{"id":811488,"date":"2025-06-18T10:47:37","date_gmt":"2025-06-18T06:47:37","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=811488"},"modified":"2025-06-18T10:47:37","modified_gmt":"2025-06-18T06:47:37","slug":"kim-kimi-yordu-iran-yoxsa-israil","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=811488","title":{"rendered":"Kim kimi yordu &#8211; \u0130ran, yoxsa \u0130srail?"},"content":{"rendered":"<p><strong>N\u0259 Tel-\u018fviv, n\u0259 d\u0259 Tehran geri \u00e7\u0259kilm\u0259k niyy\u0259tind\u0259 deyil, v\u0259ziyy\u0259t daha g\u0259rgin fazaya ke\u00e7\u0259 bil\u0259r; STM t\u0259msil\u00e7isind\u0259n x\u0259b\u0259rdarl\u0131q: \u201cM\u00fcharib\u0259 davam ed\u0259rs\u0259, regionun geosiyasi x\u0259rit\u0259si tamamil\u0259 d\u0259yi\u015f\u0259 bil\u0259r\u201d<\/strong><\/p>\n<p>\u0130srail v\u0259 \u0130ran 2000-ci ill\u0259rin \u0259vv\u0259ll\u0259rind\u0259n b\u0259ri h\u0259rbi m\u00fcnaqi\u015f\u0259d\u0259dir. \u0130ran \u0259halisinin say\u0131na g\u00f6r\u0259 \u0130sraild\u0259n t\u0259xmin\u0259n 10 d\u0259f\u0259 b\u00f6y\u00fckd\u00fcr. Bununla bel\u0259, \u00dcDM v\u0259 x\u00fcsusil\u0259 d\u0259 m\u00fcdafi\u0259 b\u00fcdc\u0259si bax\u0131m\u0131ndan \u0130srail \u0259h\u0259miyy\u0259tli d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 ir\u0259lid\u0259dir: onun m\u00fcdafi\u0259 x\u0259rcl\u0259ri iki d\u0259f\u0259d\u0259n art\u0131qd\u0131r ki, bu da ordunun texnologiya v\u0259 texnikas\u0131nda \u00fcst\u00fcnl\u00fck verir.<\/p>\n<p><strong>Daha az sayda olmas\u0131na baxmayaraq, \u0130srail dem\u0259k olar ki, yar\u0131m milyon ehtiyatda olan \u0259sg\u0259ri s\u0259f\u0259rb\u0259r ed\u0259 bil\u0259r ki, bu da onun ordusunu \u00e7evik v\u0259 s\u00fcr\u0259tli yerl\u0259\u015fdirm\u0259 qabiliyy\u0259tin\u0259 malik edir. \u0130ran b\u00f6y\u00fck h\u0259rbil\u0259\u015fdirilmi\u015f birl\u0259\u015fm\u0259l\u0259ri saxlayaraq k\u00fctl\u0259vi v\u0259 say \u00fcst\u00fcnl\u00fcy\u00fcn\u0259 arxalan\u0131r. \u0130srail regionda \u0259n qabaqc\u0131l hava donanmalar\u0131ndan birin\u0259 malikdir. Be\u015finci n\u0259sil &#8220;F-35&#8221; q\u0131r\u0131c\u0131lar\u0131 v\u0259 &#8220;F-15&#8221; bombardman\u00e7\u0131 t\u0259yyar\u0259l\u0259ri z\u0259rb\u0259 d\u0259qiqliyi bax\u0131m\u0131ndan \u00fcst\u00fcnl\u00fck t\u0259min etm\u0259kl\u0259 x\u00fcsusil\u0259 se\u00e7ilir.<\/strong><\/p>\n<p>\u0130ran aviasiyas\u0131 is\u0259 1960-1970-ci ill\u0259rin k\u00f6hn\u0259lmi\u015f Amerika istehsal\u0131 modell\u0259rin\u0259 \u0259saslan\u0131r, onlar\u0131n bir \u00e7oxu kompleks texniki xidm\u0259t v\u0259 ehtiyat hiss\u0259l\u0259ri t\u0259l\u0259b edir. \u0130srailin hava h\u00fccumundan m\u00fcdafi\u0259si \u201cD\u0259mir g\u00fcnb\u0259z\u201d v\u0259 AB\u015e-la birg\u0259 haz\u0131rlanm\u0131\u015f \u201cArrow\u201d sistemi \u0130ran \u0259razisind\u0259n at\u0131lan raketl\u0259ri tam z\u0259r\u0259rsizl\u0259\u015fdir\u0259 bilm\u0259s\u0259 d\u0259, 2000 km-d\u0259n \u00e7ox m\u0259saf\u0259d\u0259 ballistik raketl\u0259rin qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 almaq \u00fc\u00e7\u00fcn n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulub. Bir m\u0259qam da x\u00fcs\u00fcsi vur\u011fulanmal\u0131d\u0131r ki, \u0130ran raket v\u0259 PUA-lar\u0131n say\u0131na g\u00f6r\u0259 regionda ir\u0259li yerl\u0259rd\u0259dir. Onun raket proqram\u0131 regionda \u0259n b\u00f6y\u00fcy\u00fcd\u00fcr. AB\u015e M\u0259rk\u0259zi Komandanl\u0131\u011f\u0131n\u0131n m\u0259lumat\u0131na g\u00f6r\u0259, \u0130ran uzun m\u0259nzilli raketl\u0259r d\u0259 daxil olmaqla, 3000-d\u0259n \u00e7ox ballistik raket\u0259 malikdir. \u0130ran daha b\u00f6y\u00fck donanmaya malik olsa da, \u0259sas\u0259n k\u00f6hn\u0259lmi\u015f g\u0259mil\u0259rd\u0259n v\u0259 Fars k\u00f6rf\u0259zind\u0259 \u0259m\u0259liyyatlar \u00fc\u00e7\u00fcn yararl\u0131 olan ki\u00e7ik qay\u0131qlardan ibar\u0259tdir. \u0130srail ki\u00e7ik donanmas\u0131na baxmayaraq, y\u00fcks\u0259k texnologiyal\u0131 sualt\u0131 qay\u0131qlara v\u0259 qanadl\u0131 raketl\u0259ri da\u015f\u0131ya bil\u0259n modernl\u0259\u015fdirilmi\u015f g\u0259mil\u0259r\u0259 arxalan\u0131r. \u0130srail r\u0259smi olaraq n\u00fcv\u0259 silah\u0131na malik oldu\u011funu t\u0259sdiql\u0259mir, amma \u0130srailin 80-90 n\u00fcv\u0259 ba\u015fl\u0131\u011f\u0131na malik oldu\u011fu t\u0259xmin edilir. \u0130ran da \u00f6z n\u00f6vb\u0259sind\u0259 n\u00fcv\u0259 proqram\u0131n\u0131n s\u0131rf dinc m\u0259qs\u0259dli oldu\u011funu iddia edir. Bununla bel\u0259, Q\u0259rb v\u0259 \u0130srail Tehran\u0131 n\u00fcv\u0259 silah\u0131 haz\u0131rlamaqda \u015f\u00fcbh\u0259l\u0259ndirir. \u0130ran\u0131n haz\u0131rda he\u00e7 bir n\u00fcv\u0259 ba\u015fl\u0131\u011f\u0131 olmasa da, x\u00fcsusil\u0259 uran\u0131n z\u0259nginl\u0259\u015fdirilm\u0259si s\u0259viyy\u0259sini n\u0259z\u0259r\u0259 alsaq, onun n\u00fcv\u0259 potensial\u0131 Q\u0259rbd\u0259 narahatl\u0131q do\u011furur.<\/p>\n<p>Ssenari 1: Kontrollu g\u0259rginlik v\u0259 m\u0259hdud hava z\u0259rb\u0259l\u0259ri. Bu ssenariy\u0259 \u0259sas\u0259n, t\u0259r\u0259fl\u0259r &#8211; x\u00fcsusil\u0259 AB\u015e v\u0259 Avropa \u00f6lk\u0259l\u0259rinin ciddi t\u0259zyiql\u0259ri il\u0259 &#8211; m\u00fcnaqi\u015f\u0259ni geni\u015fmiqyasl\u0131 m\u00fcharib\u0259y\u0259 \u00e7evirm\u0259d\u0259n, daha \u00e7ox simvolik v\u0259 x\u0259b\u0259rdaredici z\u0259rb\u0259l\u0259rl\u0259 kifay\u0259tl\u0259n\u0259c\u0259kl\u0259r. Burada \u0259sas m\u0259qs\u0259d qar\u015f\u0131 t\u0259r\u0259f\u0259 g\u00fcc n\u00fcmayi\u015f etdirm\u0259k, lakin tam m\u00fcharib\u0259d\u0259n qa\u00e7maqd\u0131r. Diplomatik vasit\u0259\u00e7ilik, BMT s\u0259viyy\u0259sind\u0259 \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015flar v\u0259 m\u00fcv\u0259qq\u0259ti sakitlik bu ssenarinin t\u0259rkib hiss\u0259sidir.<\/p>\n<p>Ssenari 2: Regionda tammiqyasl\u0131 m\u00fcharib\u0259. \u018fg\u0259r t\u0259r\u0259fl\u0259r bu m\u0259rh\u0259l\u0259ni ke\u00e7\u0259rs\u0259, m\u00fcnaqi\u015f\u0259 \u0130ran\u0131n Livan, Suriya v\u0259 \u0130raqdak\u0131 \u015fi\u0259 m\u00fctt\u0259fiql\u0259rinin &#8211; &#8220;Hizbullah&#8221;, H\u018fMAS v\u0259 &#8220;H\u0259\u015fd \u015eabi&#8221; &#8211; vasit\u0259sil\u0259 d\u0259rinl\u0259\u015f\u0259c\u0259k. \u0130srail is\u0259 cavab olaraq birba\u015fa \u0130ran \u0259razisin\u0259 &#8211; o c\u00fcml\u0259d\u0259n Fordo, Natanz kimi n\u00fcv\u0259 obyektl\u0259rin\u0259 &#8211; geni\u015fmiqyasl\u0131 z\u0259rb\u0259l\u0259r endir\u0259 bil\u0259r. Bu halda Yax\u0131n \u015e\u0259rq 1973-c\u00fc ild\u0259n sonra ilk d\u0259f\u0259 bu \u00f6l\u00e7\u00fcd\u0259 geni\u015fmiqyasl\u0131 m\u00fcharib\u0259 il\u0259 \u00fczl\u0259\u015f\u0259 bil\u0259r.<\/p>\n<p>Ssenari 3: AB\u015e r\u0259hb\u0259rliyind\u0259 anti-\u0130ran koalisiyas\u0131 \u0130ran \u0130srailin daxilin\u0259 ciddi strateji z\u0259rb\u0259l\u0259r endir\u0259rs\u0259 v\u0259 eyni zamanda n\u00fcv\u0259 silah\u0131 istehsal\u0131na a\u00e7\u0131q \u015f\u0259kild\u0259 y\u00f6n\u0259lmi\u015f add\u0131mlar atarsa, bu, Tramp administrasiyas\u0131 t\u0259r\u0259find\u0259n \u201cq\u0131rm\u0131z\u0131 x\u0259tt\u201d kimi q\u0259bul edil\u0259c\u0259k. N\u0259tic\u0259d\u0259 AB\u015e B\u00f6y\u00fck Britaniya v\u0259 \u0259r\u0259b m\u00fctt\u0259fiql\u0259ri il\u0259 birlikd\u0259 \u0130ran\u0131n h\u0259rbi v\u0259 n\u00fcv\u0259 infrastrukturuna qar\u015f\u0131 hava kampaniyas\u0131na ba\u015flaya bil\u0259r. Bu is\u0259 art\u0131q lokal deyil, qlobal m\u00fcharib\u0259 t\u0259hl\u00fck\u0259sidir.<\/p>\n<p>Bu arada, \u0130srail M\u00fcdafi\u0259 Ordusu gec\u0259 saatlar\u0131nda \u0130rana endiril\u0259n z\u0259rb\u0259l\u0259r zaman\u0131 \u0130ran Silahl\u0131 Q\u00fcvv\u0259l\u0259rinin Hava H\u00fccumundan M\u00fcdafi\u0259 Qo\u015funlar\u0131n\u0131n komandanl\u0131\u011f\u0131 &#8211; \u201cXat\u0259m\u00fcl-\u018fnbiy\u0259\u201d q\u0259rargah\u0131n\u0131n r\u0259isi, SEPAH (\u0130slam \u0130nqilab\u0131 Ke\u015fik\u00e7il\u0259ri Korpusu) general\u0131 \u018fli \u015eadmanini \u00f6ld\u00fcr\u00fcb. Musavat.com TASS-a istinad\u0259n x\u0259b\u0259r verir ki, bu bar\u0259d\u0259 \u0130srail ordusunun m\u0259tbuat xidm\u0259ti m\u0259lumat yay\u0131b. \u201c\u0130srail M\u00fcdafi\u0259 Ordusu \u0130ran rejiminin y\u00fcks\u0259k r\u00fctb\u0259li h\u0259rbi komandirini z\u0259r\u0259rsizl\u0259\u015fdirib. D\u0259qiq k\u0259\u015ffiyyat m\u0259lumatlar\u0131 \u0259ld\u0259 edildikd\u0259n sonra gec\u0259 saatlar\u0131nda \u0130srail H\u0259rbi Hava Q\u00fcvv\u0259l\u0259rinin q\u0131r\u0131c\u0131lar\u0131 Tehran\u0131n m\u0259rk\u0259zind\u0259 yerl\u0259\u015f\u0259n q\u0259rargaha aviaz\u0259rb\u0259 endir\u0259r\u0259k, h\u0259rbi q\u0259rargah\u0131n r\u0259hb\u0259ri, \u0130ran lideri \u018fli Xameneyiy\u0259 \u0259n yax\u0131n \u015f\u0259xsl\u0259rd\u0259n biri v\u0259 \u0259n y\u00fcks\u0259k r\u00fctb\u0259li h\u0259rbi komandir olan \u018fli \u015eadmanini \u00f6ld\u00fcr\u00fcb\u201d, &#8211; b\u0259yanatda deyilir. Qeyd olunur ki, \u015eadmani bu v\u0259zif\u0259y\u0259 4 g\u00fcn \u0259vv\u0259l \u0130srailin z\u0259rb\u0259l\u0259ri n\u0259tic\u0259sind\u0259 \u00f6ld\u00fcr\u00fcl\u0259n general Qulam \u018fli R\u0259\u015fidin yerin\u0259 t\u0259yin olunmu\u015fdu.<\/p>\n<p><strong>\u0130yunun 17-d\u0259 \u0130ran \u0130srail k\u0259\u015ffiyyat\u0131n\u0131n (Mossad) binas\u0131na raket h\u00fccumu edib. Bu bar\u0259d\u0259 \u201cMehr\u201d agentliyi m\u0259lumat yay\u0131b.<\/strong><\/p>\n<p>Yaz\u0131 \u00e7apa haz\u0131rlanark\u0259n \u0130ran\u0131n \u0130srail\u0259 qar\u015f\u0131 yeni raket h\u00fccumlar\u0131 dal\u011fas\u0131na ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 m\u0259um oldu. M\u0259lumat \u0130slam \u0130nqilab\u0131 Ke\u015fik\u00e7il\u0259ri Korpusunun (SEPAH) b\u0259yanat\u0131nda yer al\u0131b. \u201cBir ne\u00e7\u0259 d\u0259qiq\u0259 \u0259vv\u0259l SEPAH Aerokosmik Q\u00fcvv\u0259l\u0259ri t\u0259r\u0259find\u0259n \u0259vv\u0259lkind\u0259n daha g\u00fccl\u00fc v\u0259 da\u011f\u0131d\u0131c\u0131 raket h\u00fccumlar\u0131n\u0131n yeni dal\u011fas\u0131 ba\u015flad\u0131\u201d, &#8211; \u0130RNA agentliyi SEPAH m\u0259tbuat xidm\u0259tinin b\u0259yanat\u0131nda deyilir.<\/p>\n<p>SEPAH \u0130srail h\u0259rbi k\u0259\u015ffiyyat\u0131n\u0131n T\u0259l-\u018fviv \u0259traf\u0131nda yerl\u0259\u015f\u0259n \u201cGlilot\u201d h\u0259rbi bazas\u0131na raket z\u0259rb\u0259si endirib. G\u00f6r\u00fcnd\u00fcy\u00fc kimi, t\u0259r\u0259fl\u0259rd\u0259n he\u00e7 biri geri \u00e7\u0259kilm\u0259k, yaxud da masada oturmaq ist\u0259mir. Ortaya sual \u00e7\u0131x\u0131r: \u0130ran viran olsa, n\u0259l\u0259r ba\u015f ver\u0259c\u0259k? Gedi\u015fat hara apar\u0131r?<\/p>\n<p><img src=\"https:\/\/azertag.az\/files\/2023\/2\/1200x630\/16871762124707246899_1200x630.jpg\" alt=\"Tural \u0130smay\u0131lov: Az\u0259rbaycan OPEC il\u0259 \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 geni\u015fl\u0259ndirir - AZ\u018fRTAC\" \/><\/p>\n<p><strong>Tural \u0130smay\u0131lov<\/strong><\/p>\n<p>Sosial T\u0259dqiqatlar M\u0259rk\u0259zinin ba\u015f m\u00fct\u0259x\u0259ssisi, siyasi \u015f\u0259rh\u00e7i Tural \u0130smay\u0131lov \u201cYeni M\u00fcsavat\u201da a\u00e7\u0131qlamas\u0131nda bildirdi ki, haz\u0131rda \u0130srail v\u0259 \u0130ran aras\u0131nda aktiv h\u0259rbi m\u00fcnaqi\u015f\u0259 Yax\u0131n \u015e\u0259rq tarixind\u0259 d\u00f6n\u00fc\u015f n\u00f6qt\u0259sidir: \u201cUzun ill\u0259rdir davam ed\u0259n qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 ittihamlar, k\u00f6lg\u0259 sava\u015f\u0131 v\u0259 proksi toqqu\u015fmalar indi a\u00e7\u0131q v\u0259 birba\u015fa qar\u015f\u0131durma formas\u0131n\u0131 al\u0131b. Bu proses art\u0131q sad\u0259c\u0259 iki d\u00f6vl\u0259tin m\u00fcnaqi\u015f\u0259si deyil, geni\u015f regionu v\u0259 qlobal g\u00fccl\u0259ri \u0259hat\u0259 ed\u0259n sistem b\u00f6hran\u0131d\u0131r. M\u00fcnaqi\u015f\u0259nin ba\u015flan\u011f\u0131c\u0131 diplomatiyan\u0131n tam t\u00fck\u0259ndiyini v\u0259 t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik m\u00fchitinin ciddi \u015f\u0259kild\u0259 sars\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6st\u0259rir. \u0130srail ilk z\u0259rb\u0259l\u0259rd\u0259 d\u0259qiqlik v\u0259 s\u00fcr\u0259t prinsipin\u0259 \u0259saslanaraq \u0130ran\u0131n strateji obyektl\u0259rini &#8211; x\u00fcsusil\u0259 hava h\u00fccum q\u00fcvv\u0259l\u0259ri, raket bazalar\u0131 v\u0259 kommunikasiya m\u0259rk\u0259zl\u0259rini &#8211; h\u0259d\u0259f\u0259 al\u0131r. Bu yana\u015fma m\u00fcharib\u0259nin ilk m\u0259rh\u0259l\u0259sind\u0259 texnoloji \u00fcst\u00fcnl\u00fcy\u00fc maksimum d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 istifad\u0259 etm\u0259k strategiyas\u0131na \u0259saslan\u0131r. \u0130ran is\u0259 cavab z\u0259rb\u0259l\u0259rind\u0259 regional d\u0259rinliyini v\u0259 raket imkanlar\u0131n\u0131 \u00f6n\u0259 \u00e7\u0131xar\u0131r. Raket v\u0259 PUA h\u00fccumlar\u0131 geni\u015f \u0259razini \u0259hat\u0259 edir v\u0259 qar\u015f\u0131 t\u0259r\u0259fin m\u00fcdafi\u0259 imkanlar\u0131n\u0131 test edir. M\u00fcnaqi\u015f\u0259nin paralel c\u0259bh\u0259l\u0259r\u0259 yay\u0131lmas\u0131 &#8211; x\u00fcsusil\u0259 Livan, Suriya, \u0130raq v\u0259 Y\u0259m\u0259nd\u0259ki silahl\u0131 qruplar\u0131n aktivl\u0259\u015fm\u0259si daha da d\u0259rinl\u0259\u015f\u0259rs\u0259 &#8211; sava\u015f\u0131n lokal deyil, sistematik xarakter ald\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6st\u0259rir\u201d.<\/p>\n<p><strong>T.\u0130smay\u0131lov qeyd etdi ki, burada t\u0259kc\u0259 fiziki z\u0259rb\u0259l\u0259r yox, informasiya m\u00fchiti v\u0259 psixoloji t\u0259sir d\u0259 m\u00fch\u00fcm rol oynay\u0131r:<\/strong>\u00a0\u201c\u0130srailin hava h\u00fccumundan m\u00fcdafi\u0259 sisteml\u0259ri y\u00fcks\u0259k effektivlik n\u00fcmayi\u015f etdirs\u0259 d\u0259, m\u00fclki itkil\u0259rin tam qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 almaq m\u00fcmk\u00fcn olmur. \u0130ran\u0131n cavab mexanizmi is\u0259 daxili r\u0259y\u0259 v\u0259 beyn\u0259lxalq siyasi arenaya mesaj xarakteri da\u015f\u0131y\u0131r. AB\u015e v\u0259 onun b\u0259zi m\u00fctt\u0259fiql\u0259ri m\u00fcnaqi\u015f\u0259y\u0259 dolay\u0131s\u0131 il\u0259 daxil olaraq, \u00f6z h\u0259rbi m\u00f6vcudlu\u011funu g\u00fccl\u0259ndirir v\u0259 \u0130srailin m\u00fcdafi\u0259sin\u0259 siyasi d\u0259st\u0259k verir. Bu fonda K\u00f6rf\u0259z \u00f6lk\u0259l\u0259rinin m\u00f6vqeyi diqq\u0259tl\u0259 izl\u0259nilm\u0259lidir &#8211; \u00e7\u00fcnki onlar\u0131n tutaca\u011f\u0131 t\u0259r\u0259f regionun g\u0259l\u0259c\u0259k t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik arxitekturas\u0131n\u0131 formala\u015fd\u0131racaq. M\u00fcnaqi\u015f\u0259nin uzanmas\u0131 neft qiym\u0259tl\u0259rin\u0259 v\u0259 beyn\u0259lxalq bazarlara da ciddi t\u0259sir edir. Enerji t\u0259dar\u00fck yollar\u0131 t\u0259hl\u00fck\u0259 alt\u0131na d\u00fc\u015fd\u00fckc\u0259, Avropa v\u0259 Asiya \u00f6lk\u0259l\u0259rinin siyasi m\u00f6vqel\u0259ri d\u0259yi\u015f\u0259 bil\u0259r. \u0130ran\u0131n h\u0259rbi infrastrukturu \u00fcz\u0259rin\u0259 endirilmi\u015f z\u0259rb\u0259l\u0259r texniki bax\u0131mdan m\u00fc\u0259yy\u0259n n\u0259tic\u0259l\u0259r vers\u0259 d\u0259, bu onun regional n\u00fcfuzunu tam z\u0259ifl\u0259tm\u0259y\u0259 kifay\u0259t etmir. \u0130ran\u0131n t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik doktrinas\u0131 uzun ill\u0259rdir proksi g\u00fccl\u0259r\u0259 v\u0259 asimmetrik cavablara \u0259saslan\u0131r. Bu strategiya indi d\u0259 t\u0259tbiq olunur v\u0259 m\u00fcharib\u0259nin klassik s\u0259rh\u0259dl\u0259rini a\u015fmas\u0131na s\u0259b\u0259b olur. \u0130srail \u00fc\u00e7\u00fcn is\u0259 m\u00fcnaqi\u015f\u0259 h\u0259m strateji t\u0259hl\u00fck\u0259ni z\u0259r\u0259rsizl\u0259\u015fdirm\u0259k, h\u0259m d\u0259 daxili ictimai d\u0259st\u0259yi m\u00f6hk\u0259ml\u0259ndirm\u0259k vasit\u0259sidir. Lakin h\u0259r iki t\u0259r\u0259fin qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 z\u0259rb\u0259l\u0259ri h\u0259m d\u0259 humanitar b\u00f6hrana yol a\u00e7\u0131r. M\u00fclki infrastrukturun z\u0259d\u0259l\u0259nm\u0259si v\u0259 \u0259hali aras\u0131nda itkil\u0259r beyn\u0259lxalq ictimaiyy\u0259tin narahatl\u0131\u011f\u0131n\u0131 art\u0131r\u0131r. BMT v\u0259 dig\u0259r beyn\u0259lxalq qurumlar at\u0259\u015fk\u0259s \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015flar\u0131 ets\u0259 d\u0259, real t\u0259sir mexanizml\u0259ri m\u0259hduddur. M\u00fcnaqi\u015f\u0259nin diplomatik h\u0259lli \u00fc\u00e7\u00fcn vasit\u0259\u00e7ilik s\u0259yl\u0259ri bu m\u0259rh\u0259l\u0259d\u0259 z\u0259if g\u00f6r\u00fcn\u00fcr. Regional v\u0259 beyn\u0259lxalq aktorlar aras\u0131nda etimad s\u0259viyy\u0259sinin a\u015fa\u011f\u0131 olmas\u0131 bu prosesi \u00e7\u0259tinl\u0259\u015fdirir. \u018fg\u0259r m\u00fcharib\u0259 davam ed\u0259rs\u0259, regionun geosiyasi x\u0259rit\u0259si tamamil\u0259 d\u0259yi\u015f\u0259 bil\u0259r. Yeni t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik alyanslar\u0131, s\u0259rh\u0259d d\u0259yi\u015fiklikl\u0259ri v\u0259 silahlanma yar\u0131\u015flar\u0131 m\u00fcmk\u00fcn ssenaril\u0259r s\u0131ras\u0131ndad\u0131r\u201d.<\/p>\n<p><strong>Ekspert bildirdi ki, \u0130ran\u0131n h\u0259rbi obyektl\u0259rinin vurulmas\u0131 onun m\u00fcdafi\u0259 qabiliyy\u0259tin\u0259 t\u0259sir ets\u0259 d\u0259, bu uzunm\u00fcdd\u0259tli sabitlik v\u0259 t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik anlam\u0131na g\u0259lmir:<\/strong>\u00a0\u201cEyni zamanda \u0130srailin s\u0259rh\u0259dl\u0259rin\u0259 yax\u0131n olan c\u0259bh\u0259l\u0259rd\u0259ki aktivlik onun \u00fc\u00e7\u00fcn d\u0259 davaml\u0131 t\u0259hdid yarad\u0131r. Qlobal g\u00fccl\u0259r aras\u0131nda qar\u015f\u0131durmalar\u0131n artd\u0131\u011f\u0131 bir d\u00f6vrd\u0259 bu m\u00fcharib\u0259, sad\u0259c\u0259, regional m\u0259s\u0259l\u0259 kimi qiym\u0259tl\u0259ndiril\u0259 bilm\u0259z. \u018fg\u0259r m\u00fcnaqi\u015f\u0259 idar\u0259olunmaz hala g\u0259l\u0259rs\u0259, bu, beyn\u0259lxalq h\u00fcququn n\u00fcfuzuna v\u0259 d\u00fcnya nizam\u0131n\u0131n legitimliyin\u0259 ciddi z\u0259rb\u0259 vurar. D\u00fcnya bu qar\u015f\u0131durmadan d\u0259rs \u00e7\u0131xarmal\u0131, m\u00fcnaqi\u015f\u0259nin deyil, s\u00fclh\u00fcn qurulmas\u0131na s\u0259rmay\u0259 yat\u0131rmal\u0131d\u0131r. M\u00fcharib\u0259l\u0259r texniki m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259ri h\u0259ll ets\u0259 d\u0259, siyasi v\u0259 sosial probleml\u0259ri daha da d\u0259rinl\u0259\u015fdirir. \u0130ran\u0131n g\u0259l\u0259c\u0259k m\u00f6vqeyi onun m\u00fcharib\u0259d\u0259n sonra g\u00f6st\u0259r\u0259c\u0259yi strateji \u00e7eviklik v\u0259 diplomatik manevrl\u0259rl\u0259 m\u00fc\u0259yy\u0259n olunacaq\u201d. T.\u0130smay\u0131lov vur\u011fulad\u0131 ki, \u0130srail \u00fc\u00e7\u00fcn d\u0259 davaml\u0131 t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik yaln\u0131z h\u0259rbi g\u00fccl\u0259 deyil, regional inteqrasiya v\u0259 dialoqla m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr: \u201cM\u00fcnaqi\u015f\u0259nin n\u0259tic\u0259si hans\u0131 t\u0259r\u0259fin \u00fcst\u00fcnl\u00fck qazand\u0131\u011f\u0131ndan daha \u00e7ox, kimin daha uzaqg\u00f6r\u0259n v\u0259 sabitliky\u00f6n\u00fcml\u00fc strategiya y\u00fcr\u00fctm\u0259sind\u0259n as\u0131l\u0131 olacaq. Qlobal sistem is\u0259 bu m\u00fcnaqi\u015f\u0259y\u0259 m\u00fc\u015fahid\u0259\u00e7i kimi deyil, f\u0259al vasit\u0259\u00e7i kimi yana\u015fmal\u0131d\u0131r. \u00c7\u00fcnki sabitlik yaln\u0131z raz\u0131la\u015fma il\u0259 m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr, \u00fcst\u00fcnl\u00fck oyunu il\u0259 yox\u201d.<\/p>\n<p><strong>E.PA\u015eASOY,<\/strong><br \/>\n<strong>Yeni M\u00fcsavat\u201d<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>N\u0259 Tel-\u018fviv, n\u0259 d\u0259 Tehran geri \u00e7\u0259kilm\u0259k niyy\u0259tind\u0259 deyil, v\u0259ziyy\u0259t daha g\u0259rgin fazaya ke\u00e7\u0259 bil\u0259r; STM t\u0259msil\u00e7isind\u0259n x\u0259b\u0259rdarl\u0131q: \u201cM\u00fcharib\u0259 davam ed\u0259rs\u0259, regionun geosiyasi x\u0259rit\u0259si tamamil\u0259 d\u0259yi\u015f\u0259 bil\u0259r\u201d \u0130srail v\u0259 \u0130ran 2000-ci ill\u0259rin \u0259vv\u0259ll\u0259rind\u0259n b\u0259ri h\u0259rbi m\u00fcnaqi\u015f\u0259d\u0259dir. \u0130ran \u0259halisinin say\u0131na g\u00f6r\u0259 \u0130sraild\u0259n t\u0259xmin\u0259n 10 d\u0259f\u0259 b\u00f6y\u00fckd\u00fcr. Bununla bel\u0259, \u00dcDM v\u0259 x\u00fcsusil\u0259 d\u0259 m\u00fcdafi\u0259 b\u00fcdc\u0259si bax\u0131m\u0131ndan \u0130srail \u0259h\u0259miyy\u0259tli d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 ir\u0259lid\u0259dir: onun m\u00fcdafi\u0259 x\u0259rcl\u0259ri iki d\u0259f\u0259d\u0259n art\u0131qd\u0131r ki, bu da ordunun texnologiya v\u0259 texnikas\u0131nda \u00fcst\u00fcnl\u00fck verir. Daha az sayda olmas\u0131na baxmayaraq, \u0130srail dem\u0259k olar ki, yar\u0131m milyon ehtiyatda olan \u0259sg\u0259ri s\u0259f\u0259rb\u0259r ed\u0259 bil\u0259r&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":811489,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[4],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/2e111c88dd7a46c22efcc910ccdd8516.jpg",870,500,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/2e111c88dd7a46c22efcc910ccdd8516.jpg",870,500,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/2e111c88dd7a46c22efcc910ccdd8516.jpg",870,500,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/2e111c88dd7a46c22efcc910ccdd8516-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/2e111c88dd7a46c22efcc910ccdd8516-635x365.jpg",635,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/2e111c88dd7a46c22efcc910ccdd8516-840x483.jpg",640,368,true],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/2e111c88dd7a46c22efcc910ccdd8516.jpg",870,500,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/2e111c88dd7a46c22efcc910ccdd8516.jpg",870,500,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/2e111c88dd7a46c22efcc910ccdd8516-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/2e111c88dd7a46c22efcc910ccdd8516.jpg",870,500,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=4\" rel=\"category\">Siyas\u0259t<\/a>","rttpg_excerpt":"N\u0259 Tel-\u018fviv, n\u0259 d\u0259 Tehran geri \u00e7\u0259kilm\u0259k niyy\u0259tind\u0259 deyil, v\u0259ziyy\u0259t daha g\u0259rgin fazaya ke\u00e7\u0259 bil\u0259r; STM t\u0259msil\u00e7isind\u0259n x\u0259b\u0259rdarl\u0131q: \u201cM\u00fcharib\u0259 davam ed\u0259rs\u0259, regionun geosiyasi x\u0259rit\u0259si tamamil\u0259 d\u0259yi\u015f\u0259 bil\u0259r\u201d \u0130srail v\u0259 \u0130ran 2000-ci ill\u0259rin \u0259vv\u0259ll\u0259rind\u0259n b\u0259ri h\u0259rbi m\u00fcnaqi\u015f\u0259d\u0259dir. \u0130ran \u0259halisinin say\u0131na g\u00f6r\u0259 \u0130sraild\u0259n t\u0259xmin\u0259n 10 d\u0259f\u0259 b\u00f6y\u00fckd\u00fcr. Bununla bel\u0259, \u00dcDM v\u0259 x\u00fcsusil\u0259 d\u0259 m\u00fcdafi\u0259 b\u00fcdc\u0259si bax\u0131m\u0131ndan \u0130srail&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/811488"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=811488"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/811488\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":811490,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/811488\/revisions\/811490"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/811489"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=811488"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=811488"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=811488"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}