{"id":816242,"date":"2025-07-17T15:33:57","date_gmt":"2025-07-17T11:33:57","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=816242"},"modified":"2025-07-17T15:33:57","modified_gmt":"2025-07-17T11:33:57","slug":"narkotikd%c9%99n-qurtulus-yolu-t%c9%99kc%c9%99-d%c9%99rmanla-olmaz","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=816242","title":{"rendered":"Narkotikd\u0259n qurtulu\u015f yolu, t\u0259kc\u0259 d\u0259rmanla olmaz!"},"content":{"rendered":"<div class=\"text-content\" data-id=\"\" data-url=\"\">\n<p><strong>Bu g\u00fcn elm al\u0259mind\u0259 narkomaniyan\u0131n nec\u0259 izah olunmal\u0131 oldu\u011fu il\u0259 ba\u011fl\u0131 m\u00fcxt\u0259lif yana\u015fmalar m\u00f6vcuddur. Lakin m\u0259nim fikrimc\u0259, bu problemi \u0259n d\u0259qiq izah ed\u0259n klassik yana\u015fma-\u201cbiopsixososial model\u201ddir. Bu model vasit\u0259sil\u0259 narkomaniyan\u0131n k\u00f6k s\u0259b\u0259bl\u0259rini ara\u015fd\u0131rmaq, onlar\u0131 anlamaq v\u0259 m\u00fcvafiq m\u00fcalic\u0259 yollar\u0131n\u0131 m\u00fc\u0259yy\u0259n etm\u0259k m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Narkotik as\u0131l\u0131l\u0131\u011f\u0131 b\u0259z\u0259n genetik meyill\u0259 ba\u015flay\u0131r. T\u0259dqiqatlar s\u00fcbut edir ki, as\u0131l\u0131l\u0131qlar\u0131n 30-50%-i genetik faktorlarla \u0259laq\u0259lidir.<\/strong><\/p>\n<p>Bu fikirl\u0259ri Musavat.com-a ara\u015fd\u0131rma\u00e7\u0131 ekspert M\u0259hbub\u0259 Mehdiyeva bildirib. O, qeyd edib ki, beyind\u0259ki m\u00fc\u0259yy\u0259n kimy\u0259vi madd\u0259l\u0259rin ifraz\u0131 v\u0259 onlara reaksiyalar genetik t\u0259sirl\u0259rl\u0259 formala\u015f\u0131r:<\/p>\n<p>\u201cMadd\u0259nin istifad\u0259si davam etdikc\u0259, b\u0259d\u0259n bu madd\u0259y\u0259 uy\u011funla\u015f\u0131r \u2013 tolerantl\u0131q yaran\u0131r, as\u0131l\u0131l\u0131q art\u0131r v\u0259 madd\u0259 olmadan ya\u015famaq \u00e7\u0259tinl\u0259\u015fir. Kanadal\u0131 psixoloq Bryus K. Aleksanderin ke\u00e7irdiyi t\u0259cr\u00fcb\u0259 bu sah\u0259d\u0259 diqq\u0259t\u0259layiqdir. O, si\u00e7anlar\u0131 iki f\u0259rqli \u015f\u0259raitd\u0259 yerl\u0259\u015fdirib: biri dar, t\u0259crid olunmu\u015f q\u0259f\u0259s, dig\u0259ri is\u0259 sosial v\u0259 c\u0259lbedici \u201cSi\u00e7an Park\u0131\u201d. Si\u00e7anlara h\u0259m adi su, h\u0259m d\u0259 narkotikl\u0259 qar\u0131\u015f\u0131q su t\u0259qdim olunub. N\u0259tic\u0259d\u0259 m\u0259lum olub ki, t\u0259crid olunmu\u015f \u015f\u0259raitd\u0259 ya\u015fayan si\u00e7anlar narkotik\u0259 meyilli olurlar, sosial m\u00fchitd\u0259 olanlar is\u0259 bu se\u00e7imd\u0259n uzaq dururlar. Bu, sosial \u0259laq\u0259l\u0259rin v\u0259 m\u00fchitin as\u0131l\u0131l\u0131\u011fa t\u0259sirini a\u00e7\u0131q \u015f\u0259kild\u0259 g\u00f6st\u0259rir. Depressiya, t\u0259\u015fvi\u015f, travma sonras\u0131 stress pozuntusu (PTSD) v\u0259 dig\u0259r psixoloji probleml\u0259r d\u0259 madd\u0259 istifad\u0259si riskini art\u0131r\u0131r. \u0130nsanlar bu probleml\u0259rl\u0259 ba\u015fa \u00e7\u0131xmaq \u00fc\u00e7\u00fcn narkotik\u0259 y\u00f6n\u0259l\u0259 bil\u0259rl\u0259r. Lakin bu madd\u0259l\u0259r daha \u00e7ox psixoloji pozuntulara yol a\u00e7araq v\u0259ziyy\u0259ti a\u011f\u0131rla\u015fd\u0131r\u0131r\u201d.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" src=\"https:\/\/cdn.musavat.com\/news\/thumbnails\/af47e87f24dd721eec354158466ef10e.jpg\" alt=\"Ekran \u015f\u0259kli 2025-07-17 141701.jpg (32 KB)\" width=\"617\" height=\"356\" \/><\/p>\n<p><strong>Ara\u015fd\u0131rma\u00e7\u0131 qeyd edib ki, narkomaniya b\u0259z\u0259n insan\u0131n ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 c\u0259miyy\u0259tin, ail\u0259nin v\u0259 sosial strukturlar\u0131n t\u0259siri il\u0259 formala\u015f\u0131r:<\/strong><\/p>\n<p>\u201cYoxsulluq, i\u015fsizlik, ail\u0259daxili probleml\u0259r v\u0259 narkotikl\u0259rin asan \u0259ld\u0259 olunmas\u0131 bu riski art\u0131r\u0131r. \u0130nsan\u0131n sosial \u0259laq\u0259l\u0259ri z\u0259ifl\u0259yir, t\u0259nhal\u0131q hissi art\u0131r, n\u0259tic\u0259d\u0259 c\u0259miyy\u0259td\u0259n uzaqla\u015fma ba\u015f verir. Bioloji, psixoloji v\u0259 sosial faktorlar bir-biri il\u0259 s\u0131x \u0259laq\u0259d\u0259dir. Birind\u0259 ba\u015f ver\u0259n d\u0259yi\u015fiklik dig\u0259r sah\u0259l\u0259r\u0259 d\u0259 t\u0259sir edir. Buna g\u00f6r\u0259 d\u0259, problemin h\u0259llind\u0259 bu \u00fc\u00e7 sah\u0259nin birlikd\u0259 n\u0259z\u0259r\u0259 al\u0131nmas\u0131 vacibdir.<\/p>\n<p>\u018fn effektiv m\u00fcalic\u0259 formas\u0131 kompleks yana\u015fmad\u0131r:<\/p>\n<p>&#8211; Bioloji sah\u0259d\u0259: d\u0259rmanlarla m\u00fcdaxil\u0259<\/p>\n<p>&#8211; Psixoloji sah\u0259d\u0259: psixoterapiya v\u0259 f\u0259rdi d\u0259st\u0259k<\/p>\n<p>&#8211; Sosial sah\u0259d\u0259: sosial yard\u0131m, m\u0259\u015f\u011fulluq v\u0259 ya\u015fay\u0131\u015fla ba\u011fl\u0131 d\u0259st\u0259k<\/p>\n<p>M\u00fcxt\u0259lif insanlar m\u00fcxt\u0259lif s\u0259b\u0259bl\u0259rl\u0259 narkotik\u0259 y\u00f6n\u0259lirl\u0259r v\u0259 eyni \u015f\u0259kild\u0259 ondan uzaqla\u015fm\u0131rlar. Genetik, psixoloji v\u0259 sosial f\u0259rqlilikl\u0259r bu prosesi d\u0259yi\u015fir.<\/p>\n<p>\u018fsas \u00e7\u0259tinlikl\u0259rd\u0259n biri is\u0259 m\u00fcalic\u0259 m\u0259rk\u0259zl\u0259rinin yaln\u0131z bir sah\u0259y\u0259 fokuslanmas\u0131d\u0131r. B\u0259zi yerl\u0259r yaln\u0131z d\u0259rman t\u0259klif edir, dig\u0259rl\u0259ri is\u0259 yaln\u0131z terapiya. Amma bu yana\u015fmalar\u0131n bir araya g\u0259lm\u0259diyi t\u0259qdird\u0259 u\u011fur \u0259ld\u0259 olunmur\u201d.<\/p>\n<p>M.Mehdiyeva \u0259lav\u0259 edib ki, \u0259g\u0259r par\u00e7alanm\u0131\u015f yana\u015fmalardan imtina edils\u0259, birlikd\u0259 h\u0259r\u0259k\u0259t edilm\u0259s\u0259, narkotik as\u0131l\u0131l\u0131\u011f\u0131ndan \u0259ziyy\u0259t \u00e7\u0259k\u0259n insanlar\u0131n h\u0259yat\u0131n\u0131 d\u0259yi\u015fm\u0259k m\u00fcmk\u00fcn olmayacaq.<\/p>\n<p><strong>Nigar H\u018fS\u018fNL\u0130,<\/strong><br \/>\n<strong>Musavat.com<\/strong><\/p>\n<\/div>\n<div><\/div>\n<div><\/div>\n<div class=\"inner-social-box\">\n<div class=\"subs-in-social subs-whatsapp\"><\/div>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Bu g\u00fcn elm al\u0259mind\u0259 narkomaniyan\u0131n nec\u0259 izah olunmal\u0131 oldu\u011fu il\u0259 ba\u011fl\u0131 m\u00fcxt\u0259lif yana\u015fmalar m\u00f6vcuddur. Lakin m\u0259nim fikrimc\u0259, bu problemi \u0259n d\u0259qiq izah ed\u0259n klassik yana\u015fma-\u201cbiopsixososial model\u201ddir. Bu model vasit\u0259sil\u0259 narkomaniyan\u0131n k\u00f6k s\u0259b\u0259bl\u0259rini ara\u015fd\u0131rmaq, onlar\u0131 anlamaq v\u0259 m\u00fcvafiq m\u00fcalic\u0259 yollar\u0131n\u0131 m\u00fc\u0259yy\u0259n etm\u0259k m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Narkotik as\u0131l\u0131l\u0131\u011f\u0131 b\u0259z\u0259n genetik meyill\u0259 ba\u015flay\u0131r. T\u0259dqiqatlar s\u00fcbut edir ki, as\u0131l\u0131l\u0131qlar\u0131n 30-50%-i genetik faktorlarla \u0259laq\u0259lidir. Bu fikirl\u0259ri Musavat.com-a ara\u015fd\u0131rma\u00e7\u0131 ekspert M\u0259hbub\u0259 Mehdiyeva bildirib. O, qeyd edib ki, beyind\u0259ki m\u00fc\u0259yy\u0259n kimy\u0259vi madd\u0259l\u0259rin ifraz\u0131 v\u0259 onlara reaksiyalar genetik t\u0259sirl\u0259rl\u0259 formala\u015f\u0131r: \u201cMadd\u0259nin istifad\u0259si davam etdikc\u0259, b\u0259d\u0259n bu madd\u0259y\u0259 uy\u011funla\u015f\u0131r \u2013 tolerantl\u0131q&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":816243,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[1],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/07\/7c969d4089c2f6b3fc7c5cae426e9a36.jpg",870,500,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/07\/7c969d4089c2f6b3fc7c5cae426e9a36.jpg",870,500,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/07\/7c969d4089c2f6b3fc7c5cae426e9a36.jpg",870,500,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/07\/7c969d4089c2f6b3fc7c5cae426e9a36-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/07\/7c969d4089c2f6b3fc7c5cae426e9a36-635x365.jpg",635,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/07\/7c969d4089c2f6b3fc7c5cae426e9a36-840x483.jpg",640,368,true],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/07\/7c969d4089c2f6b3fc7c5cae426e9a36.jpg",870,500,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/07\/7c969d4089c2f6b3fc7c5cae426e9a36.jpg",870,500,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/07\/7c969d4089c2f6b3fc7c5cae426e9a36-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/07\/7c969d4089c2f6b3fc7c5cae426e9a36.jpg",870,500,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=1\" rel=\"category\">C\u0259miyy\u0259t<\/a>","rttpg_excerpt":"Bu g\u00fcn elm al\u0259mind\u0259 narkomaniyan\u0131n nec\u0259 izah olunmal\u0131 oldu\u011fu il\u0259 ba\u011fl\u0131 m\u00fcxt\u0259lif yana\u015fmalar m\u00f6vcuddur. Lakin m\u0259nim fikrimc\u0259, bu problemi \u0259n d\u0259qiq izah ed\u0259n klassik yana\u015fma-\u201cbiopsixososial model\u201ddir. Bu model vasit\u0259sil\u0259 narkomaniyan\u0131n k\u00f6k s\u0259b\u0259bl\u0259rini ara\u015fd\u0131rmaq, onlar\u0131 anlamaq v\u0259 m\u00fcvafiq m\u00fcalic\u0259 yollar\u0131n\u0131 m\u00fc\u0259yy\u0259n etm\u0259k m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Narkotik as\u0131l\u0131l\u0131\u011f\u0131 b\u0259z\u0259n genetik meyill\u0259 ba\u015flay\u0131r. T\u0259dqiqatlar s\u00fcbut edir ki, as\u0131l\u0131l\u0131qlar\u0131n 30-50%-i genetik&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/816242"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=816242"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/816242\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":816244,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/816242\/revisions\/816244"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/816243"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=816242"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=816242"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=816242"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}