{"id":812338,"date":"2025-06-22T19:51:57","date_gmt":"2025-06-22T15:51:57","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=812338"},"modified":"2025-06-22T19:51:57","modified_gmt":"2025-06-22T15:51:57","slug":"quru-s%c9%99rh%c9%99dl%c9%99rin-bagli-qalmasinin-%c9%99sl-s%c9%99b%c9%99bi-az%c9%99rbaycan-hansi-riskl%c9%99ri-onl%c9%99yir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=812338","title":{"rendered":"Quru s\u0259rh\u0259dl\u0259rin ba\u011fl\u0131 qalmas\u0131n\u0131n \u0259sl s\u0259b\u0259bi: Az\u0259rbaycan hans\u0131 riskl\u0259ri \u00f6nl\u0259yir?"},"content":{"rendered":"<p><strong>Az\u0259rbaycan 2020-ci ild\u0259 COVID-19 pandemiyas\u0131n\u0131n yay\u0131lmas\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 olaraq t\u0259tbiq etdiyi quru s\u0259rh\u0259d m\u0259hdudiyy\u0259tl\u0259rini h\u0259l\u0259 d\u0259 q\u00fcvv\u0259d\u0259 saxlay\u0131r. \u0130lk d\u00f6vrl\u0259rd\u0259 bu add\u0131m sanitar-epidemioloji z\u0259rur\u0259td\u0259n do\u011fsa da, indi daha geni\u015f bir kontekstd\u0259 \u2013 regional t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik, milli sabitlik v\u0259 strateji idar\u0259etm\u0259 prizmas\u0131ndan qiym\u0259tl\u0259ndirilir. Son beyn\u0259lxalq hadis\u0259l\u0259r v\u0259 regionda artan g\u0259rginlik bu q\u0259rar\u0131n arxas\u0131nda dayanan \u0259sasl\u0131 s\u0259b\u0259bl\u0259ri bir daha g\u00fcnd\u0259m\u0259 g\u0259tirir.<\/strong><\/p>\n<p>Bu sual son aylarda c\u0259miyy\u0259td\u0259 daha \u00e7ox s\u0259sl\u0259ndirils\u0259 d\u0259, cavab sad\u0259 deyil. Az\u0259rbaycan\u0131n yerl\u0259\u015fdiyi co\u011frafi m\u0259kan onu Yax\u0131n \u015e\u0259rq, C\u0259nubi Qafqaz v\u0259 postsovet m\u0259kan\u0131ndak\u0131 geosiyasi dal\u011falanmalara h\u0259ssas edir. Son zamanlarda \u0130ran v\u0259 \u0130srail aras\u0131nda silahl\u0131 qar\u015f\u0131durma, o c\u00fcml\u0259d\u0259n \u0130srailin \u0130ran\u0131n h\u0259rbi v\u0259 n\u00fcv\u0259 obyektl\u0259rin\u0259 z\u0259rb\u0259l\u0259r endirm\u0259si v\u0259 Tehran\u0131n cavab h\u00fccumlar\u0131 b\u00f6lg\u0259d\u0259 m\u00fcharib\u0259 riskini art\u0131r\u0131b.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" src=\"https:\/\/cdn.musavat.com\/news\/thumbnails\/394d5637153a90d580d70caf6e9de293.jpg\" alt=\"\u0130RAN EN SON.jpg (133 KB)\" width=\"700\" height=\"394\" \/><\/p>\n<p>Bel\u0259 v\u0259ziyy\u0259td\u0259 quru s\u0259rh\u0259dl\u0259rin a\u00e7\u0131q qalmas\u0131 Az\u0259rbaycan\u0131n t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyi \u00fc\u00e7\u00fcn ciddi risk yarada bil\u0259r. Radikal qruplar\u0131n b\u00f6lg\u0259d\u0259 f\u0259alla\u015fmas\u0131, m\u00fcharib\u0259 zonalar\u0131ndan m\u00fcmk\u00fcn miqrasiya ax\u0131n\u0131, k\u0259\u015ffiyyat v\u0259 t\u0259xribat ehtimallar\u0131 kimi faktorlar s\u0259rh\u0259d n\u0259zar\u0259tinin s\u0259rtl\u0259\u015fdirilm\u0259sini qa\u00e7\u0131lmaz edir.<\/p>\n<p><strong>Prezident \u0130lham \u018fliyev son \u00e7\u0131x\u0131\u015flar\u0131nda a\u00e7\u0131q \u015f\u0259kild\u0259 bildirib ki, quru s\u0259rh\u0259dl\u0259rin ba\u011fl\u0131 saxlanmas\u0131 \u00f6lk\u0259nin milli t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik maraqlar\u0131 bax\u0131m\u0131ndan m\u00fcst\u0259sna \u0259h\u0259miyy\u0259t da\u015f\u0131y\u0131r.<\/strong><\/p>\n<p><strong><img loading=\"lazy\" src=\"https:\/\/cdn.musavat.com\/news\/thumbnails\/fbcaaed1f995c8a3c19ea84ff9587f21.jpg\" alt=\"X\u0130LAS SON.jpg (85 KB)\" width=\"700\" height=\"436\" \/><\/strong><\/p>\n<p>\u201cM\u0259n tam \u0259minlikl\u0259 dey\u0259 bil\u0259r\u0259m ki, son ill\u0259r \u0259rzind\u0259 quru s\u0259rh\u0259dl\u0259rimizin ba\u011fl\u0131 olmas\u0131 bizi \u00e7ox b\u00f6y\u00fck f\u0259lak\u0259tl\u0259rd\u0259n xilas etdi&#8230; S\u0259rh\u0259dl\u0259rin ba\u011flanmas\u0131 milli t\u0259hl\u00fck\u0259sizliy\u0259 says\u0131z-hesabs\u0131z xeyir verib\u201d, &#8211; d\u00f6vl\u0259t ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131 vur\u011fulay\u0131b.<\/p>\n<p><strong><em>\u018fslind\u0259 bu yana\u015fma art\u0131q t\u0259kc\u0259 COVID-19 t\u0259dbiri deyil, d\u00f6vl\u0259t t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyi strategiyas\u0131n\u0131n ayr\u0131lmaz hiss\u0259sidir.<\/em><\/strong><\/p>\n<p>Rusiya-Ukrayna m\u00fcharib\u0259si s\u0259b\u0259bil\u0259 \u015fimal s\u0259rh\u0259d istiqam\u0259tind\u0259 sabitlik pozulmu\u015f v\u0259ziyy\u0259td\u0259dir. \u0130ran daxilind\u0259 m\u00f6vcud sosial v\u0259 siyasi g\u0259rginlik, h\u0259m\u00e7inin \u0130ran\u0131n regional siyas\u0259td\u0259ki aqressiv yana\u015fmas\u0131 \u00f6lk\u0259nin c\u0259nub s\u0259rh\u0259dl\u0259rind\u0259 t\u0259hl\u00fck\u0259 yarad\u0131r. Qeyri-qanuni m\u00fchacir\u0259t v\u0259 qa\u00e7q\u0131n ax\u0131n\u0131 ehtimal\u0131 \u2013 x\u00fcsusil\u0259 Yax\u0131n \u015e\u0259rqd\u0259ki v\u0259ziyy\u0259tin daha da k\u0259skinl\u0259\u015f\u0259c\u0259yi t\u0259qdird\u0259 bu risk art\u0131r. Radikal v\u0259 silahl\u0131 dini qrupla\u015fmalar\u0131n s\u0259rh\u0259dl\u0259rd\u0259n s\u0131zma riski is\u0259 t\u0259kc\u0259 t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik deyil, h\u0259m d\u0259 ictimai sabitlik \u00fc\u00e7\u00fcn ciddi t\u0259hdiddir. Bu bax\u0131mdan, s\u0259rh\u0259dl\u0259rin n\u0259zar\u0259tsiz \u015f\u0259kild\u0259 a\u00e7\u0131lmas\u0131 Az\u0259rbaycanda sosial, demoqrafik v\u0259 t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik b\u00f6hranlar\u0131na s\u0259b\u0259b ola bil\u0259r.<\/p>\n<p>\u018flb\u0259tt\u0259, s\u0259rh\u0259dl\u0259rin uzun m\u00fcdd\u0259t ba\u011fl\u0131 qalmas\u0131 ail\u0259 \u0259laq\u0259l\u0259ri, humanitar s\u0259f\u0259rl\u0259r, t\u0259l\u0259b\u0259 v\u0259 i\u015f\u00e7i ax\u0131n\u0131, ticar\u0259t f\u0259aliyy\u0259tl\u0259ri bax\u0131m\u0131ndan \u00e7\u0259tinlikl\u0259r yarad\u0131r. \u018fn \u00e7ox da G\u00fcrc\u00fcstanla s\u0259rh\u0259d b\u00f6lg\u0259l\u0259rind\u0259 ya\u015fayan \u0259hali bu q\u0259rardan naraz\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 zaman-zaman bildirir. Amma geosiyasi t\u0259hl\u00fck\u0259l\u0259r fonunda d\u00f6vl\u0259tin ilk v\u0259 \u0259sas borcu v\u0259t\u0259nda\u015flar\u0131n\u0131n t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyini qorumaqd\u0131r. Bu, b\u0259zi f\u0259rdi \u00e7\u0259tinlikl\u0259r fonunda daha a\u011f\u0131r v\u0259 \u00fcmummilli \u0259h\u0259miyy\u0259t da\u015f\u0131yan bir m\u0259s\u0259l\u0259dir.<\/p>\n<p><strong>Ekspertl\u0259r hesab edir ki,<\/strong>\u00a0n\u00f6vb\u0259ti m\u0259rh\u0259l\u0259d\u0259 \u201cidar\u0259olunan a\u00e7\u0131lma\u201d modeli t\u0259tbiq edil\u0259 bil\u0259r. Bu model\u0259 n\u0259zar\u0259tl\u0259 qorunan ke\u00e7id m\u0259nt\u0259q\u0259l\u0259rinin a\u00e7\u0131lmas\u0131, s\u0259rh\u0259d-ke\u00e7idl\u0259rd\u0259 biometrik n\u0259zar\u0259t v\u0259 t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik yoxlamalar\u0131n\u0131n g\u00fccl\u0259ndirilm\u0259si, risksiz kateqoriyalara aid \u015f\u0259xsl\u0259r\u0259 (t\u0259l\u0259b\u0259l\u0259r, m\u00fcalic\u0259y\u0259 ged\u0259nl\u0259r, i\u015f adamlar\u0131) x\u00fcsusi icaz\u0259 \u0259sas\u0131nda giri\u015f-\u00e7\u0131x\u0131\u015f imkan\u0131 kimi t\u0259dbirl\u0259r daxil ola bil\u0259r. Lakin bu m\u0259rh\u0259l\u0259y\u0259 ke\u00e7id yaln\u0131z b\u00f6lg\u0259d\u0259ki t\u0259hl\u00fck\u0259 s\u0259viyy\u0259sinin azalmas\u0131 v\u0259 sabitliyin b\u0259rpa olunmas\u0131 hal\u0131nda m\u00fcmk\u00fcn olacaq.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" src=\"https:\/\/cdn.musavat.com\/news\/thumbnails\/29d9a0ae7c7cbd41ce506a771a5a4d28.jpg\" alt=\"QURU SON.jpg (40 KB)\" width=\"700\" height=\"370\" \/><\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan regionda getdikc\u0259 m\u00fcr\u0259kk\u0259bl\u0259\u015f\u0259n t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik \u015f\u0259raitind\u0259 s\u0259rh\u0259dl\u0259rini qapal\u0131 saxlayaraq strateji neytrall\u0131\u011f\u0131n\u0131 v\u0259 daxili sabitliyini qoruyur. Bu, h\u0259m milli t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik, h\u0259m d\u0259 sosial dayan\u0131ql\u0131l\u0131q bax\u0131m\u0131ndan d\u00fczg\u00fcn m\u00f6vqe kimi d\u0259y\u0259rl\u0259ndirilir. S\u0259rh\u0259dl\u0259rin ba\u011fl\u0131 qalmas\u0131 bug\u00fcnk\u00fc reall\u0131qlar fonunda milli maraqlar\u0131n qorunmas\u0131na y\u00f6n\u0259lmi\u015f a\u011f\u0131ll\u0131 v\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclm\u00fc\u015f q\u0259rard\u0131r. \u018fld\u0259 olunan sabitlik, dayan\u0131ql\u0131 inki\u015faf v\u0259 t\u0259hl\u00fck\u0259siz m\u00fchit is\u0259 bu q\u0259rar\u0131n verdiyi dividendl\u0259rdir.\u00a0<strong>Qon\u015fuluqda m\u00fcharib\u0259, radikalizm v\u0259 qeyri-m\u00fc\u0259yy\u0259nlik ya\u015fanark\u0259n sabitlik \u2013 a\u00e7\u0131q s\u0259rh\u0259dd\u0259n daha d\u0259y\u0259rli s\u0259rv\u0259t\u0259 \u00e7evrilir.<\/strong><\/p>\n<p><strong>\u015eahan\u0259 R\u0259himli<\/strong><br \/>\n<strong>Musavat.com<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Az\u0259rbaycan 2020-ci ild\u0259 COVID-19 pandemiyas\u0131n\u0131n yay\u0131lmas\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 olaraq t\u0259tbiq etdiyi quru s\u0259rh\u0259d m\u0259hdudiyy\u0259tl\u0259rini h\u0259l\u0259 d\u0259 q\u00fcvv\u0259d\u0259 saxlay\u0131r. \u0130lk d\u00f6vrl\u0259rd\u0259 bu add\u0131m sanitar-epidemioloji z\u0259rur\u0259td\u0259n do\u011fsa da, indi daha geni\u015f bir kontekstd\u0259 \u2013 regional t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik, milli sabitlik v\u0259 strateji idar\u0259etm\u0259 prizmas\u0131ndan qiym\u0259tl\u0259ndirilir. Son beyn\u0259lxalq hadis\u0259l\u0259r v\u0259 regionda artan g\u0259rginlik bu q\u0259rar\u0131n arxas\u0131nda dayanan \u0259sasl\u0131 s\u0259b\u0259bl\u0259ri bir daha g\u00fcnd\u0259m\u0259 g\u0259tirir. Bu sual son aylarda c\u0259miyy\u0259td\u0259 daha \u00e7ox s\u0259sl\u0259ndirils\u0259 d\u0259, cavab sad\u0259 deyil. Az\u0259rbaycan\u0131n yerl\u0259\u015fdiyi co\u011frafi m\u0259kan onu Yax\u0131n \u015e\u0259rq, C\u0259nubi Qafqaz v\u0259 postsovet m\u0259kan\u0131ndak\u0131 geosiyasi dal\u011falanmalara h\u0259ssas edir. Son zamanlarda \u0130ran v\u0259&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":812339,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[4],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/5382dce2844453e94c03c4523db08487.jpg",850,500,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/5382dce2844453e94c03c4523db08487.jpg",850,500,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/5382dce2844453e94c03c4523db08487.jpg",850,500,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/5382dce2844453e94c03c4523db08487-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/5382dce2844453e94c03c4523db08487-621x365.jpg",621,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/5382dce2844453e94c03c4523db08487-840x494.jpg",640,376,true],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/5382dce2844453e94c03c4523db08487.jpg",850,500,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/5382dce2844453e94c03c4523db08487.jpg",850,500,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/5382dce2844453e94c03c4523db08487-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/5382dce2844453e94c03c4523db08487.jpg",850,500,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=4\" rel=\"category\">Siyas\u0259t<\/a>","rttpg_excerpt":"Az\u0259rbaycan 2020-ci ild\u0259 COVID-19 pandemiyas\u0131n\u0131n yay\u0131lmas\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 olaraq t\u0259tbiq etdiyi quru s\u0259rh\u0259d m\u0259hdudiyy\u0259tl\u0259rini h\u0259l\u0259 d\u0259 q\u00fcvv\u0259d\u0259 saxlay\u0131r. \u0130lk d\u00f6vrl\u0259rd\u0259 bu add\u0131m sanitar-epidemioloji z\u0259rur\u0259td\u0259n do\u011fsa da, indi daha geni\u015f bir kontekstd\u0259 \u2013 regional t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik, milli sabitlik v\u0259 strateji idar\u0259etm\u0259 prizmas\u0131ndan qiym\u0259tl\u0259ndirilir. Son beyn\u0259lxalq hadis\u0259l\u0259r v\u0259 regionda artan g\u0259rginlik bu q\u0259rar\u0131n arxas\u0131nda dayanan \u0259sasl\u0131 s\u0259b\u0259bl\u0259ri bir&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/812338"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=812338"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/812338\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":812341,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/812338\/revisions\/812341"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/812339"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=812338"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=812338"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=812338"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}