{"id":812167,"date":"2025-06-21T12:52:59","date_gmt":"2025-06-21T08:52:59","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=812167"},"modified":"2025-06-21T12:52:59","modified_gmt":"2025-06-21T08:52:59","slug":"mut%c9%99x%c9%99ssis-az%c9%99rbaycan-muxt%c9%99lif-balneoloji-qruplara-aid-olan-mineral-sularla-m%c9%99shurdur","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=812167","title":{"rendered":"M\u00fct\u0259x\u0259ssis: Az\u0259rbaycan m\u00fcxt\u0259lif balneoloji qruplara aid olan mineral sularla m\u0259\u015fhurdur"},"content":{"rendered":"<p>Mineral sular ion-duz t\u0259rkibin\u0259 g\u00f6r\u0259 v\u0259 insan orqanizmin\u0259 m\u00fcalic\u0259vi t\u0259sir g\u00f6st\u0259r\u0259n m\u00fcxt\u0259lif mikroelementl\u0259rl\u0259 z\u0259ngin oldu\u011fundan effektli balneoloji t\u0259sirl\u0259r\u0259 malikdir. Faydal\u0131 mineral madd\u0259l\u0259rl\u0259 z\u0259ngin olan su t\u0259kc\u0259 orqanizmi vacib makro v\u0259 mikroelementl\u0259rl\u0259 t\u0259min etmir, h\u0259m\u00e7inin toplanan \u015flak v\u0259 toksinl\u0259rd\u0259n azad edir. Xroniki x\u0259st\u0259liyi olan insanlar\u0131n reabilitasiyas\u0131nda effektliliyin art\u0131r\u0131lmas\u0131 m\u0259qs\u0259dil\u0259 m\u00fcxt\u0259lif iqlim \u015f\u0259raitind\u0259 t\u0259bii m\u00fcalic\u0259 amill\u0259rind\u0259n maksimal d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 istifad\u0259 edilm\u0259sinin b\u00f6y\u00fck \u0259h\u0259miyy\u0259ti var.<\/p>\n<p><a class=\"azertac-link\" href=\"https:\/\/azertag.az\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">AZ\u018fRTAC<\/a>\u00a0x\u0259b\u0259r verir ki, bu s\u00f6zl\u0259ri S\u0259hiyy\u0259 Nazirliyinin Elmi-T\u0259dqiqat Tibbi B\u0259rpa \u0130nstitutunun \u015f\u00f6b\u0259 m\u00fcdiri R\u0259na Musayeva deyib.<\/p>\n<p>O qeyd edib ki, respublikam\u0131z uzun ill\u0259rdir m\u00fcxt\u0259lif balneoloji qruplara aid olan \u00e7oxlu sayda mineral sular\u0131 il\u0259 m\u0259\u015fhurdur. Mineral sular vasit\u0259sil\u0259 bir s\u0131ra x\u0259st\u0259likl\u0259r m\u00fcalic\u0259 edilir v\u0259 m\u00fcsb\u0259t n\u0259tic\u0259 verir.<\/p>\n<p>\u201cSon zamanlar qabla\u015fd\u0131r\u0131lmada \u0259sas etibar\u0131 il\u0259 mineral s\u00fcfr\u0259 sular\u0131ndan istifad\u0259 olunur. Mineral s\u00fcfr\u0259 sular\u0131 ion-duz t\u0259rkibin\u0259 g\u00f6r\u0259 m\u00fc\u0259yy\u0259n fizioloji effekt\u0259 v\u0259 n\u0259z\u0259r\u0259\u00e7arpan diuretik t\u0259sir\u0259 malikdir. Onlar az v\u0259 ya yox d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 m\u00fcalic\u0259vi s\u00fcfr\u0259 sular\u0131na yax\u0131nd\u0131r v\u0259 m\u00fcalic\u0259vi t\u0259sir g\u00f6st\u0259rir.<\/p>\n<p>Bir \u00e7ox mineral sular\u0131n t\u0259rkibind\u0259 olan (onlar\u0131n q\u0259bulu zaman\u0131), orqanizm\u0259 t\u0259sir mexanizmind\u0259n ba\u015fl\u0131ca rol oynayan formoloji aktiv madd\u0259l\u0259rin t\u0259siri d\u0259qiql\u0259\u015fdirilib. Bu komponentl\u0259r s\u0131ras\u0131nda birinci n\u00f6vb\u0259d\u0259 yod, brom, d\u0259mir, arsen (m\u0259rg\u00fcm\u00fc\u015f) v\u0259 kobalt\u0131n ad\u0131n\u0131 \u00e7\u0259km\u0259k laz\u0131md\u0131r. Mikroelementl\u0259rin bioloji aktivliyin\u0259 r\u0259y verm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn yaln\u0131z onlar\u0131n t\u0259yini kifay\u0259t deyil. H\u0259m\u00e7inin onlar\u0131n m\u0259hlulda hans\u0131 formada olmas\u0131n\u0131 da bilm\u0259k vacib \u015f\u0259rtl\u0259rd\u0259n biridir. Bel\u0259 ki, \u00fczv\u00fc metal birl\u0259\u015fm\u0259l\u0259ri v\u0259 ya kolloidl\u0259r \u015f\u0259klind\u0259 olmas\u0131n\u0131n ba\u015fl\u0131ca \u0259h\u0259miyy\u0259ti var.<\/p>\n<p>Xroniki qastritl\u0259r, m\u0259d\u0259 v\u0259 onikibarmaq ba\u011f\u0131rsa\u011f\u0131n xora x\u0259st\u0259liyi (yar\u0131m k\u0259skin v\u0259 remissiya d\u00f6vr\u00fc), duodenit, xroniki enterokolit, xroniki xolesistit, xroniki hepatit, \u00f6d kis\u0259si v\u0259 \u00f6d yollar\u0131n\u0131n diskineziyas\u0131, xroniki pankreatit, \u015f\u0259k\u0259rli diabet (y\u00fcng\u00fcl v\u0259 orta a\u011f\u0131rl\u0131qda) zaman\u0131 m\u00fcalic\u0259vi mineral sular g\u00f6st\u0259ri\u015fdir. H\u0259m\u00e7inin piyl\u0259nm\u0259 (a\u011f\u0131r olmayan forma), podaqra, xroniki pielit, xroniki sistit, artrit v\u0259 poliartrit (v\u0259r\u0259m m\u0259n\u015f\u0259lid\u0259n ba\u015fqa), osteoxondroz, spondilyoz (svi\u015fsiz v\u0259 v\u0259r\u0259msiz), miokardiodistrofiya, hipertoniya x\u0259st\u0259liyi (I d\u0259r\u0259c\u0259li), hipotoniya, nevralgiya, nevrit, radikulit, pleksit, periferik sinirl\u0259rin travmatik z\u0259d\u0259l\u0259nm\u0259l\u0259ri, xroniki bronxit, bronxial astma, postemorraqik anemiya kimi x\u0259st\u0259likl\u0259r zaman\u0131 m\u00fcalic\u0259vi mineral sular t\u00f6vsiy\u0259 olunur\u201d,- dey\u0259 m\u00fct\u0259x\u0259ssis vur\u011fulay\u0131b.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan\u0131n co\u011frafi c\u0259h\u0259td\u0259n \u00e7ox k\u0259skin d\u0259yi\u015fk\u0259n relyef qurulu\u015funa malik oldu\u011funu bildir\u0259n R.Musayeva \u0259lav\u0259 edib ki, respublikan\u0131n \u00fcmumi \u0259razisinin t\u0259xmin\u0259n yar\u0131s\u0131 da\u011fl\u0131q, qalan\u0131 is\u0259 d\u00fcz\u0259nlikl\u0259rd\u0259n ibar\u0259tdir. Geoloji qurulu\u015funda xeyli m\u00fcr\u0259kk\u0259bliyin, s\u00fcxur t\u0259rkibinin m\u00fcxt\u0259lifliyi v\u0259 illik ya\u011f\u0131nt\u0131n\u0131n miqdar\u0131n\u0131n d\u0259yi\u015fikliyi \u00f6lk\u0259 \u0259razisind\u0259 x\u00fcsusi hidrogeoloji \u015f\u0259raitin yaranmas\u0131na s\u0259b\u0259b olub. Buna g\u00f6r\u0259 d\u0259, Az\u0259rbaycanda d\u00fcnyada m\u0259lum olan b\u00fct\u00fcn mineral su h\u00f6vz\u0259l\u0259rin\u0259 rast g\u0259lm\u0259k m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr.<\/p>\n<p>\u201cMineral su m\u0259nb\u0259l\u0259rinin 90 faizd\u0259n \u00e7oxu da\u011fl\u0131q rayonlarda yerl\u0259\u015fib. Metamorfik sular\u0131n i\u00e7\u0259risind\u0259 olduqca qiym\u0259tli m\u00fcalic\u0259vi sular var. Bel\u0259 sulara \u0259n \u00e7ox cavan ya\u015fl\u0131 vulkanik rayonlarda t\u0259sad\u00fcf edilir. Onlar\u0131n h\u0259m isti, h\u0259m d\u0259 soyuq bulaqlar\u0131 olur. Bu sular\u0131n t\u0259rkibind\u0259 \u00e7ox miqdarda karbon qaz\u0131, el\u0259c\u0259 d\u0259, nadir elementl\u0259r m\u00f6vcuddur. Nadir elementl\u0259rin ionlar\u0131 sulara m\u00fcxt\u0259lif geoloji d\u00f6vrl\u0259rd\u0259 ke\u00e7ib. Sular\u0131n metamorfizm\u0259 u\u011framas\u0131na s\u0259b\u0259b y\u00fcks\u0259k t\u0259zyiq v\u0259 temperaturdur. Az\u0259rbaycan \u0259razisind\u0259 bel\u0259 sulara B\u00f6y\u00fck v\u0259 Ki\u00e7ik Qafqaz da\u011flar\u0131nda, Nax\u00e7\u0131van Muxtar Respublikas\u0131nda rast g\u0259linir. Qaraba\u011f \u0259razisind\u0259 \u00e7\u0131xan 25-d\u0259n \u00e7ox mineral su geni\u015f spektrl\u0131 y\u00fcks\u0259k t\u0259sir\u0259 malikdirl\u0259r. Bunlara \u015eu\u015fadak\u0131 \u015eirlan v\u0259 Tur\u015fsunu, K\u0259lb\u0259c\u0259rd\u0259ki Tutqun, Qoturlu, Moz\u00e7ay, Ba\u011f\u0131rsaq, A\u015fa\u011f\u0131 v\u0259 Yuxar\u0131 \u0130stisunu, La\u00e7\u0131ndak\u0131 Mink\u0259nd v\u0259 Qar\u0131qaxan\u0131, Z\u0259ngilandak\u0131 Qotursunu v\u0259 dig\u0259rl\u0259rini misal g\u00f6st\u0259rm\u0259k olar\u201d,- dey\u0259 R. Musayeva bildirib.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Mineral sular ion-duz t\u0259rkibin\u0259 g\u00f6r\u0259 v\u0259 insan orqanizmin\u0259 m\u00fcalic\u0259vi t\u0259sir g\u00f6st\u0259r\u0259n m\u00fcxt\u0259lif mikroelementl\u0259rl\u0259 z\u0259ngin oldu\u011fundan effektli balneoloji t\u0259sirl\u0259r\u0259 malikdir. Faydal\u0131 mineral madd\u0259l\u0259rl\u0259 z\u0259ngin olan su t\u0259kc\u0259 orqanizmi vacib makro v\u0259 mikroelementl\u0259rl\u0259 t\u0259min etmir, h\u0259m\u00e7inin toplanan \u015flak v\u0259 toksinl\u0259rd\u0259n azad edir. Xroniki x\u0259st\u0259liyi olan insanlar\u0131n reabilitasiyas\u0131nda effektliliyin art\u0131r\u0131lmas\u0131 m\u0259qs\u0259dil\u0259 m\u00fcxt\u0259lif iqlim \u015f\u0259raitind\u0259 t\u0259bii m\u00fcalic\u0259 amill\u0259rind\u0259n maksimal d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 istifad\u0259 edilm\u0259sinin b\u00f6y\u00fck \u0259h\u0259miyy\u0259ti var. AZ\u018fRTAC\u00a0x\u0259b\u0259r verir ki, bu s\u00f6zl\u0259ri S\u0259hiyy\u0259 Nazirliyinin Elmi-T\u0259dqiqat Tibbi B\u0259rpa \u0130nstitutunun \u015f\u00f6b\u0259 m\u00fcdiri R\u0259na Musayeva deyib. O qeyd edib ki, respublikam\u0131z uzun ill\u0259rdir m\u00fcxt\u0259lif balneoloji qruplara aid olan \u00e7oxlu&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":812168,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[1],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/1750492149454330815_1200x630.jpg",923,630,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/1750492149454330815_1200x630.jpg",923,630,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/1750492149454330815_1200x630.jpg",923,630,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/1750492149454330815_1200x630-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/1750492149454330815_1200x630-535x365.jpg",535,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/1750492149454330815_1200x630-840x573.jpg",640,437,true],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/1750492149454330815_1200x630.jpg",923,630,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/1750492149454330815_1200x630.jpg",923,630,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/1750492149454330815_1200x630-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/1750492149454330815_1200x630-923x620.jpg",923,620,true]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=1\" rel=\"category\">C\u0259miyy\u0259t<\/a>","rttpg_excerpt":"Mineral sular ion-duz t\u0259rkibin\u0259 g\u00f6r\u0259 v\u0259 insan orqanizmin\u0259 m\u00fcalic\u0259vi t\u0259sir g\u00f6st\u0259r\u0259n m\u00fcxt\u0259lif mikroelementl\u0259rl\u0259 z\u0259ngin oldu\u011fundan effektli balneoloji t\u0259sirl\u0259r\u0259 malikdir. Faydal\u0131 mineral madd\u0259l\u0259rl\u0259 z\u0259ngin olan su t\u0259kc\u0259 orqanizmi vacib makro v\u0259 mikroelementl\u0259rl\u0259 t\u0259min etmir, h\u0259m\u00e7inin toplanan \u015flak v\u0259 toksinl\u0259rd\u0259n azad edir. Xroniki x\u0259st\u0259liyi olan insanlar\u0131n reabilitasiyas\u0131nda effektliliyin art\u0131r\u0131lmas\u0131 m\u0259qs\u0259dil\u0259 m\u00fcxt\u0259lif iqlim \u015f\u0259raitind\u0259 t\u0259bii m\u00fcalic\u0259 amill\u0259rind\u0259n maksimal&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/812167"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=812167"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/812167\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":812170,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/812167\/revisions\/812170"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/812168"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=812167"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=812167"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=812167"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}