{"id":818497,"date":"2025-07-31T20:24:04","date_gmt":"2025-07-31T16:24:04","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=818497"},"modified":"2025-07-31T20:24:04","modified_gmt":"2025-07-31T16:24:04","slug":"kolabasa-adi-il%c9%99-toyuq-tullantilari-yeyirmisik-dietoloq-sirl%c9%99ri-acdi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=818497","title":{"rendered":"Kolabasa ad\u0131 il\u0259 toyuq tullant\u0131lar\u0131 yeyirmi\u015fik \u2013 Dietoloq sirl\u0259ri a\u00e7d\u0131"},"content":{"rendered":"<p><strong>X\u0259b\u0259r verdiyimiz kimi kolbasa, frankfurter, cips v\u0259 q\u0259lyanalt\u0131lar uzun m\u00fcdd\u0259tdir ki, bir \u00e7ox ukraynal\u0131lar\u0131n qidalanmas\u0131n\u0131n adi hiss\u0259sin\u0259 \u00e7evrilib. Lakin dietoloqun s\u00f6zl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259, r\u0259ngar\u0259ng qabla\u015fd\u0131rman\u0131n v\u0259 i\u015ftahaa\u00e7an g\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015f\u00fcn arxas\u0131nda sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131n\u0131z \u00fc\u00e7\u00fcn t\u0259hl\u00fck\u0259li ola bil\u0259c\u0259k t\u0259rkibl\u0259r gizl\u0259nir.<\/strong><\/p>\n<p>RBC-Ukrayna il\u0259 m\u00fcsahib\u0259sind\u0259 Ukraynan\u0131n \u018fm\u0259kdar H\u0259kimi, professor, qastroenteroloq v\u0259 dietoloq Halyna Anokhina emal olunmu\u015f \u0259t m\u0259hsullar\u0131nda ola bil\u0259c\u0259k \u015fok ed\u0259n detallar bar\u0259d\u0259 dan\u0131\u015f\u0131b.<\/p>\n<p>Onun s\u00f6zl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259, frankfurterl\u0259rin haz\u0131rlanmas\u0131nda b\u0259z\u0259n istifad\u0259 edil\u0259n t\u0259rkibl\u0259rd\u0259n biri&#8230; dezinfeksiya olunmu\u015f toyuq tullant\u0131lar\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>Qastroenteroloqun fikrinc\u0259, kolbasa v\u0259 frankfurterl\u0259rd\u0259n m\u00fcmk\u00fcn q\u0259d\u0259r uzaq durmaq laz\u0131md\u0131r. O, \u00f6z m\u0259ruz\u0259l\u0259rind\u0259n birind\u0259 heyr\u0259tamiz m\u0259lumat payla\u015fd\u0131: qu\u015f\u00e7uluq fermalar\u0131ndan \u00e7\u0131xan toyuq tullant\u0131lar\u0131n\u0131n harada istifad\u0259 olundu\u011funu h\u0259kiml\u0259rd\u0259n soru\u015fduqda bel\u0259 n\u0259tic\u0259 \u00e7\u0131xd\u0131.<\/p>\n<p>M\u0259lum oldu ki, bu tullant\u0131lar g\u00fcbr\u0259 kimi istifad\u0259 olunmaqla yana\u015f\u0131 (indi daha az yay\u0131l\u0131b), bloklar \u015f\u0259klind\u0259 haz\u0131rlanaraq h\u0259m yanacaq kimi, h\u0259m d\u0259 qida s\u0259nayesind\u0259 istifad\u0259 olunur.<\/p>\n<p>&#8220;H\u0259zm m\u0259hsullar\u0131nda \u00e7oxlu mikroorqanizml\u0259r v\u0259 z\u00fclallar olur. Onlar dezinfeksiya edilir v\u0259 tam z\u00fclala \u00e7evrilir, sonra h\u0259min z\u00fclal eyni frankfurterl\u0259r\u0259 \u0259lav\u0259 olunur&#8221;, &#8211; h\u0259kim g\u00fcnd\u0259lik m\u0259hsullardak\u0131 gizli t\u0259rkibl\u0259r\u0259 diqq\u0259t \u00e7\u0259kib.<\/p>\n<p>Maraql\u0131d\u0131r, Az\u0259rbaycanda istehsal olunan kolbasa v\u0259 kolbasa m\u0259mulatlar\u0131n\u0131n haz\u0131rlanmas\u0131nda bu c\u00fcr toyuq tullant\u0131lar\u0131ndan istifad\u0259 olunurmu? \u00dcmumiyy\u0259tl\u0259, \u00f6lk\u0259mizd\u0259 istehsal olunan kolbasa v\u0259 sosisl\u0259rin t\u0259rkibi n\u0259 d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 sa\u011flaml\u0131q standartlar\u0131na uy\u011fun g\u0259lir?<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" src=\"https:\/\/cdn.musavat.com\/news\/thumbnails\/c243ef9128854b863e2e5a2a0b8cfdf6.jpg\" alt=\"lemann.jpg (35 KB)\" width=\"552\" height=\"400\" \/><\/p>\n<p><strong>Dietoloq L\u0259man S\u00fcleymanova Musavat.com-a a\u00e7\u0131qlamas\u0131nda qida t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyi il\u0259 ba\u011fl\u0131 ciddi x\u0259b\u0259rdarl\u0131q ed\u0259r\u0259k bildirib ki, b\u0259zi istehsal\u00e7\u0131lar m\u0259hsul haz\u0131rlayark\u0259n keyfiyy\u0259tsiz, h\u0259tta insan istehlak\u0131na yarars\u0131z qu\u015f\u00e7uluq tullant\u0131lar\u0131ndan istifad\u0259 edirl\u0259r:<\/strong><\/p>\n<p>\u201cT\u0259\u0259ss\u00fcf ki, Az\u0259rbaycanda b\u0259zi kolbasa v\u0259 sosis istehsal\u00e7\u0131lar\u0131n\u0131n x\u0259rcl\u0259r\u0259 q\u0259na\u0259t etm\u0259k m\u0259qs\u0259dil\u0259 qu\u015f\u00e7uluq fermalar\u0131ndan \u00e7\u0131xan, keyfiyy\u0259tsiz v\u0259 yarars\u0131z toyuq tullant\u0131lar\u0131ndan istifad\u0259 etdiyi faktd\u0131r. Normalda heyvansev\u0259rl\u0259r bel\u0259 tullant\u0131lar\u0131 yaln\u0131z k\u00fc\u00e7\u0259 heyvanlar\u0131n\u0131 yeml\u0259m\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn al\u0131r. Amma b\u0259zi fabrikl\u0259r bu m\u0259hsullar\u0131 ucuz oldu\u011fu \u00fc\u00e7\u00fcn istehsalda istifad\u0259 edir v\u0259 daha sonra baha qiym\u0259t\u0259 sat\u0131\u015fa \u00e7\u0131xar\u0131rlar. Bu, insan sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn son d\u0259r\u0259c\u0259 t\u0259hl\u00fck\u0259lidir. Kolbasa v\u0259 sosisl\u0259rin uzun m\u00fcdd\u0259t xarab olmamas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00fcxt\u0259lif konservantlar v\u0259 kimy\u0259vi madd\u0259l\u0259rd\u0259n istifad\u0259 olunur. M\u0259s\u0259l\u0259n, m\u0259hsulun r\u0259ngini \u00e7\u0259hray\u0131 saxlamaq \u00fc\u00e7\u00fcn natrium nitrit \u0259lav\u0259 edilir. Bu madd\u0259 bakteriyalara qar\u015f\u0131 qoruyucu t\u0259sir g\u00f6st\u0259rs\u0259 d\u0259, h\u0259ddind\u0259n art\u0131q istifad\u0259si x\u0259r\u00e7\u0259ng riskini art\u0131r\u0131r. R\u0259ngd\u0259 d\u0259yi\u015fiklikl\u0259r &#8211; q\u0259hv\u0259yi, boz v\u0259 ya ya\u015f\u0131l l\u0259k\u0259l\u0259rin \u0259m\u0259l\u0259 g\u0259lm\u0259si m\u0259hsulun keyfiyy\u0259tsiz v\u0259 ya vaxt\u0131n\u0131n ke\u00e7diyini g\u00f6st\u0259rir\u201d.<\/p>\n<p>L.S\u00fcleymanova h\u0259m\u00e7inin b\u0259zi q\u0259lyanalt\u0131lar v\u0259 u\u015faq qidalar\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 da x\u0259b\u0259rdarl\u0131q edib:<\/p>\n<p>\u201c\u00c7ipsil\u0259r v\u0259 m\u00fc\u0259yy\u0259n q\u0259lyanalt\u0131 m\u0259hsullar\u0131nda istifad\u0259 olunan b\u0259zi ya\u011flar neft m\u0259n\u015f\u0259lidir. Bu ya\u011flar insan orqanizmin\u0259 tamamil\u0259 yad madd\u0259l\u0259rdir. Onlar qaraciy\u0259r\u0259, m\u0259d\u0259alt\u0131 v\u0259z\u0259 v\u0259 dig\u0259r daxili orqanlara ciddi ziyan vurur. T\u0259\u0259ss\u00fcf ki, k\u00f6rp\u0259 v\u0259 m\u0259kt\u0259bya\u015fl\u0131 u\u015faqlar bu tip m\u0259hsullar\u0131 tez-tez istehlak edir v\u0259 n\u0259tic\u0259d\u0259 piyl\u0259nm\u0259, qaraciy\u0259r piyl\u0259nm\u0259si, metabolik poz\u011funluqlar kimi probleml\u0259r erk\u0259n ya\u015flardan m\u00fc\u015fahid\u0259 olunur\u201d.<\/p>\n<p>Dietoloq bildirib ki, bu s\u0259b\u0259bd\u0259n bazardan al\u0131nan kolbasa v\u0259 sosisl\u0259rd\u0259n m\u00fcmk\u00fcn q\u0259d\u0259r uzaq durmaq laz\u0131md\u0131r:<\/p>\n<p>\u201c\u018fg\u0259r kolbasa v\u0259 ya sosis yem\u0259k ist\u0259yirsinizs\u0259, bunu ev \u015f\u0259raitind\u0259, t\u0259miz v\u0259 keyfiyy\u0259tli \u0259td\u0259n haz\u0131rlamaq laz\u0131md\u0131r. Marketl\u0259rd\u0259 sat\u0131lan s\u0259naye istehsal\u0131 m\u0259hsullar is\u0259 h\u0259m t\u0259rkibin\u0259 qat\u0131lan yarars\u0131z \u0259tl\u0259r, h\u0259m d\u0259 qoruyucu kimy\u0259vi madd\u0259l\u0259r s\u0259b\u0259bind\u0259n sa\u011flaml\u0131q \u00fc\u00e7\u00fcn risklidir\u201d.<\/p>\n<p>Azad \u0130stehlak\u00e7\u0131lar Birliyinin s\u0259dri Eyyub H\u00fcseynov da Musavat.com-a a\u00e7\u0131qlamas\u0131nda bildirib ki, Az\u0259rbaycanda \u0259t m\u0259hsullar\u0131n\u0131n istehsal\u0131nda v\u0259ziyy\u0259t dig\u0259r \u00f6lk\u0259l\u0259rl\u0259 m\u00fcqayis\u0259d\u0259 xeyli yax\u015f\u0131d\u0131r:<\/p>\n<p>\u201cB\u0259zi ki\u00e7ik sexl\u0259rd\u0259 istehsal olunan kolbasa v\u0259 sosis m\u0259mulatlar\u0131n\u0131 istisna ets\u0259k, \u00f6lk\u0259mizd\u0259 f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259r\u0259n b\u00f6y\u00fck istehsal\u00e7\u0131lar \u0259sas\u0259n t\u0259miz \u0259t v\u0259 qu\u015f \u0259tind\u0259n istifad\u0259 edirl\u0259r. Qu\u015flar\u0131n skeleti, \u0259ti v\u0259 d\u0259risind\u0259n istifad\u0259 olunur\u201d.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" src=\"https:\/\/cdn.musavat.com\/news\/thumbnails\/b88c4b10b9118c4b0104bbbf36f44d34.jpg\" alt=\"421529.jpg (29 KB)\" width=\"700\" height=\"393\" \/><\/p>\n<p>E. H\u00fcseynov bildirib ki, \u00f6lk\u0259y\u0259 \u0259t idxal\u0131 m\u00fcxt\u0259lif \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259n h\u0259yata ke\u00e7irilir:<\/p>\n<p>\u201cAz\u0259rbaycan bir \u00e7ox \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259n, o c\u00fcml\u0259d\u0259n Braziliyadan, Hindistandan, Pakistandan, h\u0259m\u00e7inin b\u00f6y\u00fck h\u0259cmd\u0259 Monqolustandan \u0259t idxal edir. \u0130dxal olunan m\u0259hsullar\u0131n \u0259ks\u0259riyy\u0259ti keyfiyy\u0259t bax\u0131m\u0131ndan standartlara cavab verir. Buna baxmayaraq, istehlak\u00e7\u0131lar etiket oxuma\u011fa v\u0259 m\u0259hsulun m\u0259n\u015f\u0259yini diqq\u0259tl\u0259 \u00f6yr\u0259nm\u0259y\u0259 diqq\u0259t etm\u0259lidirl\u0259r. M\u0259n istehlak\u00e7\u0131lara t\u00f6vsiy\u0259 edir\u0259m ki, m\u00fcmk\u00fcn q\u0259d\u0259r yerli istehsal m\u0259hsullar\u0131na \u00fcst\u00fcnl\u00fck versinl\u0259r. Yerli m\u0259hsullar t\u0259rav\u0259tli, keyfiyy\u0259tli, iqlim v\u0259 saxlanma \u015f\u0259raitin\u0259 daha uy\u011fun olur. B\u0259z\u0259n xaricd\u0259n g\u0259tiril\u0259n m\u0259hsullar\u0131n g\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015f\u00fc v\u0259 qabla\u015fd\u0131rmas\u0131 c\u0259lbedici ola bil\u0259r, amma bu, istehlak\u00e7\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259sas meyar olmamal\u0131d\u0131r. M\u0259nim fikrimc\u0259, yerli m\u0259hsullar bir \u00e7ox hallarda xarici m\u0259hsullardan \u00fcst\u00fcnd\u00fcr\u201d.<\/p>\n<p><strong>Sultan M\u0259mm\u0259dli<\/strong><br \/>\n<strong>Musavat.com<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>X\u0259b\u0259r verdiyimiz kimi kolbasa, frankfurter, cips v\u0259 q\u0259lyanalt\u0131lar uzun m\u00fcdd\u0259tdir ki, bir \u00e7ox ukraynal\u0131lar\u0131n qidalanmas\u0131n\u0131n adi hiss\u0259sin\u0259 \u00e7evrilib. Lakin dietoloqun s\u00f6zl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259, r\u0259ngar\u0259ng qabla\u015fd\u0131rman\u0131n v\u0259 i\u015ftahaa\u00e7an g\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015f\u00fcn arxas\u0131nda sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131n\u0131z \u00fc\u00e7\u00fcn t\u0259hl\u00fck\u0259li ola bil\u0259c\u0259k t\u0259rkibl\u0259r gizl\u0259nir. RBC-Ukrayna il\u0259 m\u00fcsahib\u0259sind\u0259 Ukraynan\u0131n \u018fm\u0259kdar H\u0259kimi, professor, qastroenteroloq v\u0259 dietoloq Halyna Anokhina emal olunmu\u015f \u0259t m\u0259hsullar\u0131nda ola bil\u0259c\u0259k \u015fok ed\u0259n detallar bar\u0259d\u0259 dan\u0131\u015f\u0131b. Onun s\u00f6zl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259, frankfurterl\u0259rin haz\u0131rlanmas\u0131nda b\u0259z\u0259n istifad\u0259 edil\u0259n t\u0259rkibl\u0259rd\u0259n biri&#8230; dezinfeksiya olunmu\u015f toyuq tullant\u0131lar\u0131d\u0131r. Qastroenteroloqun fikrinc\u0259, kolbasa v\u0259 frankfurterl\u0259rd\u0259n m\u00fcmk\u00fcn q\u0259d\u0259r uzaq durmaq laz\u0131md\u0131r. O, \u00f6z m\u0259ruz\u0259l\u0259rind\u0259n birind\u0259 heyr\u0259tamiz m\u0259lumat payla\u015fd\u0131: qu\u015f\u00e7uluq&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":818498,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[1],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/07\/9f8926375505d068d8291381a6d7dd7a.jpg",750,422,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/07\/9f8926375505d068d8291381a6d7dd7a.jpg",750,422,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/07\/9f8926375505d068d8291381a6d7dd7a.jpg",750,422,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/07\/9f8926375505d068d8291381a6d7dd7a-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/07\/9f8926375505d068d8291381a6d7dd7a-649x365.jpg",649,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/07\/9f8926375505d068d8291381a6d7dd7a.jpg",640,360,false],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/07\/9f8926375505d068d8291381a6d7dd7a.jpg",750,422,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/07\/9f8926375505d068d8291381a6d7dd7a.jpg",750,422,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/07\/9f8926375505d068d8291381a6d7dd7a-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/07\/9f8926375505d068d8291381a6d7dd7a.jpg",750,422,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=1\" rel=\"category\">C\u0259miyy\u0259t<\/a>","rttpg_excerpt":"X\u0259b\u0259r verdiyimiz kimi kolbasa, frankfurter, cips v\u0259 q\u0259lyanalt\u0131lar uzun m\u00fcdd\u0259tdir ki, bir \u00e7ox ukraynal\u0131lar\u0131n qidalanmas\u0131n\u0131n adi hiss\u0259sin\u0259 \u00e7evrilib. Lakin dietoloqun s\u00f6zl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259, r\u0259ngar\u0259ng qabla\u015fd\u0131rman\u0131n v\u0259 i\u015ftahaa\u00e7an g\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015f\u00fcn arxas\u0131nda sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131n\u0131z \u00fc\u00e7\u00fcn t\u0259hl\u00fck\u0259li ola bil\u0259c\u0259k t\u0259rkibl\u0259r gizl\u0259nir. RBC-Ukrayna il\u0259 m\u00fcsahib\u0259sind\u0259 Ukraynan\u0131n \u018fm\u0259kdar H\u0259kimi, professor, qastroenteroloq v\u0259 dietoloq Halyna Anokhina emal olunmu\u015f \u0259t m\u0259hsullar\u0131nda ola bil\u0259c\u0259k \u015fok ed\u0259n&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/818497"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=818497"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/818497\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":818499,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/818497\/revisions\/818499"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/818498"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=818497"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=818497"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=818497"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}