{"id":812271,"date":"2025-06-21T22:05:32","date_gmt":"2025-06-21T18:05:32","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=812271"},"modified":"2025-06-21T22:05:32","modified_gmt":"2025-06-21T18:05:32","slug":"az%c9%99rbaycan-d%c9%99mir-yollari-s%c9%99rql%c9%99-q%c9%99rbi-birl%c9%99sdir%c9%99n-d%c9%99hlizl%c9%99rin-lokomotivi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=812271","title":{"rendered":"Az\u0259rbaycan D\u0259mir Yollar\u0131: \u015e\u0259rql\u0259 Q\u0259rbi birl\u0259\u015fdir\u0259n d\u0259hlizl\u0259rin lokomotivi"},"content":{"rendered":"<p><em><strong>Strateji \u0259h\u0259miy\u0259tli Orta D\u0259hlizin f\u0259al i\u015ftirak\u00e7\u0131s\u0131 v\u0259 qurucular\u0131ndan olan ADY Trans-X\u0259z\u0259r Beyn\u0259lxalq N\u0259qliyyat Mar\u015frutunu daha c\u0259lbedici v\u0259 dayan\u0131ql\u0131 edir<\/strong><\/em><\/p>\n<p><em><u><strong>145 illik tarix\u0259 malik olan Az\u0259rbaycan d\u0259mir yollar\u0131n\u0131n son ill\u0259rd\u0259 yenid\u0259n qurulmas\u0131, m\u00fcasir d\u00fcnya standartlar\u0131na cavab verm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn misli g\u00f6r\u00fcnm\u0259mi\u015f i\u015fl\u0259r h\u0259yata ke\u00e7irilir. Son ill\u0259r \u0259rzind\u0259 ADY bir qurum kimi k\u00f6kl\u00fc d\u0259yi\u015fiklikl\u0259rd\u0259n, ba\u015fqa s\u00f6zl\u0259 transformasiyadan ke\u00e7ir. \u018fn\u0259n\u0259vi idar\u0259etm\u0259 strukturu v\u0259 \u015firk\u0259tdaxili \u0259m\u0259liyyatlar yenid\u0259n t\u0259\u015fkil edilir, uzum\u00fcdd\u0259tli inki\u015faf strategiyas\u0131 formala\u015fd\u0131r\u0131l\u0131r, sosial maraq v\u0259 \u00f6hd\u0259likl\u0259r\u0259 daha b\u00f6y\u00fck diqq\u0259t ayr\u0131l\u0131r.<\/strong><\/u><\/em><\/p>\n<p><img src=\"https:\/\/ikisahil.az\/upload\/\/2025\/06\/21\/\/-26901deb175051330290738970410964868.jpg\" alt=\"\" \/><\/p>\n<p>Prezident \u0130lham \u018fliyevin 7 oktyabr 2005-ci il tarixli \u201cD\u0259mir yolu i\u015f\u00e7il\u0259rinin pe\u015f\u0259 bayram\u0131n\u0131n t\u0259sis edilm\u0259si haqq\u0131nda\u201d S\u0259r\u0259ncam\u0131 il\u0259 \u00f6lk\u0259mizd\u0259 2005-ci ild\u0259n ba\u015flayaraq h\u0259r il 13 oktyabr tarixi d\u0259mir yolu i\u015f\u00e7il\u0259rinin pe\u015f\u0259 bayram\u0131 g\u00fcn\u00fc kimi qeyd olunur. C\u0259nab \u0130lham \u018fliyevin 2009-cu il 20 iyul tarixli S\u0259r\u0259ncam\u0131 il\u0259 \u201cAz\u0259rbaycan D\u0259mir Yollar\u0131\u201d Qapal\u0131 S\u0259hmdar C\u0259miyy\u0259ti (QSC) yarad\u0131ld\u0131. B\u00f6y\u00fck \u0130p\u0259k Yolunun b\u0259rpas\u0131 istiqam\u0259tind\u0259 davaml\u0131 i\u015fl\u0259r g\u00f6r\u0259n Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131 n\u0259hay\u0259t, 2005-ci ild\u0259 \u015eimal-C\u0259nub N\u0259qliyyat D\u0259hlizin\u0259 d\u0259 qo\u015fulub. Bel\u0259likl\u0259, \u00f6lk\u0259nin \u015e\u0259rq-Q\u0259rb (B\u00f6y\u00fck \u0130p\u0259k Yolu) v\u0259 \u015eimal-C\u0259nub N\u0259qliyyat d\u0259hlizl\u0259rinin k\u0259si\u015fm\u0259sind\u0259 Avropa v\u0259 Asiyan\u0131n m\u00fch\u00fcm n\u0259qliyyat qov\u015fa\u011f\u0131na \u00e7evrilm\u0259k imkanlar\u0131 daha da artd\u0131. Az\u0259rbaycan yegan\u0259 \u00f6lk\u0259dir ki, \u015eimal-C\u0259nub v\u0259 \u015e\u0259rq-Q\u0259rb N\u0259qliyyat d\u0259hlizl\u0259ri layih\u0259l\u0259rinin h\u0259r ikisind\u0259 i\u015ftirak edir.<\/p>\n<p>Son vaxtlar \u00f6lk\u0259mizd\u0259 \u015fax\u0259l\u0259ndirilmi\u015f hava, d\u0259niz, d\u0259mir yolu v\u0259 avtomobil n\u0259qliyyat\u0131n\u0131n inki\u015faf\u0131 istiqam\u0259tind\u0259 m\u00fch\u00fcm multimodal layih\u0259l\u0259r h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259kd\u0259dir. Yenid\u0259n qurulan d\u0259mir yolu infrastrukturunun daha da m\u00fcasirl\u0259\u015fdirilm\u0259si istiqam\u0259tind\u0259 h\u0259yata ke\u00e7iril\u0259n z\u0259ruri t\u0259dbirl\u0259r v\u0259 beyn\u0259lxalq n\u0259qliyyat d\u0259hlizl\u0259rind\u0259 f\u0259al i\u015ftirak da\u015f\u0131malar\u0131n h\u0259cminin art\u0131r\u0131lmas\u0131na v\u0259 \u00f6lk\u0259mizin tranzit potensial\u0131n\u0131n g\u00fccl\u0259ndirilm\u0259sin\u0259 \u00f6n\u0259mli t\u00f6hf\u0259l\u0259r verib.<\/p>\n<p>\u201cAz\u0259rbaycan D\u0259mir Yollar\u0131\u201d QSC (ADY) qeyd edil\u0259n tranzit da\u015f\u0131malar\u0131 effektiv t\u0259\u015fkil etm\u0259kl\u0259 yana\u015f\u0131, Az\u0259rbaycan \u0259razisind\u0259n ke\u00e7\u0259n d\u0259hlizl\u0259rin inki\u015faf\u0131, r\u0259qab\u0259tliliyinin v\u0259 c\u0259lbediciliyinin art\u0131r\u0131lmas\u0131 \u00fczr\u0259 aktiv f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259r\u0259r\u0259k bu sah\u0259d\u0259 \u00f6lk\u0259mizin beyn\u0259lxalq koordinasiya f\u0259aliyy\u0259tinin \u0259sas i\u015ftirak\u00e7\u0131lar\u0131ndand\u0131r.<\/p>\n<p><img src=\"https:\/\/ikisahil.az\/upload\/\/2025\/06\/21\/\/-297b631a175051335415108076310727577.jpg\" alt=\"\" \/><\/p>\n<p>Tarix\u0259n m\u00fch\u00fcm n\u0259qliyyat qov\u015fa\u011f\u0131 hesab olunan \u0130p\u0259k Yolunun Az\u0259rbaycandan ke\u00e7m\u0259si \u00f6lk\u0259mizin n\u0259qliyyat-logistika sah\u0259sind\u0259 z\u0259ngin \u0259n\u0259n\u0259l\u0259r\u0259 malik oldu\u011funun bariz n\u00fcmun\u0259sidir. Az\u0259rbaycan d\u00f6vl\u0259t m\u00fcst\u0259qilliyini b\u0259rpa etdikd\u0259n d\u0259rhal sonra Tarixi \u0130p\u0259k Yolunun dir\u00e7\u0259dilm\u0259si istiqam\u0259tind\u0259 lokomotiv rolunu oynayaraq t\u0259kc\u0259 tranzit \u00f6lk\u0259 kimi yox, eyni zamanda, Bak\u0131-Tbilisi-Qars (BTQ) d\u0259mir yolu, \u015eimal-C\u0259nub, Az\u0259rbaycan Trans-X\u0259z\u0259r Beyn\u0259lxalq N\u0259qliyyat Mar\u015frutunun (Orta D\u0259hliz) v\u0259 tarixi Z\u0259ng\u0259zur n\u0259qliyyat d\u0259hlizl\u0259rinin \u0259sas t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcskar\u0131 kimi \u00e7\u0131x\u0131\u015f edir.<\/p>\n<p><img src=\"https:\/\/ikisahil.az\/upload\/\/2025\/06\/21\/\/-49cbb759175051337019511929010727761.jpg\" alt=\"\" \/><\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259sas strateji \u0259h\u0259miyy\u0259tli tranzit d\u0259hlizi \u015e\u0259rqd\u0259n Q\u0259rb\u0259 v\u0259 \u0259ks istiqam\u0259td\u0259 y\u00fckl\u0259rin da\u015f\u0131nd\u0131\u011f\u0131 Orta D\u0259hliz hesab olunur. ADY formala\u015fd\u0131\u011f\u0131 2017-ci ild\u0259n Orta D\u0259hlizin aktiv i\u015ftirak\u00e7\u0131 v\u0259 qurucular\u0131ndand\u0131r. \u00c7in, Qazax\u0131stan, X\u0259z\u0259r d\u0259nizi, Az\u0259rbaycan, G\u00fcrc\u00fcstan limanlar\u0131ndan ke\u00e7m\u0259kl\u0259 formala\u015fan \u0259sas mar\u015frutun f\u0259aliyy\u0259tinin t\u0259min edilm\u0259si il\u0259 yana\u015f\u0131, Az\u0259rbaycan t\u0259r\u0259fi bu d\u0259hlizin \u015fax\u0259l\u0259ndirilm\u0259si v\u0259 alternativ qollar\u0131n\u0131n da formala\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 \u00fczr\u0259 \u0259sas t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcskar t\u0259r\u0259f olmu\u015fdur. Bel\u0259 ki, tranzit y\u00fckl\u0259rin G\u00fcrc\u00fcstan limanlar\u0131na paralel olaraq T\u00fcrkiy\u0259 \u00fcz\u0259rind\u0259n d\u0259 Avropaya v\u0259 a\u00e7\u0131q d\u0259nizl\u0259r\u0259 da\u015f\u0131nmas\u0131n\u0131 t\u0259min etm\u0259k m\u0259qs\u0259dil\u0259 Az\u0259rbaycan t\u0259r\u0259finin, x\u00fcsusil\u0259 d\u0259 ADY-nin aktiv v\u0259 birba\u015fa i\u015ftirak\u0131 il\u0259 Bak\u0131\u2013Tbilisi\u2013Qars d\u0259miryol x\u0259tti in\u015fa edilib v\u0259 2017-ci ild\u0259 a\u00e7\u0131l\u0131\u015f\u0131 olub. Bununla yana\u015f\u0131, 2024-c\u00fc ild\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u00fc il\u0259 Orta D\u0259hlizin X\u0259z\u0259rin \u015f\u0259rq sahilind\u0259 daha bir qolunun \u2013 \u00c7in, Tacikistan, Q\u0131r\u011f\u0131z\u0131stan, \u00d6zb\u0259kistan, T\u00fcrkm\u0259nistan v\u0259 X\u0259z\u0259r d\u0259nizind\u0259n ke\u00e7m\u0259kl\u0259 \u2013 formala\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 m\u0259qs\u0259dil\u0259 sentyabr ay\u0131nda Bak\u0131 \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 \u201cAvrasiya N\u0259qliyyat Mar\u015frutu\u201d Beyn\u0259lxalq Assosiasiyas\u0131n\u0131n yarad\u0131lmas\u0131 i\u015fl\u0259rin\u0259 ba\u015flan\u0131l\u0131b. \u0130\u015ftirak etdiyimiz d\u0259hlizl\u0259rin fasil\u0259siz, etibarl\u0131 v\u0259 s\u0259m\u0259r\u0259li f\u0259aliyy\u0259tinin t\u0259min edilm\u0259si m\u0259qs\u0259dil\u0259 Az\u0259rbaycan, Qazax\u0131stan v\u0259 G\u00fcrc\u00fcstan aras\u0131nda \u00fc\u00e7t\u0259r\u0259fli (\u201cMiddle Corridor Multimodal\u201d LTD) v\u0259 ikit\u0259r\u0259fli (\u201cBTKI Railways\u201d LLC) birg\u0259 m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259r yarad\u0131l\u0131b.<\/p>\n<p>N\u0259qliyyat m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259ri \u00fczr\u0259 ekspert\u00a0<strong>Rauf A\u011famirz\u0259yev<\/strong>\u00a0m\u00f6vzu il\u0259 ba\u011fl\u0131 \u201c\u0130ki sahil\u201d\u0259 a\u00e7\u0131qlamas\u0131nda bildirib ki, art\u0131q \u00c7in-Avropa D\u0259miryol Ekspresinin i\u015f\u0259 d\u00fc\u015fm\u0259si Orta D\u0259hlizin daha dayan\u0131ql\u0131 oldu\u011funa bir i\u015far\u0259dir: \u201c\u00c7ind\u0259n Az\u0259rbaycan istiqam\u0259tind\u0259 m\u00fcnt\u0259z\u0259m blok qatarlar\u0131n\u0131n say\u0131 artmaqdad\u0131r. Bu il d\u0259 h\u0259min proses davam edir ki, bu da Az\u0259rbaycan \u00fcz\u0259rind\u0259n tranzit da\u015f\u0131malar\u0131n\u0131n say\u0131na birba\u015fa t\u0259sir edir. Az\u0259rbaycan mar\u015furutu \u00fczr\u0259 multimodal da\u015f\u0131malar X\u0259z\u0259r d\u0259nizi \u00fcz\u0259rind\u0259n G\u00fcrc\u00fcstan istiqam\u0259tind\u0259 mar\u015furutlar \u015fax\u0259l\u0259nir. Bu \u015fax\u0259l\u0259nm\u0259 G\u00fcrc\u00fcstan limanlar\u0131 v\u0259 Bak\u0131-Tbilisi-Qars d\u0259mir yolu \u00fcz\u0259rind\u0259n Avropaya da\u015f\u0131nma imkanlar\u0131 m\u00f6vcuddur.\u201d<\/p>\n<p><img src=\"https:\/\/ikisahil.az\/upload\/\/2025\/06\/21\/\/-b937384a175051340367454897310082997.jpg\" alt=\"\" \/><\/p>\n<p>R.A\u011famirz\u0259yev qeyd edib ki, regionda ba\u015f ver\u0259n yeni geosiyasi v\u0259ziyy\u0259t fonunda Orta D\u0259hlizin \u00f6n\u0259mi artmaqdad\u0131r, Az\u0259rbaycan\u0131n bu yeniliy\u0259 uy\u011fun olaraq i\u015f\u011faldan azad edil\u0259n \u0259razil\u0259rd\u0259 d\u0259hlizin \u015fax\u0259l\u0259ndirilm\u0259si istiqam\u0259tind\u0259 ciddi i\u015fl\u0259r g\u00f6r\u00fcl\u00fcr: \u201cHoradiz-A\u011fb\u0259nd layih\u0259sinin icras\u0131 dem\u0259k olar ki, son m\u0259rh\u0259l\u0259sind\u0259dir. Horadiz-A\u011fb\u0259nd layih\u0259sinin bir seqmenti d\u0259 \u0130ran istiqam\u0259tind\u0259 olan Araz d\u0259hlizi d\u0259 n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulur. G\u00fcman ki, g\u0259l\u0259n il bu layih\u0259 realla\u015far, dig\u0259r t\u0259r\u0259fd\u0259n Nax\u00e7\u0131van d\u0259mir yollar\u0131n\u0131n yenid\u0259n qurulmas\u0131 n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulur. H\u0259m\u00e7inin Qars-\u0130\u011fd\u0131r-Dilucu d\u0259mir yollar\u0131 layih\u0259si icra m\u0259rh\u0259l\u0259sind\u0259dir. Yax\u0131n 5 il \u0259rzind\u0259 bu layih\u0259nin tamamlanmas\u0131 il\u0259 Az\u0259rbaycan istiqam\u0259tin\u0259 g\u0259l\u0259n y\u00fck ax\u0131n\u0131n\u0131n f\u0259rqli mar\u015furutlar \u00fczr\u0259 da\u015f\u0131nmas\u0131na imkan ver\u0259c\u0259k. H\u0259m\u00e7inin \u015e\u0259rqi Anadoluda Sivas\u0131n Divri\u011fi il\u00e7\u0259sind\u0259n Qars istiqam\u0259tind\u0259 ikinci d\u0259mir yolu x\u0259tti layih\u0259sinin icras\u0131na ba\u015flan\u0131l\u0131b. \u00d6t\u0259n ilin sonlar\u0131nda D\u00fcnya Bank\u0131 il\u0259 T\u00fcrkiy\u0259 h\u00f6kum\u0259ti bu layih\u0259ni elan edibl\u0259r. 660 km-lik d\u0259mir yolu x\u0259ttinin tikintisi Orta D\u0259hlizin \u00f6t\u00fcr\u00fcc\u00fcl\u00fck qabiliyy\u0259tini art\u0131racaq. Bu g\u00fcn Divri\u011fi-Qars d\u0259mir yolu vasit\u0259sil\u0259 750 min ton y\u00fck da\u015f\u0131nmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn idis\u0259, yeni x\u0259ttin tikilib istifad\u0259y\u0259 verilm\u0259sind\u0259n sonra bu r\u0259q\u0259min 20 milyon tona \u00e7atd\u0131r\u0131laraq, d\u0259hlizin \u00f6t\u00fcr\u00fcc\u00fcl\u00fck qabiliyy\u0259tinin art\u0131r\u0131lmas\u0131 il\u0259 n\u0259tic\u0259l\u0259n\u0259c\u0259k. Bu da Orta D\u0259hlizin daha dayan\u0131ql\u0131 f\u0259aliyy\u0259tin\u0259 z\u0259min yaradacaq.\u201d<\/p>\n<p>Ekspert hesab edir ki, Az\u0259rbaycan yerl\u0259\u015fdiyi srtateji m\u00f6vqeyi il\u0259 yana\u015f\u0131, \u00e7e\u015fidli n\u0259qliyyat n\u00f6vl\u0259rin\u0259 \u00e7\u0131x\u0131\u015f\u0131 t\u0259min edir: \u201cY\u0259ni, f\u0259rqli n\u0259qliyyat n\u00f6vl\u0259ri \u00fczr\u0259 da\u015f\u0131nma imkan\u0131 yarad\u0131r ki, bu da \u00f6z n\u00f6vb\u0259sind\u0259 Orta D\u0259hlizi daha c\u0259lbedici edir. R\u0259q\u0259ml\u0259r\u0259 d\u0259 diqq\u0259t yetirs\u0259k ayd\u0131n g\u00f6rm\u0259k olur ki, \u00f6t\u0259n il 4.5 milyon ton y\u00fck da\u015f\u0131nm\u0131\u015fd\u0131sa, 2023-c\u00fc ill\u0259 m\u00fcqais\u0259d\u0259 62 faiz art\u0131m dem\u0259kdir. H\u0259m\u00e7inin 2030-cu il\u0259 q\u0259d\u0259r Orta D\u0259hlizl\u0259 \u0259n az\u0131 10 milyon ton y\u00fck\u00fcn da\u015f\u0131nmas\u0131 v\u0259 \u018fl\u0259t liman\u0131n\u0131n ikinci fazas\u0131 \u00fczr\u0259 500 min TEU (Twenty-Foot Equivalent Unit, konteynerl\u0259rin \u00f6l\u00e7\u00fclm\u0259sind\u0259 istifad\u0259 olunan bir vahiddir) konteynerin q\u0259bulu v\u0259 \u00f6t\u00fcr\u00fclm\u0259si imkan\u0131 n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulur.\u201d<\/p>\n<p><img src=\"https:\/\/ikisahil.az\/upload\/\/2025\/06\/21\/\/-801fd8c2175051347275812990210402061.jpg\" alt=\"\" \/><\/p>\n<p>Onu da vur\u011fulamaq yerin\u0259 d\u00fc\u015f\u0259r ki, 2024-c\u00fc ilin mart ay\u0131nda \u00c7inin Sian \u015f\u0259h\u0259rind\u0259n Orta D\u0259hlizl\u0259 Bak\u0131ya c\u0259mi 11 g\u00fcn\u0259 \u00e7atan ilk konteyner blok-qatar\u0131 \u00f6lk\u0259mizin tranzit potensial\u0131nda yeni m\u0259rh\u0259l\u0259 a\u00e7\u0131b. Davaml\u0131 t\u0259dbirl\u0259r, g\u00f6r\u00fc\u015fl\u0259r v\u0259 raz\u0131la\u015fmalar say\u0259sind\u0259\u00a0\u00f6t\u0259n il \u00c7ind\u0259n Az\u0259rbaycana 358 konteyner blok-qatar\u0131 (art\u0131q onlardan 287-si q\u0259bul edilib) g\u00f6nd\u0259rilib ki, bu da Orta D\u0259hlizl\u0259 y\u00fckda\u015f\u0131ma h\u0259cminin artd\u0131\u011f\u0131n\u0131 v\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n beyn\u0259lxalq n\u0259qliyyat sistemind\u0259ki rolunun daha da g\u00fccl\u0259ndiyini g\u00f6st\u0259rir. \u00a02024-c\u00fc ild\u0259 Az\u0259rbaycanla \u00c7in aras\u0131nda d\u0259mir yolu n\u0259qliyyat\u0131 il\u0259 da\u015f\u0131nan y\u00fckl\u0259rin h\u0259cmi 47% artaraq 612 min ton t\u0259\u015fkil edib. 2024-c\u00fc ild\u0259 \u00fcmumilikd\u0259 287 blok-qatar, 2025-ci ilin ilk d\u00f6rd ay\u0131nda is\u0259 73-\u00fc tranzit, 92-si idxal rejimind\u0259 olmaqla 165 blok-qatar art\u0131q q\u0259bul edilib. \u0130lin sonunad\u0259k 600-d\u0259n \u00e7ox blok-qatar\u0131n q\u0259bulu g\u00f6zl\u0259nilir. Bundan \u0259lav\u0259, 2024-c\u00fc il noyabr\u0131n 24-d\u0259 Az\u0259rbaycandan \u00c7in\u0259 ilk \u201cBak\u0131\u2013Sian\u201d ixrac blok-qatar\u0131 yola sal\u0131n\u0131b. Bu g\u00fcn\u0259 kimi \u00fcmumi h\u0259cmi 10 min tona yax\u0131n olan 6 blok-qatar yola sal\u0131n\u0131b. Bu r\u0259q\u0259ml\u0259r Orta D\u0259hlizin strateji \u0259h\u0259miyy\u0259tini v\u0259 potensial\u0131n\u0131 bir daha t\u0259sdiql\u0259yir.<\/p>\n<p>Orta D\u0259hlizin \u0259sas komponentl\u0259rind\u0259n biri olan Bak\u0131\u2013Tbilisi\u2013Qars d\u0259mir yolu x\u0259ttinin imkanlar\u0131n\u0131n geni\u015fl\u0259ndirilm\u0259si m\u0259qs\u0259dil\u0259 apar\u0131lan modernl\u0259\u015fdirilm\u0259 i\u015fl\u0259rinin s\u00fcr\u0259tl\u0259ndirilm\u0259si v\u0259 yekunla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn x\u0259tt vasit\u0259sil\u0259 y\u00fckda\u015f\u0131malar 2023-c\u00fc ilin may ay\u0131nda m\u00fcv\u0259qq\u0259ti olaraq dayand\u0131r\u0131lm\u0131\u015fd\u0131. \u0130\u015fl\u0259rin s\u00fcr\u0259tl\u0259ndirilm\u0259si say\u0259sind\u0259 2024-c\u00fc ild\u0259 Bak\u0131\u2013Tbilisi\u2013Qars d\u0259mir yolunun G\u00fcrc\u00fcstan hiss\u0259sind\u0259 modernl\u0259\u015fdirm\u0259 i\u015fl\u0259ri tamamlan\u0131b v\u0259 illik y\u00fcka\u015f\u0131rma h\u0259cmi 1 milyon tondan 5 milyon tona \u00e7atd\u0131r\u0131l\u0131b. Modernl\u0259\u015fdirm\u0259 i\u015fl\u0259ri tamamland\u0131qdan sonra \u00f6t\u0259n il may\u0131n 20-d\u0259n etibar\u0259n y\u00fckda\u015f\u0131malar b\u0259rpa edilib. Orta D\u0259hliz v\u0259 modernl\u0259\u015fdirilmi\u015f BTQ d\u0259miryol x\u0259ttinin geni\u015f imkanlar\u0131 say\u0259sind\u0259 2024-c\u00fc ilin iyun ay\u0131ndan Sian liman\u0131 il\u0259 yana\u015f\u0131, \u00c7inin \u015f\u0259rqd\u0259ki \u0259n b\u00f6y\u00fck limanlar\u0131ndan olan Lianyunqanqdan y\u00fckl\u0259rin test rejimind\u0259 g\u00f6nd\u0259rilm\u0259sin\u0259 ba\u015flan\u0131l\u0131b.<\/p>\n<p>Modernl\u0259\u015fdirm\u0259 i\u015fl\u0259rinin tamamlanmas\u0131n\u0131n ard\u0131nca \u00f6t\u0259n il h\u0259m d\u0259 ADY v\u0259 \u201cMarabda-Kartsaxi D\u0259mir Yolu\u201d MMC-nin t\u00f6r\u0259m\u0259 \u015firk\u0259tl\u0259rinin t\u0259sis\u00e7iliyi il\u0259 \u201cBTKI Railways\u201d MMC adl\u0131 birg\u0259 m\u00fc\u0259ssis\u0259 yarad\u0131l\u0131b. Yeni m\u00fc\u0259ssis\u0259 BTQ \u00fczr\u0259 \u0259m\u0259liyyatlar\u0131n s\u0259m\u0259r\u0259li idar\u0259 olunmas\u0131 v\u0259 yeni y\u00fckl\u0259rin c\u0259lbi istiqam\u0259tind\u0259 f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259r\u0259r\u0259k regionda strateji n\u0259qliyyat \u0259laq\u0259l\u0259rinin g\u00fccl\u0259ndirilm\u0259si v\u0259 Orta D\u0259hlizin potensial\u0131n\u0131n d\u0259f\u0259l\u0259rl\u0259 art\u0131r\u0131lmas\u0131na t\u00f6hf\u0259 ver\u0259c\u0259k. Eyni zamanda, Marabda\u2013Kartsaxi sah\u0259sinin b\u00fct\u00fcn d\u0259miryol infrastrukturunun istismar\u0131 v\u0259 idar\u0259 edilm\u0259si il\u0259 yana\u015f\u0131, \u0259ld\u0259 edil\u0259n v\u0259saitd\u0259n G\u00fcrc\u00fcstan t\u0259r\u0259fin\u0259 ayr\u0131lm\u0131\u015f kredit borcunun tam olaraq geri \u00f6d\u0259nilm\u0259sini h\u0259yata ke\u00e7ir\u0259c\u0259k.<\/p>\n<p><img src=\"https:\/\/ikisahil.az\/upload\/\/2025\/06\/21\/\/-86b48b56175051351567549372310081753.jpg\" alt=\"\" \/><\/p>\n<p>Orta D\u0259hlizin potensial\u0131n\u0131n g\u00fccl\u0259ndirilm\u0259si istiqam\u0259tind\u0259 G\u00fcrc\u00fcstan v\u0259 Qazax\u0131stan d\u0259mir yollar\u0131 il\u0259 birg\u0259 t\u0259sis edilmi\u015f \u201cMiddle Corridor Multimodal Ltd.\u201d \u015firk\u0259ti d\u0259 h\u0259lledici rola malikdir. Bu birg\u0259 m\u00fc\u0259ssis\u0259 vasit\u0259sil\u0259 vahid p\u0259nc\u0259r\u0259 yana\u015fmas\u0131n\u0131n, stabil tarif siyas\u0259ti v\u0259 s\u0259m\u0259r\u0259li da\u015f\u0131nma \u015f\u0259rtl\u0259rinin t\u0259tbiqi t\u0259min edilir. Eyni zamanda, 2024-c\u00fc ild\u0259 \u00c7in d\u0259mir yollar\u0131n\u0131n t\u00f6r\u0259m\u0259 \u015firk\u0259ti olan \u00c7in D\u0259mir Yolu Konteyner Da\u015f\u0131malar\u0131 Korporasiyas\u0131n\u0131n (CRCT) birg\u0259 m\u00fc\u0259ssis\u0259y\u0259 qo\u015fulmas\u0131 Orta D\u0259hliz \u00fczr\u0259 daha t\u0259kmill\u0259\u015fmi\u015f yana\u015fma, daha professional da\u015f\u0131nma texnologiyalar\u0131n\u0131 t\u0259tbiq etm\u0259k imkanlar\u0131na yol a\u00e7\u0131r.<\/p>\n<p>B\u00fct\u00fcn qeyd edil\u0259n i\u015fl\u0259r 2024-c\u00fc ild\u0259 ADY-nin M\u00fc\u015fahid\u0259 \u015euras\u0131 t\u0259r\u0259find\u0259n t\u0259sdiq edilmi\u015f \u201cAz\u0259rbaycan D\u0259mir Yollar\u0131n\u0131n 2030-cu il\u0259d\u0259k Strateji \u0130nki\u015faf \u0130stiqam\u0259tl\u0259ri\u201d s\u0259n\u0259di il\u0259 m\u00fc\u0259yy\u0259n olunmu\u015f uzunm\u00fcdd\u0259tli strategiyan\u0131n icras\u0131 \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 h\u0259yata ke\u00e7irilir v\u0259 ADY-nin qar\u015f\u0131s\u0131nda qoyulmu\u015f h\u0259d\u0259fl\u0259r\u0259 nail olma\u011fa xidm\u0259t edir. \u018fsas strateji h\u0259d\u0259f Az\u0259rbaycan \u0259razisind\u0259n ke\u00e7\u0259n \u015e\u0259rq-Q\u0259rb v\u0259 \u015eimal-C\u0259nub beyn\u0259lxalq n\u0259qliyyat d\u0259hlizl\u0259rinin aktiv istifad\u0259 edilm\u0259sin\u0259 nail olmaqla \u00f6lk\u0259mizin beyn\u0259lxalq n\u0259qliyyat qov\u015fa\u011f\u0131na \u00e7evrilm\u0259sin\u0259 \u00f6n\u0259mli t\u00f6hf\u0259 verm\u0259k, 2030-cu il\u0259d\u0259k tranzit da\u015f\u0131malar\u0131n illik h\u0259cmini 2-4 d\u0259f\u0259 art\u0131rmaqd\u0131r.<\/p>\n<p><em><strong>Orxan Vahido\u011flu, \u201c\u0130ki sahil\u201d,<br \/>\nYaz\u0131 \u201cAz\u0259rbaycan D\u0259mir Yollar\u0131\u201d QSC v\u0259 M\u0259tbuat \u015euras\u0131n\u0131n \u201cAz\u0259rbaycan D\u0259mir Yollar\u0131 \u2013 145 illik inki\u015faf yolu\u201d m\u00f6vzusundak\u0131 birg\u0259 m\u00fcsabiq\u0259sin\u0259 t\u0259qdim olunur<\/strong><\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Strateji \u0259h\u0259miy\u0259tli Orta D\u0259hlizin f\u0259al i\u015ftirak\u00e7\u0131s\u0131 v\u0259 qurucular\u0131ndan olan ADY Trans-X\u0259z\u0259r Beyn\u0259lxalq N\u0259qliyyat Mar\u015frutunu daha c\u0259lbedici v\u0259 dayan\u0131ql\u0131 edir 145 illik tarix\u0259 malik olan Az\u0259rbaycan d\u0259mir yollar\u0131n\u0131n son ill\u0259rd\u0259 yenid\u0259n qurulmas\u0131, m\u00fcasir d\u00fcnya standartlar\u0131na cavab verm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn misli g\u00f6r\u00fcnm\u0259mi\u015f i\u015fl\u0259r h\u0259yata ke\u00e7irilir. Son ill\u0259r \u0259rzind\u0259 ADY bir qurum kimi k\u00f6kl\u00fc d\u0259yi\u015fiklikl\u0259rd\u0259n, ba\u015fqa s\u00f6zl\u0259 transformasiyadan ke\u00e7ir. \u018fn\u0259n\u0259vi idar\u0259etm\u0259 strukturu v\u0259 \u015firk\u0259tdaxili \u0259m\u0259liyyatlar yenid\u0259n t\u0259\u015fkil edilir, uzum\u00fcdd\u0259tli inki\u015faf strategiyas\u0131 formala\u015fd\u0131r\u0131l\u0131r, sosial maraq v\u0259 \u00f6hd\u0259likl\u0259r\u0259 daha b\u00f6y\u00fck diqq\u0259t ayr\u0131l\u0131r. Prezident \u0130lham \u018fliyevin 7 oktyabr 2005-ci il tarixli \u201cD\u0259mir yolu i\u015f\u00e7il\u0259rinin pe\u015f\u0259 bayram\u0131n\u0131n t\u0259sis&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":812272,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[19],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/35936504175051317934998766811042879.jpg",975,540,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/35936504175051317934998766811042879.jpg",975,540,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/35936504175051317934998766811042879.jpg",975,540,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/35936504175051317934998766811042879-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/35936504175051317934998766811042879-660x365.jpg",660,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/35936504175051317934998766811042879-840x465.jpg",640,354,true],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/35936504175051317934998766811042879.jpg",975,540,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/35936504175051317934998766811042879.jpg",975,540,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/35936504175051317934998766811042879-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/35936504175051317934998766811042879.jpg",975,540,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=19\" rel=\"category\">G\u00fcnd\u0259m<\/a>","rttpg_excerpt":"Strateji \u0259h\u0259miy\u0259tli Orta D\u0259hlizin f\u0259al i\u015ftirak\u00e7\u0131s\u0131 v\u0259 qurucular\u0131ndan olan ADY Trans-X\u0259z\u0259r Beyn\u0259lxalq N\u0259qliyyat Mar\u015frutunu daha c\u0259lbedici v\u0259 dayan\u0131ql\u0131 edir 145 illik tarix\u0259 malik olan Az\u0259rbaycan d\u0259mir yollar\u0131n\u0131n son ill\u0259rd\u0259 yenid\u0259n qurulmas\u0131, m\u00fcasir d\u00fcnya standartlar\u0131na cavab verm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn misli g\u00f6r\u00fcnm\u0259mi\u015f i\u015fl\u0259r h\u0259yata ke\u00e7irilir. Son ill\u0259r \u0259rzind\u0259 ADY bir qurum kimi k\u00f6kl\u00fc d\u0259yi\u015fiklikl\u0259rd\u0259n, ba\u015fqa s\u00f6zl\u0259 transformasiyadan ke\u00e7ir.&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/812271"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=812271"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/812271\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":812273,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/812271\/revisions\/812273"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/812272"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=812271"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=812271"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=812271"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}