{"id":814841,"date":"2025-07-08T10:49:20","date_gmt":"2025-07-08T06:49:20","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=814841"},"modified":"2025-07-08T10:49:20","modified_gmt":"2025-07-08T06:49:20","slug":"qanun-qohum-evlilikl%c9%99rin%c9%99-yox-deyir-s%c9%99b%c9%99bsiz-deyil","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=814841","title":{"rendered":"Qanun qohum evlilikl\u0259rin\u0259 \u201cyox\u201d deyir: S\u0259b\u0259bsiz deyil!"},"content":{"rendered":"<p><em><strong>Az\u0259rbaycanda g\u0259l\u0259c\u0259k n\u0259sill\u0259rin sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131n\u0131n qorunmas\u0131 v\u0259 anadang\u0259lm\u0259 x\u0259st\u0259likl\u0259rin qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131n al\u0131nmas\u0131 m\u0259qs\u0259dil\u0259 iyulun 1-d\u0259n etibar\u0259n aralar\u0131nda nikah ba\u011flanmas\u0131na yol verilm\u0259y\u0259n qohumlar\u0131n dair\u0259si geni\u015fl\u0259ndirilir. Bu d\u0259yi\u015fiklikl\u0259rin mahiyy\u0259ti v\u0259 t\u0259tbiqi il\u0259 ba\u011fl\u0131 \u201c\u0130ki sahil\u201din suallar\u0131n\u0131 Ail\u0259, Qad\u0131n v\u0259 U\u015faq Probleml\u0259ri \u00fczr\u0259 D\u00f6vl\u0259t Komit\u0259sinin (AQUPDK) \u00a0H\u00fcquqi t\u0259minat \u015f\u00f6b\u0259sinin apar\u0131c\u0131 m\u0259sl\u0259h\u0259t\u00e7isi Leyla Abdinova cavabland\u0131r\u0131r.<\/strong><\/em><\/p>\n<p><strong>-\u201cAil\u0259 M\u0259c\u0259ll\u0259si\u201dn\u0259 edil\u0259n m\u00fch\u00fcm d\u0259yi\u015fiklikl\u0259 ba\u011fl\u0131 oxucular\u0131m\u0131za \u0259trafl\u0131 m\u0259lumat ver\u0259rdiniz&#8230;<\/strong><\/p>\n<p>-Ail\u0259 M\u0259c\u0259ll\u0259sinin 12-ci madd\u0259sin\u0259 edil\u0259n m\u00fch\u00fcm d\u0259yi\u015fiklik n\u0259tic\u0259sind\u0259 nikah\u0131n ba\u011flanmas\u0131na yol verilm\u0259y\u0259n \u015f\u0259xsl\u0259rin dair\u0259si geni\u015fl\u0259ndirilmi\u015f v\u0259 m\u00f6vcud h\u00fcquqi \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259y\u0259 m\u0259hdudiyy\u0259tl\u0259r \u0259lav\u0259 edilmi\u015fdir. \u018fg\u0259r \u0259vv\u0259ll\u0259r yaln\u0131z\u2013 valideyn v\u0259 \u00f6vlad, baba v\u0259 n\u0259v\u0259, bac\u0131 v\u0259 qarda\u015f, habel\u0259 \u00f6vladl\u0131\u011fa g\u00f6t\u00fcrm\u0259 m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rind\u0259 olan \u015f\u0259xsl\u0259r aras\u0131nda nikaha yol verilmirdis\u0259, yeni d\u0259yi\u015fiklik bu siyah\u0131n\u0131 daha da geni\u015fl\u0259ndirir. Qanuna \u0259sas\u0259n, art\u0131q a\u015fa\u011f\u0131dak\u0131 qohumluq m\u00fcnasib\u0259tl\u0259ri \u0259sas\u0131nda da nikah ba\u011flanmas\u0131 qada\u011fan edilir:<\/p>\n<p>Eyni bioloji baba v\u0259 ya n\u0259n\u0259y\u0259 malik olan bac\u0131 v\u0259 ya qarda\u015flar\u0131n \u00f6vladlar\u0131 aras\u0131nda \u2013 Bu d\u0259yi\u015fiklik \u0259mio\u011flu il\u0259 \u0259miq\u0131z\u0131, day\u0131o\u011flu il\u0259 day\u0131q\u0131z\u0131, yaxud xalao\u011flu il\u0259 xalas\u0131q\u0131z\u0131 kimi ikinci d\u0259r\u0259c\u0259li qan qohumlar\u0131n\u0131n nikah\u0131n\u0131 \u0259hat\u0259 edir v\u0259 onlar\u0131n aras\u0131nda nikaha yol verilm\u0259m\u0259si qanunla t\u0259sbit olunur. \u018fmi v\u0259 ya day\u0131 il\u0259 qarda\u015f\u0131n\u0131n v\u0259 ya bac\u0131s\u0131n\u0131n q\u0131z\u0131 aras\u0131nda \u2013 Bu hal \u0259minin v\u0259 ya day\u0131n\u0131n bac\u0131s\u0131 v\u0259 ya qarda\u015f\u0131 q\u0131z\u0131 il\u0259 nikah ba\u011flamas\u0131n\u0131 n\u0259z\u0259rd\u0259 tutur.<\/p>\n<p>Bibi v\u0259 ya xala il\u0259 qarda\u015f\u0131n\u0131n v\u0259 ya bac\u0131s\u0131n\u0131n o\u011flu aras\u0131nda \u2013 Bu d\u0259yi\u015fiklik bibinin v\u0259 ya xalan\u0131n qarda\u015f\u0131 v\u0259 ya bac\u0131s\u0131 o\u011flu il\u0259 nikah ba\u011flamas\u0131n\u0131 \u0259hat\u0259 edir v\u0259 bu c\u00fcr nikahlar\u0131n da h\u00fcquqi bax\u0131mdan yolverilm\u0259z oldu\u011fu m\u00fc\u0259yy\u0259n edilmi\u015fdir.<\/p>\n<p><strong>-Qanun yaln\u0131z bioloji qohumlu\u011fa \u0259saslan\u0131r, yoxsa h\u00fcquqi (m\u0259s\u0259l\u0259n, \u00f6vladl\u0131\u011fa g\u00f6t\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015f \u015f\u0259xsl\u0259r) d\u0259 n\u0259z\u0259r\u0259 al\u0131n\u0131r?<\/strong><\/p>\n<p>-Qanuna \u0259sas\u0259n, qarda\u015flar\u0131n v\u0259 (v\u0259 ya) bac\u0131lar\u0131n yanl\u0131z \u00fcmumi bioloji baba v\u0259 (v\u0259 ya) n\u0259n\u0259si olan u\u015faqlar, o c\u00fcml\u0259d\u0259n bioloji qohumlu\u011fu olan \u0259mi (day\u0131) v\u0259 qarda\u015f (bac\u0131) q\u0131z\u0131, h\u0259m\u00e7inin bibi (xala) v\u0259 qarda\u015f (bac\u0131) o\u011flu aras\u0131nda nikah\u0131n ba\u011flanmas\u0131na yol verilm\u0259m\u0259si q\u0259t edilmi\u015fdir.<\/p>\n<p><strong>-B\u0259s bu d\u0259yi\u015fikliyin t\u0259tbiqin\u0259 n\u0259zar\u0259ti hans\u0131 d\u00f6vl\u0259t orqan\u0131 h\u0259yata ke\u00e7ir\u0259c\u0259k?<\/strong><\/p>\n<p>-Nikaha daxil olmaq ist\u0259y\u0259n \u015f\u0259xsl\u0259r aras\u0131nda qohumluq m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rinin olub-olmamas\u0131 \u018fdliyy\u0259 Nazirliyinin informasiya sistemi vasit\u0259sil\u0259 qeydiyyat \u015f\u00f6b\u0259si, konsulluq idar\u0259si v\u0259 ya icra hakimiyy\u0259ti n\u00fcmay\u0259nd\u0259liyinin v\u0259zif\u0259li \u015f\u0259xsi t\u0259r\u0259find\u0259n yoxlan\u0131lacaqd\u0131r. \u018fg\u0259r bu m\u0259lumatlar\u0131n sistem vasit\u0259sil\u0259 \u0259ld\u0259 edilm\u0259si m\u00fcmk\u00fcn olmazsa, nikaha daxil olmaq ist\u0259y\u0259n \u015f\u0259xsl\u0259r v\u0259 onlar\u0131n valideynl\u0259rinin do\u011fum haqq\u0131nda \u015f\u0259had\u0259tnam\u0259l\u0259rinin sur\u0259ti nikah \u0259riz\u0259sin\u0259 \u0259lav\u0259 edilm\u0259lidir. H\u0259min s\u0259n\u0259dl\u0259rin \u0259ld\u0259 edilm\u0259si m\u00fcmk\u00fcn olmad\u0131qda qohumluq \u0259laq\u0259l\u0259rinin olub-olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131n m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirilm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259lav\u0259 s\u0259n\u0259dl\u0259r t\u0259l\u0259b oluna bil\u0259r.Yoxlama n\u0259tic\u0259sind\u0259 yuxar\u0131da qeyd olunan qohumluq \u0259laq\u0259si m\u00fc\u0259yy\u0259n edil\u0259rs\u0259, qeydiyyat orqan\u0131 t\u0259r\u0259find\u0259n h\u0259min \u015f\u0259xsl\u0259rin nikah\u0131 qeyd\u0259 al\u0131nmayacaqd\u0131r.<\/p>\n<p><strong>-Bu qada\u011fa beyn\u0259lxalq h\u00fcquq v\u0259 ya dig\u0259r \u00f6lk\u0259l\u0259rin qanunvericiliyi il\u0259 n\u0259 d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 uzla\u015f\u0131r?<\/strong><\/p>\n<p>-Bu qada\u011fa yaln\u0131z Az\u0259rbaycanda m\u00f6vcud deyildir. Bir s\u0131ra \u00f6lk\u0259l\u0259rin qanunvericiliyind\u0259 d\u0259 qohum nikahlar\u0131 qada\u011fan edilmi\u015fdir. Bel\u0259 qada\u011falar\u0131n qoyulmas\u0131n\u0131n ba\u015fl\u0131ca s\u0259b\u0259bi \u00f6lk\u0259d\u0259 g\u0259l\u0259c\u0259k n\u0259sill\u0259rin v\u0259 genofondun qorunmas\u0131d\u0131r. Qohum nikahlar\u0131 sa\u011flam ail\u0259l\u0259rin formala\u015fmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn h\u0259r zaman t\u0259hdid olmu\u015fdur. Bel\u0259 nikahlar\u0131n m\u00f6vcudlu\u011fu sa\u011flaml\u0131q imkanlar\u0131 m\u0259hdud olan u\u015faqlar\u0131n d\u00fcnyaya g\u0259lm\u0259sin\u0259, genetik x\u0259st\u0259likl\u0259rin artmas\u0131na, sosial c\u0259h\u0259td\u0259n h\u0259ssas qruplar\u0131n say\u0131n\u0131n \u00e7oxalmas\u0131na birba\u015fa t\u0259sir g\u00f6st\u0259rmi\u015fdir. BMT-nin U\u015faq H\u00fcquqlar\u0131 Konvensiyas\u0131 v\u0259 \u0130nsan H\u00fcquqlar\u0131 \u00fczr\u0259 Avropa Konvensiyas\u0131 ail\u0259 institutunun v\u0259 u\u015faqlar\u0131n m\u00fcdafi\u0259sini \u0259sas g\u00f6t\u00fcr\u0259r\u0259k, d\u00f6vl\u0259tl\u0259r\u0259 g\u0259l\u0259c\u0259k n\u0259sill\u0259rin rifah\u0131n\u0131 qorumaqla ba\u011fl\u0131 \u00f6hd\u0259likl\u0259r m\u00fc\u0259yy\u0259n edir. Genetik riskl\u0259r da\u015f\u0131yan nikahlar\u0131n m\u0259hdudla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 bu \u00f6hd\u0259likl\u0259rin yerin\u0259 yetirilm\u0259si bax\u0131m\u0131ndan h\u00fcquqi v\u0259 etik c\u0259h\u0259td\u0259n \u0259sasland\u0131r\u0131lm\u0131\u015f hesab olunur.<\/p>\n<p><strong>-Yeni qada\u011fan\u0131n t\u0259tbiqi zaman\u0131 k\u0259nd yerl\u0259rind\u0259 rast g\u0259lin\u0259n qohum evlilikl\u0259ri il\u0259 ba\u011fl\u0131 hans\u0131 maarifl\u0259ndirm\u0259 t\u0259dbirl\u0259ri planla\u015fd\u0131r\u0131l\u0131b?<\/strong><\/p>\n<p>-Ail\u0259, Qad\u0131n v\u0259 U\u015faq Probleml\u0259ri \u00fczr\u0259 D\u00f6vl\u0259t Komit\u0259si g\u0259ncl\u0259rin erk\u0259n nikah\u0131n v\u0259 qohumlar aras\u0131nda nikah\u0131n m\u0259nfi n\u0259tic\u0259l\u0259rin\u0259 dair m\u0259lumatl\u0131l\u0131q s\u0259viyy\u0259sini art\u0131ran t\u0259dbirl\u0259r ke\u00e7irir, maarifl\u0259ndirici v\u0259saitl\u0259r, sosial reklamlar haz\u0131rlay\u0131r v\u0259 onlar\u0131n d\u00f6vl\u0259t orqanlar\u0131 (qurumlar\u0131), yerli \u00f6z\u00fcn\u00fcidar\u0259etm\u0259 orqanlar\u0131, qeyri-d\u00f6vl\u0259t t\u0259\u015fkilatlar\u0131 v\u0259 g\u0259ncl\u0259r aras\u0131nda yay\u0131lmas\u0131n\u0131 t\u0259\u015fkil edir, tabeliyind\u0259ki u\u015faq v\u0259 ail\u0259l\u0259r\u0259 d\u0259st\u0259k m\u0259rk\u0259zl\u0259rinin vasit\u0259sil\u0259 \u0259hali aras\u0131nda maarifl\u0259ndirm\u0259 i\u015fini t\u0259\u015fkil edir, erk\u0259n nikah\u0131n v\u0259 qohumlar aras\u0131nda nikah\u0131n m\u0259nfi n\u0259tic\u0259l\u0259rin\u0259 dair t\u0259dqiqatlar apar\u0131r, onlar\u0131n n\u0259tic\u0259l\u0259ri il\u0259 ictimaiyy\u0259ti tan\u0131\u015f edir. Eyni zamanda, \u00a0G\u0259ncl\u0259r v\u0259 \u0130dman, \u00a0 S\u0259hiyy\u0259 Elm v\u0259 T\u0259hsil\u00a0Nazirlikl\u0259ri, G\u0259ncl\u0259r Fondu, , Tibbi \u018frazi B\u00f6lm\u0259l\u0259rini \u0130dar\u0259etm\u0259 Birliyi\u00a0(T\u018fB\u0130B) v\u0259 \u0130cbari Tibbi S\u0131\u011forta \u00fczr\u0259 D\u00f6vl\u0259t Agentliyi, Yerli icra hakimiyy\u0259ti orqanlar\u0131\u00a0g\u0259ncl\u0259r aras\u0131nda erk\u0259n nikahdan v\u0259 qohumlar aras\u0131nda nikahdan olan u\u015faqlar\u0131n sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131na m\u0259nfi t\u0259sirin\u0259 dair maarifl\u0259ndirm\u0259 i\u015fi apar\u0131rlar. Sadalanan d\u00f6vl\u0259t orqanlar\u0131 g\u0259ncl\u0259r aras\u0131nda maarifl\u0259ndirm\u0259 sah\u0259sind\u0259 h\u0259yata ke\u00e7iril\u0259n t\u0259dbirl\u0259r bar\u0259d\u0259 m\u0259lumatlar\u0131 h\u0259r ilin 20 dekabr tarixin\u0259d\u0259k Ail\u0259, Qad\u0131n v\u0259 U\u015faq Probleml\u0259ri \u00fczr\u0259 D\u00f6vl\u0259t Komit\u0259sin\u0259 t\u0259qdim edib, \u00f6zl\u0259rinin r\u0259smi internet saytlar\u0131nda yerl\u0259\u015fdirm\u0259lidirl\u0259r. D\u00f6vl\u0259t Komit\u0259si orqanlardan daxil olan m\u0259lumatlar\u0131 \u00fcmumil\u0259\u015fdirir v\u0259 h\u0259r n\u00f6vb\u0259ti il yanvar\u0131n sonunad\u0259k \u00f6z\u00fcn\u00fcn r\u0259smi internet sayt\u0131nda d\u0259rc edir v\u0259 bu bar\u0259d\u0259 Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Nazirl\u0259r Kabinetin\u0259 m\u0259lumat verir.<\/p>\n<p><strong>-Qanunun pozulmas\u0131 hal\u0131nda n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulan h\u00fcquqi m\u0259suliyy\u0259t n\u0259d\u0259n ibar\u0259tdir? (inzibati, cinay\u0259t, nikah\u0131n l\u0259\u011fvi v\u0259 s.)<\/strong><\/p>\n<p>-Qeyd olunan qanun pozuntusu, y\u0259ni, qanunla qada\u011fan edilmi\u015f qohumluq m\u00fcnasib\u0259tl\u0259ri \u0259sas\u0131nda nikah ba\u011flama c\u0259hdi birba\u015fa inzibati v\u0259 ya cinay\u0259t m\u0259suliyy\u0259ti do\u011furmur. Lakin bu c\u00fcr evlilikl\u0259r qanunvericilik bax\u0131m\u0131ndan h\u00fcquqi n\u0259tic\u0259l\u0259r do\u011furmur v\u0259 d\u00f6vl\u0259t qeydiyyat\u0131na al\u0131nmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn deyil. Ba\u015fqa s\u00f6zl\u0259 des\u0259k, bel\u0259 evlilikl\u0259r h\u00fcquqi q\u00fcvv\u0259y\u0259 malik olmayan evlilik say\u0131l\u0131r. Bu is\u0259 g\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 ciddi h\u00fcquqi f\u0259sadlara s\u0259b\u0259b ola bil\u0259r. Nikah\u0131n r\u0259smi qeydiyyata al\u0131nmamas\u0131 s\u0259b\u0259bi il\u0259 ail\u0259 h\u00fcququ subyektl\u0259rinin (\u0259rin v\u0259 arvad\u0131n) h\u00fcquq v\u0259 v\u0259zif\u0259l\u0259ri yaranm\u0131r. Miras h\u00fcququ, aliment, birg\u0259 m\u00fclkiyy\u0259tin b\u00f6l\u00fcnm\u0259si, vergi v\u0259 sosial t\u0259minatlar kimi h\u00fcquqi m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rd\u0259 t\u0259r\u0259fl\u0259r d\u00f6vl\u0259t m\u00fcdafi\u0259sind\u0259n m\u0259hrum olurlar. Bel\u0259 evlilikd\u0259n do\u011fulmu\u015f u\u015faqlar\u0131n h\u00fcquqi statusunun m\u00fc\u0259yy\u0259n edilm\u0259si (atal\u0131\u011f\u0131n tan\u0131nmas\u0131 v\u0259 s.) \u00e7\u0259tinlik yarada bil\u0259r.\u00a0 Qanunsuz nikah c\u0259hdi m\u00fc\u0259yy\u0259n edil\u0259rs\u0259, nikah akt\u0131 m\u00fcvafiq icra hakimiyy\u0259ti orqan\u0131 t\u0259r\u0259find\u0259n qeyd\u0259 al\u0131nm\u0131r v\u0259 Ail\u0259 M\u0259c\u0259ll\u0259sinin 25-ci madd\u0259sin\u0259 \u0259sas\u0259n m\u0259hk\u0259m\u0259 qaydas\u0131nda etibars\u0131z say\u0131l\u0131r. Bel\u0259likl\u0259, qanunvericilikd\u0259 birba\u015fa sanksiya, y\u0259ni, inzibati v\u0259 ya cinay\u0259t m\u0259suliyy\u0259ti n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulmasa da, nikah\u0131n d\u00f6vl\u0259t qeydiyyat\u0131ndan ke\u00e7m\u0259m\u0259si \u015f\u0259xs v\u0259 ya ail\u0259 \u00fczvl\u0259ri \u00fc\u00e7\u00fcn h\u00fcquqi n\u0259tic\u0259l\u0259r\u0259 v\u0259 m\u00fcdafi\u0259sizlik v\u0259ziyy\u0259tin\u0259 s\u0259b\u0259b ola bil\u0259r.<\/p>\n<p><strong>-\u018fhalinin genetik sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131n\u0131n qorunmas\u0131 bax\u0131m\u0131ndan bu d\u0259yi\u015fiklik hans\u0131 elmi \u0259saslara s\u00f6yk\u0259nir?<\/strong><\/p>\n<p>-Qohum nikahlar\u0131n\u0131n m\u0259hdudla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 v\u0259 ya qada\u011fan edilm\u0259si bir s\u0131ra elmi t\u0259dqiqatlara, tibbi statistikaya v\u0259 beyn\u0259lxalq t\u0259cr\u00fcb\u0259y\u0259 \u0259saslan\u0131r. Elmi ara\u015fd\u0131rmalar s\u00fcbut edir ki, qan qohumlar\u0131 aras\u0131nda ba\u011flanan nikahlar n\u0259tic\u0259sind\u0259 do\u011fulan u\u015faqlarda genetik x\u0259st\u0259likl\u0259rin yaranma riski \u0259h\u0259miyy\u0259tli d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 y\u00fcks\u0259lir. Bu risk \u0259sas\u0259n autosom-resessiv yolla ke\u00e7\u0259n irsi x\u0259st\u0259likl\u0259rl\u0259 ba\u011fl\u0131d\u0131r. Bel\u0259 ki, h\u0259r iki valideynd\u0259 eyni genetik mutasiya da\u015f\u0131y\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131 olduqda, do\u011fulan u\u015faqlarda h\u0259min mutasiyan\u0131n klinik t\u0259zah\u00fcr etm\u0259 ehtimal\u0131 art\u0131r. Ara\u015fd\u0131rmalara \u0259sas\u0259n, qohum olmayan \u015f\u0259xsl\u0259rin nikah\u0131ndan do\u011fulan u\u015faqlarda irsi x\u0259st\u0259likl\u0259rin yaranma ehtimal\u0131 t\u0259xmin\u0259n 2-3% t\u0259\u015fkil etdiyi halda, birinci v\u0259 ikinci d\u0259r\u0259c\u0259li qan qohumlar\u0131 aras\u0131nda ba\u011flanan nikahlarda bu g\u00f6st\u0259rici 8-12%-\u0259 q\u0259d\u0259r y\u00fcks\u0259lir. Y\u0259ni, bu ehtimal 3-5 d\u0259f\u0259 art\u0131q olur. Bu da o dem\u0259kdir ki, qohum nikahlar\u0131ndan do\u011fulan u\u015faqlarda irsi metabolik pozuntular, anadang\u0259lm\u0259 inki\u015faf q\u00fcsurlar\u0131, e\u015fitm\u0259 v\u0259 g\u00f6rm\u0259 \u00e7at\u0131\u015fmazl\u0131qlar\u0131, sinir sistemi x\u0259st\u0259likl\u0259ri, \u0259qli v\u0259 fiziki inki\u015faf l\u0259ngim\u0259l\u0259ri kimi bir s\u0131ra a\u011f\u0131r patologiyalar m\u00fc\u015fahid\u0259 oluna bil\u0259r.<\/p>\n<p><strong>-Qohum evlilikl\u0259rinin qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131n al\u0131nmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn bundan sonra daha hans\u0131 h\u00fcquqi v\u0259 sosial add\u0131mlar planla\u015fd\u0131r\u0131l\u0131r?<\/strong><\/p>\n<p>-Qanunun q\u00fcvv\u0259y\u0259 minm\u0259sin\u0259 baxmayaraq, \u0259halinin, x\u00fcsusil\u0259 d\u0259 ail\u0259 qurma\u011fa haz\u0131rla\u015fan c\u00fctl\u00fckl\u0259rin qohum evliliyinin t\u0259sirl\u0259ri\/f\u0259sadlar\u0131 haqq\u0131nda m\u00fct\u0259madi olaraq m\u0259lumatland\u0131r\u0131lmas\u0131na yen\u0259 d\u0259 ehtiyac vard\u0131r. Qada\u011fa il\u0259 yana\u015f\u0131, v\u0259t\u0259nda\u015flar\u0131n bel\u0259 hallar\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131n al\u0131nmas\u0131nda yax\u0131ndan i\u015ftirak etm\u0259si f\u0259all\u0131q g\u00f6st\u0259rm\u0259si d\u0259 c\u0259miyy\u0259td\u0259 qohum evlilikl\u0259ri il\u0259 ba\u011fl\u0131 d\u00fczg\u00fcn fikrin, m\u00fcnasib\u0259tin formala\u015fmas\u0131na \u00f6z t\u00f6hf\u0259sini ver\u0259c\u0259kdir. Bu qada\u011fa sa\u011flam g\u0259l\u0259c\u0259yin, sa\u011flam ail\u0259l\u0259rin qurulmas\u0131nda \u0259h\u0259miyy\u0259tli rol oynayacaqd\u0131r. Maarifl\u0259ndirm\u0259 v\u0259 m\u0259lumatland\u0131rma t\u0259dbirl\u0259ri sistemli \u015f\u0259kild\u0259 apar\u0131lacaq v\u0259 ixtisasla\u015fm\u0131\u015f m\u00fct\u0259x\u0259ssisl\u0259rin i\u015ftirak\u0131 il\u0259 h\u0259yata ke\u00e7iril\u0259c\u0259kdir.<\/p>\n<p><strong>-Bu d\u0259yi\u015fiklik nikah ya\u015f\u0131na \u00e7atmam\u0131\u015f \u015f\u0259xsl\u0259rin m\u00fcdafi\u0259sin\u0259 v\u0259 onlar\u0131n h\u00fcquqlar\u0131n\u0131n qorunmas\u0131na hans\u0131 \u0259lav\u0259 imkanlar yarad\u0131r?<\/strong><\/p>\n<p>M\u00fct\u0259x\u0259ssisl\u0259r bir \u00e7ox hallarda erk\u0259n evlilik v\u0259 qohum evliliyi faktlar\u0131n\u0131 birlikd\u0259 qeyd edirl\u0259r. Sevindirici hald\u0131r ki,1 iyul tarixind\u0259n etibar\u0259n, art\u0131q Ail\u0259 M\u0259c\u0259ll\u0259sind\u0259 m\u00fcst\u0259sna hallarda nikah ya\u015f\u0131n\u0131n 1 ya\u015f azald\u0131lmas\u0131n\u0131 n\u0259z\u0259rd\u0259 tutan 10.2-ci madd\u0259 d\u0259 q\u00fcvv\u0259d\u0259n d\u00fc\u015f\u00fcr v\u0259 bundan sonra qanunvericiliy\u0259 \u0259sas\u0259n he\u00e7 bir sui-istifad\u0259 hal\u0131na yol verilm\u0259y\u0259c\u0259kdir. Qanunda erk\u0259n evlilk dedikd\u0259 yetkinlik ya\u015f\u0131na \u00e7atmayan \u015f\u0259xsl\u0259 nikah ba\u011flamadan ail\u0259 qurmaq m\u0259qs\u0259dil\u0259 yarad\u0131lan ittifaq n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulur.\u00a0 Cinay\u0259t M\u0259c\u0259ll\u0259sinin 176-1-ci madd\u0259sinin ad\u0131n\u0131n d\u0259yi\u015fdirilm\u0259si, y\u0259ni \u201cQad\u0131n\u0131 nikaha daxil olma\u011fa m\u0259cbur etm\u0259\u201d deyil, \u201cNikaha v\u0259 ya erk\u0259n evliliy\u0259 daxil olma\u011fa m\u0259cbur etm\u0259\u201d kimi m\u00fc\u0259yy\u0259n edilm\u0259si cinay\u0259td\u0259n z\u0259r\u0259r \u00e7\u0259kmi\u015f \u015f\u0259xsl\u0259rin dair\u0259sini geni\u015fl\u0259ndirir. \u00a0M\u0259c\u0259ll\u0259y\u0259 \u0259lav\u0259 edil\u0259n 176-2-ci madd\u0259 on alt\u0131 ya\u015f\u0131na \u00e7atmayan \u015f\u0259xsin erk\u0259n evliliyinin t\u0259\u015fkilin\u0259 g\u00f6r\u0259 valideynl\u0259r v\u0259 ya yetkinlik ya\u015f\u0131na \u00e7atmayanlar\u0131 t\u0259rbiy\u0259 etm\u0259k v\u0259zif\u0259si da\u015f\u0131yan \u015f\u0259xsl\u0259r v\u0259 ya erk\u0259n evliliy\u0259 daxil olan yetkinlik ya\u015f\u0131na \u00e7atm\u0131\u015f \u015f\u0259xs \u00fc\u00e7\u00fcn m\u0259suliyy\u0259t m\u00fc\u0259yy\u0259n edir. Bu madd\u0259d\u0259 n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulmu\u015f cinay\u0259t\u0259 g\u00f6r\u0259 m\u0259suliyy\u0259t erk\u0259n evliliy\u0259 daxil olan yetkinlik ya\u015f\u0131na \u00e7atm\u0131\u015f \u015f\u0259xs\u0259 m\u00fcnasib\u0259td\u0259 h\u0259min \u015f\u0259xsl\u0259 z\u0259r\u0259r\u00e7\u0259kmi\u015f \u015f\u0259xsin ya\u015f f\u0259rqi be\u015f ild\u0259n \u00e7ox olduqda yaran\u0131r. Yetkinlik ya\u015f\u0131na \u00e7atmayanlar bar\u0259sind\u0259 ke\u00e7iril\u0259n el\u00e7ilik, ni\u015fan m\u0259rasiml\u0259rinin qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131n al\u0131nmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn s\u00f6z\u00fcged\u0259n qanunla \u0130nzibati X\u0259talar M\u0259c\u0259ll\u0259sin\u0259 \u0259lav\u0259l\u0259r edilmi\u015fdir. Bu \u0259lav\u0259l\u0259r\u0259 \u0259sas\u0259n, 16 ya\u015f\u0131na \u00e7atmam\u0131\u015f \u015f\u0259xsin erk\u0259n nikah\u0131n\u0131n t\u0259\u015fkili, bu ya\u015fda olan \u015f\u0259xs\u0259 dair evlilik s\u00f6vd\u0259l\u0259\u015fm\u0259sin\u0259 daxil olunmas\u0131, erk\u0259n nikahla ba\u011fl\u0131 m\u0259rasiml\u0259rin ke\u00e7irilm\u0259si v\u0259 dini k\u0259binin k\u0259silm\u0259si inzibati m\u0259suliyy\u0259t yaradan hallar kimi m\u00fc\u0259yy\u0259n edilmi\u015fdir. Bu \u0259m\u0259ll\u0259r\u0259 g\u00f6r\u0259 daha geni\u015f subyektl\u0259r dair\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn inzibati m\u0259suliyy\u0259t n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulmu\u015fdur. H\u0259m\u00e7inin ictimai ia\u015f\u0259 obyektl\u0259rini idar\u0259 ed\u0259n \u015f\u0259xsl\u0259r t\u0259r\u0259find\u0259n erk\u0259n evlilikl\u0259 ba\u011fl\u0131 m\u0259rasiml\u0259rin (ni\u015fan, toy v\u0259 dig\u0259r m\u0259rasiml\u0259r) ke\u00e7irilm\u0259sin\u0259 v\u0259 yetkinlik ya\u015f\u0131na \u00e7atmayan \u015f\u0259xsl\u0259r bar\u0259sind\u0259 dini k\u0259bink\u0259sm\u0259y\u0259 g\u00f6r\u0259 inzibati t\u0259nbeh n\u0259z\u0259rd\u0259 tutun 189-2 v\u0259 189-3-c\u00fc madd\u0259l\u0259rin m\u0259c\u0259ll\u0259y\u0259 \u0259lav\u0259 edilm\u0259si erk\u0259n evlilikl\u0259 m\u00fcbariz\u0259d\u0259 m\u00fch\u00fcm add\u0131mlardand\u0131r. \u00dcmumiyy\u0259tl\u0259, son ill\u0259r erk\u0259n evlilik, erk\u0259n nikah hallar\u0131n\u0131n say\u0131nda da azalmalar m\u00fc\u015fahid\u0259 olunur. T\u0259bii ki, g\u00f6st\u0259ricil\u0259rin azalmas\u0131 h\u0259l\u0259 i\u015fin bitm\u0259si dem\u0259k deyildir. M\u0259lumatland\u0131rma v\u0259 maarifl\u0259ndirm\u0259 davam ed\u0259c\u0259kdir, qanunla m\u00fc\u0259yy\u0259n edil\u0259n h\u0259r bir hala ciddi n\u0259zar\u0259t olacaqd\u0131r.<\/p>\n<p><strong>-M\u00fcsahib\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcn t\u0259\u015f\u0259kk\u00fcr edirik.<\/strong><\/p>\n<p><em><strong>Yaqut A\u011fa\u015fahq\u0131z\u0131, \u201c\u0130ki sahil\u201d<\/strong><\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Az\u0259rbaycanda g\u0259l\u0259c\u0259k n\u0259sill\u0259rin sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131n\u0131n qorunmas\u0131 v\u0259 anadang\u0259lm\u0259 x\u0259st\u0259likl\u0259rin qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131n al\u0131nmas\u0131 m\u0259qs\u0259dil\u0259 iyulun 1-d\u0259n etibar\u0259n aralar\u0131nda nikah ba\u011flanmas\u0131na yol verilm\u0259y\u0259n qohumlar\u0131n dair\u0259si geni\u015fl\u0259ndirilir. Bu d\u0259yi\u015fiklikl\u0259rin mahiyy\u0259ti v\u0259 t\u0259tbiqi il\u0259 ba\u011fl\u0131 \u201c\u0130ki sahil\u201din suallar\u0131n\u0131 Ail\u0259, Qad\u0131n v\u0259 U\u015faq Probleml\u0259ri \u00fczr\u0259 D\u00f6vl\u0259t Komit\u0259sinin (AQUPDK) \u00a0H\u00fcquqi t\u0259minat \u015f\u00f6b\u0259sinin apar\u0131c\u0131 m\u0259sl\u0259h\u0259t\u00e7isi Leyla Abdinova cavabland\u0131r\u0131r. -\u201cAil\u0259 M\u0259c\u0259ll\u0259si\u201dn\u0259 edil\u0259n m\u00fch\u00fcm d\u0259yi\u015fiklikl\u0259 ba\u011fl\u0131 oxucular\u0131m\u0131za \u0259trafl\u0131 m\u0259lumat ver\u0259rdiniz&#8230; -Ail\u0259 M\u0259c\u0259ll\u0259sinin 12-ci madd\u0259sin\u0259 edil\u0259n m\u00fch\u00fcm d\u0259yi\u015fiklik n\u0259tic\u0259sind\u0259 nikah\u0131n ba\u011flanmas\u0131na yol verilm\u0259y\u0259n \u015f\u0259xsl\u0259rin dair\u0259si geni\u015fl\u0259ndirilmi\u015f v\u0259 m\u00f6vcud h\u00fcquqi \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259y\u0259 m\u0259hdudiyy\u0259tl\u0259r \u0259lav\u0259 edilmi\u015fdir. \u018fg\u0259r \u0259vv\u0259ll\u0259r yaln\u0131z\u2013 valideyn v\u0259 \u00f6vlad, baba v\u0259 n\u0259v\u0259,&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":814842,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[1],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/07\/3ffebb08175189797468898670210377074.jpg",975,540,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/07\/3ffebb08175189797468898670210377074.jpg",975,540,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/07\/3ffebb08175189797468898670210377074.jpg",975,540,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/07\/3ffebb08175189797468898670210377074-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/07\/3ffebb08175189797468898670210377074-660x365.jpg",660,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/07\/3ffebb08175189797468898670210377074-840x465.jpg",640,354,true],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/07\/3ffebb08175189797468898670210377074.jpg",975,540,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/07\/3ffebb08175189797468898670210377074.jpg",975,540,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/07\/3ffebb08175189797468898670210377074-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/07\/3ffebb08175189797468898670210377074.jpg",975,540,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=1\" rel=\"category\">C\u0259miyy\u0259t<\/a>","rttpg_excerpt":"Az\u0259rbaycanda g\u0259l\u0259c\u0259k n\u0259sill\u0259rin sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131n\u0131n qorunmas\u0131 v\u0259 anadang\u0259lm\u0259 x\u0259st\u0259likl\u0259rin qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131n al\u0131nmas\u0131 m\u0259qs\u0259dil\u0259 iyulun 1-d\u0259n etibar\u0259n aralar\u0131nda nikah ba\u011flanmas\u0131na yol verilm\u0259y\u0259n qohumlar\u0131n dair\u0259si geni\u015fl\u0259ndirilir. Bu d\u0259yi\u015fiklikl\u0259rin mahiyy\u0259ti v\u0259 t\u0259tbiqi il\u0259 ba\u011fl\u0131 \u201c\u0130ki sahil\u201din suallar\u0131n\u0131 Ail\u0259, Qad\u0131n v\u0259 U\u015faq Probleml\u0259ri \u00fczr\u0259 D\u00f6vl\u0259t Komit\u0259sinin (AQUPDK) \u00a0H\u00fcquqi t\u0259minat \u015f\u00f6b\u0259sinin apar\u0131c\u0131 m\u0259sl\u0259h\u0259t\u00e7isi Leyla Abdinova cavabland\u0131r\u0131r. -\u201cAil\u0259 M\u0259c\u0259ll\u0259si\u201dn\u0259 edil\u0259n m\u00fch\u00fcm d\u0259yi\u015fiklikl\u0259 ba\u011fl\u0131&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/814841"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=814841"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/814841\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":814843,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/814841\/revisions\/814843"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/814842"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=814841"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=814841"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=814841"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}