{"id":813013,"date":"2025-06-25T11:08:54","date_gmt":"2025-06-25T07:08:54","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=813013"},"modified":"2025-06-25T11:08:54","modified_gmt":"2025-06-25T07:08:54","slug":"bir-savasin-iki-qalibi-t%c9%99crub%c9%99-gost%c9%99rir-ki-muharib%c9%99d%c9%99-ad%c9%99t%c9%99n-m%c9%99glublar-cox-olur","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=813013","title":{"rendered":"Bir sava\u015f\u0131n iki qalibi? \u2013 T\u0259cr\u00fcb\u0259 g\u00f6st\u0259rir ki, m\u00fcharib\u0259d\u0259 ad\u0259t\u0259n m\u0259\u011flublar \u00e7ox olur"},"content":{"rendered":"<p>\u0130ran\u0131n \u0130srail v\u0259 AB\u015e t\u0259r\u0259find\u0259n vurulmas\u0131 ist\u0259r-ist\u0259m\u0259z adam\u0131n yad\u0131na 1991-ci ild\u0259 \u0130raq\u0131n AB\u015e v\u0259 koalisiya ortaqlar\u0131n\u0131n h\u00fccumuna m\u0259ruz qalmas\u0131n\u0131 sal\u0131r.<\/p>\n<p>Bu iki hadis\u0259 aras\u0131ndan b\u0259nz\u0259rlikl\u0259r var, amma f\u0259rql\u0259r d\u0259 \u00e7oxdur.<\/p>\n<p>H\u0259r ikisi ambisiyal\u0131 \u015e\u0259rq-m\u00fcs\u0259lman \u00f6lk\u0259siydi, aralar\u0131nda 8 illik m\u00fcharib\u0259 d\u0259 olmu\u015fdu. Ax\u0131rda bir q\u0259rin\u0259lik zaman f\u0259rqi il\u0259 eyni superg\u00fccl\u0259rin h\u00fccumuna m\u0259ruz qald\u0131.<\/p>\n<p>1990-91-ci ill\u0259rd\u0259 S\u0259ddam H\u00fcseyn d\u0259 AB\u015e-nin real t\u0259hdidl\u0259rini he\u00e7\u0259 say\u0131rd\u0131 v\u0259 \u0259min idi ki, A\u011f Ev v\u0259 Pentaqon blef edir, he\u00e7 bir h\u00fccum olmayacaq. Amma h\u00fccum yava\u015f-yava\u015f haz\u0131rland\u0131 v\u0259 bir g\u00fcn h\u0259yata ke\u00e7irildi.<\/p>\n<p>G\u00fcn\u00fcm\u00fczd\u0259 r\u0259smi Tehran\u0131n da o d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259d\u0259ydi, 15 ild\u0259n \u00e7ox idi, AB\u015e v\u0259 \u0130srail \u0130ran\u0131 t\u0259hdid edirdi, amma s\u00f6zd\u0259n i\u015f\u0259 kemirdi. Bu, y\u0259qin ki, Tehran\u0131 arxay\u0131nla\u015fd\u0131rm\u0131\u015f, Va\u015finqton v\u0259 T\u0259l-\u018fvivin blef etdiyi q\u0259na\u0259tin\u0259 g\u0259tirmi\u015fdi.<\/p>\n<p>\u018fks t\u0259qdird\u0259, bu q\u0259d\u0259r a\u011f\u0131r bombardmana m\u0259ruz qalaca\u011f\u0131n\u0131 bil\u0259-bil\u0259 sona q\u0259d\u0259r dir\u0259\u015fm\u0259y\u0259 anlam verm\u0259k olmur.<\/p>\n<p>\u015e\u0259xsi planda inadkarl\u0131q etm\u0259k, q\u00fcrurlu davranmaq, laz\u0131m g\u0259ls\u0259, \u00f6z\u00fcn\u00fc f\u0259da etm\u0259k ba\u015fqa \u015feydir, amma d\u00f6vl\u0259tin m\u0259nafeyi, mill\u0259tin taleyi olan yerd\u0259 \u201c\u00f6ld\u00fc var, d\u00f6nd\u00fc yoxdur\u201d ritorikas\u0131 son d\u0259r\u0259c\u0259 z\u0259r\u0259rlidir v\u0259 xalqa qar\u015f\u0131 cinay\u0259tdir.<\/p>\n<p>X\u00fcsusil\u0259 d\u0259 \u0259halisinin say\u0259 80 milyonu a\u015fm\u0131\u015f bir \u00f6lk\u0259ni\u0131 acl\u0131q v\u0259 s\u0259fal\u0259t, m\u00fcharib\u0259 f\u0259lak\u0259ti riski alt\u0131na atmaq yolverilm\u0259zdir.<\/p>\n<p>O zaman S\u0259ddam H\u00fcseyn bel\u0259 davrand\u0131, m\u0259\u011flubiyy\u0259t\u0259 u\u011frad\u0131. Bu ilin iyun ay\u0131nda \u0130ran r\u0259hb\u0259rliyi d\u0259 ba\u015fqa yol se\u00e7m\u0259di. Halbuki n\u00fcv\u0259 dan\u0131\u015f\u0131qlar\u0131n\u0131n n\u00f6vb\u0259ti raundunda g\u0259rginliyi azaltmaq, kompromiss yolu tutaraq m\u00fcharib\u0259d\u0259n qa\u00e7maq m\u00fcmk\u00fcn idi.<\/p>\n<p>Bu iki sava\u015f aras\u0131nda daha bir b\u0259nz\u0259rlik odur ki, 1991-ci ild\u0259 AB\u015e prezidenti Corc Bu\u015f (ata) i\u015f\u011fal\u00e7\u0131 \u0130raq ordusunu B\u0259sr\u0259y\u0259, Ba\u011fdada q\u0259d\u0259r qovandan sonra sava\u015f\u0131 saxlad\u0131\u011f\u0131, S\u0259ddam H\u00fcseyni devirm\u0259diyi kimi, indi d\u0259 Tramp \u018fli Xamneyinin hakimiyy\u0259tin\u0259 son qoymaq fikrind\u0259 olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 b\u0259yan edir.<\/p>\n<p>S\u0259ddam H\u00fcseyni sonradan o\u011ful Corc Bu\u015f devirdi, asd\u0131rd\u0131, nec\u0259 dey\u0259rl\u0259r, atas\u0131n\u0131n ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 i\u015fi ba\u015fa \u00e7atd\u0131rd\u0131.<\/p>\n<p>Ancaq AB\u015e v\u0259 \u0130srailin \u0130randa hakimiyy\u0259t d\u0259yi\u015fikliyin\u0259 \u00e7al\u0131\u015fmamas\u0131n\u0131n bir ne\u00e7\u0259 ba\u015fqa s\u0259b\u0259bi ola bil\u0259r. Onlardan birincisi odur ki, Xamneyi onsuz da ya\u015fl\u0131 adamd\u0131r, 86 ya\u015f\u0131 var v\u0259 x\u0259st\u0259dir, onu m\u0259hv edib v\u0259 ya devirib \u0259fsan\u0259l\u0259\u015fdirm\u0259yin faydas\u0131 yoxdur.<\/p>\n<p>\u0130kincisi, S\u0259ddam klassik diktator idi, hakimiyy\u0259tin m\u0259rk\u0259zi fiquru idi. Onun devrilm\u0259si v\u0259 edam\u0131 bo\u015fluq yaradacaqd\u0131 v\u0259 el\u0259 d\u0259 oldu. Ancaq Xamneyi teokratik totalitar rejimin n\u00f6vb\u0259ti liderl\u0259rind\u0259n biridir, onun fiziki yoxlu\u011fu hal\u0131nda hakimiyy\u0259t\u0259 \u201csiyasi b\u00fcr\u00f6\u201dda t\u0259msil olunan ba\u015fqa bir ay\u0259tullah yiy\u0259l\u0259n\u0259c\u0259k, rejim \u00e7\u00f6km\u0259y\u0259c\u0259k.<\/p>\n<p>\u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fcs\u00fc, AB\u015e-d\u0259 hesablay\u0131blar ki, \u0130randa hakimiyy\u0259t d\u0259yi\u015fikliyi xaosa, v\u0259t\u0259nda\u015f m\u00fcharib\u0259sin\u0259 s\u0259b\u0259b ola bil\u0259r, bu halda b\u00fct\u00fcn Yax\u0131n \u015e\u0259rq regionunda f\u0259lak\u0259t qa\u00e7\u0131lmaz olar \u2013 Suriyadak\u0131n\u0131n 5 qat\u0131 q\u0259d\u0259r.<br \/>\nAncaq \u0130sraild\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrl\u0259r ki, \u0130ran\u0131 idar\u0259 ed\u0259n m\u00f6vcud iqtidar komandas\u0131 tamamil\u0259 hakimiyy\u0259td\u0259n k\u0259narla\u015fd\u0131r\u0131lmay\u0131nca v\u0259 c\u0259zaland\u0131r\u0131lmay\u0131nca, \u0130ran \u00f6z h\u0259rbi-siyasi ambisiyas\u0131ndan, x\u00fcsusil\u0259 d\u0259 n\u00fcv\u0259 silah\u0131 \u0259ld\u0259 etm\u0259k niyy\u0259tind\u0259n \u0259l g\u00f6t\u00fcrm\u0259y\u0259c\u0259k.<\/p>\n<p>D\u00fcn\u0259n \u0130ran\u0131n atom enerjisi \u00fczr\u0259 t\u0259\u015fkilat\u0131n\u0131n n\u00fcmay\u0259nd\u0259si B\u0259hruz Kamalv\u0259ndi bu x\u00fcsusda bildirib ki, \u0130ran n\u00fcv\u0259 s\u0259nayesini m\u0259hv ed\u0259 bilm\u0259zl\u0259r, \u0130ran onu inki\u015faf etdir\u0259c\u0259k v\u0259 bu prosesi he\u00e7 vaxt dayand\u0131rmayacaq.<br \/>\nBu, \u201cbombardman\u0131 dayand\u0131rmay\u0131n, yerd\u0259 qalan n\u00fcv\u0259 obyektl\u0259rimizi d\u0259 vurun, imkanlar\u0131m\u0131z\u0131 sona q\u0259d\u0259r m\u0259hv edin\u201d dem\u0259kdir.<\/p>\n<p>H\u0259m AB\u015e, h\u0259m d\u0259 \u0130srail t\u0259r\u0259fi is\u0259 domino da\u015flar\u0131ndan d\u00fcz\u0259ldilmi\u015f evciyi bir barmaq z\u0259rb\u0259si il\u0259 a\u015f\u0131rm\u0131\u015f biri kimi arxay\u0131nl\u0131qla n\u00fcv\u0259 obyektl\u0259rinin m\u0259hv edilm\u0259sind\u0259n b\u0259hs edirl\u0259r.<\/p>\n<p>Tramp \u201ch\u0259r \u015fey bitdi, daha \u0130ran n\u00fcv\u0259 silah\u0131 br\u0259d\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcnm\u00fcr\u201d deyir, Tehran is\u0259 obyektl\u0259rin t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyini t\u0259min ed\u0259 bildikl\u0259rini b\u0259yan edir. Bu paradoks bel\u0259 bir ehtimala yol a\u00e7\u0131r ki, h\u0259qiq\u0259t ortadad\u0131r. Y\u0259ni n\u00fcv\u0259 obyektl\u0259ri \u00e7ox ciddi z\u0259d\u0259 al\u0131b, amma tam m\u0259hv edilm\u0259yib, onlar\u0131 b\u0259rpa etm\u0259k \u015fans\u0131 qal\u0131r.<\/p>\n<p>Ger\u00e7\u0259kd\u0259n d\u0259 peyk \u015f\u0259kill\u0259ri g\u00f6st\u0259rir ki, bombardman ba\u015flamazdan \u0259vv\u0259l Fordodak\u0131 yeralt\u0131 n\u00fcv\u0259 obyektin\u0259 aparan tunell\u0259ri doldurmaq \u00fc\u00e7\u00fcn i\u015f g\u00f6r\u00fcl\u00fcr.<\/p>\n<p>Ehtimal olunur ki, bu, h\u0259m hava h\u00fccumlar\u0131ndan, h\u0259m d\u0259 x\u00fcsusi t\u0259yinatl\u0131 q\u00fcvv\u0259l\u0259rin qurudan i\u015f\u011fal\u0131 ehtimal\u0131ndan qorunmaq \u00fc\u00e7\u00fcn edilib.<\/p>\n<p>Ancaq bu t\u0259dbirl\u0259r effektiv olubmu, zondajlar a\u011f\u0131r bombalar\u0131n z\u0259rb\u0259sin\u0259 tab g\u0259tiribmi, indilikd\u0259 bilm\u0259k \u00e7\u0259tindir.<\/p>\n<p>Tunell\u0259rin doldurulmas\u0131n\u0131n bir s\u0259b\u0259binin d\u0259 bombardmandan sonra m\u00fcmk\u00fcn radiasiya s\u0131zmalar\u0131n\u0131 da minimuma endirm\u0259si bar\u0259d\u0259 versiyalar var v\u0259 bu da ciddiy\u0259 al\u0131nas\u0131 arqumentdir.<\/p>\n<p>Haz\u0131rda h\u0259r iki t\u0259r\u0259f q\u0259l\u0259b\u0259 t\u0259nt\u0259n\u0259si i\u00e7ind\u0259dir. Tarixi t\u0259cr\u00fcb\u0259 is\u0259 g\u00f6st\u0259rir ki, \u0259ks\u0259r m\u00fcharib\u0259l\u0259rin n\u0259inki iki qalibi olmur, h\u0259tta \u00e7oxunda h\u0259r iki t\u0259r\u0259f m\u0259\u011flub olur. Bir az, biri \u00e7ox.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<div class=\"news-author text-left\"><a href=\"https:\/\/musavat.com\/author\/xalid-kazimli_38\"><img class=\"img-responsive img-author\" src=\"https:\/\/cdn.musavat.com\/authors\/thumbnails\/7b4a53a5a5343a43be46eaabb8cf36a0.jpg\" \/>Xalid KAZIMLI<\/a><\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u0130ran\u0131n \u0130srail v\u0259 AB\u015e t\u0259r\u0259find\u0259n vurulmas\u0131 ist\u0259r-ist\u0259m\u0259z adam\u0131n yad\u0131na 1991-ci ild\u0259 \u0130raq\u0131n AB\u015e v\u0259 koalisiya ortaqlar\u0131n\u0131n h\u00fccumuna m\u0259ruz qalmas\u0131n\u0131 sal\u0131r. Bu iki hadis\u0259 aras\u0131ndan b\u0259nz\u0259rlikl\u0259r var, amma f\u0259rql\u0259r d\u0259 \u00e7oxdur. H\u0259r ikisi ambisiyal\u0131 \u015e\u0259rq-m\u00fcs\u0259lman \u00f6lk\u0259siydi, aralar\u0131nda 8 illik m\u00fcharib\u0259 d\u0259 olmu\u015fdu. Ax\u0131rda bir q\u0259rin\u0259lik zaman f\u0259rqi il\u0259 eyni superg\u00fccl\u0259rin h\u00fccumuna m\u0259ruz qald\u0131. 1990-91-ci ill\u0259rd\u0259 S\u0259ddam H\u00fcseyn d\u0259 AB\u015e-nin real t\u0259hdidl\u0259rini he\u00e7\u0259 say\u0131rd\u0131 v\u0259 \u0259min idi ki, A\u011f Ev v\u0259 Pentaqon blef edir, he\u00e7 bir h\u00fccum olmayacaq. Amma h\u00fccum yava\u015f-yava\u015f haz\u0131rland\u0131 v\u0259 bir g\u00fcn h\u0259yata ke\u00e7irildi. G\u00fcn\u00fcm\u00fczd\u0259 r\u0259smi Tehran\u0131n da o&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":813014,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[19],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/d1f005030c4ebb92330ec9a3294386e2.jpg",676,404,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/d1f005030c4ebb92330ec9a3294386e2.jpg",676,404,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/d1f005030c4ebb92330ec9a3294386e2.jpg",676,404,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/d1f005030c4ebb92330ec9a3294386e2-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/d1f005030c4ebb92330ec9a3294386e2-611x365.jpg",611,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/d1f005030c4ebb92330ec9a3294386e2.jpg",640,382,false],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/d1f005030c4ebb92330ec9a3294386e2.jpg",676,404,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/d1f005030c4ebb92330ec9a3294386e2.jpg",676,404,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/d1f005030c4ebb92330ec9a3294386e2-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/d1f005030c4ebb92330ec9a3294386e2.jpg",676,404,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=19\" rel=\"category\">G\u00fcnd\u0259m<\/a>","rttpg_excerpt":"\u0130ran\u0131n \u0130srail v\u0259 AB\u015e t\u0259r\u0259find\u0259n vurulmas\u0131 ist\u0259r-ist\u0259m\u0259z adam\u0131n yad\u0131na 1991-ci ild\u0259 \u0130raq\u0131n AB\u015e v\u0259 koalisiya ortaqlar\u0131n\u0131n h\u00fccumuna m\u0259ruz qalmas\u0131n\u0131 sal\u0131r. Bu iki hadis\u0259 aras\u0131ndan b\u0259nz\u0259rlikl\u0259r var, amma f\u0259rql\u0259r d\u0259 \u00e7oxdur. H\u0259r ikisi ambisiyal\u0131 \u015e\u0259rq-m\u00fcs\u0259lman \u00f6lk\u0259siydi, aralar\u0131nda 8 illik m\u00fcharib\u0259 d\u0259 olmu\u015fdu. Ax\u0131rda bir q\u0259rin\u0259lik zaman f\u0259rqi il\u0259 eyni superg\u00fccl\u0259rin h\u00fccumuna m\u0259ruz qald\u0131. 1990-91-ci ill\u0259rd\u0259 S\u0259ddam&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/813013"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=813013"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/813013\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":813015,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/813013\/revisions\/813015"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/813014"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=813013"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=813013"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=813013"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}