{"id":813565,"date":"2025-07-01T10:09:57","date_gmt":"2025-07-01T06:09:57","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=813565"},"modified":"2025-07-01T10:09:57","modified_gmt":"2025-07-01T06:09:57","slug":"konstitusiya-v%c9%99-suverenlik-ili-yeni-realliqlar-strateji-h%c9%99d%c9%99fl%c9%99r","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=813565","title":{"rendered":"\u201cKonstitusiya v\u0259 Suverenlik \u0130li\u201d: Yeni reall\u0131qlar, strateji h\u0259d\u0259fl\u0259r"},"content":{"rendered":"<p>Az\u0259rbaycan q\u0131rx d\u00f6rd g\u00fcnl\u00fck V\u0259t\u0259n m\u00fcharib\u0259sind\u0259 qazand\u0131\u011f\u0131 tarixi Q\u0259l\u0259b\u0259 il\u0259 \u0259razi b\u00fct\u00f6vl\u00fcy\u00fcn\u00fc, 2023-c\u00fc ilin sentyabr\u0131nda q\u0259hr\u0259man ordumuzun h\u0259yata ke\u00e7irdiyi 24 saatl\u0131q lokal antiterror t\u0259dbirl\u0259ri il\u0259 suverenliyini b\u0259rpa etdi. Az\u0259rbaycan Konstitusiyas\u0131n\u0131n h\u00fcquqi q\u00fcvv\u0259si i\u015f\u011fal\u0131n aradan qald\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131 b\u00fct\u00fcn \u0259razil\u0259rd\u0259 b\u0259rq\u0259rar olundu. Prezident \u0130lham \u018fliyevin 2024-c\u00fc il 19 sentyabr tarixli S\u0259r\u0259ncam\u0131 il\u0259 20 sentyabr \u00f6lk\u0259mizd\u0259 D\u00f6vl\u0259t Suverenliyi G\u00fcn\u00fc elan edildi. 30 illik erm\u0259ni i\u015f\u011fal\u0131na son qoyaraq \u0259razi b\u00fct\u00f6vl\u00fcy\u00fcn\u00fc v\u0259 s\u00fcverenliyini b\u0259rpa ed\u0259n Az\u0259rbaycanda 2024-c\u00fc il fevral\u0131n 7-d\u0259 m\u00fcst\u0259qillik tariximizd\u0259 ilk d\u0259f\u0259 b\u00fct\u00fcn \u00f6lk\u0259 \u0259razisind\u0259 prezident, sentyabr\u0131n 1-d\u0259 is\u0259 parlament se\u00e7kil\u0259ri ke\u00e7irildi. Son ill\u0259r s\u00fcr\u0259tli v\u0259 dinamik inki\u015faf yolu ke\u00e7\u0259n, tarixi nailiyy\u0259tl\u0259r \u0259ld\u0259 ed\u0259n Az\u0259rbaycan \u00f6z \u0259razi b\u00fct\u00f6vl\u00fcy\u00fcn\u00fc v\u0259 suverenliyini b\u0259rpa etdikd\u0259n sonra ilk d\u0259f\u0259 b\u00fct\u00fcn \u00f6lk\u0259 \u0259razisind\u0259 ke\u00e7iril\u0259n prezident se\u00e7kil\u0259ri \u00e7ox m\u00fch\u00fcm tarixi m\u0259qamlar\u0131 il\u0259 yadda qald\u0131.<\/p>\n<p>\u00d6lk\u0259mizin ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131n\u0131n m\u00fcdrik v\u0259 uzaqg\u00f6r\u0259n siyas\u0259ti n\u0259tic\u0259sind\u0259 2024-c\u00fc ild\u0259 Qaraba\u011f Z\u0259f\u0259ri siyasi-diplomatik m\u00fcst\u0259vid\u0259 daha da m\u00f6hk\u0259ml\u0259ndirildi, \u0259sas h\u0259d\u0259fl\u0259r\u0259 nail olundu. Az\u0259rbaycan\u0131n h\u0259rbi q\u00fcdr\u0259ti art\u0131r\u0131ld\u0131.\u00a0 Qaraba\u011fda v\u0259 \u015e\u0259rqi Z\u0259ng\u0259zurda b\u0259rpa-quruculuq i\u015fl\u0259ri daha da s\u00fcr\u0259tl\u0259ndirildi. Z\u0259ngilana, F\u00fczuliy\u0259, La\u00e7\u0131na, \u015eu\u015faya v\u0259 Xocal\u0131ya ke\u00e7mi\u015f m\u0259cburi k\u00f6\u00e7k\u00fcnl\u0259rin m\u0259rh\u0259l\u0259li qay\u0131d\u0131\u015f\u0131n\u0131n t\u0259min olunmas\u0131 istiqam\u0259tind\u0259 i\u015fl\u0259r u\u011furla davam etdirildi. K\u0259lb\u0259c\u0259r, C\u0259bray\u0131l, A\u011fdam v\u0259 dig\u0259r rayonlarda insanlar\u0131n do\u011fma yurdlar\u0131na qay\u0131d\u0131\u015f\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 intensiv i\u015fl\u0259r davam etdirildi.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n \u0259razi b\u00fct\u00f6vl\u00fcy\u00fcn\u00fcn v\u0259 suverenliyinin tam b\u0259rpa olundu\u011funu, 2025-ci ild\u0259 Konstitusiyan\u0131n q\u0259bul edilm\u0259sinin 30-cu v\u0259 V\u0259t\u0259n m\u00fcharib\u0259sind\u0259 q\u0259l\u0259b\u0259nin 5-ci ild\u00f6n\u00fcm\u00fcn\u00fc n\u0259z\u0259r\u0259 alaraq Prezident \u0130lham \u018fliyevin m\u00fcvafiq S\u0259r\u0259ncam\u0131 il\u0259 2025-ci il \u00f6lk\u0259mizd\u0259 \u201cKonstitusiya v\u0259 Suverenlik \u0130li\u201d elan edildi. Bu q\u0259rar h\u00fcquqi d\u00f6vl\u0259t\u00e7ilik v\u0259 suverenlik d\u0259y\u0259rl\u0259rinin m\u00f6hk\u0259ml\u0259ndirilm\u0259si bax\u0131m\u0131ndan x\u00fcsusi \u0259h\u0259miyy\u0259t\u0259 malikdir. Suverenlik v\u0259 d\u00f6vl\u0259t\u00e7ilik m\u00fcst\u0259qil d\u00f6vl\u0259tl\u0259rin varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 v\u0259 inki\u015faf\u0131n\u0131 t\u0259min ed\u0259n \u0259sas amill\u0259rdir. Bu anlay\u0131\u015flar t\u0259kc\u0259 d\u00f6vl\u0259tin h\u00fcquqi v\u0259 siyasi \u0259saslar\u0131n\u0131 deyil, h\u0259m d\u0259 xalq\u0131m\u0131z\u0131n milli kimliyini v\u0259 birliyini ifad\u0259 edir. Q\u0131rx d\u00f6rd g\u00fcnl\u00fck V\u0259t\u0259n m\u00fcharib\u0259sind\u0259 \u0259ld\u0259 edil\u0259n tarixi Z\u0259f\u0259r yaln\u0131z h\u0259rbi deyil, h\u0259m d\u0259 h\u00fcquqi v\u0259 siyasi bax\u0131mdan suverenlik d\u0259y\u0259rl\u0259rinin m\u00f6hk\u0259ml\u0259ndirilm\u0259si anlam\u0131na g\u0259lir. Xalq\u0131m\u0131z Prezident, M\u00fcz\u0259ff\u0259r Ali Ba\u015f Komandan \u0130lham \u018fliyevin r\u0259hb\u0259rliyi il\u0259 \u0259z\u0259li torpaqlar\u0131m\u0131z\u0131n i\u015f\u011faldan azad edilm\u0259si, \u0259razi b\u00fct\u00f6vl\u00fcy\u00fcn\u00fcn, d\u00f6vl\u0259t suverenliyinin v\u0259 \u00f6lk\u0259nin b\u00fct\u00fcn \u0259razil\u0259rind\u0259 Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131 Konstitusiyas\u0131n\u0131n h\u00fcquqi q\u00fcvv\u0259sinin tam b\u0259rpas\u0131n\u0131n q\u00fcrurverici t\u0259nt\u0259n\u0259sini ya\u015fay\u0131r. Postm\u00fcharib\u0259 d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 Qaraba\u011f v\u0259 \u015e\u0259rqi Z\u0259ng\u0259zurda yenid\u0259nqurma i\u015fl\u0259ri, m\u0259cburi k\u00f6\u00e7k\u00fcnl\u0259rin do\u011fma torpaqlar\u0131na qaytar\u0131lmas\u0131 v\u0259 iqtisadi inteqrasiya layih\u0259l\u0259ri suveren d\u00f6vl\u0259t anlay\u0131\u015f\u0131n\u0131n real t\u0259c\u0259ss\u00fcm\u00fc olub.<\/p>\n<p>1991-ci il oktyabr\u0131n 18-d\u0259 q\u0259bul edilmi\u015f \u201cAz\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n d\u00f6vl\u0259t m\u00fcst\u0259qilliyi haqq\u0131nda\u201d Konstitusiya Akt\u0131nda yeni Konstitusiyan\u0131n haz\u0131rlanmas\u0131 n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulsa da, 1991-1993-c\u00fc ill\u0259rd\u0259 hakimiyy\u0259tin yar\u0131tmaz f\u0259aliyy\u0259ti c\u0259miyy\u0259t h\u0259yat\u0131n\u0131n b\u00fct\u00fcn sah\u0259l\u0259rind\u0259 k\u0259skin b\u00f6hrana, \u00f6lk\u0259d\u0259 anarxiyan\u0131n yaranmas\u0131na g\u0259tirib \u00e7\u0131xarm\u0131\u015f, d\u00f6vl\u0259t idar\u0259\u00e7iliyi mexanizml\u0259ri formala\u015fd\u0131r\u0131lmam\u0131\u015f, qanun\u00e7ulu\u011fun, v\u0259t\u0259nda\u015flar\u0131n azad, t\u0259hl\u00fck\u0259siz ya\u015famaq h\u00fcququnun t\u0259min edilm\u0259si m\u00fcmk\u00fcn olmam\u0131\u015fd\u0131r.<\/p>\n<p>1993-c\u00fc ild\u0259 xalq\u0131n t\u0259l\u0259bi il\u0259 yenid\u0259n hakimiyy\u0259t\u0259 qay\u0131dan \u00dcmummilli Lider Heyd\u0259r \u018fliyevin b\u00f6y\u00fck xilaskarl\u0131q missiyas\u0131 say\u0259sind\u0259 \u00f6lk\u0259mizd\u0259 c\u0259r\u0259yan ed\u0259n t\u0259hl\u00fck\u0259li prosesl\u0259rin qar\u015f\u0131s\u0131 al\u0131nd\u0131, ictimai-siyasi sabitlik t\u0259min edildi v\u0259 m\u00fcasir d\u00f6vl\u0259t quruculu\u011fu \u00fc\u00e7\u00fcn etibarl\u0131 z\u0259min yarand\u0131. Ulu \u00d6nd\u0259rin bilavasit\u0259 r\u0259hb\u0259rliyi il\u0259 haz\u0131rlanm\u0131\u015f v\u0259 1995-ci il noyabr\u0131n 12-d\u0259 q\u0259bul olunmu\u015f Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n ilk Konstitusiyas\u0131 \u00f6lk\u0259mizd\u0259 geni\u015fmiqyasl\u0131 qanunvericilik v\u0259 institusional islahatlar\u0131n \u0259sas\u0131n\u0131 t\u0259\u015fkil etdi. Bu Konstitusiya d\u00f6vl\u0259timizin m\u00fcst\u0259qilliyinin, suverenliyinin v\u0259 \u0259razi b\u00fct\u00f6vl\u00fcy\u00fcn\u00fcn qorunmas\u0131, h\u00fcquqi, d\u00fcny\u0259vi d\u00f6vl\u0259t quruculu\u011fu, v\u0259t\u0259nda\u015flar\u0131m\u0131z\u0131n layiqli h\u0259yat s\u0259viyy\u0259sinin, d\u00fcnya \u00f6lk\u0259l\u0259ri il\u0259 dostluq v\u0259 \u0259min-amanl\u0131q \u015f\u0259raitind\u0259 \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131n t\u0259min edilm\u0259si kimi ali niyy\u0259tl\u0259rin h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00fch\u00fcm qanunvericilik bazas\u0131 rolunu oynam\u0131\u015fd\u0131r.<\/p>\n<p>B\u00f6y\u00fck q\u00fcrur hisssi il\u0259 dem\u0259k olar ki, bu g\u00fcn Az\u0259rbaycan d\u00f6vl\u0259ti xalq\u0131m\u0131z\u0131n milli maraqlar\u0131n\u0131 r\u0259hb\u0259r tutaraq, yeni reall\u0131qlar \u015f\u0259raitind\u0259 m\u00fcst\u0259qil siyas\u0259tini daha c\u0259sar\u0259tl\u0259, prinsipiall\u0131qla davam etdirir, Konstitusiyan\u0131n t\u0259l\u0259bl\u0259rin\u0259 v\u0259 \u00f6z suveren h\u00fcquqlar\u0131na \u0259saslanaraq, qar\u015f\u0131da duran strateji h\u0259d\u0259fl\u0259r\u0259 do\u011fru inamla ir\u0259lil\u0259yir.<\/p>\n<p><em><strong>Zahid Rza, \u201c\u0130ki sahil\u201d<\/strong><\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Az\u0259rbaycan q\u0131rx d\u00f6rd g\u00fcnl\u00fck V\u0259t\u0259n m\u00fcharib\u0259sind\u0259 qazand\u0131\u011f\u0131 tarixi Q\u0259l\u0259b\u0259 il\u0259 \u0259razi b\u00fct\u00f6vl\u00fcy\u00fcn\u00fc, 2023-c\u00fc ilin sentyabr\u0131nda q\u0259hr\u0259man ordumuzun h\u0259yata ke\u00e7irdiyi 24 saatl\u0131q lokal antiterror t\u0259dbirl\u0259ri il\u0259 suverenliyini b\u0259rpa etdi. Az\u0259rbaycan Konstitusiyas\u0131n\u0131n h\u00fcquqi q\u00fcvv\u0259si i\u015f\u011fal\u0131n aradan qald\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131 b\u00fct\u00fcn \u0259razil\u0259rd\u0259 b\u0259rq\u0259rar olundu. Prezident \u0130lham \u018fliyevin 2024-c\u00fc il 19 sentyabr tarixli S\u0259r\u0259ncam\u0131 il\u0259 20 sentyabr \u00f6lk\u0259mizd\u0259 D\u00f6vl\u0259t Suverenliyi G\u00fcn\u00fc elan edildi. 30 illik erm\u0259ni i\u015f\u011fal\u0131na son qoyaraq \u0259razi b\u00fct\u00f6vl\u00fcy\u00fcn\u00fc v\u0259 s\u00fcverenliyini b\u0259rpa ed\u0259n Az\u0259rbaycanda 2024-c\u00fc il fevral\u0131n 7-d\u0259 m\u00fcst\u0259qillik tariximizd\u0259 ilk d\u0259f\u0259 b\u00fct\u00fcn \u00f6lk\u0259 \u0259razisind\u0259 prezident, sentyabr\u0131n 1-d\u0259 is\u0259 parlament se\u00e7kil\u0259ri ke\u00e7irildi. Son ill\u0259r&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":813567,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[19],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/07\/53b35461173926985982376646310366792.jpg",975,540,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/07\/53b35461173926985982376646310366792.jpg",975,540,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/07\/53b35461173926985982376646310366792.jpg",975,540,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/07\/53b35461173926985982376646310366792-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/07\/53b35461173926985982376646310366792-660x365.jpg",660,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/07\/53b35461173926985982376646310366792-840x465.jpg",640,354,true],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/07\/53b35461173926985982376646310366792.jpg",975,540,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/07\/53b35461173926985982376646310366792.jpg",975,540,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/07\/53b35461173926985982376646310366792-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/07\/53b35461173926985982376646310366792.jpg",975,540,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=19\" rel=\"category\">G\u00fcnd\u0259m<\/a>","rttpg_excerpt":"Az\u0259rbaycan q\u0131rx d\u00f6rd g\u00fcnl\u00fck V\u0259t\u0259n m\u00fcharib\u0259sind\u0259 qazand\u0131\u011f\u0131 tarixi Q\u0259l\u0259b\u0259 il\u0259 \u0259razi b\u00fct\u00f6vl\u00fcy\u00fcn\u00fc, 2023-c\u00fc ilin sentyabr\u0131nda q\u0259hr\u0259man ordumuzun h\u0259yata ke\u00e7irdiyi 24 saatl\u0131q lokal antiterror t\u0259dbirl\u0259ri il\u0259 suverenliyini b\u0259rpa etdi. Az\u0259rbaycan Konstitusiyas\u0131n\u0131n h\u00fcquqi q\u00fcvv\u0259si i\u015f\u011fal\u0131n aradan qald\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131 b\u00fct\u00fcn \u0259razil\u0259rd\u0259 b\u0259rq\u0259rar olundu. Prezident \u0130lham \u018fliyevin 2024-c\u00fc il 19 sentyabr tarixli S\u0259r\u0259ncam\u0131 il\u0259 20 sentyabr \u00f6lk\u0259mizd\u0259 D\u00f6vl\u0259t Suverenliyi G\u00fcn\u00fc&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/813565"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=813565"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/813565\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":813568,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/813565\/revisions\/813568"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/813567"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=813565"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=813565"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=813565"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}