{"id":810780,"date":"2025-06-13T09:10:34","date_gmt":"2025-06-13T05:10:34","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=810780"},"modified":"2025-06-13T09:10:34","modified_gmt":"2025-06-13T05:10:34","slug":"%c9%99r%c9%99b-investisiyasi-az%c9%99rbaycan-yolunda","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=810780","title":{"rendered":"\u018fr\u0259b investisiyas\u0131 Az\u0259rbaycan yolunda"},"content":{"rendered":"<p><strong>S\u0259udiyy\u0259 \u018fr\u0259bistan\u0131 il\u0259 birg\u0259 \u0130nvestisiya Fondunun yaradaca\u011f\u0131 f\u00fcrs\u0259tl\u0259r&#8230;<\/strong><\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan S\u0259udiyy\u0259 \u018fr\u0259bistan\u0131 il\u0259 birg\u0259 \u0259ld\u0259 olunan raz\u0131la\u015fmalar\u0131 reall\u0131\u011fa \u00e7evirm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn ciddi \u015f\u0259kild\u0259 \u00e7al\u0131\u015f\u0131r. Bu m\u0259qs\u0259dl\u0259 birg\u0259 investisiya fondunun yarad\u0131lmas\u0131 v\u0259 h\u0259r iki \u00f6lk\u0259nin h\u00fcdudlar\u0131ndan k\u0259narda investisiya layih\u0259l\u0259rinin h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259si t\u0259klif edilir. Bu fikirl\u0259r Az\u0259rbaycan\u0131n \u0259r-Riyaddak\u0131 s\u0259firi \u015eahin Abdullayevin S\u0259udiyy\u0259 \u018fr\u0259bistan\u0131n\u0131n Londonda n\u0259\u015fr olunan \u201c\u0259\u015f-\u015earq \u0259l-Avs\u0259t\u201d q\u0259zetin\u0259 m\u00fcsahib\u0259sind\u0259 yer al\u0131b.<\/p>\n<p><strong>S\u0259fir deyib ki, iqtisadiyyat naziri Mikay\u0131l Cabbarovun S\u0259udiyy\u0259 \u018fr\u0259bistan\u0131na son s\u0259f\u0259rind\u0259 h\u0259r iki \u00f6lk\u0259nin iqtisadi g\u00fcnd\u0259mind\u0259 prioritet sah\u0259l\u0259r\u0259 s\u0259rmay\u0259 yat\u0131rma\u011f\u0131 h\u0259d\u0259fl\u0259y\u0259n birg\u0259 suveren investisiya fondunun yarad\u0131lmas\u0131 v\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 d\u0259 birg\u0259 investisiya layih\u0259l\u0259rinin h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259si t\u0259klifi ir\u0259li s\u00fcr\u00fcb. Eyni zamanda m\u00fcsahib\u0259d\u0259 S\u0259udiyy\u0259 \u018fr\u0259bistan\u0131 il\u0259 Az\u0259rbaycan aras\u0131nda investisiyalar\u0131n qorunmas\u0131 \u00fczr\u0259 imzalanm\u0131\u015f m\u00fcqavil\u0259nin \u0259h\u0259miyy\u0259ti vur\u011fulan\u0131r v\u0259 Az\u0259rbaycanda azad iqtisadi zonalara s\u0259rmay\u0259 yat\u0131rmaq \u00fc\u00e7\u00fcn s\u0259udiyy\u0259li investorlara g\u00fcz\u0259\u015ftl\u0259rin t\u0259qdim olundu\u011fu bildirilir.<\/strong><\/p>\n<p>Qeyd ed\u0259k ki, Az\u0259rbaycan\u0131n S\u0259udiyy\u0259 \u018fr\u0259bistan\u0131 il\u0259 birg\u0259 investisiya f\u0259aliyy\u0259ti \u00f6t\u0259n ild\u0259n m\u00fczakir\u0259 olunma\u011fa ba\u015flay\u0131b. \u00d6t\u0259n ilin oktyabr\u0131nda Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131 D\u00f6vl\u0259t Neft Fondu (ARDNF) S\u0259udiyy\u0259 \u018fr\u0259bistan\u0131 Krall\u0131\u011f\u0131nda investisiya imkanlar\u0131n\u0131n ara\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 m\u0259qs\u0259dil\u0259 Hassana \u0130nvestisiya \u015eirk\u0259ti il\u0259 Anla\u015fma Memorandumu imzalay\u0131b. D\u00f6vl\u0259t Neft Fondunun yayd\u0131\u011f\u0131 m\u0259lumata g\u00f6r\u0259, bu memorandum m\u00fc\u015ft\u0259r\u0259k investisiyalar\u0131n h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259si imkanlar\u0131n\u0131 ara\u015fd\u0131rma\u011fa imkan yaradaraq iki qurum aras\u0131nda strateji \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131n inki\u015faf\u0131na t\u00f6hf\u0259 ver\u0259c\u0259k.<\/p>\n<p>ARDNF-nin icra\u00e7\u0131 direktoru \u0130srafil M\u0259mm\u0259dov memorandumu y\u00fcks\u0259k qiym\u0259tl\u0259ndirib: \u201cBu Anla\u015fma Memorandumu yaln\u0131z iki maliyy\u0259 qurumunun raz\u0131la\u015fmas\u0131 deyil, eyni zamanda strateji investisiyalar v\u0259 dayan\u0131ql\u0131 inki\u015faf \u00fc\u00e7\u00fcn ortaq m\u0259qs\u0259dl\u0259r\u0259 y\u00f6n\u0259lmi\u015f t\u0259r\u0259fda\u015fl\u0131\u011f\u0131n ba\u015flan\u011f\u0131c\u0131d\u0131r. Bu \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q ARDNF-nin &#8220;Vision 2030&#8243; strateji h\u0259d\u0259fl\u0259ri \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 \u0259h\u0259miyy\u0259tli inki\u015faf v\u0259 transformasiya d\u00f6vr\u00fcnd\u0259n ke\u00e7\u0259n S\u0259udiyy\u0259 \u018fr\u0259bistan\u0131ndak\u0131 investisiya strategiyas\u0131 bax\u0131m\u0131ndan \u0259h\u0259miyy\u0259tli bir m\u0259rh\u0259l\u0259dir. Biz Hassana il\u0259 qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 maraq do\u011furan layih\u0259l\u0259ri m\u00fc\u0259yy\u0259n etm\u0259k v\u0259 inki\u015faf etdirm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn birg\u0259 \u00e7al\u0131\u015fma\u011fa haz\u0131r\u0131q&#8221;.<\/p>\n<p>Hassana \u0130nvestisiya \u015eirk\u0259tinin r\u0259hb\u0259ri Saad bin Abdulmohsen Al-Fadli bu t\u0259r\u0259fda\u015fl\u0131\u011f\u0131n \u015eirk\u0259ti \u00fc\u00e7\u00fcn b\u00f6y\u00fck \u0259h\u0259miyy\u0259t k\u0259sb etdiyini vur\u011fulay\u0131b: \u201cH\u0259r iki t\u0259r\u0259f\u0259 S\u0259udiyy\u0259 \u018fr\u0259bistan\u0131n\u0131n investisiya sektorundak\u0131 yeni imkanlardan faydalanma\u011fa k\u00f6m\u0259k ed\u0259c\u0259k bu memorandum say\u0259sind\u0259 \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131m\u0131z \u00f6z\u0259l s\u0259hm, da\u015f\u0131nmaz \u0259mlak v\u0259 infrastruktur sah\u0259l\u0259rin\u0259 fokuslanaraq uzunm\u00fcdd\u0259tli d\u0259y\u0259r yaratma\u011f\u0131 h\u0259d\u0259fl\u0259yir\u201d.<\/p>\n<p><strong>Hassana \u0130nvestisiya \u015eirk\u0259ti \u00dcmumi Sosial S\u0131\u011forta T\u0259\u015fkilat\u0131n\u0131n (GOSI) investisiya meneceri olaraq f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259rir. 1,2 trilyon S\u0259udiyy\u0259 riyal\u0131 (320 milyard AB\u015e dollar\u0131) d\u0259y\u0259rind\u0259 aktivl\u0259ri v\u0259 d\u00fcnyan\u0131n \u0259n b\u00f6y\u00fck pensiya fondlar\u0131ndan birini idar\u0259 ed\u0259n Hassana, yerli, regional el\u0259c\u0259 d\u0259, qlobal investisiyalardan ibar\u0259t \u00e7ox\u015fax\u0259li portfel\u0259 malikdir. Hassana b\u00fct\u00fcn S\u0259udiyy\u0259 n\u0259sill\u0259rinin g\u0259l\u0259c\u0259k pensiya ehtiyaclar\u0131n\u0131 qar\u015f\u0131lamaq m\u0259qs\u0259dil\u0259 dayan\u0131ql\u0131l\u0131q prinsipl\u0259rin\u0259 \u0259saslanan strategiyas\u0131 \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 uzunm\u00fcdd\u0259tli investisiyalar h\u0259yata ke\u00e7irir.<\/strong><\/p>\n<p>Bu fonddan ba\u015fqa S\u0259udiyy\u0259nin m\u00fcasir texnologiyalara s\u0259rmay\u0259 yat\u0131ran dig\u0259r qurumlar\u0131 da var.<\/p>\n<p>Aprel 2025<\/p>\n<p>Ba\u015f nazirin m\u00fcavini Samir \u015e\u0259rifov iclasda \u00e7\u0131x\u0131\u015f\u0131 zaman\u0131 d\u00f6vl\u0259t ba\u015f\u00e7\u0131lar\u0131n\u0131n m\u00fc\u0259yy\u0259n etdiyi strateji h\u0259d\u0259fl\u0259r\u0259 \u00e7atmaq istiqam\u0259tind\u0259 at\u0131lan add\u0131mlar v\u0259 \u0259ld\u0259 olunan n\u0259tic\u0259l\u0259r bar\u0259d\u0259 \u0259trafl\u0131 m\u0259lumat verib. O, S\u0259udiyy\u0259 \u018fr\u0259bistan\u0131 il\u0259 m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rin inki\u015faf\u0131n\u0131n Prezident \u0130lham \u018fliyevin m\u00fc\u0259yy\u0259n etdiyi Az\u0259rbaycan\u0131n \u0259sas xarici siyas\u0259t prioritetl\u0259rind\u0259n biri oldu\u011funu vur\u011fulay\u0131b.<\/p>\n<p>Energetika, ya\u015f\u0131l enerji v\u0259 infrastruktur layih\u0259l\u0259ri sah\u0259sind\u0259 \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011fa toxunan Ba\u015f nazirin m\u00fcavini qeyd edib ki, \u201cACWA Power\u201d \u015firk\u0259ti art\u0131q Ab\u015feron v\u0259 X\u0131z\u0131 rayonlar\u0131nda 240 MVt g\u00fcc\u00fcnd\u0259 k\u00fcl\u0259k elektrik stansiyas\u0131 in\u015fa edir. H\u0259m\u00e7inin \u201cACWA Power\u201d, SOCAR v\u0259 B\u018f\u018f-nin \u201cMasdar\u201d \u015firk\u0259ti X\u0259z\u0259r d\u0259nizind\u0259 3,5 qiqavat g\u00fcc\u00fcnd\u0259 d\u0259niz k\u00fcl\u0259k elektrik stansiyas\u0131 layih\u0259si \u00fcz\u0259rind\u0259 birg\u0259 i\u015fl\u0259yirl\u0259r. Bu t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs COP29 \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 imzalanm\u0131\u015f \u00fc\u00e7t\u0259r\u0259fli memorandum \u0259sas\u0131nda h\u0259yata ke\u00e7irilir v\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n enerji ke\u00e7idi h\u0259d\u0259fl\u0259rin\u0259 m\u00fch\u00fcm t\u00f6hf\u0259 ver\u0259c\u0259k.<\/p>\n<p>Neft-qaz sektorunda \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q imkanlar\u0131na da toxunularaq, SOCAR il\u0259 \u201cSaudi Aramco\u201d aras\u0131nda \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131n geni\u015fl\u0259ndirilm\u0259si istiqam\u0259tind\u0259 apar\u0131lan dan\u0131\u015f\u0131qlar\u0131n u\u011furla davam etdiyi bildirilib. Bu \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q h\u0259r iki \u015firk\u0259tin beyn\u0259lxalq bazarlarda m\u00f6vqel\u0259rinin g\u00fccl\u0259nm\u0259sin\u0259 xidm\u0259t ed\u0259c\u0259k.<\/p>\n<p><strong>Komissiyan\u0131n dig\u0259r h\u0259ms\u0259dri, S\u0259udiyy\u0259 \u018fr\u0259bistan\u0131n\u0131n investisiya naziri Xalid bin \u018fbd\u00fcl\u0259ziz \u018fl-Falih \u00e7\u0131x\u0131\u015f\u0131nda S\u0259udiyy\u0259 \u018fr\u0259bistan\u0131n\u0131n Az\u0259rbaycanla ticar\u0259t \u0259laq\u0259l\u0259rinin inki\u015faf\u0131nda maraql\u0131 oldu\u011funu, ticar\u0259t d\u00f6vriyy\u0259sinin art\u0131r\u0131lmas\u0131, energetika, investisiya, turizm, t\u0259hsil, s\u0259hiyy\u0259, s\u0259naye, k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131, alternativ v\u0259 b\u0259rpa olunan enerji sah\u0259l\u0259rind\u0259 \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131n geni\u015fl\u0259ndirilm\u0259sin\u0259 \u00f6n\u0259m verdikl\u0259rini bildirib. O, S\u0259udiyy\u0259 \u018fr\u0259bistan\u0131 \u015firk\u0259tl\u0259rinin bu sah\u0259l\u0259r\u0259 investisiya yat\u0131rmaq niyy\u0259tini d\u0259 ifad\u0259 edib.<\/strong><\/p>\n<p>\u0130yun 2025<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan haz\u0131rda Krall\u0131\u011f\u0131n b\u0259rpa olunan enerji istehsal\u0131 sah\u0259sind\u0259ki t\u0259cr\u00fcb\u0259sind\u0259n b\u0259hr\u0259l\u0259nm\u0259yi n\u0259z\u0259rd\u0259 tutan layih\u0259l\u0259r \u00fcz\u0259rind\u0259 i\u015fl\u0259yir. Bel\u0259 ki, S\u0259udiyy\u0259 \u018fr\u0259bistan\u0131n\u0131n bu sah\u0259d\u0259 ixtisasla\u015fm\u0131\u015f \u201cACWA Power\u201d \u015firk\u0259ti Az\u0259rbaycanda m\u00fch\u00fcm layih\u0259l\u0259r icra edir. \u201cACWA Power\u201d Az\u0259rbaycanda f\u0259aliyy\u0259t\u0259 2020-ci ild\u0259 ba\u015flay\u0131b. \u015eirk\u0259t d\u00f6vl\u0259t qurumlar\u0131 il\u0259 dayan\u0131ql\u0131 enerji portfelinin formala\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 \u00fcz\u0259rind\u0259 i\u015fl\u0259yir. 2024-c\u00fc ild\u0259 240 MVt g\u00fcc\u00fcnd\u0259 k\u00fcl\u0259k elektrik stansiyas\u0131n\u0131n tikintisin\u0259 ba\u015flay\u0131b &#8211; bu, Az\u0259rbaycanda \u00f6z\u0259l developer t\u0259r\u0259find\u0259n h\u0259yata ke\u00e7iril\u0259n ilk v\u0259 \u0259n b\u00f6y\u00fck k\u00fcl\u0259k enerjisi layih\u0259sidir. O, 300 min\u0259 yax\u0131n ev t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131n\u0131 elektrik enerjisi il\u0259 t\u0259min ed\u0259c\u0259k v\u0259 ild\u0259 t\u0259xmin\u0259n 400 min ton CO emissiyas\u0131n\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 alacaq. Tikinti i\u015fl\u0259rinin 2025-ci ilin sonuna q\u0259d\u0259r ba\u015fa \u00e7atd\u0131r\u0131lmas\u0131 g\u00f6zl\u0259nilir.<\/p>\n<p>Bundan \u0259lav\u0259, g\u00fcnd\u0259 300 min kubmetr g\u00fcc\u00fcnd\u0259 X\u0259z\u0259r d\u0259nizinin suyunun duzsuzla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 layih\u0259sinin h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259si d\u0259 \u201cACWA Power\u201d \u015firk\u0259tin\u0259 h\u0259val\u0259 edilib. Dan\u0131\u015f\u0131qlar\u0131n u\u011furla ba\u015fa \u00e7ataca\u011f\u0131 v\u0259 m\u00fcqavil\u0259nin imzalanaca\u011f\u0131 hal\u0131da \u015firk\u0259t d\u0259rhal tikintiy\u0259 ba\u015flama\u011fa haz\u0131r oldu\u011funu elan edib. Layih\u0259nin 2028-ci il\u0259 q\u0259d\u0259r h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259si planla\u015fd\u0131r\u0131l\u0131r.<\/p>\n<p>S\u0259udiyy\u0259 \u015firk\u0259ti h\u0259m\u00e7inin Az\u0259rbaycanda \u0259lav\u0259 k\u00fcl\u0259k qur\u011fular\u0131ndan v\u0259 batareya enerji saxlanc sisteml\u0259rind\u0259n tutmu\u015f perspektivli d\u0259niz k\u00fcl\u0259k enerjisi layih\u0259l\u0259rin\u0259 v\u0259 h\u0259m T\u00fcrkiy\u0259 istiqam\u0259tind\u0259, h\u0259m d\u0259 Qara d\u0259niz vasit\u0259sil\u0259 Avropaya regionlararas\u0131 enerji x\u0259tl\u0259rin\u0259 q\u0259d\u0259r yeni istiqam\u0259tl\u0259ri f\u0259al \u015f\u0259kild\u0259 ara\u015fd\u0131r\u0131r.<\/p>\n<p>\u201cACWA Power\u201din Az\u0259rbaycan v\u0259 T\u00fcrkiy\u0259 \u00fczr\u0259 ba\u015f direktoru Selim G\u00fcven Bak\u0131 Enerji Forumu \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 verdiyi m\u0259lumata g\u00f6r\u0259, \u015firk\u0259t 2030-cu il\u0259 q\u0259d\u0259r \u00f6z layih\u0259 portfelind\u0259 b\u0259rpa olunan enerji m\u0259nb\u0259l\u0259rinin (BOEM) pay\u0131n\u0131 80\u00a0 faiz\u0259, layih\u0259l\u0259rin say\u0131n\u0131 is\u0259 250-y\u0259 \u00e7atd\u0131rma\u011f\u0131 planla\u015fd\u0131r\u0131r.<\/p>\n<p>S\u0259udiyy\u0259 \u018fr\u0259bistan\u0131n\u0131n m\u00fcasir texnologiyalar, x\u00fcsusil\u0259 d\u0259 s\u00fcni intellekt sah\u0259sind\u0259 investisiyalar\u0131n\u0131n s\u00fcr\u0259tli art\u0131m\u0131 da diqq\u0259ti c\u0259lb edir. Bel\u0259 ki, V\u0259li\u0259hd \u015eahzad\u0259 M\u0259h\u0259mm\u0259d bin Salman t\u0259r\u0259find\u0259n elan edil\u0259n \u201cHumain\u201d s\u00fcni intellekt t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u00fc Amazon, Nvidia v\u0259 AMD kimi s\u00fcni intellekt sah\u0259sind\u0259 d\u00fcnya \u00f6nc\u00fcl\u00fc olan n\u0259h\u0259ngl\u0259rl\u0259 \u00e7oxmilyard dollarl\u0131q strateji t\u0259r\u0259fda\u015fl\u0131q sazi\u015fl\u0259ri imzalay\u0131b. Raz\u0131la\u015fmalar AB\u015e Prezidenti Donald Tramp\u0131n may\u0131n ortalar\u0131nda ba\u015f tutan S\u0259udiyy\u0259 \u018fr\u0259bistan\u0131na s\u0259f\u0259ri zaman\u0131 a\u00e7\u0131qlan\u0131b.<\/p>\n<p>\u018fld\u0259 edil\u0259n raz\u0131la\u015fmalar \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 S\u0259udiyy\u0259 \u018fr\u0259bistan\u0131n\u0131n \u201cDataVolt\u201d \u015firk\u0259ti AB\u015e \u0259razisind\u0259 data-m\u0259rk\u0259zl\u0259rinin v\u0259 enerji infrastrukturunun tikintisin\u0259 t\u0259xmin\u0259n 20 milyard dollar s\u0259rmay\u0259 qoyacaq. H\u0259m\u00e7inin S\u0259udiyy\u0259 \u018fr\u0259bistan\u0131n\u0131n NASA-n\u0131n Artemis II missiyas\u0131nda i\u015ftirak ed\u0259c\u0259yi elan edilib.<\/p>\n<p>Bundan \u0259lav\u0259, Amazon Web Services (AWS) \u201cHumain\u201d il\u0259 birg\u0259 \u201cS\u00fcni \u0130ntellekt Zonas\u0131\u201d adland\u0131rd\u0131qlar\u0131 geni\u015fmiqyasl\u0131 bir s\u00fcni intellekt b\u00f6lg\u0259si qurur. T\u0259xmin\u0259n 5 milyard dollarl\u0131q bu investisiya x\u00fcsusi serverl\u0259ri, inki\u015faf etmi\u015f \u015f\u0259b\u0259k\u0259 infrastrukturunu, t\u0259lim v\u0259 sertifikatla\u015fd\u0131rma proqramlar\u0131n\u0131 \u0259hat\u0259 edir. AWS h\u0259m\u00e7inin S\u0259udiyy\u0259 \u018fr\u0259bistan\u0131n\u0131 \u0259sasl\u0131 t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcsl\u0259r\u0259 s\u00fcni intellekt h\u0259ll\u0259ri il\u0259 \u00e7\u0131x\u0131\u015f imkan\u0131 t\u0259min etm\u0259yi \u00f6hd\u0259sin\u0259 g\u00f6t\u00fcr\u00fcb. Bu layih\u0259 Amazonun \u0259vv\u0259ll\u0259r elan etdiyi 5.3 milyard dollarl\u0131q m\u0259lumat m\u0259rk\u0259zin\u0259 investisiyadan ayr\u0131 bir layih\u0259 kimi h\u0259yata ke\u00e7iril\u0259c\u0259k.<\/p>\n<p><strong>Nvidia \u201cHumain\u201d\u0259 18.000 \u0259d\u0259d yeni n\u0259sil s\u00fcni intellekt\u0259 y\u00f6n\u0259lmi\u015f GPU g\u00f6nd\u0259r\u0259c\u0259k. Nvidia t\u0259r\u0259find\u0259n g\u00f6nd\u0259ril\u0259n avadanl\u0131q 500 meqavatl\u0131q m\u0259lumat m\u0259rk\u0259zinin \u0259sas\u0131n\u0131 t\u0259\u015fkil ed\u0259c\u0259k. AMD d\u0259 \u201cHumain\u201d il\u0259 10 milyard dollarl\u0131q s\u00fcni intellekt t\u0259r\u0259fda\u015fl\u0131\u011f\u0131na ba\u015flay\u0131r. Raz\u0131la\u015fman\u0131n bir hiss\u0259si olaraq, be\u015f il \u0259rzind\u0259 \u0259lav\u0259 500 meqavatl\u0131q s\u00fcni intellekt hesablama g\u00fcc\u00fc yarad\u0131lacaq. Bu infrastruktur AMD-nin y\u00fcks\u0259k performansl\u0131 s\u00fcni intellekt avadanl\u0131\u011f\u0131 v\u0259 a\u00e7\u0131q m\u0259nb\u0259li ROCm proqram t\u0259minat\u0131 il\u0259 d\u0259st\u0259kl\u0259n\u0259c\u0259k.<\/strong><\/p>\n<p>&#8220;Humain&#8221; layih\u0259si \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 S\u0259udiyy\u0259 \u018fr\u0259bistan\u0131nda 500 meqavatl\u0131q s\u00fcni intellekt \u201cfabrikl\u0259ri\u201d qurulacaq. Bu m\u0259rk\u0259zl\u0259r, hyperscale data m\u0259rk\u0259zi konsepsiyas\u0131 il\u0259 s\u00fcni intellekt modell\u0259rinin z\u0259nciri \u00fczr\u0259 b\u00fct\u00fcn m\u0259rh\u0259l\u0259l\u0259ri &#8211; t\u0259limd\u0259n yerl\u0259\u015fdirm\u0259y\u0259 q\u0259d\u0259r &#8211; bir platformada birl\u0259\u015fdir\u0259c\u0259k. Layih\u0259 \u00f6lk\u0259nin \u201cVision 2030&#8243; strategiyas\u0131nda r\u0259q\u0259msal transformasiyan\u0131 s\u00fcr\u0259tl\u0259ndirm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00fch\u00fcm rol oynay\u0131r.<\/p>\n<p>S\u0259udiyy\u0259 \u018fr\u0259bistan\u0131n\u0131n AB\u015e-da s\u0259hiyy\u0259 sah\u0259sind\u0259ki layih\u0259l\u0259ri x\u00fcsusil\u0259 se\u00e7ilir. Bura ilk n\u00f6vb\u0259d\u0259\u00a0 Mi\u00e7iqan \u015ftat\u0131nda \u00fcmumi d\u0259y\u0259ri 5,8 milyard dollar olan tibbi qar\u0131\u015f\u0131mlar\u0131n istehsal\u0131 \u00fczr\u0259 yeni y\u00fcks\u0259k texnologiyal\u0131 zavodun yarad\u0131lmas\u0131 layih\u0259si aiddir.<\/p>\n<p>G\u00f6r\u00fcnd\u00fcy\u00fc kimi, S\u0259udiyy\u0259 \u018fr\u0259bistan\u0131 il\u0259 investisiya \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131 Az\u0259rbaycan\u0131n y\u00fcks\u0259k texnologiyalar sah\u0259sin\u0259 \u00e7\u0131x\u0131\u015f\u0131n\u0131 asanla\u015fd\u0131ra, i\u015ftirak\u0131n\u0131 geni\u015fl\u0259ndir\u0259 bil\u0259r.<\/p>\n<p><strong>\u0130qtisad\u00e7\u0131 Eld\u0259niz \u018fmirovun \u201cYeni M\u00fcsavat\u201da dediyin\u0259 g\u00f6r\u0259, bir \u00f6lk\u0259 birg\u0259 fond yaratmaq \u00fc\u00e7\u00fcn hans\u0131sa \u00f6lk\u0259y\u0259 m\u00fcraci\u0259t etm\u0259k ist\u0259y\u0259rdis\u0259, \u0259n u\u011furlu se\u00e7im m\u0259hz S\u0259udiyy\u0259 \u018fr\u0259bistan\u0131 olard\u0131:<\/strong>\u00a0\u201cOnlar\u0131n pula yana\u015fma t\u0259rzl\u0259ri bir d\u0259y\u0259r kontekstind\u0259n \u00e7\u0131x\u0131b. Maliyy\u0259 \u0259l\u00e7atanl\u0131\u011f\u0131 o q\u0259d\u0259r geni\u015fdir ki, ist\u0259nil\u0259n t\u0259r\u0259fda\u015f\u0131n S\u0259udiyy\u0259 \u018fr\u0259bistan\u0131 il\u0259 investisiya \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131 u\u011furlu bir add\u0131md\u0131r. Buna g\u00f6r\u0259 d\u0259 bu \u00f6lk\u0259 il\u0259 birg\u0259 investisiya f\u0259aliyy\u0259tin\u0259 ba\u015flamaq Az\u0259rbaycan \u00fc\u00e7\u00fcn birm\u0259nal\u0131 olaraq u\u011furdur. \u00c7\u00fcnki \u0259r\u0259bl\u0259rin investisiya d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259si \u00e7ox z\u0259ngindir. Onlar Q\u0259rb investorlar\u0131 kimi investisiya t\u0259hlilini \u00e7ox d\u0259rin v\u0259 eyni zamanda \u0259n x\u0131rda detallar\u0131 hesablamaqla h\u0259yata ke\u00e7irmirl\u0259r. Onlar \u00fc\u00e7\u00fcn h\u0259d\u0259fl\u0259r bir q\u0259d\u0259r f\u0259rqlidir: strateji t\u0259r\u0259fda\u015fl\u0131q v\u0259 geni\u015fl\u0259nm\u0259. Hesab edir\u0259m ki, birg\u0259 fonda \u0259r\u0259b t\u0259r\u0259finin qatq\u0131s\u0131 daha \u00e7ox olacaq\u201d.<\/p>\n<p>\u0130qtisad\u00e7\u0131ya g\u00f6r\u0259, yarad\u0131lacaq fondun u\u011fur qazanmamas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn deyil: \u201cBel\u0259 bir hal ba\u015f vers\u0259, s\u0131rf idar\u0259etm\u0259d\u0259n qaynaqlana bil\u0259r. H\u0259r\u00e7\u0259nd m\u0259n u\u011fursuzluq deyil, ciddi u\u011furlar g\u00f6zl\u0259yir\u0259m. D\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr\u0259m ki, Az\u0259rbaycan yaranan f\u00fcrs\u0259ti layiqinc\u0259 d\u0259y\u0259rl\u0259ndirm\u0259kl\u0259 fondun f\u0259aliyy\u0259tind\u0259n maksimum faydalana bil\u0259c\u0259k\u201d.<\/p>\n<p><strong>D\u00fcnya SAK\u0130T,<\/strong><br \/>\n<strong>\u201cYeni M\u00fcsavat\u201d<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>S\u0259udiyy\u0259 \u018fr\u0259bistan\u0131 il\u0259 birg\u0259 \u0130nvestisiya Fondunun yaradaca\u011f\u0131 f\u00fcrs\u0259tl\u0259r&#8230; Az\u0259rbaycan S\u0259udiyy\u0259 \u018fr\u0259bistan\u0131 il\u0259 birg\u0259 \u0259ld\u0259 olunan raz\u0131la\u015fmalar\u0131 reall\u0131\u011fa \u00e7evirm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn ciddi \u015f\u0259kild\u0259 \u00e7al\u0131\u015f\u0131r. Bu m\u0259qs\u0259dl\u0259 birg\u0259 investisiya fondunun yarad\u0131lmas\u0131 v\u0259 h\u0259r iki \u00f6lk\u0259nin h\u00fcdudlar\u0131ndan k\u0259narda investisiya layih\u0259l\u0259rinin h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259si t\u0259klif edilir. Bu fikirl\u0259r Az\u0259rbaycan\u0131n \u0259r-Riyaddak\u0131 s\u0259firi \u015eahin Abdullayevin S\u0259udiyy\u0259 \u018fr\u0259bistan\u0131n\u0131n Londonda n\u0259\u015fr olunan \u201c\u0259\u015f-\u015earq \u0259l-Avs\u0259t\u201d q\u0259zetin\u0259 m\u00fcsahib\u0259sind\u0259 yer al\u0131b. S\u0259fir deyib ki, iqtisadiyyat naziri Mikay\u0131l Cabbarovun S\u0259udiyy\u0259 \u018fr\u0259bistan\u0131na son s\u0259f\u0259rind\u0259 h\u0259r iki \u00f6lk\u0259nin iqtisadi g\u00fcnd\u0259mind\u0259 prioritet sah\u0259l\u0259r\u0259 s\u0259rmay\u0259 yat\u0131rma\u011f\u0131 h\u0259d\u0259fl\u0259y\u0259n birg\u0259 suveren investisiya fondunun yarad\u0131lmas\u0131 v\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 d\u0259 birg\u0259 investisiya&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":810781,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[19],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/e42b152501a51451de6c347c5d39c114.jpg",870,500,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/e42b152501a51451de6c347c5d39c114.jpg",870,500,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/e42b152501a51451de6c347c5d39c114.jpg",870,500,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/e42b152501a51451de6c347c5d39c114-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/e42b152501a51451de6c347c5d39c114-635x365.jpg",635,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/e42b152501a51451de6c347c5d39c114-840x483.jpg",640,368,true],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/e42b152501a51451de6c347c5d39c114.jpg",870,500,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/e42b152501a51451de6c347c5d39c114.jpg",870,500,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/e42b152501a51451de6c347c5d39c114-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/e42b152501a51451de6c347c5d39c114.jpg",870,500,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=19\" rel=\"category\">G\u00fcnd\u0259m<\/a>","rttpg_excerpt":"S\u0259udiyy\u0259 \u018fr\u0259bistan\u0131 il\u0259 birg\u0259 \u0130nvestisiya Fondunun yaradaca\u011f\u0131 f\u00fcrs\u0259tl\u0259r&#8230; Az\u0259rbaycan S\u0259udiyy\u0259 \u018fr\u0259bistan\u0131 il\u0259 birg\u0259 \u0259ld\u0259 olunan raz\u0131la\u015fmalar\u0131 reall\u0131\u011fa \u00e7evirm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn ciddi \u015f\u0259kild\u0259 \u00e7al\u0131\u015f\u0131r. Bu m\u0259qs\u0259dl\u0259 birg\u0259 investisiya fondunun yarad\u0131lmas\u0131 v\u0259 h\u0259r iki \u00f6lk\u0259nin h\u00fcdudlar\u0131ndan k\u0259narda investisiya layih\u0259l\u0259rinin h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259si t\u0259klif edilir. Bu fikirl\u0259r Az\u0259rbaycan\u0131n \u0259r-Riyaddak\u0131 s\u0259firi \u015eahin Abdullayevin S\u0259udiyy\u0259 \u018fr\u0259bistan\u0131n\u0131n Londonda n\u0259\u015fr olunan \u201c\u0259\u015f-\u015earq \u0259l-Avs\u0259t\u201d q\u0259zetin\u0259&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/810780"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=810780"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/810780\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":810782,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/810780\/revisions\/810782"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/810781"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=810780"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=810780"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=810780"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}