{"id":809749,"date":"2025-06-06T13:17:38","date_gmt":"2025-06-06T09:17:38","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=809749"},"modified":"2025-06-06T13:17:38","modified_gmt":"2025-06-06T09:17:38","slug":"xarici-dusm%c9%99ni-var-daxili-dusm%c9%99ni-var-kreml%c9%99-ta-n%c9%99-lazimdir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=809749","title":{"rendered":"Xarici d\u00fc\u015fm\u0259ni var, daxili d\u00fc\u015fm\u0259ni var \u2013 Kreml\u0259 ta n\u0259 laz\u0131md\u0131r?"},"content":{"rendered":"<p><strong>\u00d6t\u0259n ilin mart\u0131ndan ba\u015flayaraq, Rusiyada miqrantlarla m\u00fcbariz\u0259ninin k\u0259skin, repressiv xarakter almas\u0131na dair mediada vaxta\u015f\u0131r\u0131 yaz\u0131lar d\u0259rc olunur. RF m\u0259tbuat\u0131nda miqrantlara qar\u015f\u0131 yeridil\u0259n siyas\u0259t\u0259 haqq qazand\u0131rmaq c\u0259hdl\u0259ri n\u0259 q\u0259d\u0259r yo\u011fun olsa da, h\u0259qiq\u0259ti yazanlar, sad\u0259c\u0259, faktlar\u0131 konstatasiya ed\u0259nl\u0259r d\u0259 var.<\/strong><\/p>\n<p>B\u00fct\u00fcn bunlar Rusiyada miqrantlarla m\u00fcbariz\u0259 sah\u0259sind\u0259ki real m\u0259nz\u0259r\u0259ni ortaya qoyur v\u0259 ayd\u0131n olur ki, Kreml Ukrayna c\u0259bh\u0259sind\u0259 nec\u0259 d\u00f6y\u00fc\u015f\u00fcrs\u0259, miqrantlarla c\u0259bh\u0259d\u0259 d\u0259 b\u0259nz\u0259r \u201c\u0259zml\u0259 vuru\u015fur\u201d.<\/p>\n<p>Rusiya Federasiyas\u0131 Ali M\u0259hk\u0259m\u0259sinin m\u0259hk\u0259m\u0259 departamenti x\u0259b\u0259r verir ki, xarici v\u0259t\u0259nda\u015flar\u0131n \u00f6lk\u0259d\u0259n \u00e7\u0131xar\u0131lmas\u0131n\u0131 t\u0259min ed\u0259n m\u00fcv\u0259qq\u0259ti saxlama m\u0259rk\u0259zl\u0259rinin kontingenti art\u0131r\u0131l\u0131r. \u00c7\u00fcnki buna z\u0259rur\u0259t yaran\u0131b. Qovulanlar \u00e7ox, onlar\u0131 m\u00fcv\u0259qq\u0259ti t\u0259crid etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn yerl\u0259r azd\u0131r, n\u0259zar\u0259t\u00e7il\u0259r is\u0259 \u00e7ox deyil.<\/p>\n<p>\u00dcst\u0259lik, nec\u0259 olubsa, ke\u00e7\u0259n ild\u0259n b\u0259ri a\u011f\u0131r cinay\u0259tl\u0259rin t\u00f6r\u0259dilm\u0259si ittiham\u0131 il\u0259 m\u00fchakim\u0259 olunan m\u00fctt\u0259himl\u0259rin s\u0131ras\u0131nda m\u00fchacirl\u0259rin x\u00fcsusi \u00e7\u0259kisi d\u0259 art\u0131b. Bunu m\u0259hk\u0259m\u0259 statistikas\u0131 da t\u0259sdiql\u0259yir. Daha \u0259vv\u0259l onlar daha \u00e7ox miqrasiya qaydalar\u0131n\u0131 pozduqlar\u0131na g\u00f6r\u0259 inzibati c\u0259zalara m\u0259ruz qal\u0131rd\u0131lar, indi h\u0259r c\u00fcr cinay\u0259tl\u0259r\u0259 g\u00f6r\u0259 m\u00fchakim\u0259 edilirl\u0259r. Azadl\u0131qdan m\u0259hrum etm\u0259 c\u0259zas\u0131na m\u0259hkum edil\u0259n \u0259cn\u0259bil\u0259rin say\u0131 8,1 min n\u0259f\u0259r\u0259 y\u00fcks\u0259lib.<\/p>\n<p>Eyni zamanda, \u00f6t\u0259n il uzunm\u00fcdd\u0259tli c\u0259zalar (5 ild\u0259n 15 il\u0259d\u0259k) alan m\u00fchacirl\u0259r 2019-cu ild\u0259n 2023-c\u00fc il\u0259 q\u0259d\u0259r olan h\u0259r hans\u0131 bir ill\u0259 m\u00fcqayis\u0259d\u0259, dem\u0259k olar ki, iki d\u0259f\u0259 \u00e7ox olub.<\/p>\n<p>Bu, \u015f\u00fcbh\u0259 do\u011furan statistikad\u0131r. Nec\u0259 ola bil\u0259r ki, asiyal\u0131 m\u00fchacirl\u0259r 4 il Rusiyada qanunlara riay\u0259t ed\u0259-ed\u0259 ya\u015fay\u0131blar, ancaq \u201cKrokus-siti\u201dd\u0259 t\u00f6r\u0259dilmi\u015f terror akt\u0131ndan sonra \u00f6lk\u0259nin qanunlar\u0131n\u0131 k\u00fctl\u0259vi \u015f\u0259kild\u0259 pozma\u011fa ba\u015flay\u0131blar?<\/p>\n<p>Bu m\u0259s\u0259l\u0259d\u0259 median\u0131n x\u00fcsusi destruktiv rolu var. H\u0259r g\u00fcn Rusiyada ba\u015f ver\u0259n a\u011f\u0131r cinay\u0259tl\u0259ri (q\u0259tll\u0259r, quldurluqlar, zorlamalar, qar\u0259tl\u0259r) t\u00f6r\u0259d\u0259nl\u0259rin y\u00fczd\u0259 doxsan\u0131 haqq\u0131nda s\u0259thi m\u0259lumat verils\u0259 d\u0259, miqrantlar\u0131n i\u015ftirak\u0131 il\u0259 t\u00f6r\u0259dil\u0259n cinay\u0259tl\u0259rd\u0259 x\u0259b\u0259r ba\u015fl\u0131\u011f\u0131na m\u00fctl\u0259q \u201cmiqrant\u201d s\u00f6z\u00fc \u00e7\u0131xar\u0131l\u0131r. Bu, ictimai r\u0259yd\u0259 onlar\u0131n haqq\u0131nda m\u0259nfi r\u0259y yarad\u0131r, nifr\u0259t obyekti edir.<\/p>\n<p>Neytral m\u00fc\u015fahid\u0259\u00e7il\u0259rin fikrinc\u0259, miqrantlarla ba\u011fl\u0131 kriminal statistikan\u0131n artmas\u0131nda \u015f\u0259rl\u0259m\u0259 hallar\u0131n\u0131n da rolu var. H\u00fcquq-m\u00fchafiz\u0259 orqanlar\u0131 \u0259ll\u0259rin\u0259 d\u00fc\u015f\u0259n h\u0259r b\u0259han\u0259d\u0259n yararlan\u0131r, h\u00fcquqsuz v\u0259ziyy\u0259t\u0259 sal\u0131nm\u0131\u015f, \u015fikay\u0259t ed\u0259c\u0259k yerl\u0259ri olmayan m\u00fchacirl\u0259ri a\u00e7\u0131lmam\u0131\u015f cinay\u0259t i\u015fl\u0259ri il\u0259 \u201cy\u00fckl\u0259yir\u201dl\u0259r, onlar\u0131n s\u0259sini is\u0259 e\u015fid\u0259n olmur.<\/p>\n<p>Xarici v\u0259t\u0259nda\u015flar\u0131n Rusiyadan \u00e7\u0131xar\u0131lmas\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 m\u0259hk\u0259m\u0259 q\u0259rarlar\u0131n\u0131n \u0259h\u0259miyy\u0259tli d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 artmas\u0131 t\u0259biidir. Kremld\u0259n \u0259mr verilib, Dumada anti-miqrant qanunlar\u0131 q\u0259bul olunub, m\u0259s\u0259l\u0259 bitib. 2023-c\u00fc ild\u0259 129,6 min m\u00fchacir\u0259 RF-d\u0259n deportasiya edilmi\u015fdis\u0259, 2024-c\u00fc ild\u0259 bu r\u0259q\u0259m 174 min\u0259 \u00e7at\u0131b. Bu, h\u0259m d\u0259 son doqquz ilin rekordudur. Ona q\u0259d\u0259r Rusiyadan bu sayda m\u00fchacir \u00e7\u0131xar\u0131lmay\u0131b.<\/p>\n<p>M\u0259hk\u0259m\u0259l\u0259r t\u0259r\u0259find\u0259n \u00f6lk\u0259d\u0259n qovulma bar\u0259d\u0259 q\u0259rar \u00e7\u0131xar\u0131lan i\u015fl\u0259rin 93,5 faizind\u0259 bu, ya \u00f6lk\u0259y\u0259 g\u0259lm\u0259 v\u0259 ya\u015fama qaydalar\u0131n\u0131n pozulmas\u0131, ya da qeyri-qanuni \u0259m\u0259k f\u0259aliyy\u0259ti olub. Bu da o dem\u0259kdir ki, Rusiyan\u0131n \u0259laq\u0259dar qurumlar\u0131 \u0259cn\u0259bi i\u015f\u00e7il\u0259rin Rusiyaya ax\u0131n\u0131n\u0131n iqtisadi faydas\u0131n\u0131 (a\u011f\u0131r i\u015f, ucuz i\u015f\u00e7i q\u00fcvv\u0259si) n\u0259z\u0259r\u0259 alaraq bu kimi hallara g\u00f6z yumurmu\u015flar, indi is\u0259 qanunu b\u00fct\u00fcn s\u0259rtliyi il\u0259 t\u0259tbiq edirl\u0259r. N\u0259tic\u0259d\u0259 \u00f6lk\u0259d\u0259n qovulma hallar\u0131 ba\u011fl\u0131 q\u0259rarlar\u0131n say\u0131 35% art\u0131b. Bu, h\u0259m d\u0259 onu g\u00f6st\u0259rir ki, on minl\u0259rl\u0259 m\u00fchacir m\u00fcvafiq m\u0259hk\u0259m\u0259 q\u0259rarlar\u0131n\u0131 g\u00f6zl\u0259m\u0259d\u0259n, d\u0259yi\u015fmi\u015f d\u00f6vran\u0131n t\u0259l\u0259bl\u0259rin\u0259 uy\u011fun olaraq, k\u00f6n\u00fcll\u00fc \u015f\u0259kild\u0259 RF-ni t\u0259rk ets\u0259l\u0259r d\u0259, dir\u0259\u015f\u0259r\u0259k Rusiyada qalma\u011fa \u00e7al\u0131\u015fan \u0259m\u0259k miqrantlar\u0131 da \u00e7oxdur. Onlar \u201chans\u0131sa bir yol il\u0259\u201d \u00f6lk\u0259d\u0259 qala bil\u0259c\u0259kl\u0259rini, i\u015fl\u0259rini sahmana qoyacaqlar\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrl\u0259r.<\/p>\n<p>O da m\u0259lum olub ki, qovulma\u011fa &#8220;m\u0259hkum olunanlar\u0131n&#8221; bir hiss\u0259si ona etiraz etm\u0259y\u0259 \u00e7al\u0131\u015f\u0131b, \u015fikay\u0259t edibl\u0259r. Son bir ild\u0259 bu c\u00fcr m\u0259hk\u0259m\u0259 q\u0259rarlar\u0131ndan \u015fikay\u0259tl\u0259rin art\u0131m\u0131 40 faiz\u0259 yax\u0131n olub. Ancaq h\u0259min m\u00fcraci\u0259tl\u0259rin 80 faizind\u0259n \u00e7oxu r\u0259dd edilib, birinci m\u0259hk\u0259m\u0259 instansiyas\u0131n\u0131n q\u0259rar\u0131 q\u00fcvv\u0259d\u0259 saxlan\u0131l\u0131b. M\u0259hk\u0259m\u0259l\u0259r n\u0259z\u0259r\u0259 al\u0131rlar ki, d\u00f6vl\u0259tin miqrasiya siyas\u0259ti bel\u0259dir v\u0259 ona qar\u015f\u0131 \u00e7\u0131xmaq kampaniyan\u0131n obyektivliyini v\u0259 \u0259dal\u0259tliliyini \u015f\u00fcbh\u0259 alt\u0131na almaq olmaz.<\/p>\n<p>Moskva V\u0259kill\u0259r Kollegiyas\u0131n\u0131n &#8220;Minushkina and Partners&#8221; s\u0259dri Anna Minu\u015fkina mediaya bildirib ki, miqrasiya qanunvericiliyind\u0259 \u0259h\u0259miyy\u0259tli d\u0259yi\u015fiklikl\u0259r 2024-2025-ci ill\u0259rd\u0259 q\u00fcvv\u0259y\u0259 minib: \u0259cn\u0259bil\u0259rin Rusiya Federasiyas\u0131nda qalma m\u00fcdd\u0259ti azald\u0131l\u0131b, uydurma nikahlara qar\u015f\u0131 m\u00fcbariz\u0259 g\u00fccl\u0259ndirilib, n\u0259zar\u0259td\u0259 olan \u015f\u0259xsl\u0259rin reyestri yarad\u0131l\u0131b.<\/p>\n<p>Bel\u0259 anla\u015f\u0131l\u0131r ki, art\u0131q Rusiyada yerl\u0259\u015fm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn saxta nikah sazi\u015fl\u0259ri ba\u011flamaqla yana\u015f\u0131, miqrantlar\u0131n rus qad\u0131nlarla ger\u00e7\u0259kd\u0259n ail\u0259 qurmas\u0131 da \u00e7\u0259tinl\u0259\u015fib. H\u00fcquq-m\u00fchafiz\u0259 orqanlar\u0131 bu aktlar\u0131n qanuniliyini \u015f\u00fcbh\u0259 alt\u0131na al\u0131rlar.<\/p>\n<p>Bununla bel\u0259, Minu\u015fkinan\u0131n s\u00f6zl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259, 2025-ci ilin statistikas\u0131 f\u0259rqli ola bil\u0259r. Rusiya Federasiyas\u0131 Prezidentinin 1126 n\u00f6mr\u0259li f\u0259rman\u0131 il\u0259 \u0259laq\u0259dar olaraq inzibati xaricetm\u0259l\u0259rin say\u0131 azalmal\u0131d\u0131r. Bu f\u0259rman &#8220;Xarici v\u0259t\u0259nda\u015flar\u0131n m\u00fc\u0259yy\u0259n kateqoriyalar\u0131n\u0131n h\u00fcquqi statusunun t\u0259nziml\u0259nm\u0259si \u00fczr\u0259 m\u00fcv\u0259qq\u0259ti t\u0259dbirl\u0259r haqq\u0131nda&#8221; adlan\u0131r.<\/p>\n<p>2025-ci il yar\u0131 olmaqdad\u0131r, ancaq h\u0259min f\u0259rmandan ir\u0259li g\u0259l\u0259n t\u0259dbirl\u0259rin g\u00f6r\u00fclm\u0259si n\u0259z\u0259r\u0259 \u00e7arpm\u0131r. Miqrantlara dair g\u0259l\u0259n x\u0259b\u0259rl\u0259r \u0259sas\u0259n cinay\u0259t t\u00f6r\u0259tm\u0259l\u0259ri, hans\u0131sa h\u00fcquqdan m\u0259hrum edilm\u0259li\u0259ri, \u00f6lk\u0259d\u0259n qovulmalar\u0131, k\u00fctl\u0259vi reydl\u0259r\u0259 m\u0259ruz qalmalar\u0131, c\u0259rim\u0259l\u0259nm\u0259l\u0259ri bar\u0259d\u0259dir.<\/p>\n<p>Bir s\u00f6zl\u0259, Rusiyan\u0131 idar\u0259 ed\u0259nl\u0259r xlaq\u0131n hidd\u0259t v\u0259 nifr\u0259tini h\u0259m xarici (Q\u0259rb, Ukrayna, pis qon\u015fular), h\u0259m d\u0259 daxili d\u00fc\u015fm\u0259n\u0259 (miqrantlar, m\u00fcs\u0259lman terror\u00e7ular) y\u00f6n\u0259ltm\u0259yi bacar\u0131blar.<\/p>\n<p><strong>Araz Altayl\u0131, Musavat.com<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u00d6t\u0259n ilin mart\u0131ndan ba\u015flayaraq, Rusiyada miqrantlarla m\u00fcbariz\u0259ninin k\u0259skin, repressiv xarakter almas\u0131na dair mediada vaxta\u015f\u0131r\u0131 yaz\u0131lar d\u0259rc olunur. RF m\u0259tbuat\u0131nda miqrantlara qar\u015f\u0131 yeridil\u0259n siyas\u0259t\u0259 haqq qazand\u0131rmaq c\u0259hdl\u0259ri n\u0259 q\u0259d\u0259r yo\u011fun olsa da, h\u0259qiq\u0259ti yazanlar, sad\u0259c\u0259, faktlar\u0131 konstatasiya ed\u0259nl\u0259r d\u0259 var. B\u00fct\u00fcn bunlar Rusiyada miqrantlarla m\u00fcbariz\u0259 sah\u0259sind\u0259ki real m\u0259nz\u0259r\u0259ni ortaya qoyur v\u0259 ayd\u0131n olur ki, Kreml Ukrayna c\u0259bh\u0259sind\u0259 nec\u0259 d\u00f6y\u00fc\u015f\u00fcrs\u0259, miqrantlarla c\u0259bh\u0259d\u0259 d\u0259 b\u0259nz\u0259r \u201c\u0259zml\u0259 vuru\u015fur\u201d. Rusiya Federasiyas\u0131 Ali M\u0259hk\u0259m\u0259sinin m\u0259hk\u0259m\u0259 departamenti x\u0259b\u0259r verir ki, xarici v\u0259t\u0259nda\u015flar\u0131n \u00f6lk\u0259d\u0259n \u00e7\u0131xar\u0131lmas\u0131n\u0131 t\u0259min ed\u0259n m\u00fcv\u0259qq\u0259ti saxlama m\u0259rk\u0259zl\u0259rinin kontingenti art\u0131r\u0131l\u0131r. \u00c7\u00fcnki buna z\u0259rur\u0259t yaran\u0131b. Qovulanlar \u00e7ox,&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":809750,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[19],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/30b14a617b58852c2b51c8ae01c278ec.jpg",870,500,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/30b14a617b58852c2b51c8ae01c278ec.jpg",870,500,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/30b14a617b58852c2b51c8ae01c278ec.jpg",870,500,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/30b14a617b58852c2b51c8ae01c278ec-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/30b14a617b58852c2b51c8ae01c278ec-635x365.jpg",635,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/30b14a617b58852c2b51c8ae01c278ec-840x483.jpg",640,368,true],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/30b14a617b58852c2b51c8ae01c278ec.jpg",870,500,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/30b14a617b58852c2b51c8ae01c278ec.jpg",870,500,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/30b14a617b58852c2b51c8ae01c278ec-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/30b14a617b58852c2b51c8ae01c278ec.jpg",870,500,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=19\" rel=\"category\">G\u00fcnd\u0259m<\/a>","rttpg_excerpt":"\u00d6t\u0259n ilin mart\u0131ndan ba\u015flayaraq, Rusiyada miqrantlarla m\u00fcbariz\u0259ninin k\u0259skin, repressiv xarakter almas\u0131na dair mediada vaxta\u015f\u0131r\u0131 yaz\u0131lar d\u0259rc olunur. RF m\u0259tbuat\u0131nda miqrantlara qar\u015f\u0131 yeridil\u0259n siyas\u0259t\u0259 haqq qazand\u0131rmaq c\u0259hdl\u0259ri n\u0259 q\u0259d\u0259r yo\u011fun olsa da, h\u0259qiq\u0259ti yazanlar, sad\u0259c\u0259, faktlar\u0131 konstatasiya ed\u0259nl\u0259r d\u0259 var. B\u00fct\u00fcn bunlar Rusiyada miqrantlarla m\u00fcbariz\u0259 sah\u0259sind\u0259ki real m\u0259nz\u0259r\u0259ni ortaya qoyur v\u0259 ayd\u0131n olur ki, Kreml Ukrayna&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/809749"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=809749"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/809749\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":809751,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/809749\/revisions\/809751"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/809750"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=809749"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=809749"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=809749"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}