{"id":817651,"date":"2025-07-26T11:09:20","date_gmt":"2025-07-26T07:09:20","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=817651"},"modified":"2025-07-26T11:09:20","modified_gmt":"2025-07-26T07:09:20","slug":"yayda-nec%c9%99-qidalanmaliyiq","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=817651","title":{"rendered":"Yayda nec\u0259 qidalanmal\u0131y\u0131q?"},"content":{"rendered":"<p><em><strong>M\u0259hs\u0259ti H\u00fcseynova: Soyuq z\u0259ncirin qorunmamas\u0131 qidan\u0131n mikrobioloji \u00e7irkl\u0259nm\u0259sin\u0259 g\u0259tirib \u00e7\u0131xar\u0131r<\/strong><\/em><\/p>\n<p>Yay m\u00f6vs\u00fcm\u00fcn\u00fcn ba\u015flamas\u0131 il\u0259 t\u0259bi\u0259td\u0259 oldu\u011fu kimi, insan h\u0259yat\u0131nda da d\u0259yi\u015fiklikl\u0259r ba\u015f verir. Havan\u0131n temperaturunun artmas\u0131, g\u00fcn\u0259\u015f \u015f\u00fcalar\u0131n\u0131n intensivliyi v\u0259 g\u00fcnl\u0259rin uzanmas\u0131 b\u0259d\u0259nin fizioloji ritmini d\u0259yi\u015fdirir. Bu d\u00f6vrd\u0259 orqanizmin enerjiy\u0259 v\u0259 qidalanma modelin\u0259 olan t\u0259l\u0259bat\u0131 q\u0131\u015f v\u0259 yaz aylar\u0131ndan f\u0259rqli olur. Bel\u0259 \u015f\u0259raitd\u0259 d\u00fczg\u00fcn v\u0259 balansl\u0131 qidalanma yaln\u0131z sa\u011flaml\u0131q bax\u0131m\u0131ndan deyil, h\u0259m d\u0259 \u00fcmumi h\u0259yat keyfiyy\u0259tinin qorunmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn vacib amil\u0259 \u00e7evrilir. Yayda d\u00fczg\u00fcn qidalanma n\u0259inki qida z\u0259h\u0259rl\u0259nm\u0259l\u0259rinin v\u0259 susuzlu\u011fun qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 al\u0131r, h\u0259m\u00e7inin istil\u0259rl\u0259 ba\u011fl\u0131 yaranan hals\u0131zl\u0131q, t\u0259zyiq d\u0259yi\u015fk\u0259nliyi v\u0259 madd\u0259l\u0259r m\u00fcbadil\u0259si poz\u011funluqlar\u0131n\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 almaqda \u0259sas rol oynay\u0131r.<\/p>\n<p>\u0130sti havalarda insan orqanizmi daha \u00e7ox enerji itirir v\u0259 t\u0259rl\u0259m\u0259 yolu il\u0259 h\u0259m su, h\u0259m d\u0259 m\u00fch\u00fcm minerallar b\u0259d\u0259nd\u0259n xaric olur. Bu s\u0259b\u0259bd\u0259n yay aylar\u0131nda ilk n\u00f6vb\u0259d\u0259 su balans\u0131n\u0131n qorunmas\u0131 \u0259sas \u015f\u0259rtdir. G\u00fcn \u0259rzind\u0259 orta hesabla 2\u20132,5 litr su q\u0259bul etm\u0259k t\u00f6vsiy\u0259 olunur. Ancaq bu yaln\u0131z su il\u0259 m\u0259hdudla\u015fmamal\u0131d\u0131r. B\u0259d\u0259nd\u0259n \u00e7\u0131xan natrium, kalium, maqnezium kimi elektrolitl\u0259rin b\u0259rpas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn t\u0259bii mineral sular, ayran v\u0259 ev \u015f\u0259raitind\u0259 haz\u0131rlanm\u0131\u015f meyv\u0259 \u015fir\u0259l\u0259ri daha m\u0259qs\u0259d\u0259uy\u011fundur. Karbonatl\u0131 v\u0259 \u015f\u0259k\u0259rli i\u00e7kil\u0259r is\u0259 \u0259ksin\u0259, b\u0259d\u0259nin su itkisinin qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 almaq \u0259v\u0259zin\u0259 onu daha da s\u00fcr\u0259tl\u0259ndir\u0259 bilir.<\/p>\n<p><img src=\"https:\/\/ikisahil.az\/upload\/\/2025\/07\/25\/\/-5943a6c8175345209021775973310582110.jpg\" alt=\"\" \/><\/p>\n<p>Qidalanma m\u00fct\u0259x\u0259ssisl\u0259rinin fikrinc\u0259, yayda daha y\u00fcng\u00fcl, asan h\u0259zm olunan v\u0259 t\u0259rkibind\u0259 su miqdar\u0131 y\u00fcks\u0259k olan m\u0259hsullara \u00fcst\u00fcnl\u00fck verilm\u0259lidir. Bu bax\u0131mdan m\u00f6vs\u00fcmi meyv\u0259 v\u0259 t\u0259r\u0259v\u0259zl\u0259r \u2013 x\u00fcsusil\u0259 qarp\u0131z, yemi\u015f, xiyar, pomidor, \u00e7iy\u0259l\u0259k, gilas, al\u00e7a, armud v\u0259 \u015faftal\u0131 \u2013 h\u0259m b\u0259d\u0259nin su balans\u0131n\u0131 t\u0259nziml\u0259yir, h\u0259m d\u0259 vitamin-mineral ehtiyac\u0131n\u0131 \u00f6d\u0259yir. Bu m\u0259hsullar\u0131n t\u0259rkibind\u0259ki lifl\u0259r m\u0259d\u0259-ba\u011f\u0131rsaq f\u0259aliyy\u0259tini t\u0259nziml\u0259yir, antioksidant t\u0259siri g\u00f6st\u0259r\u0259r\u0259k yayda g\u00fcn\u0259\u015f \u015f\u00fcalar\u0131n\u0131n yaratd\u0131\u011f\u0131 oksidativ stresl\u0259 m\u00fcbariz\u0259 aparma\u011fa k\u00f6m\u0259k edir. G\u00fcn \u0259rzind\u0259 t\u0259r\u0259v\u0259z salatlar\u0131n\u0131n rasiona daxil edilm\u0259si, meyv\u0259l\u0259rin is\u0259 \u0259sas\u0259n s\u0259h\u0259r saatlar\u0131nda v\u0259 ya ara \u00f6y\u00fcnl\u0259rd\u0259 istehlak olunmas\u0131 daha m\u0259qs\u0259d\u0259uy\u011fundur.<\/p>\n<p>Qeyd etm\u0259k yerin\u0259 d\u00fc\u015f\u0259r ki, yay m\u00f6vs\u00fcm\u00fcnd\u0259 sa\u011flam qidalanma il\u0259 ba\u011fl\u0131 d\u00fcnya \u00fczr\u0259 apar\u0131c\u0131 s\u0259hiyy\u0259 v\u0259 qida t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyi qurumlar\u0131 da m\u00fch\u00fcm t\u00f6vsiy\u0259l\u0259r verir. \u00dcmumd\u00fcnya S\u0259hiyy\u0259 T\u0259\u015fkilat\u0131 (\u00dcST) bildirir ki, isti aylarda qida z\u0259h\u0259rl\u0259nm\u0259l\u0259rinin qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 almaq \u00fc\u00e7\u00fcn &#8220;Be\u015f \u0259sas qida t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyi prinsipi&#8221;n\u0259 \u0259m\u0259l olunmal\u0131d\u0131r: t\u0259mizliy\u0259 ciddi riay\u0259t olunmal\u0131, \u00e7iy v\u0259 bi\u015fmi\u015f qidalar bir-birind\u0259n ayr\u0131 saxlanmal\u0131, qidalar tam bi\u015firilm\u0259li, t\u0259hl\u00fck\u0259siz temperaturda qorunmal\u0131 v\u0259 yaln\u0131z keyfiyy\u0259tli xammallardan istifad\u0259 edilm\u0259lidir. \u00dcST-\u00fcn son t\u00f6vsiy\u0259l\u0259rind\u0259 bu qaydalar geni\u015f ictimaiyy\u0259t\u0259 \u00e7atd\u0131r\u0131l\u0131r v\u0259 x\u00fcsusil\u0259 yay m\u00f6vs\u00fcm\u00fcnd\u0259 riskl\u0259rin artd\u0131\u011f\u0131 vur\u011fulan\u0131r.<\/p>\n<p>Amerika Dietoloqlar Assosiasiyas\u0131n\u0131n m\u0259lumat\u0131na g\u00f6r\u0259 is\u0259 isti havalarda yaln\u0131z su i\u00e7m\u0259k deyil, h\u0259m d\u0259 su il\u0259 z\u0259ngin qidalar\u0131n \u2013 qarp\u0131z, xiyar, \u00e7iy\u0259l\u0259k, pomidor v\u0259 dig\u0259r m\u00f6vs\u00fcmi m\u0259hsullar\u0131n \u2013 rasiona daxil edilm\u0259si vacib hesab olunur. Bu, h\u0259m b\u0259d\u0259nin susuz qalmas\u0131n\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 al\u0131r, h\u0259m d\u0259 \u0259lav\u0259 vitamin v\u0259 lif t\u0259minat\u0131 bax\u0131m\u0131ndan \u0259h\u0259miyy\u0259tlidir. Assosiasiya, eyni zamanda, qazl\u0131 v\u0259 \u015f\u0259k\u0259rli i\u00e7kil\u0259rin yay aylar\u0131nda daha \u00e7ox su itkisin\u0259 s\u0259b\u0259b oldu\u011funu bildirir v\u0259 onlar\u0131n istifad\u0259sinin m\u0259hdudla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131 t\u00f6vsiy\u0259 edir.<\/p>\n<p>Avropa Qida T\u0259hl\u00fck\u0259sizliyi Agentliyi (EFSA) is\u0259 yay m\u00f6vs\u00fcm\u00fcnd\u0259 \u0259rzaq m\u0259hsullar\u0131n\u0131n da\u015f\u0131nmas\u0131 v\u0259 saxlanmas\u0131 prosesind\u0259 soyutma z\u0259ncirinin pozulmamas\u0131n\u0131 x\u00fcsusi olaraq \u00f6n\u0259 \u00e7\u0259kir. M\u00fct\u0259x\u0259ssisl\u0259r qeyd edirl\u0259r ki, 5 d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259n y\u00fcks\u0259k temperaturda saxlan\u0131lan haz\u0131r v\u0259 yar\u0131mbi\u015fmi\u015f m\u0259hsullar\u0131n t\u0259rkibind\u0259 mikroorqanizml\u0259r s\u00fcr\u0259tl\u0259 \u00e7oxalaraq qida z\u0259h\u0259rl\u0259nm\u0259l\u0259rin\u0259 s\u0259b\u0259b ola bil\u0259r. Bu s\u0259b\u0259bd\u0259n yay aylar\u0131nda al\u0131\u015f-veri\u015f zaman\u0131 tez xarab olan qidalar \u00fc\u00e7\u00fcn soyuducu paketl\u0259rd\u0259n istifad\u0259 olunmas\u0131 v\u0259 bu m\u0259hsullar\u0131n uzun m\u00fcdd\u0259t \u00e7\u00f6ld\u0259 saxlan\u0131lmamas\u0131 t\u00f6vsiy\u0259 edilir.<\/p>\n<p>G\u00f6r\u00fcnd\u00fcy\u00fc kimi, yay m\u00f6vs\u00fcm\u00fcnd\u0259 sa\u011flam qidalanma m\u0259s\u0259l\u0259si t\u0259kc\u0259 \u015f\u0259xsi se\u00e7iml\u0259rd\u0259n deyil, h\u0259m d\u0259 beyn\u0259lxalq s\u0259viyy\u0259d\u0259 tan\u0131nm\u0131\u015f elmi prinsipl\u0259rd\u0259n qaynaqlan\u0131r. Bu t\u00f6vsiy\u0259l\u0259r\u0259 \u0259m\u0259l olunmas\u0131 h\u0259m f\u0259rdi sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131n qorunmas\u0131na, h\u0259m d\u0259 \u00fcmumi ictimai gigiyena s\u0259viyy\u0259sinin y\u00fcks\u0259ldilm\u0259sin\u0259 xidm\u0259t edir.<\/p>\n<p><img src=\"https:\/\/ikisahil.az\/upload\/\/2025\/07\/25\/\/-d55cbf21175345203130566573510437773.jpg\" alt=\"\" \/><\/p>\n<p>Qida t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyi H\u0259r\u0259kat\u0131n\u0131n r\u0259hb\u0259ri, sa\u011flam qidalanma m\u00fct\u0259x\u0259ssisi\u00a0<strong>M\u0259hs\u0259ti H\u00fcseynova<\/strong>\u00a0m\u00f6vzu il\u0259 ba\u011fl\u0131\u00a0<strong>\u201c\u0130ki sahil\u201d<\/strong>\u0259\u00a0 a\u00e7\u0131qlamas\u0131nda bildirdi ki, yay aylar\u0131nda hava temperaturunun artmas\u0131 il\u0259 \u0259laq\u0259dar b\u0259zi qida m\u0259hsullar\u0131 daha tez xarab olma\u011fa meyilli olur. Bu s\u0259b\u0259bd\u0259n mikroorqanizml\u0259rin \u2013 x\u00fcsusil\u0259 bakteriya, virus v\u0259 kifl\u0259rin bu m\u0259hsullarda s\u00fcr\u0259tl\u0259 \u00e7oxalmas\u0131 qida z\u0259h\u0259rl\u0259nm\u0259si riskini art\u0131r\u0131r: &#8220;Bel\u0259 m\u0259hsullar \u201cy\u00fcks\u0259k risk qrupuna aid qidalar\u201d kateqoriyas\u0131na daxildir v\u0259 onlar\u0131n saxlanmas\u0131, haz\u0131rlanmas\u0131 v\u0259 istehlak\u0131 zaman\u0131 x\u00fcsusi gigiyena v\u0259 t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik qaydalar\u0131na \u0259m\u0259l olunmas\u0131 m\u00fctl\u0259qdir. Bu m\u0259hsullar\u0131n saxlanmas\u0131nda soyuq z\u0259ncirin qorunmas\u0131 \u0259sas \u015f\u0259rtdir. Bu z\u0259ncir pozularsa h\u0259m \u00e7iy, h\u0259m d\u0259 bi\u015fmi\u015f halda olan qidalar tez bir zamanda mikrobioloji \u00e7irkl\u0259nm\u0259y\u0259 m\u0259ruz qal\u0131r. X\u00fcsusil\u0259 \u2013 z\u00fclalla z\u0259ngin oldu\u011funa g\u00f6r\u0259 heyvan m\u0259n\u015f\u0259li m\u0259hsullar \u2013 xarab olma\u011fa daha h\u0259ssasd\u0131r. \u018fn \u00e7ox risk yaradan qida n\u00f6v\u00fc is\u0259 \u0259t v\u0259 \u0259t m\u0259hsullar\u0131d\u0131r. \u0130st\u0259r \u00e7iy, ist\u0259r bi\u015fmi\u015f, ist\u0259rs\u0259 d\u0259 yar\u0131mfabrikat \u0259t m\u0259hsullar\u0131 q\u0131sa m\u00fcdd\u0259td\u0259 xarab ola bil\u0259r. Bu s\u0259b\u0259bd\u0259n \u0259tin h\u0259m al\u0131nmas\u0131, h\u0259m saxlanmas\u0131, h\u0259m d\u0259 bi\u015firilm\u0259si zaman\u0131 gigiyena\u00a0 maksimum t\u0259min olunmal\u0131d\u0131r. Bi\u015firm\u0259 zaman\u0131 yaln\u0131z istifad\u0259 edil\u0259c\u0259k q\u0259d\u0259r m\u0259hsul haz\u0131rlanmal\u0131, art\u0131q qalan hiss\u0259 is\u0259 d\u0259rhal soyuducuya yerl\u0259\u015fdirilm\u0259lidir. \u018ftin do\u011franmas\u0131 zaman\u0131 istifad\u0259 olunan b\u0131\u00e7aqlar v\u0259 do\u011frama l\u00f6vh\u0259l\u0259ri is\u0259 \u00e7iy \u0259tl\u0259 t\u0259masdan sonra d\u0259rhal yuyulmal\u0131 v\u0259 dezinfeksiya olunmal\u0131d\u0131r. S\u00fcd v\u0259 s\u00fcd m\u0259hsullar\u0131 da yayda y\u00fcks\u0259k risk qrupuna aiddir. X\u00fcsusil\u0259 konservants\u0131z, t\u0259bii v\u0259 fermer m\u0259hsullar\u0131 daha tez xarab ola bil\u0259r. Buna g\u00f6r\u0259 d\u0259 bu tip m\u0259hsullar yaln\u0131z m\u0259n\u015f\u0259yi m\u0259lum v\u0259 etibarl\u0131 m\u0259nb\u0259d\u0259n al\u0131nmal\u0131, soyuducuda saxlanmal\u0131 v\u0259 q\u0131sa m\u00fcdd\u0259td\u0259 istehlak olunmal\u0131d\u0131r. Bal\u0131q v\u0259 d\u0259niz m\u0259hsullar\u0131 da z\u0259h\u0259rl\u0259nm\u0259 bax\u0131m\u0131ndan ciddi risk da\u015f\u0131y\u0131r. Onlar\u0131n al\u0131nmas\u0131nda t\u0259z\u0259lik v\u0259 d\u00fczg\u00fcn saxlanma \u015f\u0259rtl\u0259rin\u0259 x\u00fcsusi diqq\u0259t yetirilm\u0259lidir. Yumurta v\u0259 yumurtadan haz\u0131rlanm\u0131\u015f m\u0259hsullar da yay m\u00f6vs\u00fcm\u00fcnd\u0259 diqq\u0259tli saxlanmal\u0131 olan qidalardand\u0131r. X\u00fcsusil\u0259 tiramisu, mayonez, yumurtal\u0131 souslar, kremli \u015firniyyatlar v\u0259 keksl\u0259r soyuducuda saxlanmal\u0131, haz\u0131rlanma v\u0259 t\u0259qdimetm\u0259 prosesi zaman\u0131 t\u0259mizlik v\u0259 sanitar normalara riay\u0259t olunmal\u0131d\u0131r&#8221;.<\/p>\n<p>M\u0259hs\u0259ti H\u00fcseynova qeyd etdi\u00a0 ki,\u00a0 m\u00f6vs\u00fcm\u00fc olmayan meyv\u0259 v\u0259 t\u0259r\u0259v\u0259zl\u0259r d\u0259 diqq\u0259tl\u0259 se\u00e7ilm\u0259lidir. \u00c7\u00fcnki onlar\u0131n yeti\u015fdirilm\u0259sind\u0259 b\u0259z\u0259n s\u00fcni istilik, kimy\u0259vi madd\u0259l\u0259r v\u0259 hormonlardan istifad\u0259 olunur. Bu da sa\u011flaml\u0131\u011fa, x\u00fcsusil\u0259 azya\u015fl\u0131lar, ya\u015fl\u0131lar, hamil\u0259 v\u0259 s\u00fcd ver\u0259n qad\u0131nlar, immun sistemi z\u0259if olan \u015f\u0259xsl\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn ciddi t\u0259hl\u00fck\u0259 yarada bil\u0259r: &#8220;\u018fks\u0259r hallarda meyv\u0259 v\u0259 t\u0259r\u0259v\u0259zl\u0259rin yuyulmadan istehlak\u0131 da z\u0259h\u0259rl\u0259nm\u0259y\u0259 s\u0259b\u0259b olur. Qab\u0131\u011f\u0131 soyulmayan, lakin k\u0259sil\u0259r\u0259k istifad\u0259 olunan meyv\u0259 v\u0259 t\u0259r\u0259v\u0259zl\u0259rd\u0259n mikrob ke\u00e7\u0259 bil\u0259r. Bu da meyv\u0259 salatlar\u0131nda v\u0259 ya smoothie-l\u0259rd\u0259 istifad\u0259 edildikd\u0259 ciddi n\u0259tic\u0259l\u0259r\u0259 yol a\u00e7a bil\u0259r. Vacib m\u0259qamlardan biri d\u0259 odur ki, h\u0259r bir m\u0259hsul m\u0259n\u015f\u0259yi m\u0259lum olan, r\u0259smi v\u0259 etibarl\u0131 sat\u0131\u015f m\u0259nt\u0259q\u0259l\u0259rind\u0259n al\u0131nmal\u0131d\u0131r. Z\u0259h\u0259rl\u0259nm\u0259y\u0259 yaln\u0131z keyfiyy\u0259tsiz m\u0259hsullar s\u0259b\u0259b olmur \u2013 keyfiyy\u0259tli m\u0259hsullar\u0131n da d\u00fczg\u00fcn saxlanmamas\u0131 n\u0259tic\u0259sind\u0259 onlar\u0131n t\u0259rkibind\u0259 bakteriyalar \u00e7oxalaraq t\u0259hl\u00fck\u0259li hala g\u0259l\u0259 bil\u0259r. Q\u0131\u015f aylar\u0131nda otaq temperaturunda 2 saata q\u0259d\u0259r saxlanmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn olan bi\u015fmi\u015f qidalar, yayda is\u0259 maksimum yar\u0131m saat \u0259rzind\u0259 soyuducuya yerl\u0259\u015fdirilm\u0259lidir. H\u0259tta imkan daxilind\u0259 bu m\u00fcdd\u0259t daha da q\u0131sald\u0131lmal\u0131d\u0131r. Qidalar\u0131n saxlan\u0131ld\u0131\u011f\u0131 qablar da m\u00fch\u00fcm rol oynay\u0131r \u2013 \u015f\u00fc\u015f\u0259 v\u0259 ya emal olunmu\u015f qablardan istifad\u0259 olunmas\u0131 t\u00f6vsiy\u0259 edilir. \u00c7\u00fcnki b\u0259zi plastik qablar y\u00fcks\u0259k temperaturda z\u0259r\u0259rli madd\u0259l\u0259r ifraz ed\u0259 v\u0259 m\u0259hsulun t\u0259rkibini d\u0259yi\u015f\u0259 bil\u0259r&#8221;.<\/p>\n<p>H\u0259ms\u00f6hb\u0259timizin\u00a0 q\u0259na\u0259tin\u0259 g\u00f6r\u0259, yay m\u00f6vs\u00fcm\u00fcnd\u0259 d\u00fczg\u00fcn qida se\u00e7imi, saxlanmas\u0131 v\u0259 haz\u0131rlanmas\u0131 yaln\u0131z \u015f\u0259xsi gigiyena il\u0259 deyil, h\u0259m d\u0259 sa\u011flam h\u0259yat t\u0259rzinin qorunmas\u0131 il\u0259 birba\u015fa ba\u011fl\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p><em><strong>Nigar Orucova, \u201c\u0130ki sahil\u201d<\/strong><\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>M\u0259hs\u0259ti H\u00fcseynova: Soyuq z\u0259ncirin qorunmamas\u0131 qidan\u0131n mikrobioloji \u00e7irkl\u0259nm\u0259sin\u0259 g\u0259tirib \u00e7\u0131xar\u0131r Yay m\u00f6vs\u00fcm\u00fcn\u00fcn ba\u015flamas\u0131 il\u0259 t\u0259bi\u0259td\u0259 oldu\u011fu kimi, insan h\u0259yat\u0131nda da d\u0259yi\u015fiklikl\u0259r ba\u015f verir. Havan\u0131n temperaturunun artmas\u0131, g\u00fcn\u0259\u015f \u015f\u00fcalar\u0131n\u0131n intensivliyi v\u0259 g\u00fcnl\u0259rin uzanmas\u0131 b\u0259d\u0259nin fizioloji ritmini d\u0259yi\u015fdirir. Bu d\u00f6vrd\u0259 orqanizmin enerjiy\u0259 v\u0259 qidalanma modelin\u0259 olan t\u0259l\u0259bat\u0131 q\u0131\u015f v\u0259 yaz aylar\u0131ndan f\u0259rqli olur. Bel\u0259 \u015f\u0259raitd\u0259 d\u00fczg\u00fcn v\u0259 balansl\u0131 qidalanma yaln\u0131z sa\u011flaml\u0131q bax\u0131m\u0131ndan deyil, h\u0259m d\u0259 \u00fcmumi h\u0259yat keyfiyy\u0259tinin qorunmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn vacib amil\u0259 \u00e7evrilir. Yayda d\u00fczg\u00fcn qidalanma n\u0259inki qida z\u0259h\u0259rl\u0259nm\u0259l\u0259rinin v\u0259 susuzlu\u011fun qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 al\u0131r, h\u0259m\u00e7inin istil\u0259rl\u0259 ba\u011fl\u0131 yaranan hals\u0131zl\u0131q, t\u0259zyiq d\u0259yi\u015fk\u0259nliyi v\u0259 madd\u0259l\u0259r&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":817653,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[1],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/07\/da4902cb175345182982515847910636349.jpg",975,540,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/07\/da4902cb175345182982515847910636349.jpg",975,540,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/07\/da4902cb175345182982515847910636349.jpg",975,540,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/07\/da4902cb175345182982515847910636349-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/07\/da4902cb175345182982515847910636349-660x365.jpg",660,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/07\/da4902cb175345182982515847910636349-840x465.jpg",640,354,true],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/07\/da4902cb175345182982515847910636349.jpg",975,540,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/07\/da4902cb175345182982515847910636349.jpg",975,540,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/07\/da4902cb175345182982515847910636349-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/07\/da4902cb175345182982515847910636349.jpg",975,540,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=1\" rel=\"category\">C\u0259miyy\u0259t<\/a>","rttpg_excerpt":"M\u0259hs\u0259ti H\u00fcseynova: Soyuq z\u0259ncirin qorunmamas\u0131 qidan\u0131n mikrobioloji \u00e7irkl\u0259nm\u0259sin\u0259 g\u0259tirib \u00e7\u0131xar\u0131r Yay m\u00f6vs\u00fcm\u00fcn\u00fcn ba\u015flamas\u0131 il\u0259 t\u0259bi\u0259td\u0259 oldu\u011fu kimi, insan h\u0259yat\u0131nda da d\u0259yi\u015fiklikl\u0259r ba\u015f verir. Havan\u0131n temperaturunun artmas\u0131, g\u00fcn\u0259\u015f \u015f\u00fcalar\u0131n\u0131n intensivliyi v\u0259 g\u00fcnl\u0259rin uzanmas\u0131 b\u0259d\u0259nin fizioloji ritmini d\u0259yi\u015fdirir. Bu d\u00f6vrd\u0259 orqanizmin enerjiy\u0259 v\u0259 qidalanma modelin\u0259 olan t\u0259l\u0259bat\u0131 q\u0131\u015f v\u0259 yaz aylar\u0131ndan f\u0259rqli olur. Bel\u0259 \u015f\u0259raitd\u0259 d\u00fczg\u00fcn v\u0259&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/817651"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=817651"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/817651\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":817654,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/817651\/revisions\/817654"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/817653"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=817651"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=817651"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=817651"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}