{"id":809631,"date":"2025-06-05T17:57:31","date_gmt":"2025-06-05T13:57:31","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=809631"},"modified":"2025-06-05T17:57:31","modified_gmt":"2025-06-05T13:57:31","slug":"%c9%99vv%c9%99l-bosanana-pis-baxirdilar-indi-is%c9%99","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=809631","title":{"rendered":"\u018fvv\u0259l bo\u015fanana pis bax\u0131rd\u0131lar, indi is\u0259 &#8230;"},"content":{"rendered":"<p><em><strong>Evliliyin \u201cq\u0131z\u0131l qaydas\u0131\u201d h\u0259yat yolda\u015f\u0131n\u0131z\u0131 d\u0259yi\u015fm\u0259k yox, onu anlama\u011fa \u00e7al\u0131\u015fmaqd\u0131r&#8230;<\/strong><\/em><\/p>\n<p><u><strong>Ail\u0259 c\u0259miyy\u0259tin t\u0259m\u0259l da\u015f\u0131 say\u0131l\u0131r. Lakin son ill\u0259rd\u0259 bo\u015fanma hallar\u0131n\u0131n artmas\u0131 bu t\u0259m\u0259l da\u015f\u0131n\u0131n sars\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6st\u0259rir. &#8220;Bir \u00f6m\u00fcr boyu birlikd\u0259&#8221; il\u0259 ba\u015flayan \u00fcmidl\u0259r &#8220;bizd\u0259 al\u0131nmad\u0131&#8221;nun\u00a0 m\u0259yuslu\u011fu il\u0259 t\u00fck\u0259nir. Bo\u015fanma, sad\u0259c\u0259, iki n\u0259f\u0259rin ayr\u0131l\u0131\u011f\u0131 deyil \u2013 ail\u0259, \u00f6vladlar v\u0259 b\u0259z\u0259n b\u00fct\u00f6v n\u0259sill\u0259rin h\u0259yat\u0131nda d\u0259rin izl\u0259r buraxan sosial problemdir. B\u0259s, harada s\u0259hv edirik? Kimdir bu s\u0259hn\u0259nin g\u00f6r\u00fcnm\u0259y\u0259n g\u00fcnahkar\u0131?: c\u0259miyy\u0259tmi, valideynl\u0259rmi, d\u0259yi\u015f\u0259n zamanm\u0131, yoxsa bir-birini anlama\u011f\u0131 bacarmayan \u00fcr\u0259kl\u0259r?<\/strong><\/u><\/p>\n<p><u><strong><img src=\"https:\/\/ikisahil.az\/upload\/\/2025\/06\/04\/\/-be3b0b54174904996354586531910656005.jpg\" alt=\"\" \/><\/strong><\/u><\/p>\n<p><strong>Bu yaz\u0131da biz sad\u0259c\u0259 statistikaya baxmayaca\u011f\u0131q. Biz s\u0259b\u0259bl\u0259rin k\u00f6k\u00fcn\u0259 en\u0259c\u0259k, susqun m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rin psixologiyas\u0131n\u0131 a\u00e7acaq v\u0259\u00a0 m\u00fct\u0259x\u0259ssisl\u0259rin fikirl\u0259rin\u0259 \u0259saslanaraq, bo\u015fanman\u0131n \u0259sas s\u0259b\u0259bl\u0259rini, c\u0259miyy\u0259t\u0259 v\u0259 f\u0259rdl\u0259r\u0259 t\u0259sirini, habel\u0259 \u00e7\u0131x\u0131\u015f yollar\u0131n\u0131 m\u00fczakir\u0259 ed\u0259c\u0259yik, ail\u0259ni qoruma\u011f\u0131n m\u00fcmk\u00fcn yollar\u0131n\u0131 ara\u015fd\u0131raca\u011f\u0131q. \u00c7\u00fcnki da\u011f\u0131lm\u0131\u015f h\u0259r bir ail\u0259, sad\u0259c\u0259, bir c\u00fctl\u00fcy\u00fcn deyil, bir mill\u0259tin sabah\u0131na vurulan z\u0259rb\u0259dir.<\/strong><\/p>\n<p><strong>Bo\u015fanma hallar\u0131n\u0131n artmas\u0131 bu prosesin c\u0259miyy\u0259td\u0259 getdikc\u0259 adi\u00a0 hal kimi d\u0259y\u0259rl\u0259ndirilm\u0259si riskini do\u011furur<\/strong><\/p>\n<p><strong><img src=\"https:\/\/ikisahil.az\/upload\/\/2025\/06\/04\/\/-7302e3f517490494856674945501097518.jpg\" alt=\"\" \/><\/strong><\/p>\n<p>Milli M\u0259clisin deputat\u0131\u00a0<strong>G\u00fcnay A\u011famal\u0131<\/strong>\u00a0m\u00f6vzu il\u0259 ba\u011fl\u0131\u00a0<strong>\u201c\u0130ki sahil\u201d<\/strong>\u0259 a\u00e7\u0131qlamas\u0131nda diqq\u0259t\u0259 \u00e7atd\u0131rd\u0131 ki, evlilikd\u0259n q\u0131sa m\u00fcdd\u0259t sonra ba\u015f ver\u0259n bo\u015fanma hallar\u0131 c\u0259miyy\u0259timizi ciddi narahat ed\u0259n m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rd\u0259ndir. Ail\u0259 c\u0259miyy\u0259tin, c\u0259miyy\u0259t is\u0259 d\u00f6vl\u0259tin t\u0259m\u0259l s\u00fctunlar\u0131ndan biridir v\u0259 onun z\u0259ifl\u0259m\u0259si b\u00fct\u00f6vl\u00fckd\u0259 ictimai m\u00fcnasib\u0259tl\u0259r sistemind\u0259 d\u0259rin m\u0259nfi t\u0259sirl\u0259r do\u011fura bil\u0259r. T\u0259\u0259ss\u00fcf ki, son ill\u0259r \u00f6lk\u0259mizd\u0259 bo\u015fanmalar\u0131n dinamikas\u0131 artmaqdad\u0131r v\u0259 bu prosesin arxas\u0131nda h\u0259m\u00a0 sosial, psixoloji s\u0259b\u0259bl\u0259r, h\u0259m d\u0259 qlobal m\u00fcst\u0259vid\u0259 c\u0259r\u0259yan ed\u0259n m\u0259nfi tendensiyalar da yer al\u0131r.<\/p>\n<p><img src=\"https:\/\/ikisahil.az\/upload\/\/2025\/06\/04\/\/-490640b4174905010081566840310787624.jpg\" alt=\"\" \/><\/p>\n<p>G.A\u011famal\u0131 vur\u011fulad\u0131 ki, bo\u015fanma iki insan\u0131n ayr\u0131l\u0131\u011f\u0131 il\u0259 yana\u015f\u0131, eyni zamanda, u\u015faqlara, ail\u0259nin yax\u0131n \u00e7evr\u0259sin\u0259 v\u0259 b\u00fct\u00f6vl\u00fckd\u0259 c\u0259miyy\u0259tin ail\u0259 institutuna m\u0259nfi t\u0259sir g\u00f6st\u0259rir. Ail\u0259 m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rind\u0259 s\u0259bir, qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 anlay\u0131\u015f, empatiya v\u0259 m\u0259suliyy\u0259t \u0259sas dayaqlar kimi m\u00f6hk\u0259ml\u0259ndirilm\u0259lidir. Eyni zamanda, bo\u015fanma hallar\u0131n\u0131n artmas\u0131 bu prosesin c\u0259miyy\u0259td\u0259 getdikc\u0259 adi\u00a0 hal kimi d\u0259y\u0259rl\u0259ndirilm\u0259si riskini do\u011furur.<\/p>\n<p>Deputat\u0131n s\u00f6zl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259, bu c\u00fcr hallar\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 almaq \u00fc\u00e7\u00fcn kompleks yana\u015fmaya ehtiyac var. Bel\u0259 ki, ail\u0259 d\u0259y\u0259rl\u0259rinin daha \u00e7ox t\u0259bli\u011fi, g\u0259ncl\u0259rin ail\u0259 qurma\u011fa psixoloji v\u0259 h\u00fcquqi haz\u0131rl\u0131\u011f\u0131n\u0131n art\u0131r\u0131lmas\u0131, ail\u0259 institutunu m\u00f6hk\u0259ml\u0259ndir\u0259n qanunvericilik bazas\u0131n\u0131n daha da t\u0259kminl\u0259\u015fdirilm\u0259si vacibdir.<\/p>\n<p><strong>Yolun sonu bo\u015fanma olmas\u0131n deyiriks\u0259, yolun \u0259vv\u0259lin\u0259 d\u00fczg\u00fcn niyy\u0259tl\u0259 \u00e7\u0131xmal\u0131y\u0131q&#8230;<\/strong><\/p>\n<p><img src=\"https:\/\/ikisahil.az\/upload\/\/2025\/06\/04\/\/-692baebe174904950856903522910013111.jpg\" alt=\"\" \/><\/p>\n<p>Ail\u0259, Qad\u0131n v\u0259 U\u015faq Probleml\u0259ri \u00fczr\u0259 D\u00f6vl\u0259t Komit\u0259sinin (AQUPDK) ba\u015f m\u0259sl\u0259h\u0259t\u00e7isi, h\u00fcquq\u015f\u00fcnas\u00a0<strong>Rafiq Mahmudov\u00a0<\/strong>s\u00f6z\u00fcged\u0259n m\u0259s\u0259l\u0259 il\u0259 ba\u011fl\u0131 \u201c<strong>\u0130ki sahil\u201d<\/strong>\u0259 \u00f6z\u0259l a\u00e7\u0131qlamas\u0131nda bildirdi ki, bo\u015fanman\u0131n arxas\u0131nda duran s\u0259b\u0259bl\u0259r t\u0259kc\u0259 bir v\u0259 ya iki amill\u0259 m\u0259hdudla\u015fm\u0131r. Amma \u0259n \u00e7ox qar\u015f\u0131la\u015f\u0131lan probleml\u0259r\u0259 diqq\u0259t yetirs\u0259k g\u00f6r\u0259 bil\u0259rik ki, bu s\u0259b\u0259bl\u0259rin i\u00e7ind\u0259 ail\u0259d\u0259 ya\u015fanan psixo-sosial probleml\u0259rin \u00fcst\u00fcn olmas\u0131d\u0131r. Bir \u00e7ox c\u00fctl\u00fckl\u0259r bir-birini yet\u0259rinc\u0259 tan\u0131madan, b\u0259z\u0259n is\u0259 ail\u0259 t\u0259siri v\u0259 ya t\u0259zyiqi il\u0259 ail\u0259 qururlar. Ail\u0259 qurandan sonra ortaya \u00e7\u0131xan bir-birin\u0259 uy\u011funla\u015fma \u00e7\u0259tinlikl\u0259ri v\u0259 ard\u0131nca valideyn m\u0259suliyy\u0259ti yaranan x\u0259yallar\u0131n da\u011f\u0131lmas\u0131na g\u0259tirib \u00e7\u0131xar\u0131r. Emosional uy\u011funlu\u011fun olmamas\u0131, \u00fcnsiyy\u0259t \u00e7at\u0131\u015fmazl\u0131\u011f\u0131, h\u00f6rm\u0259tin t\u0259dric\u0259n azalmas\u0131 da m\u00fcnasib\u0259tin k\u00f6k\u00fcn\u00fc sars\u0131d\u0131r. \u018ftraf m\u00fchitin t\u0259siri d\u0259 az deyil. Tan\u0131nm\u0131\u015f simalar\u0131n ayr\u0131l\u0131qlar\u0131, serial v\u0259 filml\u0259rd\u0259 bo\u015fanman\u0131n adi, b\u0259z\u0259n d\u0259 \u201cazadl\u0131q\u201d kimi t\u0259qdim olunmas\u0131 insanlarda bu m\u0259s\u0259l\u0259y\u0259 daha \u201crahat\u201d yana\u015fma formala\u015fd\u0131r\u0131r. Sosial \u015f\u0259b\u0259k\u0259l\u0259rd\u0259 &#8220;xo\u015fb\u0259xt deyils\u0259ns\u0259, get&#8221; kimi mesajlar\u0131n arxas\u0131nda ail\u0259 da\u011f\u0131l\u0131r, u\u015faq psixologiyas\u0131 sars\u0131l\u0131r, c\u0259miyy\u0259tin \u0259sas dayaqlar\u0131 z\u0259rb\u0259 al\u0131r.<\/p>\n<p><img src=\"https:\/\/ikisahil.az\/upload\/\/2025\/06\/04\/\/-fc5dda17174904992038132621011003275.jpg\" alt=\"\" \/><\/p>\n<p>Komit\u0259 n\u00fcmay\u0259nd\u0259si bildirdi ki, bu v\u0259ziyy\u0259td\u0259n \u00e7\u0131x\u0131\u015f yolu is\u0259 ilk n\u00f6vb\u0259d\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259 t\u0259rzimizin d\u0259yi\u015fm\u0259sind\u0259n ke\u00e7ir. Evlilik t\u0259kc\u0259 hissl\u0259rl\u0259 yox, h\u0259m d\u0259 m\u0259suliyy\u0259t, s\u0259bir, \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q, emosional d\u0259st\u0259k \u00fcz\u0259rind\u0259 qurulmal\u0131d\u0131r. H\u0259r bir g\u0259nc evliliy\u0259 yaln\u0131z \u201ctoy g\u00fcn\u00fc\u201d v\u0259 \u201cbal ay\u0131\u201d g\u00f6z\u00fc il\u0259 baxmamal\u0131d\u0131r. Onlara ail\u0259 h\u0259yat\u0131n\u0131n h\u0259m g\u00f6z\u0259l, h\u0259m d\u0259 \u00e7\u0259tin t\u0259r\u0259fl\u0259ri \u00f6yr\u0259dilm\u0259lidir. Bu bax\u0131mdan, nikahdan \u0259vv\u0259l psixoloji m\u0259sl\u0259h\u0259t xidm\u0259tl\u0259ri \u00e7ox faydal\u0131 ola bil\u0259r. G\u0259ncl\u0259r \u00f6zl\u0259rini tan\u0131mal\u0131, qar\u015f\u0131lar\u0131ndak\u0131 insan\u0131n da daxili d\u00fcnyas\u0131na b\u0259l\u0259d olmal\u0131d\u0131rlar.<\/p>\n<p>R. Mahmudov qeyd etdi ki, Ail\u0259, Qad\u0131n v\u0259 U\u015faq Probleml\u0259ri \u00fczr\u0259 D\u00f6vl\u0259t Komit\u0259si bu istiqam\u0259td\u0259 bir s\u0131ra t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcsl\u0259r h\u0259yata ke\u00e7irir. \u015e\u0259h\u0259r v\u0259 rayonlarda layih\u0259l\u0259r h\u0259yata ke\u00e7irdir, ail\u0259 d\u0259y\u0259rl\u0259ri haqq\u0131nda maarifl\u0259ndirm\u0259 i\u015fl\u0259ri apar\u0131r. Komit\u0259, h\u0259m\u00e7inin ail\u0259daxili zorak\u0131l\u0131\u011f\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131n al\u0131nmas\u0131, qad\u0131nlar\u0131n h\u00fcquqlar\u0131n\u0131n m\u00fcdafi\u0259si v\u0259 erk\u0259n evliliyinin qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131n al\u0131nmas\u0131 istiqam\u0259tind\u0259 d\u0259 davaml\u0131 f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259rir. Amma bu i\u015f yaln\u0131z d\u00f6vl\u0259tin v\u0259 ya bir qurumun i\u015fi deyil. C\u0259miyy\u0259tinin h\u0259r bir \u00fczv\u00fc bu m\u0259s\u0259l\u0259d\u0259 m\u0259suliyy\u0259t da\u015f\u0131y\u0131r.<\/p>\n<p>H\u0259ms\u00f6hb\u0259timiz \u0259lav\u0259 etdi ki, \u0259g\u0259r ail\u0259d\u0259 fikir ayr\u0131l\u0131\u011f\u0131 yaran\u0131rsa, bu, d\u0259rhal ayr\u0131l\u0131q s\u0259b\u0259bi olmamal\u0131d\u0131r. Qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 empatiya, s\u0259bir v\u0259 h\u00f6rm\u0259t ail\u0259ni da\u011f\u0131lmaqdan qoruyan g\u00f6r\u00fcnm\u0259z qalalard\u0131r. H\u0259yat yolda\u015f\u0131n\u0131z\u0131 d\u0259yi\u015fm\u0259k yox, onu anlama\u011fa \u00e7al\u0131\u015fmaqd\u0131r. Bir s\u00f6zl\u0259, yolun sonu bo\u015fanma olmas\u0131n deyiriks\u0259, yolun \u0259vv\u0259lin\u0259 d\u00fczg\u00fcn niyy\u0259tl\u0259 \u00e7\u0131xmal\u0131, bu yolda \u00fczl\u0259\u015f\u0259c\u0259yimiz mane\u0259l\u0259ri birlikd\u0259 a\u015fma\u011f\u0131 \u00f6yr\u0259nm\u0259liyik.<\/p>\n<p><strong>Bo\u015fanmalar\u0131n say\u0131n\u0131 azaltmaq \u00fc\u00e7\u00fcn d\u00f6vl\u0259t t\u0259r\u0259find\u0259n ail\u0259l\u0259r\u0259 ail\u0259 psixoloqlar\u0131 t\u0259yin olunsun<\/strong><\/p>\n<p><img src=\"https:\/\/ikisahil.az\/upload\/\/2025\/06\/04\/\/-6f683b37174905962459586169710792199.jpg\" alt=\"\" \/><\/p>\n<p>Psixoloq\u00a0<strong>Sibel Piriyeva<\/strong>\u00a0bo\u015fanman\u0131n \u00e7ox m\u00fcr\u0259kk\u0259b v\u0259 emosional y\u00fckl\u00fc bir m\u00f6vzu oldu\u011funu diqq\u0259t\u0259 \u00e7atd\u0131rd\u0131: \u201cBu, sad\u0259c\u0259, iki insan\u0131n yollar\u0131n\u0131 ay\u0131rmas\u0131 deyil, h\u0259m d\u0259 psixoloji, sosial v\u0259 b\u0259z\u0259n maddi n\u0259tic\u0259l\u0259ri olan bir prosesdir. Bo\u015fanman\u0131n s\u0259b\u0259bl\u0259ri is\u0259 c\u00fctl\u00fckd\u0259n-c\u00fctl\u00fcy\u0259 d\u0259yi\u015fir. \u018fn \u00e7ox yay\u0131lm\u0131\u015f psixoloji s\u0259b\u0259bl\u0259r\u0259 \u00fcnsiyy\u0259t azl\u0131\u011f\u0131, g\u00fcv\u0259nsizlik v\u0259 ya x\u0259yan\u0259t, xarakter tipl\u0259rind\u0259 v\u0259 maraqlarda uy\u011funsuzluq, k\u0259nar m\u00fcdaxil\u0259l\u0259r, psixoloji t\u0259zyiql\u0259r daxildir\u201d.<\/p>\n<p>S.Piriyeva vur\u011fulad\u0131 ki, bo\u015fanm\u0131\u015f insanlar\u0131n psixologiyas\u0131 onlar\u0131n ya\u015f\u0131na, h\u0259yat t\u0259cr\u00fcb\u0259sin\u0259, bo\u015fanman\u0131n nec\u0259 ba\u015f verdiyin\u0259 v\u0259 psixoloji haz\u0131rl\u0131\u011f\u0131na g\u00f6r\u0259 f\u0259rqli olur. \u0130nsan\u0131n yeniyetm\u0259lik v\u0259 g\u0259nclik\u00a0 ya\u015f d\u00f6n\u0259ml\u0259rind\u0259 risk\u0259 meyillilik orta v\u0259 ya\u015fl\u0131l\u0131q d\u00f6n\u0259ml\u0259rind\u0259n daha \u00e7oxdur. G\u0259nclik ya\u015f d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 bo\u015fanma say\u0131 v\u0259 q\u0259rar\u0131 buna g\u00f6r\u0259 daha \u00e7oxdur. M\u00fcnasib\u0259tl\u0259rind\u0259 q\u0259fil ayr\u0131l\u0131q q\u0259rar\u0131 alan c\u00fctl\u00fckl\u0259rd\u0259n biri &#8220;\u015fok&#8221; ya\u015fay\u0131r. Daha sonra o \u015f\u0259xsl\u0259rd\u0259 inkar edirl\u0259r, q\u0259bullana bilmirl\u0259r. \u00d6zl\u0259rin\u0259 qar\u015f\u0131 q\u0259z\u0259bl\u0259nirl\u0259r v\u0259 g\u00fcnahland\u0131r\u0131rlar. Lakin b\u0259zi c\u00fctl\u00fckl\u0259rd\u0259 is\u0259 m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rind\u0259 \u00f6nc\u0259 soyuqluq yaran\u0131r. Bunu aradan qald\u0131rmad\u0131qlar\u0131nda yataqlar\u0131n\u0131 h\u0259tta otaqlar\u0131n\u0131 ay\u0131r\u0131rlar. Bu c\u00fctl\u00fckl\u0259r bunlar\u0131 ya\u015fad\u0131qca bo\u015fanmaya qar\u015f\u0131 psixoloji haz\u0131rlay\u0131rlar. Dig\u0259r c\u00fctl\u00fckl\u0259r\u0259 nisb\u0259td\u0259 daha az psixoloji a\u011fr\u0131n\u0131 ya\u015fay\u0131rlar.<\/p>\n<p>H\u0259ms\u00f6hb\u0259timiz \u0259lav\u0259 etdi ki, m\u00fchitd\u0259, ail\u0259d\u0259, d\u0259y\u0259rl\u0259ri v\u0259 t\u0259rbiy\u0259 sistemind\u0259 f\u0259rql\u0259n\u0259n, ail\u0259 h\u0259yat\u0131 qurmaq q\u0259rar\u0131 alan c\u00fctl\u00fckl\u0259r \u00f6z \u015f\u0259xsiyy\u0259t, xarakterl\u0259rini tipl\u0259rini v\u0259 m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rind\u0259 yarana bil\u0259c\u0259k probleml\u0259rini balansla\u015fd\u0131rmaq \u00fc\u00e7\u00fcn c\u00fctl\u00fck seans\u0131ndan yararlana bil\u0259rl\u0259r. Bu, yanl\u0131\u015f evlilikl\u0259rin qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 alaraq bo\u015fanman\u0131n say\u0131n\u0131 azaldacaq. T\u00f6vsiy\u0259 olunur ki, bo\u015fanmalar\u0131n say\u0131n\u0131 azaltmaq \u00fc\u00e7\u00fcn ail\u0259l\u0259r\u0259 d\u00f6vl\u0259t t\u0259r\u0259find\u0259n ail\u0259 psixoloqlar\u0131 t\u0259yin olunsun. Eyni zamanda, nikahdan \u0259vv\u0259l tibbi m\u00fcayin\u0259 q\u0259d\u0259r psixoloji analiz d\u0259 lab\u00fcdd\u00fcr.<\/p>\n<p><strong>Qad\u0131nlar k\u00f6hn\u0259 qayda il\u0259 ya\u015famaq ist\u0259mir, ki\u015fil\u0259r d\u0259 k\u00f6hn\u0259 qayda il\u0259 qad\u0131nlar\u0131 idar\u0259 ed\u0259 bilmirl\u0259r\u2026<\/strong><\/p>\n<p><img src=\"https:\/\/ikisahil.az\/upload\/\/2025\/06\/04\/\/-bc731692174904953916331456310517973.jpg\" alt=\"\" \/><\/p>\n<p>Sosioloq\u00a0<strong>\u00dczeyir \u015e\u0259fiyev<\/strong>\u00a0is\u0259\u00a0<strong>\u201c\u0130ki sahil<\/strong>\u201d\u0259 a\u00e7\u0131qlamas\u0131nda diqq\u0259t\u0259 \u00e7atd\u0131rd\u0131 ki,\u00a0 son vaxtlar sanki bir bo\u015fanma bumu ya\u015fan\u0131r. S\u00fcr\u0259tli \u015f\u0259kild\u0259 bo\u015fanmalar\u0131n statistikas\u0131nda art\u0131m var. 2024-c\u00fc\u00a0 ilin statistikas\u0131nda 49508 nikah m\u00fcqavil\u0259si ba\u011flanm\u0131\u015f,\u00a0 21384 n\u0259f\u0259r bo\u015fanma hal\u0131 qeyd\u0259 al\u0131nm\u0131\u015fd\u0131.<\/p>\n<p>Bo\u015fanman\u0131n s\u0259b\u0259bl\u0259rind\u0259n s\u00f6z a\u00e7an sosioloq vur\u011fulad\u0131 ki, c\u0259miyy\u0259td\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259 transformasiyas\u0131 gedir. Az\u0259rbaycanda uzun m\u00fcdd\u0259t \u0259n\u0259n\u0259vi c\u0259miyy\u0259t olub. Patriarxal, y\u0259ni ki\u015fi m\u0259rk\u0259zi c\u0259miyy\u0259t olub v\u0259 bel\u0259 c\u0259miyy\u0259tl\u0259rd\u0259 el q\u0131na\u011f\u0131, ictimai q\u0131naq, sosial n\u0259zar\u0259t g\u00fccl\u00fc olurdu. \u0130nsanlar h\u0259tta ail\u0259d\u0259 probleml\u0259r olduqda bel\u0259 onu b\u00fcruz\u0259 vermirdil\u0259r. \u00c7\u00fcnki c\u0259miyy\u0259t bo\u015fanm\u0131\u015f qad\u0131na da, ki\u015fiy\u0259 d\u0259 \u00f6n yarq\u0131 qoyurdu, seqmatik yana\u015f\u0131rd\u0131, ad qoyurdu. Az\u0259rbaycan a\u00e7\u0131q c\u0259miyy\u0259t\u0259, qlobal d\u00fcnyaya inteqrasiya olundu. Art\u0131q insanlar bo\u015fanmaya ail\u0259 faci\u0259si kimi deyil, sanki normal hadis\u0259 kimi yana\u015fma\u011fa ba\u015flad\u0131lar v\u0259 bel\u0259likl\u0259 d\u0259, insanlar ictimai q\u0131na\u011f\u0131 n\u0259z\u0259r\u0259 almad\u0131lar, daha liberal d\u0259y\u0259rl\u0259r\u0259 meyill\u0259ndil\u0259r. Y\u0259ni, bu d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259 transformasiyas\u0131 insanlar\u0131 daha eqoist, z\u00f6vq\u0259 d\u00fc\u015fk\u00fcn bir h\u0259yata meyill\u0259ndirdi. Bu da n\u0259tic\u0259d\u0259 bo\u015fanmaya g\u0259tirib \u00e7\u0131xar\u0131b. Bo\u015fanman\u0131n dig\u0259r m\u00fch\u00fcm s\u0259b\u0259bi is\u0259 odur ki,\u00a0 qad\u0131nlar m\u0259\u015f\u011ful \u0259haliy\u0259 \u00e7evrilm\u0259y\u0259 ba\u015flad\u0131lar, \u00f6zl\u0259rini t\u0259min\u00a0 etdil\u0259r. Ki\u015fid\u0259n iqtisadi as\u0131l\u0131l\u0131\u011f\u0131 azald\u0131qca fikirl\u0259\u015fdi ki, iqtisadi c\u0259h\u0259td\u0259n \u00f6z\u00fcm\u00fc t\u0259min edir\u0259ms\u0259, niy\u0259 k\u00f6hn\u0259, konservativ t\u0259f\u0259kk\u00fcrl\u00fc ki\u015fiy\u0259 d\u00f6zm\u0259liy\u0259m? Y\u0259ni, qad\u0131nlar k\u00f6hn\u0259 qayda il\u0259 ya\u015famaq ist\u0259mir, ki\u015fil\u0259r d\u0259\u00a0 k\u00f6hn\u0259 qayda il\u0259 qad\u0131nlar\u0131 idar\u0259 ed\u0259 bilmirl\u0259r, ona g\u00f6r\u0259 n\u0259tic\u0259 bo\u015fanmaya g\u0259lib \u00e7\u0131xar\u0131r.\u00a0 Dig\u0259r s\u0259b\u0259b sosial \u015f\u0259b\u0259k\u0259l\u0259r \u00fcz\u0259rind\u0259n\u00a0 x\u0259yan\u0259tin say\u0131n\u0131n \u00e7oxalmas\u0131d\u0131r. Ba\u015fqa bir s\u0259b\u0259b is\u0259 m\u0259\u015fhur imzalar\u0131n, adamlar\u0131n\u00a0 sanki bo\u015fanmalar\u0131 t\u0259bli\u011f etm\u0259si, t\u0259\u015fviq etm\u0259si\u00a0 kimi hallar\u0131n olmas\u0131d\u0131r. Televiziyalarda bo\u015fanm\u0131\u015f qad\u0131nlar\u0131n t\u0259mt\u0259raql\u0131, t\u0259nt\u0259n\u0259li h\u0259yat\u0131n\u0131n t\u0259qdim olunmas\u0131, eyni zamanda, h\u0259tta m\u0259\u015fhur adamlar\u0131n \u00e7ox rahatl\u0131qla x\u0259yan\u0259t etdiyini etiraf etm\u0259l\u0259ri, b\u00fct\u00fcn bunlar da \u015f\u00fcbh\u0259siz ki, bo\u015fanmalar\u0131 k\u00f6r\u00fckl\u0259yir bunun qar\u015f\u0131s\u0131 al\u0131nmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p><img src=\"https:\/\/ikisahil.az\/upload\/\/2025\/06\/04\/\/-bb469043174905002774243589710923469.jpg\" alt=\"\" \/><\/p>\n<p>H\u0259ms\u00f6hb\u0259timiz \u0259lav\u0259 etdi ki, insanlar sanki daha eqoist ya\u015fama\u011fa \u00fcst\u00fcnl\u00fck verirl\u0259r. Ail\u0259, u\u015faq m\u0259suliyy\u0259tind\u0259n uzaq durmaq ist\u0259yirl\u0259r. Misal \u00fc\u00e7\u00fcn, Az\u0259rbaycanda bo\u015fanmalarda \u0259sas \u00fc\u00e7 yeni tendensiya bizim diqq\u0259timizi c\u0259lb edir v\u0259 \u00e7ox d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcr\u00fcr. Birinci odur ki,\u00a0 bo\u015fanma statistikas\u0131 art\u0131b, h\u0259tta 50 ya\u015fdan yuxar\u0131 insanlar aras\u0131nda da bo\u015fanmalar\u0131n say\u0131 \u00e7oxal\u0131r. Bu, t\u0259qrib\u0259n be\u015f min\u0259 yax\u0131n bo\u015fanmad\u0131r. Bu da Az\u0259rbaycan \u00fc\u00e7\u00fcn he\u00e7 vaxt xarakterik olmay\u0131b. N\u00f6vb\u0259ti yeni tendensiya odur ki, \u0259vv\u0259l u\u015faql\u0131 ail\u0259l\u0259rd\u0259 bo\u015fanma az olurdu. \u0130ndi bo\u015fanmalar\u0131n 60 faizi m\u0259hz u\u015faql\u0131 ail\u0259l\u0259rd\u0259 ba\u015f verir.<\/p>\n<p>\u00dczeyir \u015e\u0259fiyev t\u00f6vsiy\u0259 etdi ki, ail\u0259l\u0259rl\u0259 i\u015fl\u0259y\u0259n m\u0259hz sosial i\u015f\u00e7i v\u0259 psixoloqlar olmal\u0131d\u0131r. Y\u0259ni, onlar\u0131n f\u0259aliyy\u0259ti lisenziyala\u015fmal\u0131d\u0131r ki, onlar m\u00fcnaqi\u015f\u0259li ail\u0259l\u0259rl\u0259 i\u015fl\u0259sin v\u0259 m\u00fcnaqi\u015f\u0259 bo\u015fanma h\u0259ddin\u0259 \u00e7atmam\u0131\u015f onu t\u0259nziml\u0259sin v\u0259 ail\u0259d\u0259ki psixoloji iqlimi normalla\u015fd\u0131rs\u0131n. Ail\u0259, Qad\u0131n v\u0259 U\u015faq Probleml\u0259ri \u00fczr\u0259 D\u00f6vl\u0259t Komit\u0259si b\u00fct\u00fcn b\u00f6lg\u0259l\u0259rd\u0259 \u00f6z f\u0259aliyy\u0259tini geni\u015fl\u0259ndirsin v\u0259 m\u00fcnaqi\u015f\u0259li ail\u0259l\u0259ri qeyd\u0259 als\u0131n. Komit\u0259 sosial agentl\u0259r vasit\u0259sil\u0259\u00a0 bo\u015fanmaq ist\u0259y\u0259n t\u0259r\u0259fl\u0259rl\u0259 sosial, psixoloji i\u015f apar\u0131lmal\u0131d\u0131r. Eyni zamanda, orta m\u0259kt\u0259bl\u0259rd\u0259, ali m\u0259kt\u0259bl\u0259rd\u0259 ail\u0259 d\u0259rsl\u0259ri ke\u00e7irilm\u0259lidir. G\u0259ncl\u0259r ail\u0259 b\u00f6hranlar\u0131na haz\u0131r olmal\u0131d\u0131r. Sonra televiziyalarda \u00f6rn\u0259k ail\u0259l\u0259rl\u0259 ba\u011fl\u0131 verili\u015fl\u0259r verm\u0259k laz\u0131md\u0131r ki, bunlar g\u0259nc ail\u0259l\u0259r\u0259 \u00f6z h\u0259yat t\u0259cr\u00fcb\u0259sind\u0259n dan\u0131\u015fs\u0131nlar v\u0259 b\u00f6hranl\u0131 v\u0259ziyy\u0259tl\u0259rd\u0259n g\u0259nc ail\u0259l\u0259ri \u00e7\u0131xarmaq yollar\u0131n\u0131 g\u00f6st\u0259r\u0259 bilsinl\u0259r. D\u00f6vl\u0259t t\u0259r\u0259find\u0259n d\u0259 \u0259lav\u0259 sosial d\u0259st\u0259k paketl\u0259ri olmal\u0131d\u0131r ki, g\u0259nc ail\u0259l\u0259rin m\u0259nzil-m\u0259i\u015f\u0259t, el\u0259c\u0259 d\u0259 m\u0259\u015f\u011fulluq m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259ri t\u0259min olunsun.<\/p>\n<p><em><strong>M\u00fct\u0259x\u0259ssisl\u0259r bildirirl\u0259r ki, bo\u015fanma prosesind\u0259 g\u00fcnahkar axtarmaqdansa, s\u0259b\u0259bl\u0259ri v\u0259 h\u0259ll yollar\u0131n\u0131 anlamaq daha \u00f6n\u0259mlidir. Bu m\u0259s\u0259l\u0259d\u0259 h\u0259m qad\u0131nlar, h\u0259m ki\u015fil\u0259r, h\u0259m d\u0259 c\u0259miyy\u0259t \u00f6z \u00fcz\u0259rin\u0259 d\u00fc\u015f\u0259ni etm\u0259lidir. Ail\u0259 m\u0259sl\u0259h\u0259t m\u0259rk\u0259zl\u0259ri, psixoloji d\u0259st\u0259k proqramlar\u0131 v\u0259 maarifl\u0259ndirici t\u0259dbirl\u0259r bu yolda \u00f6n\u0259mli rol oynaya bil\u0259r.<\/strong><\/em><\/p>\n<p><em><strong>Yaqut A\u011fa\u015fahq\u0131z\u0131, \u201c\u0130ki sahil\u201d<\/strong><\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Evliliyin \u201cq\u0131z\u0131l qaydas\u0131\u201d h\u0259yat yolda\u015f\u0131n\u0131z\u0131 d\u0259yi\u015fm\u0259k yox, onu anlama\u011fa \u00e7al\u0131\u015fmaqd\u0131r&#8230; Ail\u0259 c\u0259miyy\u0259tin t\u0259m\u0259l da\u015f\u0131 say\u0131l\u0131r. Lakin son ill\u0259rd\u0259 bo\u015fanma hallar\u0131n\u0131n artmas\u0131 bu t\u0259m\u0259l da\u015f\u0131n\u0131n sars\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6st\u0259rir. &#8220;Bir \u00f6m\u00fcr boyu birlikd\u0259&#8221; il\u0259 ba\u015flayan \u00fcmidl\u0259r &#8220;bizd\u0259 al\u0131nmad\u0131&#8221;nun\u00a0 m\u0259yuslu\u011fu il\u0259 t\u00fck\u0259nir. Bo\u015fanma, sad\u0259c\u0259, iki n\u0259f\u0259rin ayr\u0131l\u0131\u011f\u0131 deyil \u2013 ail\u0259, \u00f6vladlar v\u0259 b\u0259z\u0259n b\u00fct\u00f6v n\u0259sill\u0259rin h\u0259yat\u0131nda d\u0259rin izl\u0259r buraxan sosial problemdir. B\u0259s, harada s\u0259hv edirik? Kimdir bu s\u0259hn\u0259nin g\u00f6r\u00fcnm\u0259y\u0259n g\u00fcnahkar\u0131?: c\u0259miyy\u0259tmi, valideynl\u0259rmi, d\u0259yi\u015f\u0259n zamanm\u0131, yoxsa bir-birini anlama\u011f\u0131 bacarmayan \u00fcr\u0259kl\u0259r? Bu yaz\u0131da biz sad\u0259c\u0259 statistikaya baxmayaca\u011f\u0131q. Biz s\u0259b\u0259bl\u0259rin k\u00f6k\u00fcn\u0259 en\u0259c\u0259k, susqun m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rin psixologiyas\u0131n\u0131 a\u00e7acaq v\u0259\u00a0&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":809632,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[1],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/beb04c41174910761287666516310476096.jpg",975,540,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/beb04c41174910761287666516310476096.jpg",975,540,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/beb04c41174910761287666516310476096.jpg",975,540,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/beb04c41174910761287666516310476096-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/beb04c41174910761287666516310476096-660x365.jpg",660,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/beb04c41174910761287666516310476096-840x465.jpg",640,354,true],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/beb04c41174910761287666516310476096.jpg",975,540,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/beb04c41174910761287666516310476096.jpg",975,540,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/beb04c41174910761287666516310476096-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/beb04c41174910761287666516310476096.jpg",975,540,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=1\" rel=\"category\">C\u0259miyy\u0259t<\/a>","rttpg_excerpt":"Evliliyin \u201cq\u0131z\u0131l qaydas\u0131\u201d h\u0259yat yolda\u015f\u0131n\u0131z\u0131 d\u0259yi\u015fm\u0259k yox, onu anlama\u011fa \u00e7al\u0131\u015fmaqd\u0131r&#8230; Ail\u0259 c\u0259miyy\u0259tin t\u0259m\u0259l da\u015f\u0131 say\u0131l\u0131r. Lakin son ill\u0259rd\u0259 bo\u015fanma hallar\u0131n\u0131n artmas\u0131 bu t\u0259m\u0259l da\u015f\u0131n\u0131n sars\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6st\u0259rir. &#8220;Bir \u00f6m\u00fcr boyu birlikd\u0259&#8221; il\u0259 ba\u015flayan \u00fcmidl\u0259r &#8220;bizd\u0259 al\u0131nmad\u0131&#8221;nun\u00a0 m\u0259yuslu\u011fu il\u0259 t\u00fck\u0259nir. Bo\u015fanma, sad\u0259c\u0259, iki n\u0259f\u0259rin ayr\u0131l\u0131\u011f\u0131 deyil \u2013 ail\u0259, \u00f6vladlar v\u0259 b\u0259z\u0259n b\u00fct\u00f6v n\u0259sill\u0259rin h\u0259yat\u0131nda d\u0259rin izl\u0259r buraxan&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/809631"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=809631"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/809631\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":809633,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/809631\/revisions\/809633"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/809632"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=809631"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=809631"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=809631"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}