{"id":818022,"date":"2025-07-29T11:07:45","date_gmt":"2025-07-29T07:07:45","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=818022"},"modified":"2025-07-29T11:07:45","modified_gmt":"2025-07-29T07:07:45","slug":"yayda-su-v%c9%99-qida-balansini-nec%c9%99-qorumali","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=818022","title":{"rendered":"Yayda su v\u0259 qida balans\u0131n\u0131 nec\u0259 qorumal\u0131?"},"content":{"rendered":"<p><em><strong>Asim V\u0259liyev: Y\u00fcks\u0259k temperatur b\u0259d\u0259nin enerji s\u0259rfiyyat\u0131n\u0131 art\u0131r\u0131r<\/strong><\/em><\/p>\n<p>Yay f\u0259sli \u00f6z\u00fc il\u0259 \u00a0insan orqanizmi \u00fc\u00e7\u00fcn bir s\u0131ra \u00e7\u0259tinlikl\u0259r d\u0259\u00a0 g\u0259tirir. Havan\u0131n y\u00fcks\u0259k temperaturu b\u0259d\u0259nin enerji s\u0259rfiyyat\u0131n\u0131 art\u0131r\u0131r, t\u0259rl\u0259m\u0259 yolu il\u0259 maye v\u0259 minerallar\u0131n itirilm\u0259sin\u0259 s\u0259b\u0259b olur. Bu is\u0259 sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131n qorunmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn qida rasionumuzun d\u00fczg\u00fcn v\u0259 balansl\u0131 t\u0259\u015fkilini z\u0259ruri edir.<\/p>\n<p>Sa\u011flam qida t\u0259bli\u011fat\u00e7\u0131s\u0131\u00a0<strong>Asim V\u0259liyev<\/strong>\u00a0m\u00f6vzu il\u0259 ba\u011fl\u0131 \u201c\u0130ki sahil\u201d\u0259 a\u00e7\u0131qlamas\u0131nda bildirdi ki, yay aylar\u0131nda havalar\u0131n temperaturu y\u00fcks\u0259ldikc\u0259 orqanizmin enerji s\u0259rfiyyat\u0131 art\u0131r: \u201cB\u0259d\u0259n daha \u00e7ox t\u0259rl\u0259yir, n\u0259tic\u0259d\u0259 susuzluq hissi g\u00fccl\u0259nir. Bel\u0259 \u015f\u0259raitd\u0259 qida rasionunun d\u00fczg\u00fcn qurulmas\u0131, orqanizmin su v\u0259 enerji balans\u0131n\u0131n qorunmas\u0131 b\u00f6y\u00fck \u0259h\u0259miyy\u0259t k\u0259sb edir. Bu d\u00f6vrd\u0259 y\u00fcng\u00fcl, asan h\u0259zm olunan v\u0259 su miqdar\u0131 y\u00fcks\u0259k olan m\u0259hsullara \u00fcst\u00fcnl\u00fck verilm\u0259si m\u0259qs\u0259d\u0259uy\u011fundur.<\/p>\n<p>G\u00fcn \u0259rzind\u0259 \u00fc\u00e7 \u0259sas v\u0259 iki y\u00fcng\u00fcl ara \u00f6y\u00fcn yem\u0259yi t\u00f6vsiy\u0259 olunur. \u00c7ox ya\u011fl\u0131, q\u0131zartma \u00fcsulu il\u0259 haz\u0131rlanm\u0131\u015f v\u0259 fast-food tipli qidalardan uzaq durmaq sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131m\u0131z \u00fc\u00e7\u00fcn daha \u0259lveri\u015flidir. Bunun \u0259v\u0259zind\u0259 t\u0259z\u0259 m\u00f6vs\u00fcmi t\u0259r\u0259v\u0259zl\u0259r, meyv\u0259l\u0259r, s\u00fcd m\u0259hsullar\u0131 v\u0259 az ya\u011fl\u0131 \u0259t m\u0259hsullar\u0131 il\u0259 z\u0259ngin menyu daha faydal\u0131 hesab olunur. Rasionda karbohidrat, z\u00fclal, ya\u011f, vitamin v\u0259 mineral balans\u0131n\u0131n qorunmas\u0131 vacib \u015f\u0259rtdir\u201d.<\/p>\n<p><strong>Su balans\u0131 v\u0259 minerallar\u0131n b\u0259rpas\u0131 \u00f6n planda olmal\u0131d\u0131r<\/strong><\/p>\n<p>Qida t\u0259bli\u011fat\u00e7\u0131s\u0131 qeyd etdi ki, yay aylar\u0131nda b\u0259d\u0259n t\u0259rl\u0259m\u0259 vasit\u0259sil\u0259 \u00e7oxlu miqdarda su v\u0259 mineral madd\u0259l\u0259r itirir: \u201cBu itkini b\u0259rpa etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn g\u00fcn \u0259rzind\u0259 kifay\u0259t q\u0259d\u0259r su i\u00e7m\u0259k m\u00fctl\u0259qdir. \u00dcmumi qayda olaraq, h\u0259r kiloqram \u00e7\u0259kiy\u0259 orta hesabla 0,3 ml su q\u0259bul etm\u0259k t\u00f6vsiy\u0259 edilir. Lakin bu norma fiziki aktivlik s\u0259viyy\u0259sin\u0259 v\u0259 hava \u015f\u0259raitin\u0259 g\u00f6r\u0259 d\u0259yi\u015f\u0259 bil\u0259r. Sad\u0259 su il\u0259 yana\u015f\u0131, \u015f\u0259k\u0259rsiz kompotlar, ayran, mineral sular v\u0259 t\u0259z\u0259 s\u0131x\u0131lm\u0131\u015f meyv\u0259 \u015fir\u0259l\u0259ri d\u0259 istifad\u0259y\u0259 yararl\u0131d\u0131r. Orqanizmd\u0259 kalium, maqnezium v\u0259 natrium balans\u0131n\u0131n b\u0259rpas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn is\u0259 banan, pomidor, qarp\u0131z, balqabaq, ya\u015f\u0131l yarpaql\u0131 t\u0259r\u0259v\u0259zl\u0259r v\u0259 s\u00fcd m\u0259hsullar\u0131 t\u00f6vsiy\u0259 olunur. Qida rasionunda m\u00f6vs\u00fcmi meyv\u0259 v\u0259 t\u0259r\u0259v\u0259zl\u0259r\u0259 \u00fcst\u00fcnl\u00fck verilm\u0259si h\u0259m sa\u011flaml\u0131q, h\u0259m d\u0259 t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik bax\u0131m\u0131ndan daha m\u0259qs\u0259d\u0259uy\u011fundur. Qarp\u0131z, yemi\u015f, \u015faftal\u0131, gilas, \u0259rik, albal\u0131, moruq v\u0259 b\u00f6y\u00fcrtk\u0259n kimi meyv\u0259l\u0259r h\u0259m su, h\u0259m d\u0259 antioksidantlarla z\u0259ngindir. T\u0259r\u0259v\u0259zl\u0259rd\u0259n pomidor, xiyar, bib\u0259r, bad\u0131mcan, balqabaq v\u0259 m\u00fcxt\u0259lif g\u00f6y\u0259rtil\u0259r g\u00fcnd\u0259lik qidalanmada m\u00fctl\u0259q yer almal\u0131d\u0131r. S\u00fcd v\u0259 s\u00fcd m\u0259hsullar\u0131, x\u00fcsusil\u0259 az ya\u011fl\u0131 qat\u0131q v\u0259 ayran is\u0259 h\u0259m mineral madd\u0259l\u0259rl\u0259 z\u0259ngindir, h\u0259m d\u0259 m\u0259d\u0259-ba\u011f\u0131rsaq sistemin\u0259 m\u00fcsb\u0259t t\u0259sir g\u00f6st\u0259rir\u201d.<\/p>\n<p><strong>Yayda qida z\u0259h\u0259rl\u0259nm\u0259si riski art\u0131r<\/strong><\/p>\n<p>Asim V\u0259liyev vur\u011fulad\u0131 ki, y\u00fcks\u0259k temperatur eyni zamanda mikroorqanizml\u0259rin s\u00fcr\u0259tl\u0259 \u00e7oxalmas\u0131na \u015f\u0259rait yarad\u0131r ki, bu da yay aylar\u0131nda qida z\u0259h\u0259rl\u0259nm\u0259l\u0259rinin artmas\u0131na s\u0259b\u0259b olur: \u201cBu riskin qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 almaq \u00fc\u00e7\u00fcn qidalar\u0131n soyuducuda v\u0259 uy\u011fun temperaturda saxlanmas\u0131 vacibdir. Qida m\u0259hsullar\u0131n\u0131n son istifad\u0259 tarixin\u0259 v\u0259 saxlanma \u015f\u0259raitin\u0259 ciddi diqq\u0259t yetirilm\u0259lidir. \u018ft, s\u00fcd, bal\u0131q v\u0259 yumurta m\u0259hsullar\u0131 yax\u015f\u0131 bi\u015firilm\u0259li, meyv\u0259 v\u0259 t\u0259r\u0259v\u0259zl\u0259r is\u0259 istifad\u0259d\u0259n \u0259vv\u0259l bol su il\u0259 yuyulmal\u0131d\u0131r ki, \u00fcz\u0259rind\u0259ki pestisid, torpaq v\u0259 mikroorqanizm qal\u0131qlar\u0131 tam t\u0259mizl\u0259nsin. Qida haz\u0131rlanark\u0259n istifad\u0259 olunan al\u0259tl\u0259r v\u0259 \u0259ll\u0259rin t\u0259mizliyin\u0259 x\u00fcsusi fikir verilm\u0259lidir. H\u0259m\u00e7inin a\u00e7\u0131q havada v\u0259 yol k\u0259narlar\u0131nda sat\u0131lan haz\u0131r qidalar\u0131n t\u0259hl\u00fck\u0259li ola bil\u0259c\u0259yi d\u0259 unudulmamal\u0131d\u0131r\u201d.<\/p>\n<p><strong>\u0130\u015ftahs\u0131zl\u0131q v\u0259 hals\u0131zl\u0131qla nec\u0259 m\u00fcbariz\u0259 aparmal\u0131?<\/strong><\/p>\n<p>Qida t\u0259bli\u011fat\u00e7\u0131s\u0131 \u0259lav\u0259 etdi ki, isti havalarda orqanizmin enerji t\u0259l\u0259bat\u0131 azal\u0131r, n\u0259tic\u0259d\u0259 i\u015ftahs\u0131zl\u0131q v\u0259 hals\u0131zl\u0131q hallar\u0131 yarana bil\u0259r: \u201cBu halda qida q\u0259bul rejimini d\u0259yi\u015fm\u0259k, az miqdarda, lakin tez-tez yem\u0259k daha faydal\u0131d\u0131r. G\u00fcn\u0259 y\u00fcng\u00fcl v\u0259 qidal\u0131 s\u0259h\u0259r yem\u0259yi il\u0259 ba\u015flamaq vacibdir. Z\u00fclal v\u0259 vitaminl\u0259rl\u0259 z\u0259ngin m\u0259hsullar g\u00fcn\u0259 enerjili ba\u015flama\u011fa k\u00f6m\u0259k edir. Q\u0131zartma yem\u0259kl\u0259r \u0259v\u0259zin\u0259 bu\u011fda bi\u015firm\u0259 v\u0259 ya sobada haz\u0131rlanm\u0131\u015f yem\u0259kl\u0259r daha uy\u011fun se\u00e7imdir. Yor\u011funlu\u011fun v\u0259 hals\u0131zl\u0131\u011f\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 almaqda C v\u0259 B qrupu vitaminl\u0259ri, d\u0259mir v\u0259 maqnezium kimi minerallar m\u00fch\u00fcm rol oynay\u0131r. Bu madd\u0259l\u0259r porta\u011fal, limon, ispanaq, qara \u00e7\u00f6r\u0259k, yumurta v\u0259 bal\u0131q m\u0259hsullar\u0131nda bol miqdarda m\u00f6vcuddur\u201d.<\/p>\n<p><strong>Sad\u0259 qaydalarla sa\u011flam v\u0259 t\u0259hl\u00fck\u0259siz f\u0259sil<\/strong><\/p>\n<p>H\u0259ms\u00f6hb\u0259timizin s\u00f6zl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259, yay m\u00f6vs\u00fcm\u00fcnd\u0259 d\u00fczg\u00fcn v\u0259 balansl\u0131 qidalanma, kifay\u0259t q\u0259d\u0259r maye q\u0259bulu v\u0259 sanitariya-gigiyena qaydalar\u0131na riay\u0259t edilm\u0259si sa\u011flam v\u0259 t\u0259hl\u00fck\u0259siz h\u0259yat t\u0259rzinin \u0259sas \u015f\u0259rtl\u0259ridir. Havan\u0131n isti v\u0259 g\u00fcn\u0259\u015fli oldu\u011fu bu d\u00f6vrd\u0259 orqanizmimizi qorumaq \u00fc\u00e7\u00fcn sad\u0259 qaydalara \u0259m\u0259l etm\u0259k kifay\u0259t edir.<\/p>\n<p><strong>Nigar Orucova,<\/strong>\u00a0<em>\u201c\u0130ki sahil\u201d<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Asim V\u0259liyev: Y\u00fcks\u0259k temperatur b\u0259d\u0259nin enerji s\u0259rfiyyat\u0131n\u0131 art\u0131r\u0131r Yay f\u0259sli \u00f6z\u00fc il\u0259 \u00a0insan orqanizmi \u00fc\u00e7\u00fcn bir s\u0131ra \u00e7\u0259tinlikl\u0259r d\u0259\u00a0 g\u0259tirir. Havan\u0131n y\u00fcks\u0259k temperaturu b\u0259d\u0259nin enerji s\u0259rfiyyat\u0131n\u0131 art\u0131r\u0131r, t\u0259rl\u0259m\u0259 yolu il\u0259 maye v\u0259 minerallar\u0131n itirilm\u0259sin\u0259 s\u0259b\u0259b olur. Bu is\u0259 sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131n qorunmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn qida rasionumuzun d\u00fczg\u00fcn v\u0259 balansl\u0131 t\u0259\u015fkilini z\u0259ruri edir. Sa\u011flam qida t\u0259bli\u011fat\u00e7\u0131s\u0131\u00a0Asim V\u0259liyev\u00a0m\u00f6vzu il\u0259 ba\u011fl\u0131 \u201c\u0130ki sahil\u201d\u0259 a\u00e7\u0131qlamas\u0131nda bildirdi ki, yay aylar\u0131nda havalar\u0131n temperaturu y\u00fcks\u0259ldikc\u0259 orqanizmin enerji s\u0259rfiyyat\u0131 art\u0131r: \u201cB\u0259d\u0259n daha \u00e7ox t\u0259rl\u0259yir, n\u0259tic\u0259d\u0259 susuzluq hissi g\u00fccl\u0259nir. Bel\u0259 \u015f\u0259raitd\u0259 qida rasionunun d\u00fczg\u00fcn qurulmas\u0131, orqanizmin su v\u0259 enerji balans\u0131n\u0131n qorunmas\u0131 b\u00f6y\u00fck&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":818023,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[1],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/07\/9e740b84175370862946614773611012247.jpg",975,540,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/07\/9e740b84175370862946614773611012247.jpg",975,540,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/07\/9e740b84175370862946614773611012247.jpg",975,540,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/07\/9e740b84175370862946614773611012247-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/07\/9e740b84175370862946614773611012247-660x365.jpg",660,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/07\/9e740b84175370862946614773611012247-840x465.jpg",640,354,true],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/07\/9e740b84175370862946614773611012247.jpg",975,540,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/07\/9e740b84175370862946614773611012247.jpg",975,540,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/07\/9e740b84175370862946614773611012247-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/07\/9e740b84175370862946614773611012247.jpg",975,540,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=1\" rel=\"category\">C\u0259miyy\u0259t<\/a>","rttpg_excerpt":"Asim V\u0259liyev: Y\u00fcks\u0259k temperatur b\u0259d\u0259nin enerji s\u0259rfiyyat\u0131n\u0131 art\u0131r\u0131r Yay f\u0259sli \u00f6z\u00fc il\u0259 \u00a0insan orqanizmi \u00fc\u00e7\u00fcn bir s\u0131ra \u00e7\u0259tinlikl\u0259r d\u0259\u00a0 g\u0259tirir. Havan\u0131n y\u00fcks\u0259k temperaturu b\u0259d\u0259nin enerji s\u0259rfiyyat\u0131n\u0131 art\u0131r\u0131r, t\u0259rl\u0259m\u0259 yolu il\u0259 maye v\u0259 minerallar\u0131n itirilm\u0259sin\u0259 s\u0259b\u0259b olur. Bu is\u0259 sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131n qorunmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn qida rasionumuzun d\u00fczg\u00fcn v\u0259 balansl\u0131 t\u0259\u015fkilini z\u0259ruri edir. Sa\u011flam qida t\u0259bli\u011fat\u00e7\u0131s\u0131\u00a0Asim V\u0259liyev\u00a0m\u00f6vzu il\u0259 ba\u011fl\u0131&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/818022"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=818022"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/818022\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":818024,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/818022\/revisions\/818024"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/818023"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=818022"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=818022"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=818022"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}