{"id":816000,"date":"2025-07-15T00:05:22","date_gmt":"2025-07-14T20:05:22","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=816000"},"modified":"2025-07-15T00:05:22","modified_gmt":"2025-07-14T20:05:22","slug":"sosial-mu%c9%99ssis%c9%99l%c9%99rd%c9%99-qidalanma-saglamligin-v%c9%99-psixoloji-rifahin-ayrilmaz-t%c9%99rkib-hiss%c9%99si","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=816000","title":{"rendered":"Sosial m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259rd\u0259 qidalanma: Sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131n v\u0259 psixoloji rifah\u0131n ayr\u0131lmaz t\u0259rkib hiss\u0259si"},"content":{"rendered":"<p><em><strong>M\u0259kt\u0259bl\u0259r, u\u015faq ba\u011f\u00e7alar\u0131, x\u0259st\u0259xanalar, qocalar evl\u0259ri, istirah\u0259t v\u0259 reabilitasiya m\u0259rk\u0259zl\u0259ri kimi sosial m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259rd\u0259 qidalanman\u0131n t\u0259\u015fkili t\u0259kc\u0259 fizioloji ehtiyaclar\u0131n qar\u015f\u0131lanmas\u0131 il\u0259 yekunla\u015fm\u0131r. Burada t\u0259qdim olunan yem\u0259kl\u0259rin keyfiyy\u0259ti, menyunun d\u00fczg\u00fcn planlanmas\u0131, sanitar-gigiyenik \u015f\u0259rait v\u0259 h\u0259tta yem\u0259k m\u00fchitind\u0259ki qoxular insanlar\u0131n sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131na v\u0259 psixoloji v\u0259ziyy\u0259tin\u0259 birba\u015fa t\u0259sir edir. Bu bax\u0131mdan, sosial m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259rd\u0259 qidalanma m\u0259s\u0259l\u0259sin\u0259 kompleks v\u0259 pe\u015f\u0259kar yana\u015fma z\u0259ruri hesab olunur.<\/strong><\/em><\/p>\n<p>Qida T\u0259hl\u00fck\u0259sizliyi v\u0259 sa\u011flam qidalanma \u00fczr\u0259 m\u00fct\u0259x\u0259ssisl\u0259r, psixoloqlar hesab edirl\u0259r ki, h\u0259r ya\u015f qrupunun v\u0259 sa\u011flaml\u0131q durumunun \u00f6z\u00fcn\u0259m\u0259xsus qida t\u0259l\u0259bat\u0131 m\u00f6vcuddur. Bu s\u0259b\u0259bd\u0259n d\u0259 menyular\u0131n t\u0259rtibind\u0259 balans, f\u0259rdilik v\u0259 keyfiyy\u0259t prinsipl\u0259ri \u0259sas g\u00f6t\u00fcr\u00fclm\u0259li, eyni zamanda, yem\u0259k m\u00fchiti insanlarda xo\u015f t\u0259\u0259ss\u00fcrat yaratmal\u0131d\u0131r. M\u00fct\u0259x\u0259ssisl\u0259rin fikrinc\u0259, d\u00fczg\u00fcn qidalanma sad\u0259c\u0259 fiziki sa\u011flaml\u0131q deyil, h\u0259m d\u0259 emosional tarazl\u0131q v\u0259 sosial rifah \u00fc\u00e7\u00fcn vacib amildir.<\/p>\n<p><img src=\"https:\/\/ikisahil.az\/upload\/\/2025\/07\/14\/\/-07b2ee9f175250052764245593610691974.jpg\" alt=\"\" \/><\/p>\n<p>Qida t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyi H\u0259r\u0259kat\u0131n\u0131n r\u0259hb\u0259ri, sa\u011flam qidalanma m\u00fct\u0259x\u0259ssisi\u00a0<strong>M\u0259hs\u0259ti H\u00fcseynova<\/strong>\u00a0m\u00f6vzu il\u0259 ba\u011fl\u0131\u00a0<strong>\u201c\u0130ki sahil\u201d<\/strong>\u0259 a\u00e7\u0131qlamas\u0131nda bildirdi ki, sosial m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259rd\u0259 \u2014 x\u0259st\u0259xanalarda, ba\u011f\u00e7alarda, m\u0259kt\u0259bl\u0259rd\u0259, qocalar evl\u0259rind\u0259 v\u0259 dig\u0259r bu kimi yerl\u0259rd\u0259 qidalanman\u0131n t\u0259\u015fkili yaln\u0131z fizioloji deyil, h\u0259m d\u0259 psixoloji v\u0259 sa\u011flaml\u0131q bax\u0131m\u0131ndan son d\u0259r\u0259c\u0259 m\u00fch\u00fcm \u0259h\u0259miyy\u0259t k\u0259sb edir. Bu bax\u0131mdan, bir ne\u00e7\u0259 \u0259sas m\u0259qam m\u00fctl\u0259q \u015f\u0259kild\u0259 n\u0259z\u0259r\u0259 al\u0131nmal\u0131d\u0131r: \u201c\u0130lk n\u00f6vb\u0259d\u0259, qidalanma rejimi v\u0259 qida planlamas\u0131 ya\u015fa, cins\u0259, fiziki aktivliy\u0259, sa\u011flaml\u0131q v\u0259ziyy\u0259tin\u0259, m\u00f6vs\u00fcm\u0259 v\u0259 h\u0259tta f\u0259rdi metabolik x\u00fcsusiyy\u0259tl\u0259r\u0259 uy\u011fun qurulmal\u0131d\u0131r. Qida porsiyalar\u0131 balansl\u0131 \u015f\u0259kild\u0259 t\u0259nziml\u0259nm\u0259li, g\u00fcn \u0259rzind\u0259 insan\u0131n vitamin-mineral ehtiyac\u0131n\u0131 \u00f6d\u0259y\u0259c\u0259k makro v\u0259 mikroelementl\u0259rl\u0259 z\u0259ngin qidalar menyuda yer almal\u0131d\u0131r. Eyni zamanda, qidalar\u0131n t\u0259rkibi keyfiyy\u0259tli olsa bel\u0259, menyuda monotonluq olmamal\u0131d\u0131r. \u00c7e\u015fid bollu\u011fu h\u0259m b\u0259d\u0259n, h\u0259m d\u0259 zehni sa\u011flaml\u0131q \u00fc\u00e7\u00fcn vacibdir. \u00c7\u00fcnki uzun m\u00fcdd\u0259t eyni n\u00f6v yem\u0259kl\u0259rl\u0259 qidalanma n\u0259tic\u0259sind\u0259 b\u0259zi qida madd\u0259l\u0259rinin \u00e7at\u0131\u015fmazl\u0131\u011f\u0131 yarana v\u0259 bu da m\u00fcxt\u0259lif sa\u011flaml\u0131q probleml\u0259rin\u0259 s\u0259b\u0259b ola bil\u0259r. X\u00fcsusil\u0259 u\u015faqlar \u00fc\u00e7\u00fcn n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulan t\u0259hsil m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259rind\u0259, qida normalar\u0131 ya\u015f, cins v\u0259 fiziki aktivlik s\u0259viyy\u0259sin\u0259 uy\u011fun \u015f\u0259kild\u0259 t\u0259rtib olunmal\u0131d\u0131r. U\u015faqlar\u0131n menyusunda faydal\u0131 karbohidratlar, laz\u0131mi miqdarda z\u00fclal, A, D, C v\u0259 B qrupu vitaminl\u0259ri, d\u0259mir v\u0259 dig\u0259r minerallarla z\u0259ngin qidalar yer almal\u0131d\u0131r. Bu, u\u015fa\u011f\u0131n h\u0259m fiziki inki\u015faf\u0131na, h\u0259m d\u0259 immun sisteminin m\u00f6hk\u0259ml\u0259nm\u0259sin\u0259 xidm\u0259t edir. Z\u0259r\u0259rli madd\u0259l\u0259rd\u0259n uzaq durmaq \u0259sas \u015f\u0259rtdir. R\u0259f \u00f6mr\u00fc uzun olan, kimy\u0259vi qatq\u0131larla z\u0259ngin, trans ya\u011flar v\u0259 doymu\u015f ya\u011flar ehtiva ed\u0259n m\u0259hsullardan istifad\u0259 edilm\u0259m\u0259lidir. Bunlar\u0131n \u0259v\u0259zin\u0259 t\u0259bii m\u0259n\u015f\u0259li, keyfiyy\u0259tli ya\u011flara \u00fcst\u00fcnl\u00fck verilm\u0259li, g\u00fcnd\u0259lik duz istifad\u0259si is\u0259 m\u00fc\u0259yy\u0259n olunmu\u015f norman\u0131 ke\u00e7m\u0259m\u0259lidir. Bu qaydalara \u0259m\u0259l olunmamas\u0131 g\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 hipertoniya, \u00fcr\u0259k-damar x\u0259st\u0259likl\u0259ri v\u0259 dig\u0259r ciddi f\u0259sadlara yol a\u00e7a bil\u0259r\u201d.<\/p>\n<p><em><strong>B\u0259s d\u00fczg\u00fcn qidalanman\u0131 nec\u0259 t\u0259\u015fkil etm\u0259li?<\/strong><\/em><\/p>\n<p>M\u0259hs\u0259ti H\u00fcseynova vur\u011fulad\u0131 ki, qidalar\u0131n haz\u0131rlanma prosesi\u00a0 gigiyenik normalara uy\u011fun \u015f\u0259kild\u0259 h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259lidir: \u201cBu zaman istifad\u0259 olunan avadanl\u0131qlar t\u0259miz saxlanmal\u0131, yem\u0259yi haz\u0131rlayan \u015f\u0259xsl\u0259r tibbi yoxlamadan ke\u00e7m\u0259li v\u0259 sanitariya qaydalar\u0131na uy\u011fun x\u00fcsusi geyiml\u0259rl\u0259 f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259rm\u0259lidirl\u0259r. Bundan ba\u015fqa, b\u0259zi insanlarda m\u00fc\u0259yy\u0259n qida madd\u0259l\u0259rin\u0259 qar\u015f\u0131 allergiya v\u0259 ya h\u0259ssasl\u0131q olur. Bu s\u0259b\u0259bd\u0259n menyular haz\u0131rlanark\u0259n bu risk qruplar\u0131 n\u0259z\u0259r\u0259 al\u0131nmal\u0131, t\u0259qdim edil\u0259n yem\u0259kl\u0259rin t\u0259rkibi bar\u0259d\u0259 \u015f\u0259ffaf v\u0259 ayd\u0131n m\u0259lumat verilm\u0259lidir. X\u00fcsusil\u0259 qar\u0131\u015f\u0131q yem\u0259kl\u0259r t\u0259klif edil\u0259rk\u0259n, onlar\u0131n t\u0259rkibi a\u00e7\u0131q \u015f\u0259kild\u0259 g\u00f6st\u0259rilm\u0259lidir ki, allergiyas\u0131 olan \u015f\u0259xsl\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn risk yaranmas\u0131n. Xroniki x\u0259st\u0259liyi olan \u015f\u0259xsl\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn is\u0259 f\u0259rdi qidalanma planlar\u0131 x\u00fcsusi diqq\u0259t t\u0259l\u0259b edir. Diabet, hipertoniya, b\u00f6yr\u0259k \u00e7at\u0131\u015fmazl\u0131\u011f\u0131, \u00fcr\u0259k-damar x\u0259st\u0259likl\u0259ri kimi hallarda uy\u011fun p\u0259hrizl\u0259r t\u0259tbiq olunmal\u0131, y\u00fcks\u0259k \u015f\u0259k\u0259rli, duzlu, ya\u011fl\u0131 v\u0259 y\u00fcks\u0259k kalorili yem\u0259kl\u0259rd\u0259n uzaq durulmal\u0131d\u0131r. Bu \u015f\u0259xsl\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn menyuda z\u00fclalla z\u0259ngin, lifli, m\u00f6vs\u00fcmi meyv\u0259-t\u0259r\u0259v\u0259zl\u0259r v\u0259 faydal\u0131 paxlal\u0131lar yer almal\u0131d\u0131r. \u018fg\u0259r x\u0259st\u0259 v\u0259 ya ya\u015fl\u0131 \u015f\u0259xsl\u0259r yet\u0259rinc\u0259 qida q\u0259bul ed\u0259 bilmirs\u0259 v\u0259 ya qida d\u0259y\u0259ri a\u015fa\u011f\u0131d\u0131rsa, \u0259lav\u0259 bioloji aktiv madd\u0259l\u0259r v\u0259 vitaminl\u0259r yaln\u0131z m\u00fct\u0259x\u0259ssisl\u0259rin n\u0259zar\u0259ti il\u0259 t\u0259yin olunmal\u0131d\u0131r\u201d.<\/p>\n<p>H\u0259ms\u00f6hb\u0259timizin s\u00f6zl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259, sosial m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259rd\u0259 qidalanman\u0131n d\u00fczg\u00fcn t\u0259\u015fkili t\u0259kc\u0259 fiziki sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131n deyil, emosional v\u0259 sosial rifah\u0131n t\u0259min olunmas\u0131nda da m\u00fch\u00fcm rol oynay\u0131r. Bu sah\u0259d\u0259 pe\u015f\u0259kar yana\u015fma v\u0259 elmi \u0259sasl\u0131 planlama h\u0259r k\u0259sin sa\u011flam, balansl\u0131 v\u0259 t\u0259hl\u00fck\u0259siz qidalanmas\u0131n\u0131 t\u0259min etm\u0259yin \u0259sas yoludur.<\/p>\n<p><em><strong>Sosial m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259rd\u0259 yem\u0259k sad\u0259c\u0259 qida deyil, ruhi d\u0259st\u0259kdir<\/strong><\/em><\/p>\n<p><em><strong><img src=\"https:\/\/ikisahil.az\/upload\/\/2025\/07\/14\/\/-0a30a980175250056231519484210613355.jpg\" alt=\"\" \/><\/strong><\/em><\/p>\n<p>Psixoloq\u00a0<strong>G\u00fcnay K\u0259rimi<\/strong>\u00a0bildirir ki,\u00a0 insan\u0131n psixi sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131na t\u0259sir ed\u0259n \u00e7oxsayl\u0131 amill\u0259r m\u00f6vcuddur v\u0259 g\u00fcn \u0259rzind\u0259 ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z m\u00fchit, i\u015f, hava \u015f\u0259raiti v\u0259 yediyimiz qidalar bu amill\u0259rin aras\u0131nda x\u00fcsusi yer tutur. X\u00fcsusil\u0259 sosial m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259rd\u0259 ba\u011f\u00e7alarda, m\u0259kt\u0259bl\u0259rd\u0259, qocalar evl\u0259rind\u0259 v\u0259 x\u0259st\u0259xanalarda insanlara t\u0259qdim olunan qidalar\u0131n keyfiyy\u0259ti v\u0259 t\u0259rkibi onlar\u0131n psixoloji v\u0259ziyy\u0259tin\u0259 birba\u015fa t\u0259sir g\u00f6st\u0259rir: \u201cSosial m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259rd\u0259 qidalanman\u0131n d\u00fczg\u00fcn t\u0259\u015fkili psixoloji sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131n qorunmas\u0131nda m\u00fch\u00fcm rol oynay\u0131r. Keyfiyy\u0259tli v\u0259 t\u0259bii qidalar insanlar\u0131n \u0259hval-ruhiyy\u0259sini yax\u015f\u0131la\u015fd\u0131r\u0131r, stres s\u0259viyy\u0259sini azald\u0131r v\u0259 beyin funksiyalar\u0131n\u0131 d\u0259st\u0259kl\u0259yir. M\u0259s\u0259l\u0259n, maqneziumla z\u0259ngin qidalar yadda\u015f\u0131n m\u00f6hk\u0259ml\u0259nm\u0259sin\u0259, diqq\u0259tin artmas\u0131na v\u0259 narahatl\u0131\u011f\u0131n azalmas\u0131na k\u00f6m\u0259k edir. Eyni zamanda, yem\u0259k m\u00fchitind\u0259 xo\u015f qoxular v\u0259 estetik t\u0259qdimat da insan\u0131n psixoloji rahatl\u0131\u011f\u0131n\u0131 art\u0131r\u0131r. Yem\u0259kd\u0259n al\u0131nan z\u00f6vq v\u0259 qidalar\u0131n balansl\u0131 t\u0259rkibi sosial m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259rd\u0259 olan insanlar\u0131n g\u00fcnd\u0259lik emosional durumuna m\u00fcsb\u0259t t\u0259sir g\u00f6st\u0259rir, onlar\u0131n daha yax\u015f\u0131 hiss etm\u0259sin\u0259 v\u0259 \u00fcmumi sa\u011flaml\u0131q v\u0259ziyy\u0259tl\u0259rinin y\u00fcks\u0259lm\u0259sin\u0259 yard\u0131m\u00e7\u0131 olur. Buna g\u00f6r\u0259 d\u0259 bu m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259rd\u0259 qidalanma t\u0259kc\u0259 fiziki ehtiyaclar\u0131 qar\u015f\u0131lamaqla kifay\u0259tl\u0259nm\u0259m\u0259li, h\u0259m d\u0259 psixoloji rifah\u0131 d\u0259st\u0259kl\u0259m\u0259lidir. Bel\u0259likl\u0259, sosial m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259rd\u0259 qidalanman\u0131n t\u0259\u015fkili insan\u0131n psixi sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131na ciddi t\u0259sir g\u00f6st\u0259rir v\u0259 bu sah\u0259d\u0259 keyfiyy\u0259tli, t\u0259bii v\u0259 balansl\u0131 qidalar\u0131n t\u0259qdimat\u0131 prioritet olmal\u0131d\u0131r\u201d.<\/p>\n<p><em><strong>Qoxu v\u0259 dad duy\u011fular\u0131 psixoloji travmalarla s\u0131x ba\u011fl\u0131d\u0131r<\/strong><\/em><\/p>\n<p><em><strong><img src=\"https:\/\/ikisahil.az\/upload\/\/2025\/07\/14\/\/-84f5ddd7175250058456099471810841565.jpg\" alt=\"\" \/><\/strong><\/em><\/p>\n<p>Psixoloq\u00a0<strong>Ayt\u0259n \u018fl\u0259kb\u0259rova<\/strong>\u00a0hesab edir ki, s\u00f6z\u00fcged\u0259n sosial m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259rd\u0259 qidalanman\u0131n t\u0259\u015fkili, menyunun keyfiyy\u0259ti v\u0259 yem\u0259k m\u00fchitind\u0259ki qoxular insanlar\u0131n psixoloji v\u0259ziyy\u0259tin\u0259 birba\u015fa t\u0259sir g\u00f6st\u0259rir: \u201cB\u0259z\u0259n u\u015faqlar\u0131n ba\u011f\u00e7a ya\u015flar\u0131nda dad\u0131na v\u0259 ya qoxusuna d\u00f6z\u0259 bilm\u0259diyi yem\u0259kl\u0259r onlar\u0131n yadda\u015f\u0131nda el\u0259 d\u0259rin iz burax\u0131r ki, ill\u0259r sonra bel\u0259 h\u0259min yem\u0259kl\u0259r\u0259 qar\u015f\u0131 \u00f6gey m\u00fcnasib\u0259ti saxlay\u0131rlar. H\u0259tta yem\u0259k ota\u011f\u0131ndan g\u0259l\u0259n qoxu bel\u0259 h\u0259min xo\u015fag\u0259lm\u0259z xatir\u0259l\u0259ri yenid\u0259n canland\u0131ra bilir. M\u0259s\u0259l\u0259n, bir \u00e7ox insanlar \u015forba v\u0259 ya dig\u0259r qida m\u0259hsullar\u0131na qar\u015f\u0131 u\u015faq vaxt\u0131 ya\u015fad\u0131qlar\u0131 travmatik t\u0259cr\u00fcb\u0259l\u0259r s\u0259b\u0259bind\u0259n \u00f6m\u00fcr boyu \u00f6gey m\u00fcnasib\u0259t b\u0259sl\u0259y\u0259 bilirl\u0259r.<\/p>\n<p>Bu fenomen yaln\u0131z u\u015faqlarla m\u0259hdudla\u015fm\u0131r. M\u0259s\u0259l\u0259n, 44 g\u00fcnl\u00fck V\u0259t\u0259n m\u00fcharib\u0259si zaman\u0131 b\u0259zi qazil\u0259r m\u00fcraci\u0259t ed\u0259r\u0259k bildirirdil\u0259r ki, qoxu v\u0259 dad hissl\u0259ri z\u0259d\u0259l\u0259ndiyi \u00fc\u00e7\u00fcn yem\u0259k yey\u0259 bilmirdil\u0259r, h\u0259r yerd\u0259 sanki qan\u0131n iyini hiss edirdil\u0259r. Bu da g\u00f6st\u0259rir ki, qoxu v\u0259 dad duy\u011fular\u0131 psixoloji travmalarla s\u0131x ba\u011fl\u0131d\u0131r v\u0259 insan \u015f\u00fcurunda d\u0259rin izl\u0259r buraxa bilir\u201d.<\/p>\n<p>Psixoloq qeyd edir ki, yem\u0259kl\u0259rin haz\u0131rlanma v\u0259 t\u0259qdimat t\u0259rzi d\u0259 emosional rifaha t\u0259sir g\u00f6st\u0259r\u0259n m\u00fch\u00fcm amill\u0259rd\u0259ndir: \u201cB\u0259z\u0259n insanlar bir yem\u0259kd\u0259n uzun ill\u0259r iyr\u0259nir, lakin ba\u015fqa bir \u015f\u0259raitd\u0259, f\u0259rqli bir t\u0259rzd\u0259 haz\u0131rlanm\u0131\u015f h\u0259min yem\u0259yi qoxusunu hiss etm\u0259d\u0259n yedikd\u0259, fikirl\u0259rinin d\u0259yi\u015fdiyini anlay\u0131rlar. Bel\u0259 hallarda ortaya \u00e7\u0131x\u0131r ki, b\u0259lk\u0259 d\u0259 ill\u0259rl\u0259 h\u0259min yem\u0259y\u0259 qar\u015f\u0131 yaranan \u00f6nyar\u011f\u0131 onun keyfiyy\u0259tind\u0259n deyil, d\u00fczg\u00fcn t\u0259qdim olunmamas\u0131ndan v\u0259 ya \u0259vv\u0259lki m\u0259nfi t\u0259cr\u00fcb\u0259d\u0259n qaynaqlan\u0131rm\u0131\u015f. Eyni yana\u015fma istirah\u0259t m\u0259rk\u0259zl\u0259rin\u0259 d\u0259 aiddir. \u0130nsanlar bu c\u00fcr yerl\u0259rd\u0259 ilk olaraq s\u0259h\u0259r yem\u0259yind\u0259 n\u0259 veril\u0259c\u0259yini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr, t\u0259qdim olunan menyuya v\u0259 yem\u0259k m\u00fchitind\u0259ki qoxulara diqq\u0259t yetirirl\u0259r. \u018fg\u0259r yem\u0259kxanaya daxil olduqda pis qoxu hiss olunursa, bu, art\u0131q yem\u0259y\u0259 qar\u015f\u0131 ist\u0259ksizlik yarad\u0131r v\u0259 emosional rahatl\u0131\u011f\u0131 pozur\u201d.<\/p>\n<p>Ayt\u0259n \u018fl\u0259kb\u0259rovan\u0131n s\u00f6zl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259, diqq\u0259t \u00e7\u0259k\u0259n ba\u015fqa bir m\u0259qam is\u0259 emosional acl\u0131qd\u0131r: \u201cBu anlay\u0131\u015f t\u0259kc\u0259 fiziki acl\u0131\u011f\u0131 deyil, eyni zamanda, insana aidiyy\u0259ti olan d\u00f6rd \u0259sas ehtiyac\u0131n \u2013 yem\u0259k, geyim, \u015f\u0259xsi m\u0259kan v\u0259 t\u0259bi\u0259tl\u0259 t\u0259mas\u0131n \u2013 qar\u015f\u0131lanmamas\u0131n\u0131 \u0259hat\u0259 edir. \u018fg\u0259r bu ehtiyaclar, x\u00fcsusil\u0259 d\u0259 qidalanma hissi insan\u0131n z\u00f6vq\u00fcn\u0259, dad\u0131na, rahatl\u0131\u011f\u0131na uy\u011fun \u015f\u0259kild\u0259 t\u0259min olunmursa, h\u0259min \u015f\u0259rait onun psixoloji rifah\u0131na m\u0259nfi t\u0259sir edir. N\u0259tic\u0259 etibaril\u0259, qidalanman\u0131n keyfiyy\u0259ti v\u0259 \u015f\u0259raiti yaln\u0131z b\u0259d\u0259n\u0259 deyil, insan\u0131n psixoloji v\u0259ziyy\u0259tin\u0259, emosional tarazl\u0131\u011f\u0131na v\u0259 h\u0259tta g\u00fcnd\u0259lik q\u0259rarlar\u0131na da t\u0259sir g\u00f6st\u0259rir. Buna g\u00f6r\u0259 d\u0259 b\u0259zi insanlar ba\u011f\u00e7an\u0131, m\u0259kt\u0259bi, istirah\u0259t m\u0259rk\u0259zini v\u0259 ya s\u0259hiyy\u0259 m\u00fc\u0259ssis\u0259sini se\u00e7\u0259rk\u0259n t\u0259qdim olunan yem\u0259kl\u0259r\u0259, qoxulara v\u0259 menyunun z\u0259nginliyin\u0259 x\u00fcsusi diqq\u0259t yetirir. Bu is\u0259 n\u0259tic\u0259 olaraq h\u0259min m\u00fc\u0259ssis\u0259nin xidm\u0259tl\u0259rinin qiym\u0259tin\u0259 bel\u0259 t\u0259sir g\u00f6st\u0259r\u0259 bilir\u201d.<\/p>\n<p><em><strong>Nigar Orucova, \u201c\u0130ki sahil\u201d<\/strong><\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>M\u0259kt\u0259bl\u0259r, u\u015faq ba\u011f\u00e7alar\u0131, x\u0259st\u0259xanalar, qocalar evl\u0259ri, istirah\u0259t v\u0259 reabilitasiya m\u0259rk\u0259zl\u0259ri kimi sosial m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259rd\u0259 qidalanman\u0131n t\u0259\u015fkili t\u0259kc\u0259 fizioloji ehtiyaclar\u0131n qar\u015f\u0131lanmas\u0131 il\u0259 yekunla\u015fm\u0131r. Burada t\u0259qdim olunan yem\u0259kl\u0259rin keyfiyy\u0259ti, menyunun d\u00fczg\u00fcn planlanmas\u0131, sanitar-gigiyenik \u015f\u0259rait v\u0259 h\u0259tta yem\u0259k m\u00fchitind\u0259ki qoxular insanlar\u0131n sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131na v\u0259 psixoloji v\u0259ziyy\u0259tin\u0259 birba\u015fa t\u0259sir edir. Bu bax\u0131mdan, sosial m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259rd\u0259 qidalanma m\u0259s\u0259l\u0259sin\u0259 kompleks v\u0259 pe\u015f\u0259kar yana\u015fma z\u0259ruri hesab olunur. Qida T\u0259hl\u00fck\u0259sizliyi v\u0259 sa\u011flam qidalanma \u00fczr\u0259 m\u00fct\u0259x\u0259ssisl\u0259r, psixoloqlar hesab edirl\u0259r ki, h\u0259r ya\u015f qrupunun v\u0259 sa\u011flaml\u0131q durumunun \u00f6z\u00fcn\u0259m\u0259xsus qida t\u0259l\u0259bat\u0131 m\u00f6vcuddur. Bu s\u0259b\u0259bd\u0259n d\u0259 menyular\u0131n t\u0259rtibind\u0259 balans, f\u0259rdilik v\u0259 keyfiyy\u0259t prinsipl\u0259ri \u0259sas g\u00f6t\u00fcr\u00fclm\u0259li,&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":816001,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[1],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/07\/9f8684e6175250065520228861610423263.jpg",975,540,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/07\/9f8684e6175250065520228861610423263.jpg",975,540,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/07\/9f8684e6175250065520228861610423263.jpg",975,540,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/07\/9f8684e6175250065520228861610423263-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/07\/9f8684e6175250065520228861610423263-660x365.jpg",660,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/07\/9f8684e6175250065520228861610423263-840x465.jpg",640,354,true],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/07\/9f8684e6175250065520228861610423263.jpg",975,540,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/07\/9f8684e6175250065520228861610423263.jpg",975,540,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/07\/9f8684e6175250065520228861610423263-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/07\/9f8684e6175250065520228861610423263.jpg",975,540,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=1\" rel=\"category\">C\u0259miyy\u0259t<\/a>","rttpg_excerpt":"M\u0259kt\u0259bl\u0259r, u\u015faq ba\u011f\u00e7alar\u0131, x\u0259st\u0259xanalar, qocalar evl\u0259ri, istirah\u0259t v\u0259 reabilitasiya m\u0259rk\u0259zl\u0259ri kimi sosial m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259rd\u0259 qidalanman\u0131n t\u0259\u015fkili t\u0259kc\u0259 fizioloji ehtiyaclar\u0131n qar\u015f\u0131lanmas\u0131 il\u0259 yekunla\u015fm\u0131r. Burada t\u0259qdim olunan yem\u0259kl\u0259rin keyfiyy\u0259ti, menyunun d\u00fczg\u00fcn planlanmas\u0131, sanitar-gigiyenik \u015f\u0259rait v\u0259 h\u0259tta yem\u0259k m\u00fchitind\u0259ki qoxular insanlar\u0131n sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131na v\u0259 psixoloji v\u0259ziyy\u0259tin\u0259 birba\u015fa t\u0259sir edir. Bu bax\u0131mdan, sosial m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259rd\u0259 qidalanma m\u0259s\u0259l\u0259sin\u0259 kompleks v\u0259 pe\u015f\u0259kar yana\u015fma z\u0259ruri&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/816000"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=816000"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/816000\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":816002,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/816000\/revisions\/816002"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/816001"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=816000"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=816000"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=816000"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}