{"id":810350,"date":"2025-06-11T09:56:37","date_gmt":"2025-06-11T05:56:37","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=810350"},"modified":"2025-06-11T09:56:37","modified_gmt":"2025-06-11T05:56:37","slug":"diplomla-issizlik-ali-t%c9%99hsil-sistemi-iflas-edir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=810350","title":{"rendered":"Diplomla i\u015fsizlik: ali t\u0259hsil sistemi iflas edir?"},"content":{"rendered":"<h3><strong>Kamran \u018fs\u0259dov: \u201c150 ixtisas var, amma bazar\u0131n ist\u0259diyi yaln\u0131z 10-dur\u201d<\/strong><\/h3>\n<p><strong>\u201c\u018fm\u0259k bazar\u0131nda \u0259n \u00e7ox i\u015f tapan m\u0259zunlar\u0131n siyah\u0131s\u0131 bir daha s\u00fcbut edir ki, Az\u0259rbaycan universitetl\u0259rind\u0259 y\u00fczl\u0259rl\u0259 ixtisas\u0131n t\u0259dris olunmas\u0131na baxmayaraq, real sektor yaln\u0131z konkret v\u0259 m\u0259hdud sayda sah\u0259y\u0259 t\u0259l\u0259bat g\u00f6st\u0259rir\u201d.<\/strong><\/p>\n<p>Bu s\u00f6zl\u0259ri t\u0259hsil eksperti Kamran \u018fs\u0259dov deyib. T\u0259hsil ekspertinin bu a\u00e7\u0131qlamas\u0131 bir daha haz\u0131rk\u0131 ali t\u0259hsil sistemimizl\u0259 \u0259m\u0259k bazar\u0131n\u0131n ziddiyy\u0259tl\u0259rini a\u00e7\u0131q \u015f\u0259kild\u0259 ortaya qoyur.<\/p>\n<p>Kamran \u018fs\u0259dovun a\u00e7\u0131qlad\u0131\u011f\u0131 statistikaya \u0259sas\u0259n, \u00f6lk\u0259d\u0259 i\u015f tapmaq \u015fans\u0131 y\u00fcks\u0259k olan ixtisaslar siyah\u0131s\u0131nda iqtisadi v\u0259 idar\u0259etm\u0259 y\u00f6n\u00fcml\u00fc sah\u0259l\u0259r \u00fcst\u00fcnl\u00fck t\u0259\u015fkil edir.<\/p>\n<p>\u018fn \u00e7ox i\u015f tapan m\u0259zunlar\u0131n siyah\u0131s\u0131 budur: \u0130qtisadiyyat &#8211; 2,554 n\u0259f\u0259r, maliyy\u0259 &#8211; 1,806 n\u0259f\u0259r, m\u00fchasibat u\u00e7otu &#8211; 1,746 n\u0259f\u0259r, menecment &#8211; 1,574 n\u0259f\u0259r, s\u0259nayenin t\u0259\u015fkili &#8211; 1,515 n\u0259f\u0259r, biznesin idar\u0259 olunmas\u0131 &#8211; 1,331 n\u0259f\u0259r, d\u00fcnya iqtisadiyyat\u0131 &#8211; 1,315 n\u0259f\u0259r, Az\u0259rbaycan dili v\u0259 \u0259d\u0259biyyat\u0131 m\u00fc\u0259llimliyi &#8211; 1,096 n\u0259f\u0259r, b\u0259d\u0259n t\u0259rbiy\u0259si &#8211; 1,044 n\u0259f\u0259r, h\u00fcquq\u015f\u00fcnasl\u0131q &#8211; 868 n\u0259f\u0259r.<\/p>\n<p>Bu siyah\u0131 g\u00f6st\u0259rir ki, t\u0259l\u0259b olunan kadrlar\u0131n \u0259ks\u0259riyy\u0259ti ya iqtisadiyyata, ya da konkret sah\u0259 \u00fczr\u0259 idar\u0259etm\u0259y\u0259 istiqam\u0259tl\u0259nib. Amma bu r\u0259q\u0259ml\u0259r fonunda universitetl\u0259rd\u0259 150-d\u0259n \u00e7ox ixtisas\u0131n m\u00f6vcudlu\u011fu ciddi suallar do\u011furur: bu q\u0259d\u0259r m\u00fcxt\u0259lif ixtisaslar kim\u0259 laz\u0131md\u0131r? Onlar\u0131 bitir\u0259n g\u0259ncl\u0259rin aqib\u0259ti nec\u0259 olur?<\/p>\n<p><strong>Ekspertl\u0259r qeyd edir ki, haz\u0131rda \u0259m\u0259k bazar\u0131 il\u0259 t\u0259hsil aras\u0131nda u\u00e7urum m\u00f6vcuddur. Bel\u0259 ki, universitetl\u0259rd\u0259 t\u0259dris olunan ixtisaslar\u0131n \u00e7oxu \u0259m\u0259k bazar\u0131n\u0131n real t\u0259l\u0259bl\u0259rin\u0259 cavab vermir.<\/strong><\/p>\n<p>Bir \u00e7ox ixtisaslar sad\u0259c\u0259 formal olaraq saxlan\u0131l\u0131r, lakin onlar\u0131n m\u0259zunlar\u0131 ya i\u015f tapmaqda \u00e7\u0259tinlik \u00e7\u0259kir, ya da tamam f\u0259rqli sah\u0259d\u0259 f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259rm\u0259y\u0259 m\u0259cbur qal\u0131rlar.<\/p>\n<p>S\u00fcr\u0259tl\u0259 d\u0259yi\u015f\u0259n texnoloji t\u0259l\u0259bl\u0259rin d\u0259 \u00f6z t\u0259siri var. \u0130KT, s\u00fcni intellekt, kibert\u0259hl\u00fck\u0259sizlik, data analitikas\u0131 kimi sah\u0259l\u0259r qlobal miqyasda s\u00fcr\u0259tl\u0259 inki\u015faf edir. Amma Az\u0259rbaycanda bu sah\u0259l\u0259r \u00fczr\u0259 proqramlar ya \u00e7ox azd\u0131r, ya da m\u0259zmun bax\u0131m\u0131ndan m\u00fcasir t\u0259l\u0259bl\u0259r\u0259 uy\u011fun deyil.<\/p>\n<p>Bundan ba\u015fqa, pe\u015f\u0259kar texniki kadr \u00e7at\u0131\u015fmazl\u0131\u011f\u0131 var.<\/p>\n<p><strong>B\u0259s n\u0259 etm\u0259li?<\/strong><\/p>\n<p>Ekspertl\u0259r qeyd edir ki, ilk n\u00f6vb\u0259d\u0259 \u0259m\u0259k bazar\u0131 il\u0259 inteqrasiya olunmu\u015f proqramlara ehtiyac var. H\u0259r ixtisas\u0131n \u0259m\u0259k bazar\u0131ndak\u0131 qar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 t\u0259hlil olunmal\u0131 v\u0259 bu \u0259sasda kvotalar m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirilm\u0259lidir. D\u00f6vl\u0259t v\u0259 \u00f6z\u0259l sektor n\u00fcmay\u0259nd\u0259l\u0259ri il\u0259 t\u0259dris proqramlar\u0131n\u0131n ortaq \u015f\u0259kild\u0259 haz\u0131rlanmas\u0131 vacibdir.<\/p>\n<p>H\u0259m\u00e7inin pe\u015f\u0259 v\u0259 texniki t\u0259hsili geni\u015fl\u0259ndirilm\u0259lidir. Ali t\u0259hsild\u0259n f\u0259rqli olaraq, praktik bacar\u0131qlar \u00f6yr\u0259d\u0259n q\u0131sam\u00fcdd\u0259tli sertifikat proqramlar\u0131 v\u0259 pe\u015f\u0259 kurslar\u0131 t\u0259\u015fviq edilm\u0259lidir. S\u0259naye v\u0259 istehsal m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259ri il\u0259 \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 t\u0259cr\u00fcb\u0259 proqramlar\u0131 t\u0259\u015fkil olunmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>R\u0259q\u0259msal bacar\u0131qlar\u0131n b\u00fct\u00fcn sah\u0259l\u0259r\u0259 inteqrasiyas\u0131 vacibdir. H\u0259r ixtisasda r\u0259q\u0259msal savadl\u0131l\u0131q, informasiya texnologiyalar\u0131ndan istifad\u0259 v\u0259 analitik d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259 bacar\u0131qlar\u0131 t\u0259dris olunmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p><strong>\u201cKlassik\u201d ixtisaslar bel\u0259 r\u0259q\u0259msalla\u015fma\u011fa m\u0259cburdur: m\u0259s\u0259l\u0259n, h\u00fcquq sah\u0259sind\u0259 h\u00fcquqi texnologiyalar, t\u0259rc\u00fcm\u0259\u00e7ilikd\u0259 s\u00fcni intellekt al\u0259tl\u0259ri, k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131nda aqrotexnologiyalar.<\/strong><\/p>\n<p><strong><img src=\"https:\/\/api.muallim.edu.az\/uploads\/muallimeduazteacherprofile\/10%20October%202024\/40970c36-0817-44e6-9784-6e90fee53a3d_Kamran%201.jpg\" alt=\"Kamran \u018fs\u0259dov\" \/><\/strong><\/p>\n<p><strong>Kamran \u018fs\u0259dov\u00a0<\/strong><\/p>\n<p>Kamran \u018fs\u0259dov qeyd edir ki, haz\u0131rda universitetl\u0259r k\u00fctl\u0259vi \u015f\u0259kild\u0259 yeni ixtisas a\u00e7sa da, he\u00e7 biri bu ixtisaslar \u00fczr\u0259 bazar\u0131n t\u0259l\u0259binin olub-olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 yoxlam\u0131r. Bu is\u0259 ciddi d\u00f6vl\u0259t n\u0259zar\u0259ti v\u0259 sistemli islahat t\u0259l\u0259b edir. Ali t\u0259hsil haqq\u0131nda qanunda ixtisas siyah\u0131s\u0131 v\u0259 q\u0259bul planlar\u0131 h\u0259r il \u0259m\u0259k bazar\u0131 il\u0259 uy\u011funla\u015fd\u0131r\u0131lmal\u0131, reall\u0131\u011f\u0131 \u0259ks etdirm\u0259y\u0259n ixtisaslar ya ba\u011flanmal\u0131, ya da restrukturizasiya olunmal\u0131d\u0131r: \u201cUniversitetl\u0259rin akkreditasiyas\u0131nda yaln\u0131z akademik g\u00f6st\u0259ricil\u0259r deyil, m\u0259zunlar\u0131n m\u0259\u015f\u011fulluq s\u0259viyy\u0259si \u0259sas meyar olmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p><strong>Elm v\u0259 T\u0259hsil Nazirliyi v\u0259 D\u00f6vl\u0259t M\u0259\u015f\u011fulluq Agentliyi bu reytinqi t\u0259qdim etm\u0259kl\u0259 \u00e7ox vacib bir add\u0131m at\u0131b. Amma bu, ba\u015flan\u011f\u0131cd\u0131r. N\u00f6vb\u0259ti add\u0131m &#8211; n\u0259tic\u0259siz ixtisaslar\u0131n siyah\u0131s\u0131n\u0131n haz\u0131rlanmas\u0131, ali t\u0259hsil sistemind\u0259 m\u0259zmun islahatlar\u0131n\u0131n apar\u0131lmas\u0131 v\u0259 universitetl\u0259rin real bazara y\u00f6n\u0259ldilm\u0259si olmal\u0131d\u0131r. \u018fks halda, h\u0259r il minl\u0259rl\u0259 g\u0259nc universitet\u0259 daxil olur v\u0259 d\u00f6rd il sonra \u201ci\u015fsizl\u0259r s\u0131ras\u0131na\u201d \u00e7\u0131x\u0131\u015f diplomu il\u0259 daxil olur. Bu is\u0259 art\u0131q sad\u0259c\u0259 t\u0259hsil problemi deyil, bu, sosial \u0259dal\u0259tsizlikdir&#8221;.<\/strong><\/p>\n<p>Bel\u0259likl\u0259, b\u00fct\u00fcn bunlar onu g\u00f6st\u0259rir ki, t\u0259hsil sistemind\u0259 k\u00f6kl\u00fc struktur islahatlar\u0131na, yeni t\u0259hsil proqramlar\u0131na ehtiyac var. Sad\u0259c\u0259, yeni fak\u00fclt\u0259l\u0259r a\u00e7maq v\u0259 ya diplomlar t\u0259qdim etm\u0259kl\u0259 problem h\u0259ll olunmur. H\u0259ll yaln\u0131z bazarla sinxron, adaptiv v\u0259 \u00e7evik bir ali t\u0259hsil siyas\u0259ti il\u0259 m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr.<\/p>\n<p>\u018fks halda, h\u0259r yeni t\u0259dris ili h\u0259m universitetl\u0259r, h\u0259m valideynl\u0259r, h\u0259m d\u0259 g\u0259ncl\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn yeni ill\u00fcziyalar\u0131n ba\u015flan\u011f\u0131c\u0131 ola bil\u0259r.<\/p>\n<p><strong>Yaz\u0131n\u0131 haz\u0131rlad\u0131: Xalid\u0259 G\u018fRAY<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Kamran \u018fs\u0259dov: \u201c150 ixtisas var, amma bazar\u0131n ist\u0259diyi yaln\u0131z 10-dur\u201d \u201c\u018fm\u0259k bazar\u0131nda \u0259n \u00e7ox i\u015f tapan m\u0259zunlar\u0131n siyah\u0131s\u0131 bir daha s\u00fcbut edir ki, Az\u0259rbaycan universitetl\u0259rind\u0259 y\u00fczl\u0259rl\u0259 ixtisas\u0131n t\u0259dris olunmas\u0131na baxmayaraq, real sektor yaln\u0131z konkret v\u0259 m\u0259hdud sayda sah\u0259y\u0259 t\u0259l\u0259bat g\u00f6st\u0259rir\u201d. Bu s\u00f6zl\u0259ri t\u0259hsil eksperti Kamran \u018fs\u0259dov deyib. T\u0259hsil ekspertinin bu a\u00e7\u0131qlamas\u0131 bir daha haz\u0131rk\u0131 ali t\u0259hsil sistemimizl\u0259 \u0259m\u0259k bazar\u0131n\u0131n ziddiyy\u0259tl\u0259rini a\u00e7\u0131q \u015f\u0259kild\u0259 ortaya qoyur. Kamran \u018fs\u0259dovun a\u00e7\u0131qlad\u0131\u011f\u0131 statistikaya \u0259sas\u0259n, \u00f6lk\u0259d\u0259 i\u015f tapmaq \u015fans\u0131 y\u00fcks\u0259k olan ixtisaslar siyah\u0131s\u0131nda iqtisadi v\u0259 idar\u0259etm\u0259 y\u00f6n\u00fcml\u00fc sah\u0259l\u0259r \u00fcst\u00fcnl\u00fck t\u0259\u015fkil edir. \u018fn \u00e7ox i\u015f tapan m\u0259zunlar\u0131n&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":810351,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[1],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/0416acd2cdda2f3083060a1a8737edab.jpg",870,491,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/0416acd2cdda2f3083060a1a8737edab.jpg",870,491,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/0416acd2cdda2f3083060a1a8737edab.jpg",870,491,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/0416acd2cdda2f3083060a1a8737edab-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/0416acd2cdda2f3083060a1a8737edab-647x365.jpg",647,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/0416acd2cdda2f3083060a1a8737edab-840x474.jpg",640,361,true],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/0416acd2cdda2f3083060a1a8737edab.jpg",870,491,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/0416acd2cdda2f3083060a1a8737edab.jpg",870,491,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/0416acd2cdda2f3083060a1a8737edab-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/0416acd2cdda2f3083060a1a8737edab.jpg",870,491,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=1\" rel=\"category\">C\u0259miyy\u0259t<\/a>","rttpg_excerpt":"Kamran \u018fs\u0259dov: \u201c150 ixtisas var, amma bazar\u0131n ist\u0259diyi yaln\u0131z 10-dur\u201d \u201c\u018fm\u0259k bazar\u0131nda \u0259n \u00e7ox i\u015f tapan m\u0259zunlar\u0131n siyah\u0131s\u0131 bir daha s\u00fcbut edir ki, Az\u0259rbaycan universitetl\u0259rind\u0259 y\u00fczl\u0259rl\u0259 ixtisas\u0131n t\u0259dris olunmas\u0131na baxmayaraq, real sektor yaln\u0131z konkret v\u0259 m\u0259hdud sayda sah\u0259y\u0259 t\u0259l\u0259bat g\u00f6st\u0259rir\u201d. Bu s\u00f6zl\u0259ri t\u0259hsil eksperti Kamran \u018fs\u0259dov deyib. T\u0259hsil ekspertinin bu a\u00e7\u0131qlamas\u0131 bir daha haz\u0131rk\u0131 ali&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/810350"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=810350"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/810350\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":810352,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/810350\/revisions\/810352"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/810351"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=810350"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=810350"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=810350"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}