{"id":811153,"date":"2025-06-15T18:38:32","date_gmt":"2025-06-15T14:38:32","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=811153"},"modified":"2025-06-15T18:38:32","modified_gmt":"2025-06-15T14:38:32","slug":"az%c9%99r-allahver%c9%99nov-susa-b%c9%99yannam%c9%99si-iki-qardas-dovl%c9%99t-arasinda-%c9%99laq%c9%99l%c9%99ri-yeni-v%c9%99-strateji-bir-m%c9%99rh%c9%99l%c9%99y%c9%99-yuks%c9%99ltdi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=811153","title":{"rendered":"Az\u0259r ALLAHVER\u018fNOV: \u201c\u015eu\u015fa B\u0259yannam\u0259si iki qarda\u015f d\u00f6vl\u0259t aras\u0131nda \u0259laq\u0259l\u0259ri yeni v\u0259 strateji bir m\u0259rh\u0259l\u0259y\u0259 y\u00fcks\u0259ltdi\u201d."},"content":{"rendered":"<p>2021-ci il iyunun 15-i yaln\u0131z sad\u0259 bir tarix deyil, \u0259ksin\u0259, d\u0259rin m\u0259na da\u015f\u0131yan v\u0259 taleyin qism\u0259ti il\u0259 se\u00e7ilmi\u015f bir g\u00fcnd\u00fcr. M\u0259hz h\u0259min g\u00fcn Az\u0259rbaycan il\u0259 T\u00fcrkiy\u0259 aras\u0131nda \u0259laq\u0259l\u0259ri yeni v\u0259 strateji bir m\u0259rh\u0259l\u0259y\u0259 y\u00fcks\u0259ld\u0259n \u015eu\u015fa B\u0259yannam\u0259si imzaland\u0131. Tarixi \u015eu\u015fa \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 ba\u015f tutan bu m\u00fch\u00fcm hadis\u0259, t\u0259kc\u0259 iki qarda\u015f d\u00f6vl\u0259t aras\u0131nda h\u00fcquqi-siyasi s\u0259n\u0259din imzalanmas\u0131 deyildi. Bu, bir mill\u0259tin iki d\u00f6vl\u0259t \u015f\u0259klind\u0259 t\u0259c\u0259ss\u00fcm\u00fcn\u00fcn, ortaq yadda\u015f\u0131n, ortaq tarix v\u0259 taleyin h\u00fcquqi ifad\u0259si, geosiyasi m\u0259kan\u0131n b\u0259rpa olunmu\u015f m\u0259n\u0259vi m\u0259rk\u0259zind\u0259 yenid\u0259n s\u0259sl\u0259n\u0259n irad\u0259 idi.<br \/>\n\u015eu\u015fa B\u0259yannam\u0259si Az\u0259rbaycan v\u0259 T\u00fcrkiy\u0259nin m\u00fcst\u0259qillik v\u0259 suverenlik anlay\u0131\u015f\u0131n\u0131 sad\u0259c\u0259 siyasi atributlarla deyil, tarixi m\u0259suliyy\u0259t v\u0259 m\u00fctt\u0259fiqlik ruhu il\u0259 d\u0259y\u0259rl\u0259ndirdikl\u0259rinin parlaq n\u00fcmun\u0259sidir. Burada imzalanan s\u0259n\u0259d bir \u00f6hd\u0259likd\u0259n \u00e7ox, bir v\u0259d, bir t\u0259\u0259hh\u00fcd, bir geosiyasi manifest idi. Bu s\u0259n\u0259d Az\u0259rbaycan\u0131n m\u0259d\u0259niyy\u0259t be\u015fiyi, i\u015f\u011faldan azad olunmu\u015f \u015eu\u015fada imzalanmaqla, q\u0259l\u0259b\u0259nin t\u0259kc\u0259 h\u0259rb meydan\u0131nda deyil, h\u0259m d\u0259 z\u0259kan\u0131n, uzaqg\u00f6r\u0259nliyin v\u0259 d\u0259y\u0259rl\u0259rin z\u0259f\u0259ri oldu\u011funu s\u00fcbuta yetirdi.<br \/>\nBu b\u0259yannam\u0259 il\u0259 Az\u0259rbaycan v\u0259 T\u00fcrkiy\u0259 aras\u0131nda m\u00fcnasib\u0259tl\u0259r sad\u0259c\u0259 strateji t\u0259r\u0259fda\u015fl\u0131q \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259n \u00e7\u0131xaraq formal m\u00fctt\u0259fiqlik s\u0259viyy\u0259sin\u0259 y\u00fcks\u0259ldi. S\u0259n\u0259dd\u0259 qeyd edil\u0259n h\u0259rbi-siyasi d\u0259st\u0259k m\u00fcdd\u0259alar\u0131 bir \u00f6lk\u0259y\u0259 qar\u015f\u0131 t\u0259hdid olarsa dig\u0259rinin d\u0259st\u0259yinin t\u0259min olunmas\u0131 v\u0259 iki d\u00f6vl\u0259tin taleyind\u0259ki v\u0259hd\u0259tin d\u00f6vl\u0259t s\u0259n\u0259di il\u0259 r\u0259smil\u0259\u015fdirilm\u0259sidir.<br \/>\nLakin bu hadis\u0259ni daha d\u0259rind\u0259n anlamaq \u00fc\u00e7\u00fcn onu tarixi kontekstd\u0259, x\u00fcsusil\u0259 1921-ci ild\u0259 imzalanm\u0131\u015f Moskva v\u0259 Qars m\u00fcqavil\u0259l\u0259ri il\u0259 m\u00fcqayis\u0259d\u0259 d\u0259y\u0259rl\u0259ndirm\u0259k laz\u0131md\u0131r. O d\u00f6vrd\u0259 d\u0259 Az\u0259rbaycan \u0259traf\u0131nda ged\u0259n geopolitik prosesl\u0259r fonunda T\u00fcrkiy\u0259 v\u0259 Sovet Rusiyas\u0131 aras\u0131nda ba\u011flanan bu s\u0259n\u0259dl\u0259r Nax\u00e7\u0131van\u0131n Az\u0259rbaycan t\u0259rkibind\u0259 qalmas\u0131n\u0131 beyn\u0259lxalq s\u0259viyy\u0259d\u0259 tan\u0131tm\u0131\u015fd\u0131. Qars m\u00fcqavil\u0259si, T\u00fcrkiy\u0259nin C\u0259nubi Qafqazda ilk d\u0259f\u0259 diplomatik i\u015ftirak\u0131n\u0131 v\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n \u0259razi b\u00fct\u00f6vl\u00fcy\u00fcn\u0259 qarantl\u0131\u011f\u0131n\u0131 h\u00fcquqi formada t\u0259sbit etmi\u015fdi. Y\u00fcz il sonra \u015eu\u015fa B\u0259yannam\u0259si il\u0259 bu qarantl\u0131q v\u0259 m\u00fctt\u0259fiqlik \u00e7a\u011fda\u015f geosiyasi reall\u0131qlar \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 bir daha t\u0259sdiql\u0259ndi.<br \/>\nBu s\u0259n\u0259d eyni zamanda tarixin n\u0259bzini hiss ed\u0259n, hadis\u0259l\u0259ri yaln\u0131z siyasi t\u0259cr\u00fcb\u0259 il\u0259 deyil, xalq\u0131n ruhunu oxuma bacar\u0131\u011f\u0131 il\u0259 y\u00f6n\u0259ld\u0259n liderin \u2014 Prezident \u0130lham \u018fliyevin uzaqg\u00f6r\u0259n v\u0259 q\u0259tiyy\u0259tli siyas\u0259tinin n\u0259tic\u0259si idi. O, t\u0259kc\u0259 torpaqlar\u0131 azad etm\u0259di; h\u0259m d\u0259 bu torpaqlara m\u0259n\u0259vi suverenlik, ideya r\u0259hb\u0259rliyi g\u0259tirdi. \u0130lham \u018fliyev \u00f6z siyasi irad\u0259si il\u0259 XX \u0259srin \u0259vv\u0259ll\u0259rind\u0259 yar\u0131m\u00e7\u0131q qalm\u0131\u015f d\u00f6vl\u0259t\u00e7ilik arzular\u0131n\u0131 XXI \u0259srd\u0259 realla\u015fd\u0131rd\u0131. \u015eu\u015fada imzalanan B\u0259yannam\u0259, onun r\u0259hb\u0259rliyi il\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n regional g\u00fcc m\u0259rk\u0259zin\u0259 \u00e7evrilm\u0259sinin r\u0259mzidir.<br \/>\n\u015eu\u015fa B\u0259yannam\u0259si yaln\u0131z siyasi \u0259laq\u0259l\u0259rin v\u0259 t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik konseptl\u0259rinin m\u00f6hk\u0259ml\u0259ndirilm\u0259si deyil, h\u0259m d\u0259 m\u0259d\u0259ni kimliyin, t\u00fcrk birliyinin v\u0259 ortaq d\u0259y\u0259rl\u0259rin dir\u00e7\u0259ldilm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn platformad\u0131r. Bu s\u0259n\u0259dl\u0259 Az\u0259rbaycan v\u0259 T\u00fcrkiy\u0259 xalqlar\u0131 \u00f6z q\u0259dim ortaq yadda\u015flar\u0131n\u0131 yenid\u0259n aktualla\u015fd\u0131rd\u0131, ortaq g\u0259l\u0259c\u0259yin t\u0259m\u0259ll\u0259rini h\u00fcquqi c\u0259h\u0259td\u0259n m\u00f6hk\u0259ml\u0259ndirdi.<br \/>\n\u018fminlikl\u0259 bildirm\u0259k olar ki, \u015eu\u015fa B\u0259yannam\u0259sind\u0259n ir\u0259li g\u0259l\u0259n \u00f6hd\u0259likl\u0259rin ard\u0131c\u0131l v\u0259 m\u0259qs\u0259dy\u00f6nl\u00fc \u015f\u0259kild\u0259 yerin\u0259 yetirilm\u0259si Az\u0259rbaycan v\u0259 T\u00fcrkiy\u0259 aras\u0131nda strateji t\u0259r\u0259fda\u015fl\u0131q m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rinin yeni m\u0259rh\u0259l\u0259y\u0259 q\u0259d\u0259m qoymas\u0131na z\u0259min yarad\u0131r. Bu s\u0259n\u0259d yaln\u0131z iki qarda\u015f \u00f6lk\u0259 aras\u0131nda siyasi, iqtisadi v\u0259 h\u0259rbi \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131 deyil, eyni zamanda elm, t\u0259hsil, m\u0259d\u0259niyy\u0259t, turizm, enerji v\u0259 dig\u0259r sah\u0259l\u0259rd\u0259 d\u0259 qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 \u0259laq\u0259l\u0259rin daha da d\u0259rinl\u0259\u015fm\u0259sini t\u0259min edir. B\u0259yannam\u0259 \u0259sas\u0131nda h\u0259yata ke\u00e7iril\u0259n konkret layih\u0259l\u0259r v\u0259 birg\u0259 t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcsl\u0259r regionda sabitliyin, t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyin v\u0259 davaml\u0131 inki\u015faf\u0131n t\u0259min olunmas\u0131na t\u00f6hf\u0259 verir.<br \/>\nBununla yana\u015f\u0131, \u015eu\u015fa B\u0259yannam\u0259sinin realla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 Az\u0259rbaycan\u0131n v\u0259 T\u00fcrkiy\u0259nin milli maraqlar\u0131n\u0131n m\u00fcdafi\u0259sini g\u00fccl\u0259ndirir, onlar\u0131n beyn\u0259lxalq arenada n\u00fcfuzunun artmas\u0131na, s\u00f6z sahibi \u00f6lk\u0259l\u0259r kimi q\u0259bul olunmas\u0131na \u015f\u0259rait yarad\u0131r. H\u0259r iki d\u00f6vl\u0259tin iqtisadi v\u0259 h\u0259rbi potensial\u0131n\u0131n g\u00fccl\u0259nm\u0259si, ortaq siyasi m\u00f6vqel\u0259rinin beyn\u0259lxalq t\u0259\u015fkilatlarda m\u00fcdafi\u0259 olunmas\u0131 regional inteqrasiyan\u0131 t\u0259\u015fviq etm\u0259kl\u0259 yana\u015f\u0131, T\u00fcrk d\u00fcnyas\u0131n\u0131n h\u0259mr\u0259yliyinin m\u00f6hk\u0259ml\u0259nm\u0259sin\u0259 d\u0259 ciddi t\u00f6hf\u0259 verir. N\u0259tic\u0259 etibaril\u0259, \u015eu\u015fa B\u0259yannam\u0259si XXI \u0259srd\u0259 Az\u0259rbaycan-T\u00fcrkiy\u0259 m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rinin strateji yol x\u0259rit\u0259si kimi \u00e7\u0131x\u0131\u015f edir v\u0259 regional geosiyasi arxitekturan\u0131n formala\u015fmas\u0131nda m\u00fch\u00fcm rol oynay\u0131r.<br \/>\nBel\u0259likl\u0259, Az\u0259rbaycan\u0131n XXI \u0259srd\u0259 qazand\u0131\u011f\u0131 bu u\u011fur h\u0259m h\u0259rbi, h\u0259m diplomatik, h\u0259m d\u0259 m\u0259d\u0259ni m\u0259nada tarix boyu b\u0259z\u0259n z\u0259rb\u0259l\u0259r\u0259 \u201ctu\u015f\u201d g\u0259l\u0259n, b\u0259z\u0259n sars\u0131lan, amma he\u00e7 vaxt \u0259yilm\u0259y\u0259n, s\u00f6nm\u0259y\u0259n, t\u00fck\u0259nm\u0259y\u0259n xalq irad\u0259sinin v\u0259 milli kimliyin qalibiyy\u0259tidir. \u015eu\u015fada imzalanm\u0131\u015f bu B\u0259yannam\u0259 is\u0259 h\u0259min irad\u0259nin qayaya h\u0259kk olunmu\u015f s\u00f6z\u00fcd\u00fcr d\u0259yi\u015fm\u0259y\u0259c\u0259k v\u0259 \u0259b\u0259di qalacaq.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" class=\"alignnone size-medium wp-image-811154\" src=\"https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/8b0818d1-2084-4fb0-8e12-e0083f56336a-292x365.jpg\" alt=\"\" width=\"292\" height=\"365\" \/><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>2021-ci il iyunun 15-i yaln\u0131z sad\u0259 bir tarix deyil, \u0259ksin\u0259, d\u0259rin m\u0259na da\u015f\u0131yan v\u0259 taleyin qism\u0259ti il\u0259 se\u00e7ilmi\u015f bir g\u00fcnd\u00fcr. M\u0259hz h\u0259min g\u00fcn Az\u0259rbaycan il\u0259 T\u00fcrkiy\u0259 aras\u0131nda \u0259laq\u0259l\u0259ri yeni v\u0259 strateji bir m\u0259rh\u0259l\u0259y\u0259 y\u00fcks\u0259ld\u0259n \u015eu\u015fa B\u0259yannam\u0259si imzaland\u0131. Tarixi \u015eu\u015fa \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 ba\u015f tutan bu m\u00fch\u00fcm hadis\u0259, t\u0259kc\u0259 iki qarda\u015f d\u00f6vl\u0259t aras\u0131nda h\u00fcquqi-siyasi s\u0259n\u0259din imzalanmas\u0131 deyildi. Bu, bir mill\u0259tin iki d\u00f6vl\u0259t \u015f\u0259klind\u0259 t\u0259c\u0259ss\u00fcm\u00fcn\u00fcn, ortaq yadda\u015f\u0131n, ortaq tarix v\u0259 taleyin h\u00fcquqi ifad\u0259si, geosiyasi m\u0259kan\u0131n b\u0259rpa olunmu\u015f m\u0259n\u0259vi m\u0259rk\u0259zind\u0259 yenid\u0259n s\u0259sl\u0259n\u0259n irad\u0259 idi. \u015eu\u015fa B\u0259yannam\u0259si Az\u0259rbaycan v\u0259 T\u00fcrkiy\u0259nin m\u00fcst\u0259qillik v\u0259 suverenlik anlay\u0131\u015f\u0131n\u0131 sad\u0259c\u0259 siyasi&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":811155,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[19],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/964b311c-191b-4b10-88d7-dafa74569a0b.jpg",1200,608,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/964b311c-191b-4b10-88d7-dafa74569a0b.jpg",1200,608,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/964b311c-191b-4b10-88d7-dafa74569a0b.jpg",1200,608,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/964b311c-191b-4b10-88d7-dafa74569a0b-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/964b311c-191b-4b10-88d7-dafa74569a0b-660x334.jpg",660,334,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/964b311c-191b-4b10-88d7-dafa74569a0b-840x426.jpg",640,325,true],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/964b311c-191b-4b10-88d7-dafa74569a0b.jpg",1200,608,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/964b311c-191b-4b10-88d7-dafa74569a0b.jpg",1200,608,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/964b311c-191b-4b10-88d7-dafa74569a0b-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/964b311c-191b-4b10-88d7-dafa74569a0b.jpg",1200,608,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=19\" rel=\"category\">G\u00fcnd\u0259m<\/a>","rttpg_excerpt":"2021-ci il iyunun 15-i yaln\u0131z sad\u0259 bir tarix deyil, \u0259ksin\u0259, d\u0259rin m\u0259na da\u015f\u0131yan v\u0259 taleyin qism\u0259ti il\u0259 se\u00e7ilmi\u015f bir g\u00fcnd\u00fcr. M\u0259hz h\u0259min g\u00fcn Az\u0259rbaycan il\u0259 T\u00fcrkiy\u0259 aras\u0131nda \u0259laq\u0259l\u0259ri yeni v\u0259 strateji bir m\u0259rh\u0259l\u0259y\u0259 y\u00fcks\u0259ld\u0259n \u015eu\u015fa B\u0259yannam\u0259si imzaland\u0131. Tarixi \u015eu\u015fa \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 ba\u015f tutan bu m\u00fch\u00fcm hadis\u0259, t\u0259kc\u0259 iki qarda\u015f d\u00f6vl\u0259t aras\u0131nda h\u00fcquqi-siyasi s\u0259n\u0259din imzalanmas\u0131 deyildi. Bu,&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/811153"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=811153"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/811153\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":811156,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/811153\/revisions\/811156"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/811155"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=811153"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=811153"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=811153"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}