{"id":816119,"date":"2025-07-16T10:52:39","date_gmt":"2025-07-16T06:52:39","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=816119"},"modified":"2025-07-16T10:52:39","modified_gmt":"2025-07-16T06:52:39","slug":"az%c9%99rbaycana-tranzitd%c9%99n-yeni-qazanc-t%c9%99klifi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=816119","title":{"rendered":"Az\u0259rbaycana tranzitd\u0259n yeni qazanc t\u0259klifi"},"content":{"rendered":"<h4><strong>Bak\u0131-Supsa k\u0259m\u0259rind\u0259n istifad\u0259 olunmas\u0131 yenid\u0259n Qazax\u0131stan\u0131n g\u00fcnd\u0259mind\u0259<\/strong><\/h4>\n<p><strong>Qazax\u0131stan yenid\u0259n Az\u0259rbaycana m\u0259xsus Bak\u0131-Supsa k\u0259m\u0259ri il\u0259 neft n\u0259qli m\u0259s\u0259l\u0259sini g\u00fcnd\u0259m\u0259 g\u0259tirib. 2022-ci ild\u0259 Ukraynaya i\u015f\u011fal\u00e7\u0131 h\u00fccumuna g\u00f6r\u0259 Avropaya neft ixrac\u0131 imkan\u0131ndan m\u0259hrum olan Rusiya \u00f6z \u0259razisind\u0259n ke\u00e7\u0259n v\u0259 X\u0259z\u0259r Boru Konsorsiumuna m\u0259xsus k\u0259m\u0259rl\u0259 neft n\u0259qlin\u0259 ciddi probleml\u0259r yaratma\u011fa ba\u015flad\u0131qdan sonra Astana \u00f6z qara q\u0131z\u0131l\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn alternativ mar\u015frutlar formala\u015fd\u0131rma\u011fa ba\u015flad\u0131. M\u0259lumdur ki, Qazax\u0131stan neftinin 80 faizind\u0259n \u00e7oxu d\u00fcnya bazar\u0131na bu k\u0259m\u0259rl\u0259 \u00e7\u0131xar\u0131l\u0131r. M\u0259s\u0259l\u0259n, 2024-c\u00fc ild\u0259 Qazax\u0131stan \u00fcmumilikd\u0259 68,6 milyon\u00a0 ton neft ixrac edib ki, bunun da 54,9 milyon tonu X\u0259z\u0259r Boru Konsorsiumuna m\u0259xsus k\u0259m\u0259rl\u0259 Rusiya \u0259razisind\u0259n sat\u0131l\u0131b.<\/strong><\/p>\n<p>Son 3 ild\u0259 Qazax\u0131stan d\u0259f\u0259l\u0259rl\u0259 Az\u0259rbaycan \u00fcz\u0259rind\u0259n neft ixrac\u0131n\u0131 art\u0131rmaq, bunun \u00fc\u00e7\u00fcn Bak\u0131-Supsa k\u0259m\u0259rind\u0259n istifad\u0259 etm\u0259k planlar\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131qlay\u0131b. Bir qayda olaraq bu plan Rusiya XBK k\u0259m\u0259ri il\u0259 n\u0259ql\u0259 problem yaradanda g\u00fcnd\u0259m\u0259 g\u0259tirilir, lakin sonra yenid\u0259n arxa plana ke\u00e7ir. Buna s\u0259b\u0259b, \u0259lb\u0259tt\u0259, Az\u0259rbaycan \u00fcz\u0259rind\u0259n n\u0259ql x\u0259rcl\u0259rinin XBK-dan daha y\u00fcks\u0259k olmas\u0131d\u0131r: Neft Aktau liman\u0131na da\u015f\u0131n\u0131r, oradan tankerl\u0259rl\u0259 Bak\u0131n\u0131n S\u0259ng\u0259\u00e7al terminal\u0131na da\u015f\u0131n\u0131r, oradan is\u0259 Bak\u0131-Tiflis-Ceyhan neft k\u0259m\u0259rin\u0259 vurulur. Buna g\u00f6r\u0259 d\u0259 Qazax\u0131stan Az\u0259rbaycan \u00fcz\u0259rind\u0259n n\u0259ql\u0259 alternativ mar\u015frut kimi baxsa da, daha \u00e7ox ehtiyat variant yana\u015fmas\u0131 s\u0259rgil\u0259yir.<\/p>\n<p>Reall\u0131qda, Astana nefti \u00fc\u00e7\u00fcn Az\u0259rbaycan \u00fcz\u0259rind\u0259n n\u0259ql dem\u0259k olar ki, Rusiya mar\u015frutuna yegan\u0259 alternativdir. \u00c7\u00fcnki Qazax\u0131standan neft alan \u00c7in daha \u00e7ox sanksiyalara g\u00f6r\u0259 ucuz sat\u0131lan Rusiya v\u0259 \u0130ran neftin\u0259 \u00fcst\u00fcnl\u00fck verdiyin\u0259 g\u00f6r\u0259 Qazax\u0131standan idxal\u0131 art\u0131rmaq ist\u0259mir. \u0130st\u0259s\u0259 d\u0259, bu, qiym\u0259t bax\u0131m\u0131ndan Az\u0259rbaycanda \u00fcz\u0259rind\u0259n n\u0259ql\u0259 g\u00f6r\u0259 itkil\u0259rd\u0259n daha \u00e7ox g\u0259lir itkisin\u0259 s\u0259b\u0259b olacaq. Buna g\u00f6r\u0259 d\u0259 Rusiyaya alternativ dedikd\u0259, yegan\u0259 yol kimi Az\u0259rbaycandan \u00f6t\u00fcrm\u0259 \u00f6n\u0259 \u00e7\u0131x\u0131r.<\/p>\n<p><strong>Qazax\u0131stan\u0131n may ay\u0131ndan b\u0259ri Bak\u0131-Supsadan istifad\u0259 m\u0259s\u0259l\u0259sini yenid\u0259n qald\u0131rmas\u0131na s\u0259b\u0259b Rusiyan\u0131n XBK k\u0259m\u0259ri il\u0259 n\u0259ql\u0259 yaratd\u0131\u011f\u0131 s\u00fcni \u0259ng\u0259ldir. Bel\u0259 ki, \u201cRosselxoznadzor\u201d aprel ay\u0131ndan k\u0259m\u0259rin \u00e7\u0131xd\u0131\u011f\u0131 Novorossiysk liman\u0131nda 3 neft\u00f6t\u00fcrm\u0259 qur\u011fusundan 2-d\u0259 guya hans\u0131sa pozuntular a\u015fkarlayaraq, f\u0259aliyy\u0259tini dayand\u0131r\u0131b. Bu is\u0259 limandan Qazax\u0131stan neftinin tankerl\u0259r\u0259 y\u00fckl\u0259nm\u0259 imkan\u0131n\u0131 ciddi \u015f\u0259kild\u0259 m\u0259hdudla\u015fd\u0131r\u0131b.<\/strong><\/p>\n<p>\u201cRosselxoznadzor\u201dun bu add\u0131m\u0131n\u0131n arxas\u0131nda iki amil dayan\u0131r: Birincisi, Avropa \u0130ttifaq\u0131n\u0131n Rusiya neftind\u0259n tamamil\u0259 imtina fonunda Qazax\u0131stan neftin\u0259 t\u0259l\u0259binin artmas\u0131d\u0131r. Art\u0131q Avropada Rusiya neftini alma\u011fa davam ed\u0259n \u00c7exiya \u00f6t\u0259n ild\u0259n bundan tamam\u0259n imtina edib. A\u0130-nin Rusiyaya qar\u015f\u0131 haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131 yeni sanksiyalarda bu \u00f6lk\u0259d\u0259n neft al\u0131\u015f\u0131n\u0131n qada\u011fan olunmas\u0131 n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulur.<\/p>\n<p><strong>Bu fonda Avropa Qazax\u0131standan neft al\u0131\u015f\u0131n\u0131 s\u00fcr\u0259tl\u0259 art\u0131r\u0131r. \u201cEconovis\u201d x\u0259b\u0259r verir ki, 2024-c\u00fc ild\u0259 Qazax\u0131stan Avropa \u0130ttifaq\u0131na xam neft ixrac ed\u0259n \u00f6lk\u0259l\u0259r aras\u0131nda \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc yeri tutub.\u00a0 Statistikaya g\u00f6r\u0259, A\u0130 \u00f6lk\u0259l\u0259ri 2024-c\u00fc ild\u0259 g\u00fcnd\u0259lik \u00fcmumilikd\u0259 9,1 milyon barel neft idxal edib. \u018fn b\u00f6y\u00fck t\u0259dar\u00fck h\u0259cmi AB\u015e-dan sutkada 1,40 milyon barel (15,4 faiz art\u0131m), Norve\u00e7d\u0259n 1,10 milyon barel (12,1 faiz art\u0131m) v\u0259 Qazax\u0131stdan 1,05 milyon barel (11,5 faiz art\u0131m) qeyd\u0259 al\u0131n\u0131b.<\/strong><\/p>\n<p>Qazax\u0131stan 2023-c\u00fc ild\u0259n Novorossiysk liman\u0131ndan \u0259lav\u0259, Rusiyan\u0131n Drujba neft k\u0259m\u0259ri il\u0259 d\u0259 Avropaya &#8211;\u00a0 daha d\u0259qiqi, Almaniyaya neft n\u0259ql etm\u0259y\u0259 ba\u015flay\u0131b. Rusiya k\u0259m\u0259rin bo\u015f qalmamas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn buna raz\u0131l\u0131q vers\u0259 d\u0259, Ukraynaya verdiyi h\u0259rt\u0259r\u0259fli d\u0259st\u0259y\u0259 g\u00f6r\u0259 Almaniya il\u0259 s\u00fcr\u0259tl\u0259 pisl\u0259\u015f\u0259n m\u00fcnasib\u0259tl\u0259r fonunda prosesin h\u0259r an dayand\u0131r\u0131lmas\u0131 t\u0259hl\u00fck\u0259si getdikc\u0259 b\u00f6y\u00fcy\u00fcr. Astana bu neft k\u0259m\u0259ri il\u0259 Qara\u00e7aqanak v\u0259 Ka\u015faqandan Almaniyaya xammal ixrac edir. 2024-c\u00fc ild\u0259 Drujba vasit\u0259sil\u0259 Almaniyaya 1,5 milyon ton neft \u00e7atd\u0131r\u0131l\u0131b. Bu il \u00f6lk\u0259 ixrac\u0131 2,5 milyon tona \u00e7atd\u0131rma\u011f\u0131 planla\u015fd\u0131r\u0131r. &#8220;Reuters&#8221; &#8220;Kaztransoil&#8221;a istinad\u0259n yaz\u0131r ki, Qazax\u0131stan 2025-ci ilin birinci yar\u0131s\u0131nda Drujba vasit\u0259sil\u0259 Almaniyaya neft ixrac\u0131n\u0131 illik m\u00fcqayis\u0259d\u0259 46 faiz art\u0131raraq 926 min tona \u00e7atd\u0131r\u0131b. Qazax\u0131stan neftinin BTC (Bak\u0131-Tiflis-Ceyhan) vasit\u0259sil\u0259 ixrac\u0131 is\u0259 bu ilin ilk alt\u0131 ay\u0131nda 13 faiz artaraq 785 min tona \u00e7at\u0131b. Cari il \u00fc\u00e7\u00fcn n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulan bu ixrac\u0131n \u00fcmumi s\u0259viyy\u0259si 1,7 milyon ton t\u0259\u015fkil edir.<\/p>\n<p><strong>Rusiya siyasi hakimiyy\u0259tinin \u0259lind\u0259 al\u0259t olan &#8220;Rosselxoznadzor&#8221;un Qazax\u0131stan neftin\u0259 qar\u015f\u0131 y\u00f6n\u0259l\u0259n add\u0131m\u0131n\u0131n ikinci s\u0259b\u0259bi Astanan\u0131n \u00f6t\u0259n il OPEK+ \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 \u00fcz\u0259rin\u0259 g\u00f6t\u00fcrd\u00fcy\u00fc hasilat kvotas\u0131ndan art\u0131q hasil etdiyi neft h\u0259cml\u0259rini kompensasiya etm\u0259m\u0259sidir. Qazax\u0131standak\u0131 AB\u015e \u015firk\u0259tl\u0259ri Rusiyan\u0131n iki s\u00f6z sahibind\u0259n biri oldu\u011fu OPEK+ raz\u0131la\u015fmas\u0131 \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 hasilat\u0131 \u0259lav\u0259 azaltmaq t\u0259l\u0259bind\u0259n imtina edibl\u0259r. S\u0259udiyy\u0259 \u018fr\u0259bistan\u0131n\u0131n da hasilat\u0131 art\u0131rmaq t\u0259kidind\u0259n sonra Rusiya neft qiym\u0259tl\u0259rinin iflas\u0131n\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 almaq \u00fc\u00e7\u00fcn &#8220;Rosselxoznadzor&#8221;un \u0259li il\u0259 Qazax\u0131stan\u0131n ixrac imkan\u0131n\u0131 m\u0259hdudla\u015fd\u0131rma\u011fa \u00e7al\u0131\u015f\u0131r.<\/strong><\/p>\n<p>Energetika naziri Yerlan Akkenjenovun h\u00f6kum\u0259tin iclas\u0131nda verdiyi m\u0259lumata g\u00f6r\u0259, bu ilin birinci yar\u0131s\u0131nda Qazax\u0131stan 49,9 milyon ton neft hasil edib &#8211; bu, 2024-c\u00fc ild\u0259kind\u0259n 11,6 faiz \u00e7oxdur. Alt\u0131 ayda ixraca illik ifad\u0259d\u0259 11,9 faiz \u00e7ox &#8211; 39,6 milyon ton neft y\u00f6n\u0259ldilib. Nazirin s\u00f6zl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259, ilin sonunad\u0259k 96,2 milyon ton neft hasil edil\u0259c\u0259yi v\u0259 onun 70,5 milyon tonunun ixrac olunmas\u0131 planla\u015fd\u0131r\u0131l\u0131r.<\/p>\n<p><strong>Hasilat\u0131n h\u0259cmi ilk n\u00f6vb\u0259d\u0259 AB\u015e \u015firk\u0259tinin i\u015fl\u0259diyi Tengiz yata\u011f\u0131nda geni\u015fl\u0259ndirm\u0259 layih\u0259si hesab\u0131na artacaq. O c\u00fcml\u0259d\u0259n, 2025-ci ild\u0259 Tengizd\u0259 34,8 milyon ton (2024-c\u00fc ild\u0259 27,8 milyon ton), Ka\u015faqanda 17,9 milyon ton (17,4 milyon ton), Qara\u00e7aqanakda (12,2 milyon ton) 12,4 milyon ton neft hasil edilm\u0259si planla\u015fd\u0131r\u0131l\u0131r.<\/strong><\/p>\n<p>Bu planlar\u0131n realla\u015fmas\u0131 \u00e7ox b\u00f6y\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcd\u0259 Q\u0259rbl\u0259 m\u00fcnasib\u0259tl\u0259ri getdikc\u0259 g\u0259rginl\u0259\u015f\u0259n Rusiyadan as\u0131l\u0131 v\u0259ziyy\u0259td\u0259dir. Buna g\u00f6r\u0259 d\u0259 Qazax\u0131stan \u0259sas alternativ olan Az\u0259rbaycan \u00fcz\u0259rind\u0259n daha \u00e7ox n\u0259ql m\u0259s\u0259l\u0259sini yoluna qoyma\u011fa \u00e7al\u0131\u015f\u0131r.<\/p>\n<p>Qazax\u0131stan neftini Bak\u0131ya yola salan Aktau liman\u0131nda haz\u0131rda illik g\u00fcc\u00fc 7,5 milyon ton olan \u00fc\u00e7 nefty\u00fckl\u0259m\u0259 qur\u011fusu f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259rir. Aktau Beyn\u0259lxalq D\u0259niz Ticar\u0259t Liman\u0131n\u0131n kommersiya i\u015fl\u0259ri \u00fczr\u0259 icra\u00e7\u0131 direktoru \u018fhm\u0259d Mustafinin dediyin\u0259 g\u00f6r\u0259, Liman Novorossiyskd\u0259ki SPM-\u0259 b\u0259nz\u0259r bir n\u00f6qt\u0259li yanalma qur\u011fular\u0131 (SPM) qurmaqla yax\u0131n ill\u0259rd\u0259 neft da\u015f\u0131nmas\u0131n\u0131 20 milyon tona \u00e7atd\u0131ra bil\u0259r: \u201cBiz indi 7,5 milyon ton y\u00fckl\u0259y\u0259 bilirik. Neft daha \u00e7ox olarsa, iki ild\u0259n sonra onu 20 milyon tona \u00e7atd\u0131ra bil\u0259rik\u201d.<\/p>\n<p>Onun s\u00f6zl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259, Az\u0259rbaycan Bak\u0131-Tiflis-Ceyhan (Az\u0259rbaycan-G\u00fcrc\u00fcstan-T\u00fcrkiy\u0259) mar\u015frutu \u00fczr\u0259 n\u0259ql etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn ild\u0259 2,2 milyon tondan \u00e7ox olmayan Qazax\u0131stan neftini q\u0259bul etm\u0259y\u0259 haz\u0131rd\u0131r. M\u0259s\u0259l\u0259 buras\u0131ndad\u0131r ki, bu k\u0259m\u0259rd\u0259 \u0259sas m\u0259hsul Az\u0259rbaycan\u0131n y\u00fcng\u00fcl neftidir, ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 k\u0259m\u0259r\u0259 2,2 milyon tondan \u00e7ox Qazax\u0131stan nefti daxil olarsa, yaranan qar\u0131\u015f\u0131q keyfiyy\u0259tsiz olacaq v\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n \u00f6z neftin\u0259 g\u00f6r\u0259 \u0259ld\u0259 etdiyi g\u0259lir\u0259 m\u0259nfi t\u0259sir ed\u0259c\u0259k. Bel\u0259 ki, BTC il\u0259 yaln\u0131z Qazax\u0131stan deyil, T\u00fcrkm\u0259nistan\u0131n da nefti n\u0259ql olunur. Az\u0259rbaycan\u0131n \u00f6z ixrac\u0131 is\u0259 ild\u0259n-il\u0259 azal\u0131r. Bel\u0259 olan \u015f\u0259raitd\u0259 BTC il\u0259 a\u011f\u0131r n\u00f6v neft n\u0259qli imkanlar\u0131 da azal\u0131r.<\/p>\n<p><strong>B\u00fct\u00fcn bunlar Bak\u0131-Supsa neft k\u0259m\u0259ri il\u0259 n\u0259qli Az\u0259rbaycan \u00fc\u00e7\u00fcn d\u0259 s\u0259rf\u0259li edir. Hesab olunur ki, Bak\u0131-Supsa k\u0259m\u0259ri il\u0259 Qazax\u0131stan neftinin n\u0259qli h\u0259r iki \u00f6lk\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcn neftin tranzitini xeyli asanla\u015fd\u0131racaq, \u00e7\u00fcnki o, ayr\u0131ca boru k\u0259m\u0259ri il\u0259 ixrac olunacaq. Eyni zamanda rentabellik m\u0259s\u0259l\u0259si d\u0259 var &#8211; Bak\u0131-Supsan\u0131n \u00f6t\u00fcrm\u0259 qabiliyy\u0259ti ild\u0259 7 milyon tondan art\u0131qd\u0131r.<\/strong><\/p>\n<p>Qeyd ed\u0259k ki, uzunlu\u011fu 837 kilometr olan Bak\u0131-Supsa neft boru k\u0259m\u0259ri 1997-1998-ci ill\u0259r \u0259rzind\u0259 \u00e7\u0259kilib. Az\u0259rbaycan neftini Q\u0259rb istiqam\u0259tin\u0259 n\u0259ql ed\u0259n bu k\u0259m\u0259r S\u0259ng\u0259\u00e7al terminal\u0131ndan ba\u015flayaraq G\u00fcrc\u00fcstan Qara d\u0259niz sahilind\u0259ki Supsa terminal\u0131na q\u0259d\u0259r uzan\u0131r. Diametri 530 millimetr olan Bak\u0131-Supsa k\u0259m\u0259rin\u0259 neftin vurulmas\u0131na 1998-ci ilin dekabr\u0131nda ba\u015flan\u0131b.<\/p>\n<p>\u0130lk vaxtlarda bu k\u0259m\u0259rl\u0259 X\u0259z\u0259r d\u0259nizinin Az\u0259rbaycan sektorunda yerl\u0259\u015f\u0259n \u201c\u00c7\u0131raq\u201d v\u0259 \u201cAz\u0259ri\u201d yataqlar\u0131ndan \u00e7\u0131xar\u0131lan neft n\u0259ql olunub. Bel\u0259 ki, Bak\u0131 yax\u0131nl\u0131\u011f\u0131ndak\u0131 S\u0259ng\u0259\u00e7al terminal\u0131ndan Qara d\u0259niz sahilind\u0259 yerl\u0259\u015f\u0259n Supsa liman\u0131na g\u00f6nd\u0259ril\u0259n xam neft buradan tankerl\u0259r\u0259 y\u00fckl\u0259n\u0259r\u0259k Bosfor bo\u011faz\u0131ndan ke\u00e7m\u0259kl\u0259 Avropa bazarlar\u0131na yola sal\u0131n\u0131b. 2021-ci ilin yekunlar\u0131na \u0259sas\u0259n, Bak\u0131-Supsa boru k\u0259m\u0259ri il\u0259 4,2 milyon ton neft n\u0259ql olunub. \u0130xrac olunan b\u00fct\u00fcn neft \u201cAz\u0259ri-\u00c7\u0131raq-G\u00fcn\u0259\u015fli\u201d yataqlar blokunun pay\u0131na d\u00fc\u015f\u00fcb. 2022-ci ild\u0259 k\u0259m\u0259rd\u0259ki \u0259sasl\u0131 t\u0259mir\u0259 g\u00f6r\u0259 n\u0259ql dayand\u0131r\u0131l\u0131b. Lakin 2023-c\u00fc ild\u0259n proses c\u00fczi h\u0259cml\u0259rl\u0259 d\u0259 olsa, b\u0259rpa edilib. Az\u0259rbaycan Energetika Nazirliyinin 2024-c\u00fc il\u0259 dair f\u0259aliyy\u0259t hesabat\u0131ndan ayd\u0131n olur ki, 2023-c\u00fc ild\u0259 Bak\u0131-Supsa il\u0259 150 min ton neft ixrac edilib. 2024-c\u00fc ild\u0259 bu g\u00f6st\u0259rici 40 faiz\u0259d\u0259k azalaraq 90 min ton t\u0259\u015fkil edib. Bel\u0259 ki\u00e7ik h\u0259cml\u0259rin n\u0259qlini k\u0259m\u0259rin operatoru olan BP Az\u0259rbaycan \u015firk\u0259ti sifari\u015fl\u0259rin az olmas\u0131 il\u0259 izah edir.<\/p>\n<p>Bel\u0259likl\u0259, Az\u0259rbaycan \u00fcz\u0259rind\u0259n neft ixrac\u0131n\u0131n art\u0131r\u0131lmas\u0131, bu m\u0259qs\u0259dl\u0259 Bak\u0131-Supsa k\u0259m\u0259rind\u0259n istifad\u0259 olunmas\u0131 m\u0259s\u0259l\u0259si yenid\u0259n Qazax\u0131stan\u0131n g\u00fcnd\u0259mind\u0259dir. Son iki ayda h\u0259m Astanadan, h\u0259m d\u0259 Bak\u0131dan &#8211; SOCAR-dan veril\u0259n a\u00e7\u0131qlamalar bu d\u0259f\u0259 m\u0259s\u0259l\u0259nin real i\u015f m\u0259rh\u0259l\u0259sin\u0259 q\u0259d\u0259r \u00e7atd\u0131r\u0131lmas\u0131 ehtimal\u0131n\u0131n y\u00fcks\u0259k olmas\u0131ndan x\u0259b\u0259r verir. Prosesin n\u0259 zaman ba\u015flanaca\u011f\u0131 g\u00fcman ki, Rusiyan\u0131n davran\u0131\u015flar\u0131 v\u0259 neft bazar\u0131ndak\u0131 qiym\u0259t konyukturundan as\u0131l\u0131 olacaq. Rusiya \u00f6z neftin\u0259 t\u0259l\u0259bi v\u0259 qiym\u0259ti art\u0131rmaq \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259razisind\u0259n Qazax\u0131stan neftinin ixrac\u0131n\u0131 daha \u00e7ox m\u0259hdudla\u015fd\u0131rarsa, Bak\u0131-Supsa il\u0259 n\u0259qli say\u0131l\u0131 g\u00fcnl\u0259rd\u0259 yoluna qoymaq m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. D\u00fcnya bazar\u0131nda neft qiym\u0259tl\u0259rinin k\u0259skin enm\u0259si perspektivind\u0259 is\u0259 bu n\u0259ql iqtisadi bax\u0131mdan s\u0259m\u0259r\u0259siz hala g\u0259l\u0259 bil\u0259r&#8230;<\/p>\n<p><strong>D\u00fcnya SAK\u0130T,<\/strong><br \/>\n<strong>\u201cYeni M\u00fcsavat\u201d<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Bak\u0131-Supsa k\u0259m\u0259rind\u0259n istifad\u0259 olunmas\u0131 yenid\u0259n Qazax\u0131stan\u0131n g\u00fcnd\u0259mind\u0259 Qazax\u0131stan yenid\u0259n Az\u0259rbaycana m\u0259xsus Bak\u0131-Supsa k\u0259m\u0259ri il\u0259 neft n\u0259qli m\u0259s\u0259l\u0259sini g\u00fcnd\u0259m\u0259 g\u0259tirib. 2022-ci ild\u0259 Ukraynaya i\u015f\u011fal\u00e7\u0131 h\u00fccumuna g\u00f6r\u0259 Avropaya neft ixrac\u0131 imkan\u0131ndan m\u0259hrum olan Rusiya \u00f6z \u0259razisind\u0259n ke\u00e7\u0259n v\u0259 X\u0259z\u0259r Boru Konsorsiumuna m\u0259xsus k\u0259m\u0259rl\u0259 neft n\u0259qlin\u0259 ciddi probleml\u0259r yaratma\u011fa ba\u015flad\u0131qdan sonra Astana \u00f6z qara q\u0131z\u0131l\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn alternativ mar\u015frutlar formala\u015fd\u0131rma\u011fa ba\u015flad\u0131. M\u0259lumdur ki, Qazax\u0131stan neftinin 80 faizind\u0259n \u00e7oxu d\u00fcnya bazar\u0131na bu k\u0259m\u0259rl\u0259 \u00e7\u0131xar\u0131l\u0131r. M\u0259s\u0259l\u0259n, 2024-c\u00fc ild\u0259 Qazax\u0131stan \u00fcmumilikd\u0259 68,6 milyon\u00a0 ton neft ixrac edib ki, bunun da 54,9 milyon tonu X\u0259z\u0259r Boru Konsorsiumuna m\u0259xsus&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":816120,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[19],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/07\/7fa6238b9e40a97de3a5f65d77d72bfe.jpg",870,500,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/07\/7fa6238b9e40a97de3a5f65d77d72bfe.jpg",870,500,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/07\/7fa6238b9e40a97de3a5f65d77d72bfe.jpg",870,500,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/07\/7fa6238b9e40a97de3a5f65d77d72bfe-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/07\/7fa6238b9e40a97de3a5f65d77d72bfe-635x365.jpg",635,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/07\/7fa6238b9e40a97de3a5f65d77d72bfe-840x483.jpg",640,368,true],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/07\/7fa6238b9e40a97de3a5f65d77d72bfe.jpg",870,500,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/07\/7fa6238b9e40a97de3a5f65d77d72bfe.jpg",870,500,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/07\/7fa6238b9e40a97de3a5f65d77d72bfe-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/07\/7fa6238b9e40a97de3a5f65d77d72bfe.jpg",870,500,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=19\" rel=\"category\">G\u00fcnd\u0259m<\/a>","rttpg_excerpt":"Bak\u0131-Supsa k\u0259m\u0259rind\u0259n istifad\u0259 olunmas\u0131 yenid\u0259n Qazax\u0131stan\u0131n g\u00fcnd\u0259mind\u0259 Qazax\u0131stan yenid\u0259n Az\u0259rbaycana m\u0259xsus Bak\u0131-Supsa k\u0259m\u0259ri il\u0259 neft n\u0259qli m\u0259s\u0259l\u0259sini g\u00fcnd\u0259m\u0259 g\u0259tirib. 2022-ci ild\u0259 Ukraynaya i\u015f\u011fal\u00e7\u0131 h\u00fccumuna g\u00f6r\u0259 Avropaya neft ixrac\u0131 imkan\u0131ndan m\u0259hrum olan Rusiya \u00f6z \u0259razisind\u0259n ke\u00e7\u0259n v\u0259 X\u0259z\u0259r Boru Konsorsiumuna m\u0259xsus k\u0259m\u0259rl\u0259 neft n\u0259qlin\u0259 ciddi probleml\u0259r yaratma\u011fa ba\u015flad\u0131qdan sonra Astana \u00f6z qara q\u0131z\u0131l\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn alternativ mar\u015frutlar&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/816119"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=816119"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/816119\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":816122,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/816119\/revisions\/816122"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/816120"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=816119"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=816119"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=816119"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}