{"id":811889,"date":"2025-06-20T10:12:18","date_gmt":"2025-06-20T06:12:18","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=811889"},"modified":"2025-06-20T10:12:18","modified_gmt":"2025-06-20T06:12:18","slug":"regionlarin-inkisafi-hansi-rayonlar-daha-cox-fayda-goturub","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=811889","title":{"rendered":"Regionlar\u0131n inki\u015faf\u0131: hans\u0131 rayonlar daha \u00e7ox fayda g\u00f6t\u00fcr\u00fcb?"},"content":{"rendered":"<p><strong>B\u0259zi rayonlar prosesl\u0259rd\u0259n k\u0259narda qal\u0131b; Lerik v\u0259 Yard\u0131ml\u0131 rayonlar\u0131nda k\u00f6\u00e7 tendensiyas\u0131 ild\u0259n-il\u0259 art\u0131r<\/strong><\/p>\n<p>Son 20 ild\u0259 regionlar\u0131n sosial-iqtisadi inki\u015faf\u0131 Az\u0259rbaycan\u0131n d\u00f6vl\u0259t siyas\u0259tind\u0259 \u0259sas prioritetl\u0259rd\u0259n biri kimi q\u0259bul olunub. 2004-c\u00fc ild\u0259n ba\u015flayaraq icra olunan d\u00f6rd m\u0259rh\u0259l\u0259li d\u00f6vl\u0259t proqram\u0131 t\u0259kc\u0259 paytaxt deyil, b\u00f6lg\u0259l\u0259rin d\u0259 m\u00fcasir simaya qovu\u015fmas\u0131na, yerli infrastrukturun b\u0259rpas\u0131na v\u0259 \u0259halinin rifah s\u0259viyy\u0259sinin artmas\u0131na xidm\u0259t edib. B\u0259s bu prosesd\u0259n \u0259n \u00e7ox kiml\u0259r fayda g\u00f6t\u00fcr\u00fcb? Hans\u0131 b\u00f6lg\u0259l\u0259r \u0259h\u0259miyy\u0259tli ir\u0259lil\u0259yi\u015fl\u0259r \u0259ld\u0259 edib?<\/p>\n<p><strong>\u201cYeni M\u00fcsavat\u201d x\u0259b\u0259r verir ki, \u201cRegionlar\u0131n sosial-iqtisadi inki\u015faf\u0131 D\u00f6vl\u0259t Proqram\u0131\u201d ilk d\u0259f\u0259 2004-2008-ci ill\u0259ri \u0259hat\u0259 etm\u0259kl\u0259 start g\u00f6t\u00fcr\u00fcb v\u0259 ard\u0131c\u0131l olaraq 2019-2023-c\u00fc ill\u0259r\u0259 q\u0259d\u0259r davam etdirilib. Bu d\u00f6vr \u0259rzind\u0259 30 min kilometr\u0259 yax\u0131n avtomobil yolu sal\u0131n\u0131b, 4000-d\u0259n \u00e7ox m\u0259kt\u0259b binas\u0131 tikilib v\u0259 ya \u0259sasl\u0131 t\u0259mir olunub, k\u0259ndl\u0259r\u0259 qaz, su v\u0259 elektrik x\u0259tl\u0259ri \u00e7\u0259kilib.<\/strong><\/p>\n<p>Proqramlar\u0131n \u0259sas m\u0259qs\u0259di regionlararas\u0131 inki\u015faf f\u0259rqini min imuma endirm\u0259k v\u0259 \u0259halini ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 yerd\u0259 i\u015fl\u0259 t\u0259min etm\u0259k olub. \u018flb\u0259tt\u0259, Az\u0259rbaycan\u0131n regionlar\u0131n\u0131n sosial-iqtisadi inki\u015faf\u0131 istiqam\u0259tind\u0259 son ill\u0259rd\u0259 \u0259h\u0259miyy\u0259tli layih\u0259l\u0259r h\u0259yata ke\u00e7irils\u0259 d\u0259, b\u0259zi rayonlar bu prosesd\u0259n k\u0259narda qal\u0131b v\u0259 struktur bax\u0131m\u0131ndan geri qalan b\u00f6lg\u0259l\u0259r s\u0131ras\u0131nda yer almaqdad\u0131r. Ekspertl\u0259r bu rayonlar\u0131n inki\u015fafdan geri qalmas\u0131n\u0131 m\u00fcxt\u0259lif s\u0259b\u0259bl\u0259rl\u0259 izah edir,\u00a0 da\u011fl\u0131q relyef, \u0259lveri\u015fsiz iqlim, yol infrastrukturunun z\u0259ifliyi, sosial xidm\u0259tl\u0259r\u0259 \u00e7\u0131x\u0131\u015f\u0131n m\u0259hdudlu\u011fu v\u0259 \u0259hali ax\u0131n\u0131n\u0131n g\u00fccl\u00fc olmas\u0131 \u0259sas amill\u0259r s\u0131ras\u0131ndad\u0131r.<\/p>\n<p>Misal \u00fc\u00e7\u00fcn, Da\u015fk\u0259s\u0259n rayonu bu bax\u0131mdan x\u00fcsusi diqq\u0259t \u00e7\u0259kir. S\u0259naye potensial\u0131na malik olan bu \u0259razi uzun m\u00fcdd\u0259t istismardan k\u0259nar qalan m\u0259d\u0259nl\u0259ri v\u0259 tikinti materiallar\u0131 sah\u0259l\u0259ri il\u0259 yadda qal\u0131r. Lakin infrastrukturun z\u0259ifliyi, \u0259halinin k\u00fctl\u0259vi \u015f\u0259kild\u0259 miqrasiya etm\u0259si v\u0259 yeni s\u0259rmay\u0259l\u0259rin azl\u0131\u011f\u0131 s\u0259b\u0259bind\u0259n rayonun iqtisadi dir\u00e7\u0259li\u015fi ba\u015f verm\u0259yib. Halbuki b\u00f6lg\u0259d\u0259 metallurgiya, heyvandarl\u0131q v\u0259 ekoturizm kimi sah\u0259l\u0259rin inki\u015faf\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00fc\u0259yy\u0259n z\u0259min m\u00f6vcuddur.<\/p>\n<p><strong>C\u0259nub b\u00f6lg\u0259sind\u0259 &#8211; Lerik v\u0259 Yard\u0131ml\u0131 rayonlar\u0131 da co\u011frafi bax\u0131mdan t\u0259crid olunmu\u015f v\u0259ziyy\u0259td\u0259dir. S\u0259rt iqlim \u015f\u0259raiti, da\u011fl\u0131q relyef v\u0259 yollar\u0131n pis v\u0259ziyy\u0259td\u0259 olmas\u0131 bu rayonlarda sosial-iqtisadi f\u0259all\u0131\u011f\u0131 a\u015fa\u011f\u0131 s\u0259viyy\u0259d\u0259 saxlay\u0131r. G\u0259ncl\u0259r aras\u0131nda Bak\u0131ya v\u0259 ya dig\u0259r \u015f\u0259h\u0259rl\u0259r\u0259 k\u00f6\u00e7 tendensiyas\u0131 ild\u0259n-il\u0259 art\u0131r. Bu is\u0259 k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131n\u0131n v\u0259 dig\u0259r sah\u0259l\u0259rin inki\u015faf\u0131n\u0131 l\u0259ngid\u0259n \u0259sas amill\u0259rd\u0259ndir. Halbuki bu \u0259razil\u0259r ekoloji c\u0259h\u0259td\u0259n t\u0259miz k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 m\u0259hsullar\u0131n\u0131n istehsal\u0131 v\u0259 da\u011f turizmi \u00fc\u00e7\u00fcn perspektivlidir.<\/strong><\/p>\n<p>2020-ci ild\u0259 azad edil\u0259n K\u0259lb\u0259c\u0259r v\u0259 La\u00e7\u0131n rayonlar\u0131 is\u0259 dem\u0259k olar ki, s\u0131f\u0131rdan qurulmal\u0131d\u0131r. Bu \u0259razil\u0259r tamamil\u0259 da\u011f\u0131d\u0131lm\u0131\u015f infrastrukturla \u00fcz-\u00fcz\u0259dir. Bununla yana\u015f\u0131, relyefin m\u00fcr\u0259kk\u0259bliyi, q\u0131\u015f aylar\u0131nda \u0259l\u00e7atanl\u0131\u011f\u0131n m\u0259hdudlu\u011fu v\u0259 t\u0259hl\u00fck\u0259sizlikl\u0259 ba\u011fl\u0131 minalanm\u0131\u015f sah\u0259l\u0259rin m\u00f6vcudlu\u011fu b\u0259rpa prosesini xeyli \u00e7\u0259tinl\u0259\u015fdirir. Amma burada yaylaq t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131, da\u011f turizmi v\u0259 su resurslar\u0131na \u0259saslanan enerji istehsal\u0131 g\u0259l\u0259c\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn real potensial yarad\u0131r.<\/p>\n<p>K\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 \u00fczr\u0259 m\u00fct\u0259x\u0259ssisl\u0259r qeyd edir ki, Qax v\u0259 O\u011fuz rayonlar\u0131 \u015e\u0259ki-Zaqatala iqtisadi rayonuna daxil olsa da, bu b\u00f6lg\u0259nin inki\u015faf tendensiyalar\u0131ndan nisb\u0259t\u0259n geri qal\u0131r. F\u0131nd\u0131q\u00e7\u0131l\u0131q v\u0259 bal\u0131q\u00e7\u0131l\u0131q kimi sah\u0259l\u0259rin geni\u015fl\u0259ndirilm\u0259si m\u00fcmk\u00fcn olsa da, bu istiqam\u0259tl\u0259rd\u0259 geni\u015fmiqyasl\u0131 layih\u0259l\u0259rin olmamas\u0131 v\u0259 turizm infrastrukturunun z\u0259ifliyi rayonun iqtisadi aktivliyini a\u015fa\u011f\u0131 s\u0259viyy\u0259d\u0259 saxlay\u0131r. Halbuki O\u011fuz kimi rayonlarda ekoturizm v\u0259 etnoqrafik mirasa \u0259saslanan xidm\u0259t sah\u0259l\u0259rinin inki\u015faf\u0131 m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr.<\/p>\n<p><strong>Nax\u00e7\u0131van Muxtar Respublikas\u0131n\u0131n b\u0259zi rayonlar\u0131nda da &#8211; x\u00fcsusil\u0259 \u015eahbuz, S\u0259d\u0259r\u0259k v\u0259 Ordubadda &#8211; iqtisadi canlanma a\u015fa\u011f\u0131 templ\u0259rl\u0259 gedir. Bu rayonlar\u0131n co\u011frafi t\u0259crid olunmas\u0131, yerli bazarlar\u0131n m\u0259hdudlu\u011fu v\u0259 turizm potensial\u0131n\u0131n yet\u0259rinc\u0259 d\u0259y\u0259rl\u0259ndirilm\u0259m\u0259si onlar\u0131n sosial rifah s\u0259viyy\u0259sinin y\u00fcks\u0259lm\u0259sin\u0259 mane olur.<\/strong><\/p>\n<p>Bu rayonlarda m\u00fc\u015fahid\u0259 olunan \u00fcmumi probleml\u0259r s\u0131ras\u0131nda i\u015fsizlik, g\u0259ncl\u0259rin b\u00f6lg\u0259ni t\u0259rk etm\u0259si, investisiya \u00e7at\u0131\u015fmazl\u0131\u011f\u0131 v\u0259 t\u0259hsil-s\u0259hiyy\u0259 infrastrukturunun z\u0259ifliyi x\u00fcsusi qeyd olunmal\u0131d\u0131r. Geri qalan rayonlar\u0131n inki\u015faf\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn onlara daha m\u0259qs\u0259dli d\u00f6vl\u0259t proqramlar\u0131n\u0131n haz\u0131rlanmas\u0131, yerli resurslara \u0259saslanan layih\u0259l\u0259rin d\u0259st\u0259kl\u0259nm\u0259si v\u0259 \u00f6z\u0259l s\u0259rmay\u0259nin c\u0259lbini stimulla\u015fd\u0131ran vergi v\u0259 g\u00fcz\u0259\u015ft mexanizml\u0259rinin t\u0259tbiqi vacibdir. Eyni zamanda bu b\u00f6lg\u0259l\u0259rd\u0259 pe\u015f\u0259 m\u0259kt\u0259bl\u0259rinin yarad\u0131lmas\u0131, sosial xidm\u0259tl\u0259rin \u0259l\u00e7atanl\u0131\u011f\u0131n\u0131n art\u0131r\u0131lmas\u0131 v\u0259 k\u0259nd turizmi modelinin t\u0259tbiqi il\u0259 regionlar daha s\u00fcr\u0259tli v\u0259 dayan\u0131ql\u0131 inki\u015faf trayektoriyas\u0131na daxil ola bil\u0259rl\u0259r.<\/p>\n<p><strong>\u00a0Yaz\u0131n\u0131 haz\u0131rlad\u0131: Afaq M\u0130RAY\u0130Q<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>B\u0259zi rayonlar prosesl\u0259rd\u0259n k\u0259narda qal\u0131b; Lerik v\u0259 Yard\u0131ml\u0131 rayonlar\u0131nda k\u00f6\u00e7 tendensiyas\u0131 ild\u0259n-il\u0259 art\u0131r Son 20 ild\u0259 regionlar\u0131n sosial-iqtisadi inki\u015faf\u0131 Az\u0259rbaycan\u0131n d\u00f6vl\u0259t siyas\u0259tind\u0259 \u0259sas prioritetl\u0259rd\u0259n biri kimi q\u0259bul olunub. 2004-c\u00fc ild\u0259n ba\u015flayaraq icra olunan d\u00f6rd m\u0259rh\u0259l\u0259li d\u00f6vl\u0259t proqram\u0131 t\u0259kc\u0259 paytaxt deyil, b\u00f6lg\u0259l\u0259rin d\u0259 m\u00fcasir simaya qovu\u015fmas\u0131na, yerli infrastrukturun b\u0259rpas\u0131na v\u0259 \u0259halinin rifah s\u0259viyy\u0259sinin artmas\u0131na xidm\u0259t edib. B\u0259s bu prosesd\u0259n \u0259n \u00e7ox kiml\u0259r fayda g\u00f6t\u00fcr\u00fcb? Hans\u0131 b\u00f6lg\u0259l\u0259r \u0259h\u0259miyy\u0259tli ir\u0259lil\u0259yi\u015fl\u0259r \u0259ld\u0259 edib? \u201cYeni M\u00fcsavat\u201d x\u0259b\u0259r verir ki, \u201cRegionlar\u0131n sosial-iqtisadi inki\u015faf\u0131 D\u00f6vl\u0259t Proqram\u0131\u201d ilk d\u0259f\u0259 2004-2008-ci ill\u0259ri \u0259hat\u0259 etm\u0259kl\u0259 start g\u00f6t\u00fcr\u00fcb v\u0259 ard\u0131c\u0131l olaraq&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":811890,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[1],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/d5524211838855e5ed54d973ec0c8b43.jpg",700,382,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/d5524211838855e5ed54d973ec0c8b43.jpg",700,382,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/d5524211838855e5ed54d973ec0c8b43.jpg",700,382,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/d5524211838855e5ed54d973ec0c8b43-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/d5524211838855e5ed54d973ec0c8b43-660x360.jpg",660,360,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/d5524211838855e5ed54d973ec0c8b43.jpg",640,349,false],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/d5524211838855e5ed54d973ec0c8b43.jpg",700,382,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/d5524211838855e5ed54d973ec0c8b43.jpg",700,382,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/d5524211838855e5ed54d973ec0c8b43-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/d5524211838855e5ed54d973ec0c8b43.jpg",700,382,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=1\" rel=\"category\">C\u0259miyy\u0259t<\/a>","rttpg_excerpt":"B\u0259zi rayonlar prosesl\u0259rd\u0259n k\u0259narda qal\u0131b; Lerik v\u0259 Yard\u0131ml\u0131 rayonlar\u0131nda k\u00f6\u00e7 tendensiyas\u0131 ild\u0259n-il\u0259 art\u0131r Son 20 ild\u0259 regionlar\u0131n sosial-iqtisadi inki\u015faf\u0131 Az\u0259rbaycan\u0131n d\u00f6vl\u0259t siyas\u0259tind\u0259 \u0259sas prioritetl\u0259rd\u0259n biri kimi q\u0259bul olunub. 2004-c\u00fc ild\u0259n ba\u015flayaraq icra olunan d\u00f6rd m\u0259rh\u0259l\u0259li d\u00f6vl\u0259t proqram\u0131 t\u0259kc\u0259 paytaxt deyil, b\u00f6lg\u0259l\u0259rin d\u0259 m\u00fcasir simaya qovu\u015fmas\u0131na, yerli infrastrukturun b\u0259rpas\u0131na v\u0259 \u0259halinin rifah s\u0259viyy\u0259sinin artmas\u0131na xidm\u0259t edib.&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/811889"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=811889"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/811889\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":811891,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/811889\/revisions\/811891"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/811890"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=811889"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=811889"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=811889"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}