{"id":812186,"date":"2025-06-21T13:28:24","date_gmt":"2025-06-21T09:28:24","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=812186"},"modified":"2025-06-21T13:28:24","modified_gmt":"2025-06-21T09:28:24","slug":"muharib%c9%99d%c9%99-uduzan-erm%c9%99nistan-7-milyardliq-qizil-brilyant-niy%c9%99-alir-professorun-sensasion-arasdirmasi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=812186","title":{"rendered":"M\u00fcharib\u0259d\u0259 uduzan Erm\u0259nistan 7 milyardl\u0131q q\u0131z\u0131l, brilyant niy\u0259 al\u0131r? -Professorun sensasion ara\u015fd\u0131rmas\u0131"},"content":{"rendered":"<p><strong>Bu ara\u015fd\u0131rma \u201cQeyri-h\u00f6kum\u0259t T\u0259\u015fkilat\u0131ar\u0131na D\u00f6vl\u0259t D\u0259st\u0259yi Agentliyi\u201dnin\u00a0 il\u0259 \u201cEkonomiks\u201d Beyn\u0259lxalq \u0130qtisadi Ara\u015fd\u0131rmalar \u0130ctimai Birliyi t\u0259r\u0259find\u0259n \u201cErm\u0259nistan\u0131n idxal-ixrac \u0259m\u0259liyyatlar\u0131n\u0131n iqtisadi t\u0259hlili\u201d m\u00f6vzusunda realla\u015fd\u0131r\u0131lan layih\u0259 \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 yaz\u0131lan ikinci m\u0259qal\u0259dir.<\/strong><\/p>\n<p>Bir \u00f6lk\u0259nin idxal\u0131n\u0131n h\u0259cmi hans\u0131 hallarda k\u0259skin \u0259\u015fkild\u0259 arta bil\u0259r? Bunun bir \u00e7ox s\u0259b\u0259bl\u0259ri m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Lakin \u0259sas s\u0259b\u0259b budur ki, h\u0259min \u00f6lk\u0259 ciddi iqtisadi y\u00fcks\u0259li\u015f yolu tutulsun v\u0259 bu yol \u00f6lk\u0259d\u0259 \u0259halinin g\u0259lirl\u0259rinin \u0259h\u0259miyy\u0259tli d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 artmas\u0131na g\u0259tirib \u00e7\u0131xara bilsin. T\u0259bii ki, bel\u0259 olan halda \u00f6lk\u0259 daxilind\u0259 bir \u00e7ox m\u0259hsullara t\u0259l\u0259bat \u0259sasl\u0131 \u015f\u0259kild\u0259y\u00fcks\u0259lir v\u0259 bu da \u00f6z n\u00f6vb\u0259sind\u0259 idxal\u0131n h\u0259cminin artmas\u0131na g\u0259tirib \u00e7\u0131xarar.<\/p>\n<p>Bu ara\u015fd\u0131rmam\u0131zda biz realla\u015fd\u0131rd\u0131\u011f\u0131m\u0131z layih\u0259 \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 Erm\u0259nistanda son bir ne\u00e7\u0259 il \u0259rzind\u0259 idxal\u0131n k\u0259skin \u015f\u0259kild\u0259 artmas\u0131n\u0131n k\u00f6kl\u0259rini ara\u015fd\u0131rma\u011f\u0131 h\u0259d\u0259fl\u0259yirik. Son ill\u0259r Erm\u0259nistan h\u00f6kum\u0259ti b\u00fct\u00fcn d\u00fcnyaya elan edib ki, b\u0259s 44 g\u00fcnl\u00fck ikinci Qaraba\u011f sava\u015f\u0131ndak\u0131 ac\u0131nacaql\u0131 m\u0259\u011flubiyy\u0259td\u0259n sonra onlar\u0131n iqtisadiyyat\u0131 ikir\u0259q\u0259mli inki\u015faf yolu il\u0259 ir\u0259lil\u0259yir.<\/p>\n<p><img src=\"https:\/\/www.ayna.az\/uploads\/images\/2021\/09\/image_780x_6152ce3f17e9f.jpg\" alt=\"\u0130kinci Qaraba\u011f m\u00fcharib\u0259si haqq\u0131nda 44+1 b\u00f6l\u00fcml\u00fck serial - Ayna.az\" \/><\/p>\n<p>\u0130kinci Qaraba\u011f m\u00fcharib\u0259sind\u0259 44 g\u00fcn \u0259rzind\u0259 \u00f6z iqtisadi, maliyy\u0259 v\u0259 h\u0259rbi potensial\u0131n\u0131n b\u00f6y\u00fck bir qismini itirmi\u015f bir \u00f6lk\u0259nin xarici ticar\u0259t d\u00f6vriyy\u0259sind\u0259ki \u201cinqilabi s\u0131\u00e7ray\u0131\u015f\u0131n\u0131n\u201d k\u00f6k\u00fcnd\u0259 n\u0259l\u0259r dayan\u0131r? Ax\u0131 ac\u0131nacaql\u0131 iqtisadi v\u0259 maliyy\u0259 durumunda olan bir \u00f6lk\u0259y\u0259 onun D\u00f6vl\u0259t b\u00fcdc\u0259sinin h\u0259cmi s\u0259viyy\u0259sind\u0259 idxal \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259n az\u0131ndan adekvat valyuta imkanlar\u0131na malik olmal\u0131d\u0131r. Dig\u0259r t\u0259r\u0259fd\u0259n idxal\u0131n h\u0259cmi ilk n\u00f6vb\u0259d\u0259 h\u0259r hans\u0131 bir m\u0259hsula olan daxili t\u0259l\u0259bat\u0131 \u00f6d\u0259m\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn art\u0131r\u0131la bil\u0259r. N\u0259 ba\u015f verdi ki, Erm\u0259nistan son \u00fc\u00e7 ild\u0259 idxal\u0131n h\u0259cmini 2021-ci ild\u0259ki 5,3 milyard dollardan, 2024-c\u00fc ild\u0259 17,1 milyard dollara q\u0259d\u0259r art\u0131ra bildi? B\u0259lk\u0259 ger\u00e7\u0259kd\u0259n d\u0259 44 g\u00fcnl\u00fck sava\u015fdan sonra erm\u0259ni h\u00f6kum\u0259ti m\u00fcharib\u0259d\u0259ki ac\u0131nacaql\u0131 m\u0259\u011flubiyy\u0259td\u0259n laz\u0131m\u0131 n\u0259tic\u0259l\u0259r \u00e7\u0131xar\u0131b, \u00f6lk\u0259 iqtisadiyyat\u0131n\u0131 dir\u00e7\u0259ltm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn real iqtisadi add\u0131mlar atma\u011fa start verib v\u0259 bu m\u0259qs\u0259dl\u0259 d\u0259 idxal imkanlar\u0131n\u0131 bel\u0259 s\u00fcr\u0259tl\u0259 b\u00f6y\u00fcd\u00fcr? T\u0259bi ki, b\u00fct\u00fcn bunlar o q\u0259d\u0259r d\u0259 ciddi g\u00f6r\u00fcnm\u00fcr. \u00c7\u00fcnki, ac\u0131nacaql\u0131 m\u0259\u011flubiyy\u0259td\u0259n \u00e7\u0131xm\u0131\u015f Erm\u0259nistan\u0131n real iqtisadi v\u0259 maliyy\u0259 durumu biz\u0259 yax\u015f\u0131 b\u0259llidir. Erm\u0259nistan r\u0259smi d\u00f6vl\u0259t statistikas\u0131n\u0131n m\u0259lumatlar\u0131na \u0259saslansaq, son bir ne\u00e7\u0259 ild\u0259 \u00f6lk\u0259nin iqtisadiyyat\u0131n\u0131n xarici ticar\u0259t d\u00f6vriyy\u0259sind\u0259n dolay\u0131 dig\u0259r sah\u0259l\u0259rind\u0259 \u0259n yax\u015f\u0131 halda c\u00fcz\u00fc art\u0131mlar\u0131 g\u00f6rm\u0259k m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. \u018fg\u0259r bura m\u00fcharib\u0259d\u0259n sonra Erm\u0259nistandak\u0131 daxili \u00e7\u0259ki\u015fm\u0259l\u0259ri, hakimiyy\u0259t u\u011frundak\u0131 \u00e7arp\u0131\u015fmalar\u0131 da \u0259lav\u0259 ets\u0259k, o halda \u00f6lk\u0259nin idxal\u0131ndak\u0131 bu q\u0259d\u0259r art\u0131m\u0131n bir ba\u015fqa h\u0259d\u0259fl\u0259rinin oldu\u011funa \u015f\u00fcbh\u0259 qalm\u0131r.<\/p>\n<p><img src=\"https:\/\/www.1lurer.am\/images\/news\/21\/102042\/art_m.jpeg\" alt=\"2022 -ci ild\u0259 Erm\u0259nistanda 4,5% iqtisadi art\u0131m proqnozla\u015fd\u0131r\u0131l\u0131r\" \/><\/p>\n<p>Yuxar\u0131da dedikl\u0259rimizi konkret faktlarla \u0259sasland\u0131raq. Bel\u0259likl\u0259, 2021-ci illl\u0259 m\u00fcqais\u0259d\u0259 2024-c\u00fc ild\u0259 Erm\u0259nistan\u0131n idxal\u0131nda \u0259n \u00e7ox artan t\u0259bii v\u0259 ya m\u0259d\u0259ni mirvaril\u0259r, qiym\u0259tli v\u0259 ya yar\u0131 qiym\u0259tli da\u015flar, qiym\u0259tli metallar kimi m\u0259hsullar\u0131 g\u00f6rm\u0259k m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Y\u0259ni bu m\u0259hsullar\u0131n idxal\u0131n\u0131n h\u0259cmi 2021-ci ild\u0259 248,4 milyon dollar t\u0259\u015fkil edirdis\u0259, 2024-c\u00fc ild\u0259 h\u0259min m\u0259hsullar\u0131n Erm\u0259nistana idxal\u0131n\u0131n h\u0259cmi 7,4 milyard dollardan \u00e7ox olmu\u015f, daha do\u011frusu 3 il \u0259rzind\u0259 idxal\u0131n h\u0259cmi 7 milyard 152 milyon dollar v\u0259 ya 29,8 d\u0259f\u0259 artm\u0131\u015fd\u0131r. N\u0259z\u0259r\u0259 alaq ki, Erm\u0259nistan\u0131n 2024-c\u00fc ild\u0259 D\u00f6vl\u0259t b\u00fcdc\u0259sinin g\u0259lirl\u0259ri 6,6 milyard dollar, x\u0259rcl\u0259ri is\u0259 7,6 milyard dollar olmu\u015fdur. Sual olunur a\u011f\u0131r m\u0259\u011flubiyy\u0259t ya\u015fam\u0131\u015f v\u0259 \u0259halisi x\u00fcsusil\u0259 d\u0259 m\u00fcharib\u0259d\u0259n sonra ac\u0131nacaql\u0131 sosial durumda olan bir \u00f6lk\u0259nin bu q\u0259d\u0259r zin\u0259t m\u0259hsullar\u0131 idxal etm\u0259si n\u0259 dem\u0259kdir?<\/p>\n<p><img src=\"https:\/\/images.oxu.az\/2025\/02\/12\/eJJjFtRazpqdHjXQUThBA3NkYatSCRdPcKzPhWuH:1200.jpg\" alt=\"Erm\u0259nistan m\u00fcharib\u0259y\u0259 haz\u0131rla\u015f\u0131r? - Oxu.az\" \/><\/p>\n<p>Erm\u0259nistan D\u00f6vl\u0259t Statistika Komit\u0259sinin r\u0259smi internet s\u0259hif\u0259sind\u0259 \u0259ks etdirilmi\u015f m\u0259lumatlar g\u00f6st\u0259rir ki, bizim yuxar\u0131da bu \u00f6lk\u0259nin idxal\u0131n\u0131n h\u0259cmnin artmas\u0131na dair \u0259ks etdirdiyimiz r\u0259q\u0259ml\u0259r dem\u0259k olar ki, m\u00fcqais\u0259 apard\u0131\u011f\u0131m\u0131z d\u00f6vrd\u0259 Erm\u0259nistan\u0131n Rusiyadan idxal etdiyi m\u0259hsullar\u0131n h\u0259cmi il\u0259 tam adekvatd\u0131r. Bel\u0259 ki, \u0259g\u0259r 2021-ci ild\u0259 Erm\u0259nistan Rusiyadan c\u0259misi 1 milyard 785 milyon dollar h\u0259cmind\u0259 m\u0259hsul idxal etmi\u015fdis\u0259, 2024-c\u00fc ild\u0259 bu r\u0259q\u0259m 5,2 d\u0259f\u0259 v\u0259 ya 7,5 milyard dollar artaraq, 9 milyard 239 milyon dollar t\u0259\u015fkil etmi\u015fdir. T\u0259bii ki, bu r\u0259q\u0259ml\u0259r \u00f6zl\u00fcy\u00fcnd\u0259 ciddi suallar do\u011furur. Erm\u0259nistanla Rusiya aras\u0131nda qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 ticar\u0259t \u0259laq\u0259l\u0259rind\u0259 Erm\u0259nistana Rusiyadan idxal\u0131n h\u0259cminin bel\u0259 fantastik art\u0131m\u0131n\u0131n arxas\u0131nda n\u0259l\u0259r dayan\u0131r. \u00a0Bu bar\u0259d\u0259 n\u00f6vb\u0259ti ara\u015fd\u0131rmam\u0131zda geni\u015f m\u0259lumat ver\u0259c\u0259yik.<\/p>\n<p><img src=\"https:\/\/encrypted-tbn0.gstatic.com\/images?q=tbn:ANd9GcSVBcrzE3k9VjbYpPduPQ3N_mQecDB_1SWr4g&amp;s\" alt=\"Fikr\u0259t Yusifov: 'V\u0259ziyy\u0259t 2-3 il sonra sabitl\u0259\u015f\u0259c\u0259k'\" \/><\/p>\n<p><strong>Fikr\u0259t Yusifov<\/strong><br \/>\n<strong>\u0130qtisad elml\u0259ri doktoru,<\/strong><br \/>\n<strong>professor,<\/strong><br \/>\n<strong>\u201cEkonomiks\u201d Beyn\u0259lxalq \u0130qtisadi Ara\u015fd\u0131rmalar \u0130ctimai Birliyinin s\u0259dri<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Bu ara\u015fd\u0131rma \u201cQeyri-h\u00f6kum\u0259t T\u0259\u015fkilat\u0131ar\u0131na D\u00f6vl\u0259t D\u0259st\u0259yi Agentliyi\u201dnin\u00a0 il\u0259 \u201cEkonomiks\u201d Beyn\u0259lxalq \u0130qtisadi Ara\u015fd\u0131rmalar \u0130ctimai Birliyi t\u0259r\u0259find\u0259n \u201cErm\u0259nistan\u0131n idxal-ixrac \u0259m\u0259liyyatlar\u0131n\u0131n iqtisadi t\u0259hlili\u201d m\u00f6vzusunda realla\u015fd\u0131r\u0131lan layih\u0259 \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 yaz\u0131lan ikinci m\u0259qal\u0259dir. Bir \u00f6lk\u0259nin idxal\u0131n\u0131n h\u0259cmi hans\u0131 hallarda k\u0259skin \u0259\u015fkild\u0259 arta bil\u0259r? Bunun bir \u00e7ox s\u0259b\u0259bl\u0259ri m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Lakin \u0259sas s\u0259b\u0259b budur ki, h\u0259min \u00f6lk\u0259 ciddi iqtisadi y\u00fcks\u0259li\u015f yolu tutulsun v\u0259 bu yol \u00f6lk\u0259d\u0259 \u0259halinin g\u0259lirl\u0259rinin \u0259h\u0259miyy\u0259tli d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 artmas\u0131na g\u0259tirib \u00e7\u0131xara bilsin. T\u0259bii ki, bel\u0259 olan halda \u00f6lk\u0259 daxilind\u0259 bir \u00e7ox m\u0259hsullara t\u0259l\u0259bat \u0259sasl\u0131 \u015f\u0259kild\u0259y\u00fcks\u0259lir v\u0259 bu da \u00f6z n\u00f6vb\u0259sind\u0259 idxal\u0131n h\u0259cminin artmas\u0131na g\u0259tirib \u00e7\u0131xarar. Bu&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":812187,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[19],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/44d6424e8e3fa1bc6bc79ee50039e790.png",870,500,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/44d6424e8e3fa1bc6bc79ee50039e790.png",870,500,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/44d6424e8e3fa1bc6bc79ee50039e790.png",870,500,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/44d6424e8e3fa1bc6bc79ee50039e790-500x280.png",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/44d6424e8e3fa1bc6bc79ee50039e790-635x365.png",635,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/44d6424e8e3fa1bc6bc79ee50039e790-840x483.png",640,368,true],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/44d6424e8e3fa1bc6bc79ee50039e790.png",870,500,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/44d6424e8e3fa1bc6bc79ee50039e790.png",870,500,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/44d6424e8e3fa1bc6bc79ee50039e790-240x172.png",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/44d6424e8e3fa1bc6bc79ee50039e790.png",870,500,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=19\" rel=\"category\">G\u00fcnd\u0259m<\/a>","rttpg_excerpt":"Bu ara\u015fd\u0131rma \u201cQeyri-h\u00f6kum\u0259t T\u0259\u015fkilat\u0131ar\u0131na D\u00f6vl\u0259t D\u0259st\u0259yi Agentliyi\u201dnin\u00a0 il\u0259 \u201cEkonomiks\u201d Beyn\u0259lxalq \u0130qtisadi Ara\u015fd\u0131rmalar \u0130ctimai Birliyi t\u0259r\u0259find\u0259n \u201cErm\u0259nistan\u0131n idxal-ixrac \u0259m\u0259liyyatlar\u0131n\u0131n iqtisadi t\u0259hlili\u201d m\u00f6vzusunda realla\u015fd\u0131r\u0131lan layih\u0259 \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 yaz\u0131lan ikinci m\u0259qal\u0259dir. Bir \u00f6lk\u0259nin idxal\u0131n\u0131n h\u0259cmi hans\u0131 hallarda k\u0259skin \u0259\u015fkild\u0259 arta bil\u0259r? Bunun bir \u00e7ox s\u0259b\u0259bl\u0259ri m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Lakin \u0259sas s\u0259b\u0259b budur ki, h\u0259min \u00f6lk\u0259 ciddi iqtisadi y\u00fcks\u0259li\u015f yolu tutulsun v\u0259&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/812186"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=812186"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/812186\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":812189,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/812186\/revisions\/812189"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/812187"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=812186"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=812186"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=812186"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}