{"id":812104,"date":"2025-06-21T11:30:20","date_gmt":"2025-06-21T07:30:20","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=812104"},"modified":"2025-06-21T11:30:20","modified_gmt":"2025-06-21T07:30:20","slug":"az%c9%99rbaycan-muxt%c9%99lif-balneoloji-qruplara-aid-olan-coxlu-sayda-mineral-sularla-m%c9%99shurdur","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=812104","title":{"rendered":"\u201cAz\u0259rbaycan m\u00fcxt\u0259lif balneoloji qruplara aid olan \u00e7oxlu sayda mineral sularla m\u0259\u015fhurdur\u201d"},"content":{"rendered":"<p><strong>\u201cAz\u0259rbaycan m\u00fcxt\u0259lif balneoloji qruplara aid olan \u00e7oxlu sayda mineral sularla m\u0259\u015fhurdur\u201d.<\/strong><\/p>\n<p><strong>ARANTV.AZ <\/strong>\u00a0x\u0259b\u0259r verir ki, bu s\u00f6zl\u0259ri S\u0259hiyy\u0259 Nazirliyi Elmi-T\u0259dqiqat Tibbi B\u0259rpa \u0130nstitutunun \u015f\u00f6b\u0259 m\u00fcdiri R\u0259na Musayeva deyib.<\/p>\n<p><strong>&#8211; R\u0259na xan\u0131m, ilk \u00f6nc\u0259 mineral sular\u0131n t\u0259rkibind\u0259ki mikroelementl\u0259r v\u0259 onlar\u0131n rolu haqq\u0131nda m\u0259lumat ver\u0259rdiniz&#8230;<\/strong><\/p>\n<p><strong><img loading=\"lazy\" src=\"https:\/\/cdn.musavat.com\/news\/thumbnails\/d3f00a48114b9b88eff3b5a8635dc361.jpg\" alt=\"IMG_3710.jpeg (335 KB)\" width=\"1080\" height=\"1080\" \/><\/strong><\/p>\n<p>&#8211; Mineral sular ion-duz t\u0259rkibin\u0259 g\u00f6r\u0259 v\u0259 insan orqanizmin\u0259 m\u00fcalic\u0259vi t\u0259sir g\u00f6st\u0259r\u0259n m\u00fcxt\u0259lif mikroelementl\u0259rl\u0259 z\u0259ngin oldu\u011fundan effektli balneoloji t\u0259sirl\u0259r\u0259 malikdir. Faydal\u0131 mineral madd\u0259l\u0259rl\u0259 z\u0259ngin olan su t\u0259kc\u0259 orqanizmin vacib makro v\u0259 mikroelementl\u0259rl\u0259 t\u0259min etmir, h\u0259m\u00e7inin toplanan \u015flak v\u0259 toksinl\u0259rd\u0259n azad edir. Xroniki x\u0259st\u0259liyi olan insanlar\u0131n reabilitasiyas\u0131nda effektliliyin art\u0131r\u0131lmas\u0131 m\u0259qs\u0259dil\u0259 m\u00fcxt\u0259lif iqlim \u015f\u0259raitind\u0259 t\u0259bii m\u00fcalic\u0259 amill\u0259rind\u0259n maksimal d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 istifad\u0259 edilm\u0259sinin b\u00f6y\u00fck \u0259h\u0259miyy\u0259ti var.<\/p>\n<p>Respublikam\u0131z uzun ill\u0259rdir ki, m\u00fcxt\u0259lif balneoloji qruplara aid olan \u00e7oxlu sayda mineral sular\u0131 il\u0259 m\u0259\u015fhurdur. Mineral sular vasit\u0259sil\u0259 bir s\u0131ra x\u0259st\u0259likl\u0259r m\u00fcsb\u0259t n\u0259tic\u0259 verm\u0259kl\u0259 m\u00fcalic\u0259 edilir.<\/p>\n<p>Son zamanlar qabla\u015fd\u0131r\u0131lmada \u0259sas etibar\u0131 il\u0259 mineral s\u00fcfr\u0259 sular\u0131ndan istifad\u0259 olunur. Mineral s\u00fcfr\u0259 sular\u0131 ion-duz t\u0259rkibin\u0259 g\u00f6r\u0259 m\u00fc\u0259yy\u0259n fizioloji effekt\u0259 v\u0259 n\u0259z\u0259r\u0259 \u00e7arpan diuretik t\u0259sir\u0259 malikdir. Onlar az v\u0259 ya yox d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 m\u00fcalic\u0259vi s\u00fcfr\u0259 sular\u0131na yax\u0131nd\u0131rlar v\u0259 m\u00fcalic\u0259vi t\u0259sir g\u00f6st\u0259rirl\u0259r.<\/p>\n<p>Bir \u00e7ox mineral sular\u0131n t\u0259rkibind\u0259 olan (onlar\u0131n q\u0259bulu zaman\u0131), orqanizm\u0259 t\u0259sir mexanizmind\u0259n ba\u015fl\u0131ca rol oynayan formoloji aktiv madd\u0259l\u0259rin t\u0259siri d\u0259qiql\u0259\u015fdirilib. Bu komponentl\u0259r s\u0131ras\u0131nda birinci n\u00f6vb\u0259d\u0259 yod, brom, d\u0259mir, arsen (m\u0259rg\u00fcm\u00fc\u015f) v\u0259 kobalt\u0131n ad\u0131n\u0131 \u00e7\u0259km\u0259k laz\u0131md\u0131r. Tez-tez mineral sularda stronsium, litium, silisium, al\u00fcminium, sink, mis, ftor v\u0259 bor birl\u0259\u015fm\u0259l\u0259rin\u0259 d\u0259 rast g\u0259linir. Nadir hallarda is\u0259, c\u00fczi miqdarda ba\u015fqa metallar\u0131n (az tap\u0131lan nadir metallar) birl\u0259\u015fm\u0259l\u0259rin\u0259 d\u0259 rast g\u0259linir.<\/p>\n<p>Apar\u0131lan t\u0259dqiqatlardan m\u0259lum oldu\u011fu kimi, kimy\u0259vi t\u0259rkibind\u0259n v\u0259 bioloji t\u0259sirind\u0259n as\u0131l\u0131 olaraq, mineral sular\u0131n t\u0259rkibind\u0259ki kimy\u0259vi elementl\u0259r bioloji aktiv, neytral, toksiki olmaqla \u00fc\u00e7 yer\u0259 b\u00f6l\u00fcn\u00fcrl\u0259r. Aktiv elementl\u0259r canl\u0131 orqanizm\u0259 spesifik bioloji t\u0259sir g\u00f6st\u0259rm\u0259kl\u0259 yana\u015f\u0131, orqanizmin \u0259v\u0259zolunmaz t\u0259rkib hiss\u0259sini t\u0259\u015fkil edirl\u0259r. Bu s\u0131ra elementl\u0259r\u0259 azot, d\u0259mir, yod, kalsium, kalium, oksigen, kobalt, silisium, maqnezium, manqan, molibden, mis, natrium, k\u00fck\u00fcrd, stronsium, fosfor, xlor, flor, qalay aiddir. Bunlardan \u0259n vacib \u0259sas elementl\u0259r Fe (hemoqlobinin t\u0259rkib hiss\u0259sind\u0259), Zn (insulin v\u0259 bir s\u0131ra hormonlar), Fe, Mn, Cu, Mo v\u0259 bir s\u0131ra a\u011f\u0131r metallar (fermentl\u0259rd\u0259), Co (vitaminl\u0259r, B12) v\u0259 s.<\/p>\n<p>Mikroelementl\u0259rin bioloji aktivliyin\u0259 r\u0259y verm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn yaln\u0131z onlar\u0131n t\u0259yini kifay\u0259t deyil. H\u0259m\u00e7inin, onlar\u0131n m\u0259hlulda hans\u0131 formada olmas\u0131n\u0131 da bilm\u0259k vacib \u015f\u0259rtl\u0259rd\u0259n biridir. Bel\u0259 ki, \u00fczv\u00fc metal birl\u0259\u015fm\u0259l\u0259ri v\u0259 ya kolloidl\u0259r \u015f\u0259klind\u0259 olmas\u0131n\u0131n ba\u015fl\u0131ca \u0259h\u0259miyy\u0259ti var.<\/p>\n<p><strong>&#8211; Mineral sularda hans\u0131 elementl\u0259r v\u0259 birl\u0259\u015fm\u0259l\u0259r m\u00f6vcuddur?<\/strong><\/p>\n<p>&#8211; Mineral sularda kifay\u0259t q\u0259d\u0259r elementl\u0259r v\u0259 onlar\u0131n birl\u0259\u015fm\u0259l\u0259ri var. M\u0259s\u0259l\u0259n, karbon qazl\u0131 sularda \u2013 silisium, d\u0259mir, arsen, bor; xloru \u00e7ox olan sularda \u2013 yod, brom, bor, stronsium, \u00fczv\u00fc madd\u0259l\u0259r olur. K\u0259skin z\u0259h\u0259rli elementl\u0259rl\u0259 z\u0259ngin olan mineral sulardan n\u0259 i\u00e7m\u0259li su kimi, n\u0259 d\u0259 m\u00fcalic\u0259 m\u0259qs\u0259dil\u0259 istifad\u0259 etm\u0259k olmaz.<\/p>\n<p><strong>&#8211; M\u00fcalic\u0259vi mineral sular hans\u0131 x\u0259st\u0259likl\u0259r\u0259 g\u00f6st\u0259ri\u015fdir?<\/strong><\/p>\n<p>&#8211; Xroniki qastritl\u0259r m\u0259d\u0259 v\u0259 onikibarmaq ba\u011f\u0131rsa\u011f\u0131n xora x\u0259st\u0259liyi (yar\u0131m k\u0259skin v\u0259 remissiya d\u00f6vr\u00fc), duodenit, xroniki enterokolit, xroniki xolesistit, xroniki hepatit, \u00f6d kis\u0259si v\u0259 \u00f6d yollar\u0131n\u0131n diskineziyas\u0131, xroniki pankreatit, \u015f\u0259k\u0259rli diabet (y\u00fcng\u00fcl v\u0259 orta a\u011f\u0131rl\u0131qda) zaman\u0131 m\u00fcalic\u0259vi mineral sular g\u00f6st\u0259ri\u015fdir. H\u0259m\u00e7inin, piyl\u0259nm\u0259 (a\u011f\u0131r olmayan forma), podaqra, xroniki pielit, xroniki sistit, artrit v\u0259 poliartrit (v\u0259r\u0259m m\u0259n\u015f\u0259lid\u0259n ba\u015fqa), osteoxondroz, spondilyoz (svi\u015fsiz v\u0259 v\u0259r\u0259msiz), miokardiodistrofiya, hipertoniya x\u0259st\u0259liyi (I d\u0259r\u0259c\u0259li), hipotoniya, nevralgiya, nevrit, radikulit, pleksit, periferik sinirl\u0259rin travmatik z\u0259d\u0259l\u0259nm\u0259l\u0259ri, xroniki bronxit, bronxial astma, postemorraqik anemiya kimi x\u0259st\u0259likl\u0259r zaman\u0131 m\u00fcalic\u0259vi mineral sular t\u00f6vsiy\u0259 olunur.<\/p>\n<p><strong>&#8211; \u0130\u015f\u011faldan azad olunan \u0259razil\u0259rd\u0259 m\u00fcalic\u0259vi mineral sular\u0131n istifad\u0259 perspektivliyi haqq\u0131nda n\u0259 dey\u0259 bil\u0259rsiniz?<\/strong><\/p>\n<p>&#8211; Az\u0259rbaycan co\u011frafi c\u0259h\u0259td\u0259n \u00e7ox k\u0259skin d\u0259yi\u015fk\u0259n relyef qurulu\u015funa malikdir. Respublikan\u0131n \u00fcmumi \u0259razisinin t\u0259xmin\u0259n yar\u0131s\u0131 da\u011fl\u0131q, qalan\u0131 is\u0259 d\u00fcz\u0259nlikl\u0259rd\u0259n ibar\u0259tdir. Geoloji qurulu\u015funda xeyli m\u00fcr\u0259kk\u0259bliyin, s\u00fcxur t\u0259rkibinin m\u00fcxt\u0259lifliyi v\u0259 illik ya\u011f\u0131nt\u0131n\u0131n miqdar\u0131n\u0131 d\u0259yi\u015fikliyi \u00f6lk\u0259nin \u0259razisind\u0259 x\u00fcsusi hidrogeoloji \u015f\u0259raitin yaranmas\u0131na s\u0259b\u0259b olub. Buna g\u00f6r\u0259 d\u0259, Az\u0259rbaycanda d\u00fcnyada m\u0259lum olan b\u00fct\u00fcn mineral su h\u00f6vz\u0259l\u0259rin\u0259 rast g\u0259lm\u0259k m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr.<\/p>\n<p>Mineral su m\u0259nb\u0259l\u0259rinin 90%-d\u0259n \u00e7oxu da\u011fl\u0131q rayonlar\u0131nda yerl\u0259\u015fib. Metamorfik sular\u0131n i\u00e7\u0259risind\u0259 olduqca qiym\u0259tli m\u00fcalic\u0259vi sular var. Bel\u0259 sulara \u0259n \u00e7ox cavan ya\u015fl\u0131 vulkanik rayonlarda t\u0259sad\u00fcf edilir. Onlar\u0131n h\u0259m isti, h\u0259m d\u0259 soyuq bulaqlar\u0131 olur. Bu sular\u0131n t\u0259rkibind\u0259 \u00e7oxlu miqdarda karbon qaz\u0131, el\u0259c\u0259 d\u0259, nadir elementl\u0259r m\u00f6vcuddur. Nadir elementl\u0259rin ionlar\u0131 sulara m\u00fcxt\u0259lif geoloji d\u00f6vrl\u0259rd\u0259 ke\u00e7ib. Sular\u0131n metamorfizm\u0259 u\u011framas\u0131na s\u0259b\u0259b y\u00fcks\u0259k t\u0259zyiq v\u0259 temperaturdur.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan \u0259razisind\u0259 bel\u0259 sulara B\u00f6y\u00fck v\u0259 Ki\u00e7ik Qafqaz da\u011flar\u0131nda, Nax\u00e7\u0131van Muxtar Respublikas\u0131nda rast g\u0259linir. Qaraba\u011f \u0259razisind\u0259 \u00e7\u0131xan 25-d\u0259n \u00e7ox m\u0259lum olan mineral sular geni\u015f spektorlu y\u00fcks\u0259k t\u0259sir\u0259 malikdirl\u0259r. Bunlarda \u015eu\u015fadak\u0131 \u015eirlan, Tur\u015fsu, K\u0259lb\u0259c\u0259rd\u0259 Tutqun, Qoturlu, Moz\u00e7ay, A\u015fa\u011f\u0131 v\u0259 Yuxar\u0131 \u0130stisu, Ba\u011f\u0131rsaq, La\u00e7\u0131nda Mink\u0259nd, Qar\u0131qaxa, Z\u0259ngilanda Qotursu v\u0259 s misal g\u00f6st\u0259rm\u0259k olar.<\/p>\n<p><strong>&#8211; K\u0259lb\u0259c\u0259r rayonunun m\u00fcalic\u0259vi sular\u0131 haqq\u0131nda m\u0259lumat ver\u0259rdiniz&#8230;<\/strong><\/p>\n<p>&#8211; K\u0259lb\u0259c\u0259r rayonunda Tutqun \u00e7ay\u0131 boyunca 3 yerd\u0259 qiym\u0259tli m\u00fcalic\u0259vi mineral bulaqlar yerl\u0259\u015fir &#8211; Yuxar\u0131 \u0130stisu, A\u015fa\u011f\u0131 \u0130stisu v\u0259 Ba\u011f\u0131rsaq. Ba\u011f\u0131rsaq bula\u011f\u0131 14 m\u0259nb\u0259d\u0259n ibar\u0259t olub, Yuxar\u0131 \u0130stisu bula\u011f\u0131ndan 2 km m\u0259saf\u0259d\u0259 d\u0259niz s\u0259viyy\u0259sind\u0259n 2470 m y\u00fcks\u0259klikd\u0259 yerl\u0259\u015fir v\u0259 soyuq radonlu (160-380 nki\/l) sulard\u0131r. Temperaturu 16-48\u00baC aras\u0131nda d\u0259yi\u015fir. Mineralla\u015fma d\u0259r\u0259c\u0259si 7 q\/l-\u0259 b\u0259rab\u0259rdir. A\u015fa\u011f\u0131 \u0130stisu 8 \u00e7\u0131x\u0131\u015f\u0131 olmaqla T\u0259rt\u0259r cay\u0131 sahilind\u0259 rayonun m\u0259rk\u0259zind\u0259n 13 km c\u0259nub q\u0259rbd\u0259 yerl\u0259\u015fir. Mineralla\u015fma d\u0259r\u0259c\u0259si 6,7-7,4 q\/l, temperatur 64-68\u00baC, suyun spesifik komponentl\u0259rind\u0259n karbon qaz\u0131 670 mq\/l, H2SiO3 165 mq\/l- b\u0259rab\u0259rdir. D\u00fcnya \u015f\u00f6hr\u0259tli \u00c7exiyadak\u0131 Karlovi-Vari suyunun analoqudur. Yuxar\u0131 \u0130stisu bulaqlar\u0131 T\u0259rt\u0259r cay\u0131 sahilind\u0259 d\u0259niz s\u0259viyy\u0259sind\u0259n 2225 m y\u00fcks\u0259klikd\u0259 yerl\u0259\u015fir. Mineralla\u015fma d\u0259r\u0259c\u0259si 6,6-7,3 q\/l, temperatur 58-71\u00baC, suyun spesifik komponentl\u0259rind\u0259n karbon qaz\u0131 300-600 mq\/l, H2SiO3 150-200 mq\/l, As 3-5 mq\/l, HBO2 100 mq\/l \u0259 b\u0259rab\u0259rdir.<\/p>\n<p><strong>&#8211; H\u0259m\u00e7inin, Az\u0259rbaycan\u0131n m\u0259d\u0259niyy\u0259t paytaxt\u0131 olan \u015eu\u015fa \u015f\u0259h\u0259rinin i\u00e7m\u0259li v\u0259 m\u00fcalic\u0259vi sular\u0131 haqq\u0131nda m\u0259lumat ver\u0259rdiniz&#8230;<\/strong><\/p>\n<p>&#8211; \u015eu\u015fa \u015f\u0259h\u0259ri h\u0259l\u0259 q\u0259dim zamanlardan \u00f6z\u00fcn\u00fcn \u015f\u0259ffaf, dadl\u0131, buz kimi soyuq i\u00e7m\u0259li bulaqlar\u0131 il\u0259 b\u0259rab\u0259r m\u00fcalic\u0259vi mineral sular\u0131 il\u0259 m\u0259\u015fhurdur: \u0130sa bula\u011f\u0131, S\u0259kili bulaq, Da\u015falt\u0131 bula\u011f\u0131, Soyuqbulaq, \u015eorbulaq, Saxs\u0131 bulaq, \u018fjdaha bula\u011f\u0131, D\u0259v\u0259bat\u0131ran, F\u0131nd\u0131ql\u0131 v\u0259 s.<\/p>\n<p>\u015eu\u015fa \u015f\u0259h\u0259rind\u0259n 18 km c\u0259nub-q\u0259rbd\u0259, d\u0259niz s\u0259viyy\u0259sind\u0259n 1700 m y\u00fcks\u0259klikd\u0259 yerl\u0259\u015f\u0259n Tur\u015fsu kurortu v\u0259 \u015eu\u015fan\u0131n 20 km olan \u015e\u0131rlan hali aras\u0131nda \u00e7oxdan b\u0259ri \u015f\u00f6hr\u0259t qazanm\u0131\u015f yerl\u0259rdir. Bu yerl\u0259rin iqlim \u015f\u0259raiti \u015eu\u015fan\u0131n iqlim \u015f\u0259raitin\u0259 \u00e7ox ox\u015fay\u0131r. Tur\u015fsuda v\u0259 \u015e\u0131rlanda olan mineral su bulaqlar\u0131 x\u00fcsusil\u0259 maraql\u0131d\u0131r. \u018fvv\u0259ll\u0259r apar\u0131lm\u0131\u015f t\u0259dqiqat m\u0259lumatlar\u0131na g\u00f6r\u0259 (Pyatiqorsk Balneoloji \u0130nstitutu), 1926-c\u0131 ild\u0259 Tur\u015fsu bulaqlar\u0131 karbonlu bulaqlar s\u0131ras\u0131na daxil edilib.<\/p>\n<p>Tur\u015fsu bulaqlar\u0131n\u0131n sular\u0131 sidik yollar\u0131 x\u0259st\u0259likl\u0259ri v\u0259 b\u0259zi m\u00fcbadil\u0259 x\u0259st\u0259likl\u0259ri (podaqra, sidik tur\u015fulu diatez v\u0259 s.) zaman\u0131 m\u0259sl\u0259h\u0259t g\u00f6r\u00fcl\u0259n bulaqlar\u0131n sular\u0131na t\u0259rkibc\u0259 \u00e7ox yax\u0131nd\u0131r.<\/p>\n<p>\u015e\u0131rlan bulaqlar\u0131 sular\u0131n\u0131n t\u0259rkibind\u0259 \u00e7oxlu miqdarda maqnezium ionlar\u0131 vard\u0131r. Bu suyun dad\u0131 xo\u015f, tur\u015fm\u0259z\u0259dir v\u0259 iyi yoxdur, \u00e7\u0131xd\u0131\u011f\u0131 zaman \u00e7oxlu karbon qaz\u0131 burax\u0131r. 1 litr suda 2,9 qrama q\u0259d\u0259r s\u0259rb\u0259st karbon qaz\u0131 var. \u015e\u0131rlan suyunun m\u00fcxt\u0259lif bulaqlar\u0131n\u0131n temperaturu 9-12 C\u00b0-d\u0131r. Bu su b\u0259d\u0259n d\u0259risinin x\u0259st\u0259l\u0259nmi\u015f yerin\u0259 (dermatit zaman\u0131) t\u0259tbiq edildikd\u0259 sakitl\u0259\u015fdirici t\u0259sir g\u00f6st\u0259rir, d\u0259rinin g\u00f6y\u0259rm\u0259sini azald\u0131r.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u201cAz\u0259rbaycan m\u00fcxt\u0259lif balneoloji qruplara aid olan \u00e7oxlu sayda mineral sularla m\u0259\u015fhurdur\u201d. ARANTV.AZ \u00a0x\u0259b\u0259r verir ki, bu s\u00f6zl\u0259ri S\u0259hiyy\u0259 Nazirliyi Elmi-T\u0259dqiqat Tibbi B\u0259rpa \u0130nstitutunun \u015f\u00f6b\u0259 m\u00fcdiri R\u0259na Musayeva deyib. &#8211; R\u0259na xan\u0131m, ilk \u00f6nc\u0259 mineral sular\u0131n t\u0259rkibind\u0259ki mikroelementl\u0259r v\u0259 onlar\u0131n rolu haqq\u0131nda m\u0259lumat ver\u0259rdiniz&#8230; &#8211; Mineral sular ion-duz t\u0259rkibin\u0259 g\u00f6r\u0259 v\u0259 insan orqanizmin\u0259 m\u00fcalic\u0259vi t\u0259sir g\u00f6st\u0259r\u0259n m\u00fcxt\u0259lif mikroelementl\u0259rl\u0259 z\u0259ngin oldu\u011fundan effektli balneoloji t\u0259sirl\u0259r\u0259 malikdir. Faydal\u0131 mineral madd\u0259l\u0259rl\u0259 z\u0259ngin olan su t\u0259kc\u0259 orqanizmin vacib makro v\u0259 mikroelementl\u0259rl\u0259 t\u0259min etmir, h\u0259m\u00e7inin toplanan \u015flak v\u0259 toksinl\u0259rd\u0259n azad edir. Xroniki x\u0259st\u0259liyi olan insanlar\u0131n reabilitasiyas\u0131nda effektliliyin&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":812105,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[1],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/5a1948214d511df932efff54ee0d5f4d.jpg",800,419,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/5a1948214d511df932efff54ee0d5f4d.jpg",800,419,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/5a1948214d511df932efff54ee0d5f4d.jpg",800,419,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/5a1948214d511df932efff54ee0d5f4d-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/5a1948214d511df932efff54ee0d5f4d-660x346.jpg",660,346,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/5a1948214d511df932efff54ee0d5f4d.jpg",640,335,false],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/5a1948214d511df932efff54ee0d5f4d.jpg",800,419,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/5a1948214d511df932efff54ee0d5f4d.jpg",800,419,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/5a1948214d511df932efff54ee0d5f4d-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/5a1948214d511df932efff54ee0d5f4d.jpg",800,419,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=1\" rel=\"category\">C\u0259miyy\u0259t<\/a>","rttpg_excerpt":"\u201cAz\u0259rbaycan m\u00fcxt\u0259lif balneoloji qruplara aid olan \u00e7oxlu sayda mineral sularla m\u0259\u015fhurdur\u201d. ARANTV.AZ \u00a0x\u0259b\u0259r verir ki, bu s\u00f6zl\u0259ri S\u0259hiyy\u0259 Nazirliyi Elmi-T\u0259dqiqat Tibbi B\u0259rpa \u0130nstitutunun \u015f\u00f6b\u0259 m\u00fcdiri R\u0259na Musayeva deyib. &#8211; R\u0259na xan\u0131m, ilk \u00f6nc\u0259 mineral sular\u0131n t\u0259rkibind\u0259ki mikroelementl\u0259r v\u0259 onlar\u0131n rolu haqq\u0131nda m\u0259lumat ver\u0259rdiniz&#8230; &#8211; Mineral sular ion-duz t\u0259rkibin\u0259 g\u00f6r\u0259 v\u0259 insan orqanizmin\u0259 m\u00fcalic\u0259vi t\u0259sir g\u00f6st\u0259r\u0259n&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/812104"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=812104"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/812104\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":812107,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/812104\/revisions\/812107"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/812105"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=812104"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=812104"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=812104"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}