd\u00fcr, meyv\u0259 buzlar\u0131nda is\u0259 bu sudur\u201d.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>M\u0259nz\u0259r NOVRUZLU<\/strong><br \/>\n<strong>Musavat.com<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Yay aylar\u0131nda istid\u0259n s\u0259rinl\u0259m\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn ilk \u00fcz tutdu\u011fumuz m\u0259hsullardan biri dondurmad\u0131r. U\u015faqlar\u0131n da, b\u00f6y\u00fckl\u0259rin d\u0259 sevimlisi olan bu m\u0259hsulun arxas\u0131nda g\u00f6r\u00fcnm\u0259z t\u0259hl\u00fck\u0259 gizl\u0259n\u0259 bil\u0259r. Dondurmalar\u0131n t\u0259rkibind\u0259 s\u00fcd olmamas\u0131, \u0259v\u0259zind\u0259 s\u00fcd \u0259v\u0259zl\u0259yicisi ad\u0131 il\u0259 palma ya\u011f\u0131n\u0131n \u00fcst\u00fcnl\u00fck t\u0259\u015fkil etdiyi d\u0259 \u0259sas\u0259n istehlak\u00e7\u0131 olaraq bir \u00e7oxlar\u0131n\u0131 maraqland\u0131rm\u0131r. \u00c7oxumuz ald\u0131\u011f\u0131m\u0131z dondurman\u0131n \u00fcz\u0259rind\u0259 yaz\u0131lan t\u0259rkib hiss\u0259l\u0259rini oxumuruq, oxusaq da \u201cE n\u00f6mr\u0259l\u0259ri\u201d il\u0259 qeyd olunmu\u015f madd\u0259l\u0259rin m\u0259nas\u0131n\u0131 anlam\u0131r\u0131q. U\u015faqlar\u0131n, b\u00f6y\u00fckl\u0259rin sev\u0259r\u0259k yediyi bu qidada sa\u011flaml\u0131\u011fa z\u0259r\u0259rli bir s\u0131ra madd\u0259l\u0259r var. S\u0259rinl\u0259nm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131m\u0131za bilm\u0259d\u0259n z\u0259r\u0259r veririk. \u201cE n\u00f6mr\u0259l\u0259rin\u201d arxas\u0131nda n\u0259l\u0259r yat\u0131r? Sa\u011flam dondurman\u0131n t\u0259rkibi nec\u0259&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":809616,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[1],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/6c7f781fff480bed1ed41ac76e2acff9.jpg",870,500,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/6c7f781fff480bed1ed41ac76e2acff9.jpg",870,500,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/6c7f781fff480bed1ed41ac76e2acff9.jpg",870,500,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/6c7f781fff480bed1ed41ac76e2acff9-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/6c7f781fff480bed1ed41ac76e2acff9-635x365.jpg",635,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/6c7f781fff480bed1ed41ac76e2acff9-840x483.jpg",640,368,true],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/6c7f781fff480bed1ed41ac76e2acff9.jpg",870,500,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/6c7f781fff480bed1ed41ac76e2acff9.jpg",870,500,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/6c7f781fff480bed1ed41ac76e2acff9-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/6c7f781fff480bed1ed41ac76e2acff9.jpg",870,500,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=1\" rel=\"category\">C\u0259miyy\u0259t<\/a>","rttpg_excerpt":"Yay aylar\u0131nda istid\u0259n s\u0259rinl\u0259m\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn ilk \u00fcz tutdu\u011fumuz m\u0259hsullardan biri dondurmad\u0131r. U\u015faqlar\u0131n da, b\u00f6y\u00fckl\u0259rin d\u0259 sevimlisi olan bu m\u0259hsulun arxas\u0131nda g\u00f6r\u00fcnm\u0259z t\u0259hl\u00fck\u0259 gizl\u0259n\u0259 bil\u0259r. Dondurmalar\u0131n t\u0259rkibind\u0259 s\u00fcd olmamas\u0131, \u0259v\u0259zind\u0259 s\u00fcd \u0259v\u0259zl\u0259yicisi ad\u0131 il\u0259 palma ya\u011f\u0131n\u0131n \u00fcst\u00fcnl\u00fck t\u0259\u015fkil etdiyi d\u0259 \u0259sas\u0259n istehlak\u00e7\u0131 olaraq bir \u00e7oxlar\u0131n\u0131 maraqland\u0131rm\u0131r. \u00c7oxumuz ald\u0131\u011f\u0131m\u0131z dondurman\u0131n \u00fcz\u0259rind\u0259 yaz\u0131lan t\u0259rkib hiss\u0259l\u0259rini oxumuruq, oxusaq da&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/809615"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=809615"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/809615\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":809617,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/809615\/revisions\/809617"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/809616"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=809615"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=809615"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=809615"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}