{"id":811774,"date":"2025-06-19T13:35:58","date_gmt":"2025-06-19T09:35:58","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=811774"},"modified":"2025-06-19T13:35:58","modified_gmt":"2025-06-19T09:35:58","slug":"geni-d%c9%99yisdirilmis-qidalar-sizi-d%c9%99-t%c9%99%c9%99ccubl%c9%99ndir%c9%99c%c9%99k","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=811774","title":{"rendered":"Geni d\u0259yi\u015fdirilmi\u015f qidalar sizi d\u0259 t\u0259\u0259cc\u00fcbl\u0259ndir\u0259c\u0259k"},"content":{"rendered":"<p>Genetik c\u0259h\u0259td\u0259n d\u0259yi\u015fdirilmi\u015f qidalar laboratoriyada s\u00fcni \u015f\u0259kild\u0259 haz\u0131rlanm\u0131\u015f canl\u0131 orqanizml\u0259rd\u0259n yeti\u015fdirilir, n\u0259tic\u0259d\u0259 t\u0259bi\u0259td\u0259 rast g\u0259linm\u0259y\u0259n m\u00fcxt\u0259liflik yaran\u0131r. Bu m\u0259hsullarda yarad\u0131lm\u0131\u015f yeni x\u00fcsusiyy\u0259tl\u0259rd\u0259n b\u0259zil\u0259ri qida t\u0259dar\u00fck z\u0259ncirinin \u0259sas ehtiyaclar\u0131n\u0131 \u0259ks etdirir. M\u0259s\u0259l\u0259n, \u00f6z h\u0259\u015f\u0259ratqovucular\u0131n\u0131 istehsal ed\u0259n t\u0259r\u0259v\u0259zl\u0259r v\u0259 ya xarab olmas\u0131 daha uzun s\u00fcr\u0259n meyv\u0259l\u0259r. Bu d\u0259yi\u015fiklikl\u0259r art\u0131q inan\u0131lmazd\u0131r, lakin daha b\u00f6y\u00fck planlar\u0131 olan aliml\u0259r var. M\u0259s\u0259l\u0259n, bir banan di\u015fl\u0259m\u0259kl\u0259 il\u0259 h\u0259yat qurtaran peyv\u0259ndi q\u0259bul etmi\u015f olmaq v\u0259 ya x\u0259r\u00e7\u0259ngi pomidorla m\u00fcalic\u0259 etm\u0259k.<\/p>\n<p><em>A\u015fa\u011f\u0131da geni d\u0259yi\u015fdirilmi\u015f \u0259n heyr\u0259tamiz qidalardan b\u0259zil\u0259ri il\u0259 tan\u0131\u015f ola bil\u0259rsiniz:<\/em><\/p>\n<p><em><strong>G\u00f6z ya\u015f\u0131 yaratmayan so\u011fan<\/strong><\/em><\/p>\n<p>So\u011fan do\u011framaq yem\u0259k haz\u0131rlama\u011f\u0131n \u0259n sevilm\u0259y\u0259n hiss\u0259sidir. Bir \u00e7ox insanlar g\u00f6zl\u0259rind\u0259n ya\u015f axma\u011fa ba\u015flad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcr v\u0259 bu, rahat \u015f\u0259kild\u0259 do\u011frama\u011fa davam etm\u0259yi dem\u0259k olar ki, qeyri-m\u00fcmk\u00fcn edir. M\u0259sl\u0259h\u0259t v\u0259 t\u00f6vsiy\u0259l\u0259rin he\u00e7 biri i\u015fl\u0259mir, amma n\u0259hay\u0259t, alternativ var.<\/p>\n<p>\u0130lk g\u00f6zya\u015fard\u0131c\u0131 olmayan so\u011fan \u00e7e\u015fidi olan \u201cSunions\u201d \u0130ngilt\u0259r\u0259d\u0259 r\u0259fl\u0259rd\u0259 yer al\u0131b. Onlar \u0259n h\u0259ssas g\u00f6zl\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn t\u0259hl\u00fck\u0259siz olan yum\u015faq so\u011fan n\u00f6vl\u0259rinin \u00e7arpazla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 il\u0259 yarad\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r. Bu so\u011fanlar\u0131n \u015firin dadl\u0131 oldu\u011fu v\u0259 salatlarda \u00e7iy halda istifad\u0259 oluna bil\u0259c\u0259yi deyilir.<\/p>\n<p><em><strong>M\u00fcalic\u0259vi yumurtalar<\/strong><\/em><\/p>\n<p>\u0130ngilis aliml\u0259ri x\u0259r\u00e7\u0259ngl\u0259 m\u00fcbariz\u0259 aparan yumurta istehsal ed\u0259 bil\u0259n geni d\u0259yi\u015fdirilmi\u015f toyuq cinsi inki\u015faf etdiribl\u0259r. Toyuqlar\u0131n DNT-l\u0259rin\u0259 insan genl\u0259ri \u0259lav\u0259 olunur v\u0259 bu genl\u0259r daha sonra yumurtlad\u0131qlar\u0131 yumurtalar\u0131n a\u011f\u0131nda tap\u0131la bil\u0259r.<\/p>\n<p>Onlar, h\u0259m\u00e7inin d\u0259ri x\u0259r\u00e7\u0259ngi, artrit v\u0259 da\u011f\u0131n\u0131q skleroz kimi dig\u0259r ciddi x\u0259st\u0259likl\u0259ri m\u00fcalic\u0259 ed\u0259n d\u0259rmanlara b\u0259nz\u0259r \u015f\u0259kild\u0259 i\u015fl\u0259y\u0259n kompleks d\u0259rman z\u00fclallar\u0131n\u0131 ehtiva edir.<\/p>\n<p><em><strong>Tez b\u00f6y\u00fcy\u0259n q\u0131z\u0131lbal\u0131q<\/strong><\/em><\/p>\n<p>\u201cAquaBounty Technologies\u201d adl\u0131 \u015firk\u0259t normaldan iki d\u0259f\u0259 tez b\u00f6y\u00fcy\u0259n, geni d\u0259yi\u015fdirilmi\u015f q\u0131z\u0131lbal\u0131q n\u00f6v\u00fc haz\u0131rlay\u0131b. T\u0259bii somonda b\u00f6y\u00fcm\u0259 prosesi yaln\u0131z yar\u0131m il \u0259rzind\u0259 aktiv olur. Lakin &#8220;AquaAdvantage Salmon&#8221; adlanan bal\u0131q b\u00fct\u00fcn il boyu inki\u015faf edir.<\/p>\n<p>Bu super bal\u0131\u011f\u0131n yem\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn t\u0259hl\u00fck\u0259siz olub-olmamas\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 m\u00fcbahis\u0259l\u0259r var idi. Lakin FDA 2015-ci ild\u0259 AB\u015e-da sat\u0131\u015fa icaz\u0259 verdi. Bir ne\u00e7\u0259 ay sonra o, l\u0259\u011fv edildi v\u0259 bir ne\u00e7\u0259 illik qanuni dan\u0131\u015f\u0131qlar ba\u015flad\u0131. 2021-ci ild\u0259n etibar\u0259n \u201cAquAdvantage\u201d q\u0131z\u0131lbal\u0131\u011f\u0131 yenid\u0259n bazara \u00e7\u0131xd\u0131.<\/p>\n<p><em><strong>Qaralmayan g\u00f6b\u0259l\u0259kl\u0259r<\/strong><\/em><\/p>\n<p>G\u00f6b\u0259l\u0259kl\u0259r\u0259 yad DNT \u0259lav\u0259 etm\u0259k \u0259v\u0259zin\u0259 aliml\u0259r genl\u0259rin elementl\u0259rini sad\u0259c\u0259 olaraq gen redakt\u0259si il\u0259 silibl\u0259r. Bu prosesi ba\u015fa \u00e7atd\u0131rmaq \u00fc\u00e7\u00fcn istifad\u0259 olunan al\u0259t CRISPR adlan\u0131r v\u0259 bir s\u0131ra qida m\u0259hsullar\u0131n\u0131 d\u0259yi\u015fdirm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn istifad\u0259 olunur. Prosesd\u0259 yeni DNT \u0259lav\u0259 edilm\u0259diyi \u00fc\u00e7\u00fcn CRISPR istifad\u0259 ed\u0259r\u0259k d\u0259yi\u015fdirilmi\u015f qidalar GMO m\u0259hsullar\u0131 il\u0259 eyni s\u0131naqdan v\u0259 skrininqd\u0259n ke\u00e7mir.<\/p>\n<p>Qaralmayan g\u00f6b\u0259l\u0259k \u015ftamm\u0131 m\u0259hsulun saxlama m\u00fcdd\u0259tini uzad\u0131r v\u0259 q\u00fcsursuz g\u00f6b\u0259l\u0259kl\u0259rin sat\u0131lma ehtimal\u0131 daha y\u00fcks\u0259k oldu\u011fundan, ehtimal olunan tullant\u0131lar\u0131 azald\u0131r. Aliml\u0259r buna \u0259slind\u0259 genetik modifikasiya olmayan m\u00fcasir genetik modifikasiya formas\u0131 vasit\u0259sil\u0259 nail olublar.<\/p>\n<p><em><strong>\u00c7\u00f6lyak \u0259leyhin\u0259 bu\u011fda<\/strong><\/em><\/p>\n<p>\u0130spaniyada bir qrup \u00e7\u00f6lyak x\u0259st\u0259liyi olanlar t\u0259r\u0259find\u0259n istehlak edil\u0259 bil\u0259n bu\u011fda \u015ftamm\u0131 yaratmaq \u00fc\u00e7\u00fcn CRISPR-d\u0259n istifad\u0259 edir. Gen redakt\u0259 texnikas\u0131 bu\u011fdan\u0131n t\u0259rkibind\u0259ki z\u00fclallar\u0131 \u00e7\u0131xarmaq \u00fc\u00e7\u00fcn istifad\u0259 edilmi\u015fdir ki, bu da ql\u00fcten\u0259 qar\u015f\u0131 d\u00f6z\u00fcms\u00fczl\u00fcy\u00fc olanlarda m\u0259nfi reaksiyaya s\u0259b\u0259b olmur.<\/p>\n<p><em><strong>Toxumsuz pomidor<\/strong><\/em><\/p>\n<p>CRISPR, h\u0259m\u00e7inin toxumsuz pomidorun bir formas\u0131n\u0131 inki\u015faf etdirm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn istifad\u0259 olunur. Bu, pomidorda toxumlar\u0131 \u00e7ox sevm\u0259y\u0259nl\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259la ideya kimi g\u00f6r\u00fcn\u00fcr, lakin toxumlar\u0131n g\u00fcbr\u0259l\u0259m\u0259 prosesinin m\u0259rk\u0259zi hiss\u0259si oldu\u011funu n\u0259z\u0259r\u0259 alsaq, bel\u0259 pomidoru k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 s\u0259nayesin\u0259 t\u0259qdim etm\u0259k olduqca m\u00fcr\u0259kk\u0259b bir d\u0259yi\u015fiklikdir.<\/p>\n<p>Toxumsuz pomidor daha \u00e7ox m\u0259hsul g\u0259tir\u0259 bilm\u0259s\u0259 d\u0259, \u0259traf m\u00fchitin m\u0259nfi \u015f\u0259rtl\u0259rind\u0259n narahat olmadan asanl\u0131qla yeti\u015fdiril\u0259 bil\u0259r. O, standart pomidorlara \u0259lav\u0259 etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn daha sabit v\u0259 ard\u0131c\u0131l \u0259lav\u0259 kimi xidm\u0259t ed\u0259 bil\u0259r.<\/p>\n<p><em><strong>Q\u0131rm\u0131z\u0131 \u0259tli alma<\/strong><\/em><\/p>\n<p>Cazib\u0259dar g\u00f6r\u00fcn\u0259n \u201cRedlove\u201d almalar\u0131 Markus Kobelt adl\u0131 \u0130sve\u00e7r\u0259 seleksiya\u00e7\u0131s\u0131 t\u0259r\u0259find\u0259n haz\u0131rlan\u0131b. M\u00fct\u0259x\u0259ssis q\u0131rm\u0131z\u0131 \u0259tli almalar\u0131n g\u00f6z\u0259l g\u00f6r\u00fcnd\u00fcy\u00fcn\u00fc, lakin xo\u015fag\u0259lm\u0259z bir tur\u015f dad\u0131 oldu\u011funu f\u0259rq etdi. Kobelt m\u00fck\u0259mm\u0259l g\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015f v\u0259 dad yaratmaq \u00fc\u00e7\u00fcn alma sortlar\u0131n\u0131n \u00e7arpazla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131na 20 il s\u0259rf edib.<\/p>\n<p>Kobeltin almalar\u0131 bir ne\u00e7\u0259 n\u00f6vd\u0259dir: \u201cRedlove Odysso\u201d alma x\u00fcsusil\u0259 b\u00f6y\u00fckd\u00fcr v\u0259 yum\u015faq dad\u0131 var. \u201cRedlove Era\u201d is\u0259 unikal gil\u0259meyv\u0259 dad\u0131na malikdir.<\/p>\n<p><em><strong>Z\u0259h\u0259rli k\u0259l\u0259m<\/strong><\/em><\/p>\n<p>Aliml\u0259r \u0259qr\u0259bl\u0259rin quyru\u011funda z\u0259h\u0259r \u0259m\u0259l\u0259 g\u0259tir\u0259n geni g\u00f6t\u00fcr\u0259r\u0259k onu adi k\u0259l\u0259min i\u00e7in\u0259 daxil etm\u0259yin yolunu tap\u0131blar. Bu, olduqca riskli modifikasiya kimi s\u0259sl\u0259nir, lakin onun m\u0259qs\u0259di \u0259slind\u0259 t\u0259r\u0259v\u0259z yeti\u015fdir\u0259rk\u0259n istifad\u0259 olunan pestisidl\u0259rin miqdar\u0131n\u0131 azaltmaqd\u0131r.<\/p>\n<p>D\u0259yi\u015fdirilmi\u015f k\u0259l\u0259ml\u0259r yarpaqlar\u0131 di\u015fl\u0259n\u0259nd\u0259 t\u0131rt\u0131llar\u0131 \u00f6ld\u00fcr\u0259n \u0259qr\u0259b z\u0259h\u0259ri istehsal ed\u0259 bilir, lakin toksini insanlar \u00fc\u00e7\u00fcn z\u0259r\u0259rsiz edir.<\/p>\n<p><em><strong>Flavr Savr pomidoru<\/strong><\/em><\/p>\n<p>Flavr Savr pomidoru FDA t\u0259r\u0259find\u0259n lisenziya veril\u0259n ilk kommersiya m\u0259qs\u0259di il\u0259 yeti\u015fdiril\u0259n genetik d\u0259yi\u015fdirilmi\u015f qida idi. Kaliforniyada yerl\u0259\u015f\u0259n \u201cCalgene\u201d \u015firk\u0259ti t\u0259r\u0259find\u0259n yarad\u0131lan d\u0259yi\u015fdirilmi\u015f pomidor 1994-c\u00fc ild\u0259 t\u0259sdiql\u0259nib. Bu pomidor \u00e7\u00fcr\u00fcm\u0259nin qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 almaq v\u0259 onun orijinal r\u0259ngini v\u0259 toxumas\u0131n\u0131 saxlama\u011fa k\u00f6m\u0259k etm\u0259li olan antisens geninin \u0259lav\u0259 edilm\u0259si il\u0259 yarad\u0131l\u0131b.<\/p>\n<p>Flavr Savr pomidoru sat\u0131\u015f \u00fc\u00e7\u00fcn t\u0259sdiq edilmi\u015f ilk GMO m\u0259hsullar\u0131ndan biri kimi y\u00fcks\u0259k t\u0259\u0259ss\u00fcrat yaratsa da, bu, b\u00f6y\u00fck u\u011fur deyildi. Pomidorlar \u00e7ox z\u0259rif idi v\u0259 buna g\u00f6r\u0259 z\u0259d\u0259l\u0259nm\u0259d\u0259n da\u015f\u0131nmas\u0131 \u00e7\u0259tin idi. 1997-ci il\u0259 q\u0259d\u0259r bu pomidor bazardan \u00e7\u0131xd\u0131.<\/p>\n<p><em><strong>Qaralmayan alma<\/strong><\/em><\/p>\n<p>\u018fvv\u0259lc\u0259d\u0259n diliml\u0259nmi\u015f alma dem\u0259k olar ki, d\u0259rhal q\u0259hv\u0259yi r\u0259ng\u0259 \u00e7evrilm\u0259si istisna olmaqla, g\u00fcn \u0259rzind\u0259 \u00f6z\u00fcn\u00fczl\u0259 aparmaq \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259lveri\u015fli, sa\u011flam q\u0259lyanalt\u0131d\u0131r. \u201cOkanagan Specialty Fruits\u201d adl\u0131 bir \u015firk\u0259t bu problemi h\u0259ll etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn Arktika Almalar\u0131n\u0131 haz\u0131rlad\u0131.<\/p>\n<p>Onlar adi almalarla eyni oksidl\u0259\u015fm\u0259 prosesind\u0259n ke\u00e7m\u0259diyi \u00fc\u00e7\u00fcn k\u0259sildikd\u0259n sonra \u0259ti orijinal r\u0259ngini saxlayan m\u00fcxt\u0259lif almalar yaratd\u0131lar. \u201cArctic Apples\u201d 2017-ci ild\u0259 AB\u015e-da sat\u0131\u015fa \u00e7\u0131xar\u0131l\u0131b.<\/p>\n<p><em><strong>X\u0259r\u00e7\u0259ngl\u0259 m\u00fcbariz\u0259 aparan b\u0259n\u00f6v\u015f\u0259yi pomidor<\/strong><\/em><\/p>\n<p>Britaniyal\u0131 t\u0259dqiqat\u00e7\u0131lar ad\u0259t\u0259n t\u00fcnd gil\u0259meyv\u0259l\u0259rd\u0259 olan qida madd\u0259l\u0259ri il\u0259 dolu olan b\u0259n\u00f6v\u015f\u0259yi pomidorun yeni \u015ftamm\u0131 \u00fcz\u0259rind\u0259 i\u015fl\u0259yirl\u0259r. X\u0259r\u00e7\u0259ng\u0259 meylli si\u00e7anlar \u00fcz\u0259rind\u0259 apar\u0131lan s\u0131naqlar b\u0259n\u00f6v\u015f\u0259yi pomidoru yey\u0259n si\u00e7anlar\u0131n \u0259h\u0259miyy\u0259tli d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 daha uzun ya\u015fad\u0131qlar\u0131n\u0131 g\u00f6st\u0259rib.<\/p>\n<p><em><strong>Bt-qar\u011f\u0131dal\u0131<\/strong><\/em><\/p>\n<p>Bt-qar\u011f\u0131dal\u0131, potensial z\u0259r\u0259rli kimy\u0259vi pestisidl\u0259r\u0259 ehtiyac\u0131 azaldan, \u00f6z\u00fc \u00f6z pestisidi kimi f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259rm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn haz\u0131rlanm\u0131\u015f, genetik c\u0259h\u0259td\u0259n d\u0259yi\u015fdirilmi\u015f qar\u011f\u0131dal\u0131 n\u00f6v\u00fcd\u00fcr.<\/p>\n<p>FDA Bt-qar\u011f\u0131dal\u0131n\u0131n qida bax\u0131m\u0131ndan adi qar\u011f\u0131dal\u0131ya b\u0259rab\u0259r oldu\u011funu hesab edir. Tortilla \u00e7ipsl\u0259rind\u0259n tutmu\u015f, y\u00fcks\u0259k fruktoza qar\u011f\u0131dal\u0131 siropuna q\u0259d\u0259r h\u0259r \u015feyd\u0259 istifad\u0259 edil\u0259 bil\u0259r.<\/p>\n<p><em><strong>\u0130nsan s\u00fcd\u00fc il\u0259 eyni in\u0259k s\u00fcd\u00fc<\/strong><\/em><\/p>\n<p>2011-ci ild\u0259 \u00c7in aliml\u0259ri in\u0259kl\u0259rin embrionlar\u0131na insan genl\u0259rini daxil etm\u0259y\u0259 ba\u015flad\u0131lar. N\u0259tic\u0259 &#8220;insan \u00e7e\u015fidi il\u0259 eyni olan v\u0259 ana s\u00fcd\u00fc il\u0259 eyni immuniteti g\u00fccl\u0259ndir\u0259n v\u0259 antibakterial x\u00fcsusiyy\u0259tl\u0259r\u0259 malik&#8221; s\u00fcd istehsal ed\u0259 bil\u0259n m\u00fcxt\u0259lif in\u0259kl\u0259r oldu.<\/p>\n<p>T\u0259dqiqatlar h\u0259l\u0259 d\u0259 davam edir, \u00e7\u00fcnki genetik c\u0259h\u0259td\u0259n d\u0259yi\u015fdirilmi\u015f in\u0259kl\u0259rin \u00f6l\u00fcm nisb\u0259ti y\u00fcks\u0259kdir v\u0259 yeni do\u011fulmu\u015f k\u00f6rp\u0259l\u0259rd\u0259 t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyini m\u00fc\u0259yy\u0259n etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn insan s\u0131naqlar\u0131n\u0131n apar\u0131lmas\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 \u00e7oxlu probleml\u0259r var.<\/p>\n<p><strong>Nubar S\u00fcleymanova, \u201c\u0130ki sahil\u201d<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Genetik c\u0259h\u0259td\u0259n d\u0259yi\u015fdirilmi\u015f qidalar laboratoriyada s\u00fcni \u015f\u0259kild\u0259 haz\u0131rlanm\u0131\u015f canl\u0131 orqanizml\u0259rd\u0259n yeti\u015fdirilir, n\u0259tic\u0259d\u0259 t\u0259bi\u0259td\u0259 rast g\u0259linm\u0259y\u0259n m\u00fcxt\u0259liflik yaran\u0131r. Bu m\u0259hsullarda yarad\u0131lm\u0131\u015f yeni x\u00fcsusiyy\u0259tl\u0259rd\u0259n b\u0259zil\u0259ri qida t\u0259dar\u00fck z\u0259ncirinin \u0259sas ehtiyaclar\u0131n\u0131 \u0259ks etdirir. M\u0259s\u0259l\u0259n, \u00f6z h\u0259\u015f\u0259ratqovucular\u0131n\u0131 istehsal ed\u0259n t\u0259r\u0259v\u0259zl\u0259r v\u0259 ya xarab olmas\u0131 daha uzun s\u00fcr\u0259n meyv\u0259l\u0259r. Bu d\u0259yi\u015fiklikl\u0259r art\u0131q inan\u0131lmazd\u0131r, lakin daha b\u00f6y\u00fck planlar\u0131 olan aliml\u0259r var. M\u0259s\u0259l\u0259n, bir banan di\u015fl\u0259m\u0259kl\u0259 il\u0259 h\u0259yat qurtaran peyv\u0259ndi q\u0259bul etmi\u015f olmaq v\u0259 ya x\u0259r\u00e7\u0259ngi pomidorla m\u00fcalic\u0259 etm\u0259k. A\u015fa\u011f\u0131da geni d\u0259yi\u015fdirilmi\u015f \u0259n heyr\u0259tamiz qidalardan b\u0259zil\u0259ri il\u0259 tan\u0131\u015f ola bil\u0259rsiniz: G\u00f6z ya\u015f\u0131 yaratmayan so\u011fan So\u011fan do\u011framaq yem\u0259k&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":811775,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[1],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/5bce843d175025475231822951510406951.jpg",975,540,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/5bce843d175025475231822951510406951.jpg",975,540,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/5bce843d175025475231822951510406951.jpg",975,540,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/5bce843d175025475231822951510406951-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/5bce843d175025475231822951510406951-660x365.jpg",660,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/5bce843d175025475231822951510406951-840x465.jpg",640,354,true],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/5bce843d175025475231822951510406951.jpg",975,540,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/5bce843d175025475231822951510406951.jpg",975,540,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/5bce843d175025475231822951510406951-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/5bce843d175025475231822951510406951.jpg",975,540,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=1\" rel=\"category\">C\u0259miyy\u0259t<\/a>","rttpg_excerpt":"Genetik c\u0259h\u0259td\u0259n d\u0259yi\u015fdirilmi\u015f qidalar laboratoriyada s\u00fcni \u015f\u0259kild\u0259 haz\u0131rlanm\u0131\u015f canl\u0131 orqanizml\u0259rd\u0259n yeti\u015fdirilir, n\u0259tic\u0259d\u0259 t\u0259bi\u0259td\u0259 rast g\u0259linm\u0259y\u0259n m\u00fcxt\u0259liflik yaran\u0131r. Bu m\u0259hsullarda yarad\u0131lm\u0131\u015f yeni x\u00fcsusiyy\u0259tl\u0259rd\u0259n b\u0259zil\u0259ri qida t\u0259dar\u00fck z\u0259ncirinin \u0259sas ehtiyaclar\u0131n\u0131 \u0259ks etdirir. M\u0259s\u0259l\u0259n, \u00f6z h\u0259\u015f\u0259ratqovucular\u0131n\u0131 istehsal ed\u0259n t\u0259r\u0259v\u0259zl\u0259r v\u0259 ya xarab olmas\u0131 daha uzun s\u00fcr\u0259n meyv\u0259l\u0259r. Bu d\u0259yi\u015fiklikl\u0259r art\u0131q inan\u0131lmazd\u0131r, lakin daha b\u00f6y\u00fck planlar\u0131 olan aliml\u0259r var.&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/811774"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=811774"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/811774\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":811776,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/811774\/revisions\/811776"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/811775"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=811774"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=811774"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=811774"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}