{"id":818695,"date":"2025-08-01T22:29:59","date_gmt":"2025-08-01T18:29:59","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=818695"},"modified":"2025-08-01T22:29:59","modified_gmt":"2025-08-01T18:29:59","slug":"kazino-biznesi-turizmin-potensialini-genisl%c9%99ndir%c9%99c%c9%99k","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=818695","title":{"rendered":"Kazino biznesi turizmin potensial\u0131n\u0131 geni\u015fl\u0259ndir\u0259c\u0259k"},"content":{"rendered":"<p>U\u011furla realla\u015fd\u0131r\u0131lan islahatlar qeyri-neft sektorunun \u0259n g\u0259lirli sah\u0259l\u0259rind\u0259n olan turizmin inki\u015faf\u0131na da ciddi t\u0259kan verib. \u00d6lk\u0259mizin ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131n\u0131n diqq\u0259t v\u0259 qay\u011f\u0131s\u0131 say\u0259sind\u0259 bu g\u00fcn turizm iqtisadiyyat\u0131m\u0131z\u0131n apar\u0131c\u0131 sah\u0259sin\u0259 \u00e7evrilib. \u00d6lk\u0259miz\u0259 g\u0259l\u0259n turistl\u0259rin say\u0131 qeyri-neft sektorunun g\u0259lirl\u0259rinin daha da artmas\u0131na t\u0259kan verir, iqtisadi potensial\u0131m\u0131z\u0131 m\u00f6hk\u0259ml\u0259ndirir. Respublikam\u0131zdak\u0131 ictimai-siyasi sabitlik, \u0259min-amanl\u0131q,\u00a0 y\u00fcks\u0259k s\u0259viyy\u0259li t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik, infrastruktur v\u0259 xidm\u0259t sektorunun v\u0259ziyy\u0259tinin yax\u015f\u0131la\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131, Az\u0259rbaycan\u0131n d\u00fcnyada tan\u0131d\u0131lmas\u0131 y\u00f6n\u00fcnd\u0259 apar\u0131lan ard\u0131c\u0131l i\u015fl\u0259r, \u00f6lk\u0259y\u0259 g\u0259li\u015f-gedi\u015fin, viza sisteminin sad\u0259l\u0259\u015fdirilm\u0259si, \u015f\u00fcbh\u0259siz ki, art\u0131m\u0131 t\u0259\u015fviq edir. Turist ax\u0131n\u0131 h\u0259m d\u0259 pul ax\u0131n\u0131 dem\u0259kdir. Prezident\u00a0\u0130lham \u018fliyevin imzalad\u0131\u011f\u0131\u00a0F\u0259rmanla\u00a0X\u0259z\u0259r d\u0259nizinin (g\u00f6l\u00fcn\u00fcn) \u00f6lk\u0259miz\u0259 m\u0259nsub b\u00f6lm\u0259sind\u0259 s\u00fcni torpaq sah\u0259l\u0259rind\u0259 kazino oyunlar\u0131n\u0131n t\u0259\u015fkili \u00fc\u00e7\u00fcn lisenziyalar\u0131n verilm\u0259si s\u0259lahiyy\u0259tinin D\u00f6vl\u0259t Turizm Agentliyin\u0259 h\u0259val\u0259 olunmas\u0131 bunun \u0259yani t\u0259sdiqidir. \u00a0Bu q\u0259rar oyun biznesinin t\u0259nziml\u0259nm\u0259si il\u0259 yana\u015f\u0131, turizm strategiyas\u0131n\u0131n yeni m\u0259rh\u0259l\u0259y\u0259 ke\u00e7idi bax\u0131m\u0131ndan \u0259h\u0259miyy\u0259tli bir d\u00f6n\u00fc\u015f n\u00f6qt\u0259sidir. Onu da qeyd ed\u0259k ki, doqquz normativ-h\u00fcquqi akta edil\u0259n d\u0259yi\u015fiklikl\u0259r Az\u0259rbaycan\u0131n \u201ckazino iqtisadiyyat\u0131\u201d v\u0259 ya geni\u015fmiqyasl\u0131 oyun s\u0259nayesin\u0259 ke\u00e7idi kimi d\u0259y\u0259rl\u0259ndiril\u0259 bilm\u0259z. D\u00f6vl\u0259tin bu sah\u0259y\u0259 m\u00fcnasib\u0259ti a\u00e7\u0131q v\u0259 prinsipiald\u0131r: oyun biznesi \u00f6lk\u0259d\u0259 qeyri-neft iqtisadiyyat\u0131n\u0131n apar\u0131c\u0131 s\u00fctunu deyil, sad\u0259c\u0259 \u201cpremium\u201d \u00a0v\u0259 \u201celit\u201d turizmin \u0259lav\u0259 komponenti kimi n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulur. Bu sah\u0259y\u0259 yana\u015fma t\u0259nziml\u0259yici v\u0259 m\u0259hdudla\u015fd\u0131r\u0131c\u0131d\u0131r, liberal deyil.<\/p>\n<p>Ba\u015fqa \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259n f\u0259rqli olaraq, Az\u0259rbaycanda bu f\u0259aliyy\u0259t yaln\u0131z s\u00fcni \u015f\u0259kild\u0259 yarad\u0131lm\u0131\u015f torpaq sah\u0259l\u0259rind\u0259 v\u0259 \u0259sas\u0259n xarici turistl\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulmu\u015f m\u0259hdud formatda h\u0259yata ke\u00e7iril\u0259c\u0259k. Bu is\u0259 h\u0259m co\u011frafi, h\u0259m d\u0259 demoqrafik m\u0259hdudiyy\u0259tl\u0259rin t\u0259tbiqi dem\u0259kdir. Haz\u0131rk\u0131 qanunvericilik d\u0259yi\u015fiklikl\u0259ri bu sah\u0259d\u0259 ciddi n\u0259zar\u0259t v\u0259 t\u0259nziml\u0259m\u0259 mexanizml\u0259rinin formala\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131 n\u0259z\u0259rd\u0259 tutur. M\u0259s\u0259l\u0259n, 21 ya\u015fa q\u0259d\u0259r \u015f\u0259xsl\u0259rin pul udu\u015flu oyunlara burax\u0131lmas\u0131 qada\u011fand\u0131r. Bu m\u00fchafiz\u0259kar v\u0259 ehtiyatl\u0131 yana\u015fma, eyni zamanda, h\u0259ssas sosial qruplar\u0131n qorunmas\u0131na xidm\u0259t edir.<\/p>\n<p>D\u0259yi\u015fiklikl\u0259rin \u0259n m\u00fch\u00fcm elementl\u0259rind\u0259n biri &#8211; kazino f\u0259aliyy\u0259tinin yaln\u0131z s\u00fcni torpaq sah\u0259l\u0259rind\u0259 t\u0259\u015fkilin\u0259 icaz\u0259 verilm\u0259sidir. Bu, ist\u0259r sah\u0259nin co\u011frafi izolyasiyas\u0131n\u0131 t\u0259min edir, ist\u0259rs\u0259 d\u0259 onun n\u0259zar\u0259td\u0259 saxlanmas\u0131n\u0131 asanla\u015fd\u0131r\u0131r. Quru (materik) \u0259razid\u0259 kazino f\u0259aliyy\u0259tin\u0259 icaz\u0259 verilmir v\u0259 bu, h\u0259l\u0259 d\u0259 q\u00fcvv\u0259d\u0259 olan 27 yanvar 1998-ci il tarixli &#8220;Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131nda iqtisadi cinay\u0259tkarl\u0131\u011fa qar\u015f\u0131 m\u00fcbariz\u0259 sah\u0259sind\u0259 b\u0259zi t\u0259dbirl\u0259r haqq\u0131nda&#8221; Prezident S\u0259r\u0259ncam\u0131na \u0259saslan\u0131r. S\u0259r\u0259ncamda \u00f6lk\u0259 \u0259razisind\u0259 pul udu\u015flu oyunlara qar\u015f\u0131 s\u0259rt t\u0259dbirl\u0259rin g\u00f6r\u00fclm\u0259si tap\u015f\u0131r\u0131l\u0131r. Bu s\u0259b\u0259bd\u0259n, q\u0259bul edil\u0259n d\u0259yi\u015fiklikl\u0259r he\u00e7 bir halda \u0259n\u0259n\u0259vi v\u0259 ya virtual qeyri-qanuni kazinolar\u0131n leqalla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 dem\u0259k deyil. \u018fksin\u0259, bu add\u0131mlar h\u0259min qanunsuz f\u0259aliyy\u0259tl\u0259r\u0259 qar\u015f\u0131 m\u00fcbariz\u0259ni daha da s\u0259rtl\u0259\u015fdirm\u0259k m\u0259qs\u0259di da\u015f\u0131y\u0131r.<\/p>\n<p>Eyni zamanda, kazino f\u0259aliyy\u0259ti ciddi lisenziyala\u015fma rejimi alt\u0131nda t\u0259\u015fkil edil\u0259c\u0259k. Bu m\u0259qs\u0259dl\u0259 y\u00fcks\u0259k m\u0259bl\u0259\u011fd\u0259 &#8211; h\u0259r il t\u0259krar \u00f6d\u0259nilm\u0259kl\u0259 340 min manat &#8211; d\u00f6vl\u0259t r\u00fcsumu m\u00fc\u0259yy\u0259n edilib. Bu m\u0259bl\u0259\u011f dig\u0259r icaz\u0259 t\u0259l\u0259b olunan f\u0259aliyy\u0259t sah\u0259l\u0259ri il\u0259 m\u00fcqayis\u0259d\u0259 rekord g\u00f6st\u0259ricidir v\u0259 d\u00f6vl\u0259tin bu sektora m\u0259hdudla\u015fd\u0131r\u0131c\u0131 m\u00fcnasib\u0259tinin daha bir g\u00f6st\u0259ricisidir.<\/p>\n<p>Yeri g\u0259lmoi\u015fk\u0259n qeyri-leqal oyun f\u0259aliyy\u0259ti \u00e7ox zaman sosial-h\u00fcquqi probleml\u0259r\u0259 yol a\u00e7\u0131r. Lakin lisenziyala\u015fd\u0131r\u0131lm\u0131\u015f, n\u0259zar\u0259t olunan m\u0259kanlarda t\u0259\u015fkil edil\u0259c\u0259k kazino f\u0259aliyy\u0259ti \u015f\u0259ffafl\u0131q v\u0259 h\u00fcquqi t\u0259nziml\u0259m\u0259 vasit\u0259sil\u0259 \u00a0riskl\u0259rin idar\u0259 olunmas\u0131na, sosial t\u0259sirl\u0259rin minimuma endirilm\u0259sin\u0259 v\u0259 d\u00f6vl\u0259t n\u0259zar\u0259tinin effektivliyinin art\u0131r\u0131lmas\u0131na xidm\u0259t ed\u0259c\u0259k.<\/p>\n<p>Bir m\u0259s\u0259l\u0259ni x\u00fcsusil\u0259\u00a0 vur\u011fulmaq laz\u0131md\u0131r ki, qumar sektorunun leqalla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 v\u0259 effektiv t\u0259nziml\u0259nm\u0259si bir s\u0131ra \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 \u00f6z\u00fcn\u00fc do\u011frultmu\u015f u\u011furlu iqtisadi model kimi \u00e7\u0131x\u0131\u015f edir. M\u0259s\u0259l\u0259n, 700 min n\u0259f\u0259r \u0259halisi olan Makaoda (\u00c7in) 2024-c\u00fc ild\u0259 yaln\u0131z kazino sektorundan \u0259ld\u0259 edil\u0259n g\u0259lir 28,3 milyard AB\u015e dollar\u0131 t\u0259\u015fkil edib. Bu g\u00f6st\u0259rici x\u00fcsusi inzibati b\u00f6lg\u0259nin \u00dcDM-nin t\u0259xmin\u0259n 40 %-n\u0259, d\u00f6vl\u0259t b\u00fcdc\u0259sinin is\u0259 50 %-n\u0259 b\u0259rab\u0259rdir. Ox\u015far u\u011fur n\u00fcmun\u0259l\u0259ri Sinqapur v\u0259 Birl\u0259\u015fmi\u015f \u018fr\u0259b \u018fmirlikl\u0259rind\u0259 d\u0259 m\u00fc\u015fahid\u0259 olunur. Bu \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 y\u00fcks\u0259k turizm g\u0259lirl\u0259ri v\u0259 inki\u015faf etmi\u015f l\u00fcks infrastrukturun formala\u015fmas\u0131 m\u0259hz oyun turizmi hesab\u0131na m\u00fcmk\u00fcn olub. B\u00f6lg\u0259d\u0259 is\u0259 Bak\u0131dan c\u0259mi 1000 km m\u0259saf\u0259d\u0259 yerl\u0259\u015f\u0259n Batumi oyun turizminin \u0259sas m\u0259rk\u0259zl\u0259rind\u0259n birin\u0259 \u00e7evrilib. Bu \u015f\u0259h\u0259r qon\u015fu \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259n turist ax\u0131n\u0131n\u0131n c\u0259lb olunmas\u0131nda v\u0259 yerli iqtisadiyyat\u0131n canland\u0131r\u0131lmas\u0131nda m\u00fch\u00fcm rol oynay\u0131r. Az\u0259rbaycan is\u0259 bu beyn\u0259lxalq t\u0259cr\u00fcb\u0259ni \u00f6z milli maraqlar\u0131na uy\u011fun \u015f\u0259kild\u0259 lokalla\u015fd\u0131raraq iqtisadi faydalar\u0131 maksimuma \u00e7atd\u0131rmaq niyy\u0259tind\u0259dir. \u018fsas m\u0259qs\u0259d qeyri-leqal oyun f\u0259aliyy\u0259tl\u0259rinin qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 almaq, \u015f\u0259ffaf v\u0259 n\u0259zar\u0259t olunan m\u00fchit yaratmaq v\u0259 yeni b\u00fcdc\u0259 g\u0259lirl\u0259ri formala\u015fd\u0131rmaqd\u0131r. Bununla da \u00f6lk\u0259miz regionda yeni bir turizm v\u0259 biznes m\u0259rk\u0259zin\u0259 \u00e7evril\u0259, qon\u015fu \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259n turist ax\u0131n\u0131n\u0131 stimulla\u015fd\u0131ra bil\u0259r.<\/p>\n<p>Kazinolar\u0131n f\u0259aliyy\u0259ti t\u0259kc\u0259 oyun sah\u0259si il\u0259 m\u0259hdudla\u015fm\u0131r &#8211; bu sektor \u0259traf infrastrukturda da iqtisadi canlanma yarad\u0131r. X\u0259z\u0259r d\u0259nizinin Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131na m\u0259xsus akvatoriyas\u0131nda yerl\u0259\u015f\u0259c\u0259k s\u00fcni torpaq sah\u0259l\u0259rind\u0259 tikil\u0259c\u0259k otell\u0259r, restoranlar, \u0259yl\u0259nc\u0259 m\u0259rk\u0259zl\u0259ri, n\u0259qliyyat v\u0259 tikinti obyektl\u0259ri minl\u0259rl\u0259 yeni i\u015f yerinin a\u00e7\u0131lmas\u0131na s\u0259b\u0259b olacaq. Bu is\u0259 \u0259m\u0259k bazar\u0131na v\u0259 xidm\u0259t sektoruna m\u00fcsb\u0259t t\u0259sir g\u00f6st\u0259r\u0259c\u0259k. D\u00f6vl\u0259t n\u0259zar\u0259ti alt\u0131nda f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259r\u0259n kazino sektoru illik y\u00fcz milyonlarla manat vergi v\u0259 lisenziya \u00f6d\u0259ni\u015fl\u0259ri il\u0259 b\u00fcdc\u0259y\u0259 \u0259h\u0259miyy\u0259tli t\u00f6hf\u0259 ver\u0259 bil\u0259r. Lisenziyala\u015fma mexanizmi vasit\u0259sil\u0259 bu sah\u0259d\u0259 \u015f\u0259ffafl\u0131q v\u0259 m\u0259suliyy\u0259t t\u0259min olunur. Qanunvericiliy\u0259 \u0259sas\u0259n, kazino t\u0259\u015fkilat\u00e7\u0131lar\u0131 h\u00fcquqi \u015f\u0259xs qismind\u0259 m\u0259nf\u0259\u0259t vergisin\u0259 c\u0259lb olunacaqlar. Haz\u0131rda Vergi M\u0259c\u0259ll\u0259sin\u0259 uy\u011fun olaraq, m\u0259nf\u0259\u0259t vergisi 20 faiz , fiziki \u015f\u0259xsl\u0259rin g\u0259lir vergisi is\u0259 14 fazi t\u0259\u015fkil edir. Lakin ekspertl\u0259r hesab edirl\u0259r ki, bu g\u0259lirl\u0259r klassik \u0259m\u0259k f\u0259aliyy\u0259tind\u0259n f\u0259rqli olaraq risk\u0259 \u0259saslanan qazanc formas\u0131d\u0131r v\u0259 bu s\u0259b\u0259bd\u0259n onlara daha y\u00fcks\u0259k &#8211; 30-40 faiz \u00a0aras\u0131 diferensial vergi d\u0259r\u0259c\u0259l\u0259rinin t\u0259tbiqi m\u0259qs\u0259d\u0259uy\u011fun olard\u0131. Bu yana\u015fma h\u0259m d\u0259 sosial \u0259dal\u0259t prinsipin\u0259 uy\u011fun olaraq y\u00fcks\u0259k g\u0259lirli \u015f\u0259xsl\u0259rin d\u00f6vl\u0259t b\u00fcdc\u0259sin\u0259 daha b\u00f6y\u00fck t\u00f6hf\u0259 verm\u0259sini t\u0259min ed\u0259 bil\u0259r.<\/p>\n<p>M\u0259s\u0259l\u0259n, diferensial vergi sistemind\u0259 1 000 manata q\u0259d\u0259r olan udu\u015flara 15 \u00a0faiz daha y\u00fcks\u0259k m\u0259bl\u0259\u011fl\u0259r\u0259 is\u0259 m\u00fct\u0259r\u0259qqi \u015f\u0259kild\u0259 25-30 % v\u0259 daha art\u0131q vergi d\u0259r\u0259c\u0259l\u0259rinin t\u0259tbiqi m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Bu yana\u015fma h\u0259m sosial \u0259dal\u0259t prinsipin\u0259 uy\u011fundur, h\u0259m d\u0259 y\u00fcks\u0259k g\u0259lirli oyun\u00e7ular\u0131n d\u00f6vl\u0259t b\u00fcdc\u0259sin\u0259 daha \u00e7ox t\u00f6hf\u0259 verm\u0259sini t\u0259min ed\u0259 bil\u0259r.<\/p>\n<p>Qeyd ed\u0259k ki, bu, h\u0259l\u0259lik ekspertl\u0259rin t\u0259klifi s\u0259viyy\u0259sind\u0259dir. Kazino f\u0259aliyy\u0259tind\u0259n \u0259ld\u0259 edil\u0259n g\u0259lirl\u0259rin vergiy\u0259 c\u0259lb olunmas\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 d\u0259qiq mexanizml\u0259r Vergi M\u0259c\u0259ll\u0259sin\u0259 2025-c\u00fc ilin sonunad\u0259k edil\u0259c\u0259k d\u0259yi\u015fiklikl\u0259rd\u0259 \u0259ksini tapacaq. Bel\u0259likl\u0259, oyun sektorunun fiskal potensial\u0131 qanunvericilik s\u0259viyy\u0259sind\u0259 t\u0259nziml\u0259n\u0259c\u0259k v\u0259 b\u00fcdc\u0259y\u0259 dayan\u0131ql\u0131 g\u0259lir m\u0259nb\u0259yi formala\u015fd\u0131r\u0131lacaq. Bu sah\u0259nin m\u00fc\u0259yy\u0259n dolay\u0131 iqtisadi t\u0259sirl\u0259ri g\u00f6zl\u0259nils\u0259 d\u0259, o n\u0259 \u00f6lk\u0259d\u0259 sahibkarl\u0131\u011f\u0131n \u0259sas daya\u011f\u0131, n\u0259 d\u0259 qeyri-neft sektorunun t\u0259m\u0259l istiqam\u0259ti kimi n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulur. D\u00f6vl\u0259tin v\u0259 c\u0259miyy\u0259tin iqtisadi inki\u015faf bax\u0131\u015flar\u0131nda oyun biznesi \u0259sas rol oynam\u0131r. Bu, sad\u0259c\u0259 lisenziyala\u015fd\u0131r\u0131lm\u0131\u015f v\u0259 icaz\u0259 t\u0259l\u0259b olunan 160-a yax\u0131n sahibkarl\u0131q f\u0259aliyy\u0259tind\u0259n biridir.<\/p>\n<p>Diqq\u0259t\u00e7\u0259k\u0259n m\u0259qamlardan biri d\u0259 odur ki, 2024-c\u00fc ilin n\u0259tic\u0259l\u0259rin\u0259 \u0259sas\u0259n, Az\u0259rbaycanda f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259r\u0259n sahibkarl\u0131q subyektl\u0259rinin say\u0131 322 mind\u0259n \u00e7oxdur ki, onlar\u0131n 76 mini h\u00fcquqi \u015f\u0259xs statusuna malikdir. \u00d6lk\u0259d\u0259 s\u0259nayel\u0259\u015fm\u0259, aqrar sektorun inki\u015faf\u0131, r\u0259qab\u0259tqabiliyy\u0259tli milli iqtisadiyyat\u0131n qurulmas\u0131, innovativ t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcsl\u0259rin t\u0259\u015fviqi, ixrac v\u0259 tranzit potensial\u0131n\u0131n geni\u015fl\u0259ndirilm\u0259si d\u00f6vl\u0259tin iqtisadi siyas\u0259tinin \u0259sas prioritetl\u0259ridir. Bu m\u0259qs\u0259dl\u0259 s\u0259naye parklar\u0131, texnoparklar, aqroparklar yarad\u0131l\u0131r, regionlarda biznes m\u00fchiti t\u0259kmill\u0259\u015fdirilir. Az\u0259rbaycan\u0131n sosial-iqtisadi inki\u015faf modeli ard\u0131c\u0131l v\u0259 m\u0259qs\u0259dy\u00f6nl\u00fc \u015f\u0259kild\u0259 h\u0259yata ke\u00e7irilir. Bel\u0259likl\u0259, \u00f6lk\u0259nin iqtisadi inki\u015faf strategiyas\u0131na uy\u011fun olaraq yeni v\u0259 dayan\u0131ql\u0131 g\u0259lir m\u0259nb\u0259l\u0259rinin formala\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131, turizmin stimulla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 v\u0259 xarici investisiyalar \u00fc\u00e7\u00fcn c\u0259lbedici m\u00fchitin yarad\u0131lmas\u0131 m\u0259qs\u0259dil\u0259 X\u0259z\u0259r d\u0259nizinin Az\u0259rbaycan sektorunda s\u00fcni torpaq sah\u0259l\u0259rinin yarad\u0131lmas\u0131 v\u0259 h\u0259min \u0259razil\u0259rd\u0259 ciddi n\u0259zar\u0259t alt\u0131nda lisenziyal\u0131 kazino f\u0259aliyy\u0259tinin t\u0259\u015fkili g\u00fcn\u00fcn iqtisadi v\u0259 institusional t\u0259l\u0259bin\u0259 \u00e7evrilmi\u015fdir.<\/p>\n<p>\u00dcmumd\u00fcnya S\u0259yah\u0259t v\u0259 Turizm \u015euras\u0131n\u0131n (WTTC) m\u0259lumat\u0131na \u0259sas\u0259n, 2024-c\u00fc ild\u0259 qlobal turizm bazar\u0131n\u0131n h\u0259cmi 8,5 %-d\u0259n \u00e7ox artaraq 10,9 trilyon AB\u015e dollar\u0131na \u00e7at\u0131b. Bu r\u0259q\u0259m d\u00fcnya iqtisadiyyat\u0131n\u0131n 10 faizin\u0259 b\u0259rab\u0259rdir. Turizm sektorunda \u00e7al\u0131\u015fan insanlar\u0131n say\u0131 is\u0259 357 milyona y\u00fcks\u0259lib ki, bu da \u0259vv\u0259lki ill\u0259 m\u00fcqayis\u0259d\u0259 6,2 % art\u0131m dem\u0259kdir. Bel\u0259likl\u0259, d\u00fcnya \u00fczr\u0259 h\u0259r onuncu i\u015f yeri m\u0259hz bu sah\u0259 il\u0259 ba\u011fl\u0131d\u0131r. WTTC-nin proqnozlar\u0131na g\u00f6r\u0259, 2025-ci ild\u0259 turizm sektorunun h\u0259cmi 11,7 trilyon AB\u015e dollar\u0131na (qlobal \u00dcDM-in 10,3 faizi) \u00e7atacaq, m\u0259\u015f\u011fulluq is\u0259 14 milyon n\u0259f\u0259r artaraq 371 milyona y\u00fcks\u0259l\u0259c\u0259k. Bu r\u0259q\u0259m AB\u015e \u0259halisinin \u00fcmumi say\u0131n\u0131 \u00fcst\u0259l\u0259yir. Uzunm\u00fcdd\u0259tli bax\u0131\u015fda &#8211; 2035-ci il\u0259 q\u0259d\u0259r bu g\u00f6st\u0259rici 16,5 trilyon dollara \u00e7ata bil\u0259r.<\/p>\n<p>Bel\u0259 bir s\u00fcr\u0259tli b\u00f6y\u00fcm\u0259 Az\u0259rbaycan \u00fc\u00e7\u00fcn d\u0259 yeni imkanlar yarad\u0131r. R\u0259smi statistikaya \u0259sas\u0259n, 2024-c\u00fc ild\u0259 Az\u0259rbaycana g\u0259l\u0259n \u0259cn\u0259bil\u0259rin v\u0259 v\u0259t\u0259nda\u015fl\u0131\u011f\u0131 olmayan \u015f\u0259xsl\u0259rin say\u0131 2,63 milyon n\u0259f\u0259r\u0259 \u00e7at\u0131b. Bu, \u0259vv\u0259lki ill\u0259 m\u00fcqayis\u0259d\u0259 26 faizlik art\u0131m dem\u0259kdir. Yaln\u0131z 2025-c\u00fc ilin ilk yar\u0131s\u0131nda \u00f6lk\u0259miz\u0259 178 \u00f6lk\u0259d\u0259n 1 milyon 217,4 min n\u0259f\u0259r \u0259cn\u0259bi v\u0259 v\u0259t\u0259nda\u015fl\u0131\u011f\u0131 olmayan \u015f\u0259xs s\u0259f\u0259r edib. Bu dinamika Az\u0259rbaycan\u0131n beyn\u0259lxalq turizm bazar\u0131nda getdikc\u0259 daha c\u0259lbedici m\u0259kan oldu\u011funu g\u00f6st\u0259rir. Kazino sektorunun leqalla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 Az\u0259rbaycan\u0131n qeyri-neft iqtisadiyyat\u0131nda yeni v\u0259 dayan\u0131ql\u0131 g\u0259lir m\u0259nb\u0259l\u0259rinin formala\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 m\u0259qs\u0259dil\u0259 at\u0131lm\u0131\u015f strateji add\u0131md\u0131r. Lakin bu proses yaln\u0131z g\u00fccl\u00fc d\u00f6vl\u0259t n\u0259zar\u0259ti, \u015f\u0259ffaf h\u00fcquqi mexanizml\u0259r v\u0259 ictimai maraqlar\u0131n qorunmas\u0131 kontekstind\u0259 h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259lidir. M\u00fchafiz\u0259kar v\u0259 m\u0259rh\u0259l\u0259li yana\u015fma bu sah\u0259d\u0259 riskl\u0259ri minimalla\u015fd\u0131rmaqla b\u0259rab\u0259r, turizm ax\u0131n\u0131n\u0131n art\u0131m\u0131na, iqtisadiyyat\u0131n \u015fax\u0259l\u0259ndirilm\u0259sin\u0259 v\u0259 sosial rifah\u0131n g\u00fccl\u0259ndirilm\u0259sin\u0259 d\u0259 t\u00f6hf\u0259 ver\u0259 bil\u0259r. Bu modelin t\u0259tbiqi il\u0259 Az\u0259rbaycan h\u0259m turizm m\u0259kan\u0131, h\u0259m d\u0259 regional biznes m\u0259rk\u0259zi kimi \u00f6z m\u00f6vqeyini daha da g\u00fccl\u0259ndir\u0259 bil\u0259r.<\/p>\n<p>B\u00fct\u00fcn bunlar onu dem\u0259y\u0259 \u0259sas verir ki, respublikam\u0131zda davaml\u0131 xarakter alan geni\u015fmiqyasl\u0131 islahatlar\u0131n d\u0259rinl\u0259\u015fm\u0259si m\u00f6hk\u0259m t\u0259m\u0259l \u00fcz\u0259rind\u0259 qurulub.\u00a0 B\u00fct\u00fcn bunlar iqtisadi islahatlar\u0131n d\u0259rinl\u0259\u015fm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00f6hk\u0259m baza yaradaraq qar\u015f\u0131da duran\u00a0 v\u0259zif\u0259l\u0259rin u\u011furla icra olunmas\u0131na, qeyri-neft sektorunun m\u00fch\u00fcm sah\u0259l\u0259rind\u0259n olan, k\u0259miyy\u0259t v\u0259 keyfiyy\u0259t bax\u0131m\u0131ndan yeni m\u0259rh\u0259l\u0259y\u0259 q\u0259d\u0259m qoyan turizmin inki\u015faf etdirilm\u0259si say\u0259sind\u0259 yeni i\u015f yerl\u0259rinin a\u00e7\u0131lmas\u0131na, \u0259halinin m\u0259\u015f\u011fulluq s\u0259viyy\u0259sinin y\u00fcks\u0259lm\u0259sin\u0259, respublikam\u0131za valyuta ax\u0131n\u0131n\u0131n g\u00fccl\u0259nm\u0259sin\u0259, xalq\u0131n rifah hal\u0131n\u0131n daha da yax\u015f\u0131la\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131na b\u00f6y\u00fck t\u00f6hf\u0259l\u0259r ver\u0259c\u0259k.<\/p>\n<p><strong>Zahid Rza,<\/strong>\u00a0<em>\u201c\u0130ki sahil\u201d<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>U\u011furla realla\u015fd\u0131r\u0131lan islahatlar qeyri-neft sektorunun \u0259n g\u0259lirli sah\u0259l\u0259rind\u0259n olan turizmin inki\u015faf\u0131na da ciddi t\u0259kan verib. \u00d6lk\u0259mizin ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131n\u0131n diqq\u0259t v\u0259 qay\u011f\u0131s\u0131 say\u0259sind\u0259 bu g\u00fcn turizm iqtisadiyyat\u0131m\u0131z\u0131n apar\u0131c\u0131 sah\u0259sin\u0259 \u00e7evrilib. \u00d6lk\u0259miz\u0259 g\u0259l\u0259n turistl\u0259rin say\u0131 qeyri-neft sektorunun g\u0259lirl\u0259rinin daha da artmas\u0131na t\u0259kan verir, iqtisadi potensial\u0131m\u0131z\u0131 m\u00f6hk\u0259ml\u0259ndirir. Respublikam\u0131zdak\u0131 ictimai-siyasi sabitlik, \u0259min-amanl\u0131q,\u00a0 y\u00fcks\u0259k s\u0259viyy\u0259li t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik, infrastruktur v\u0259 xidm\u0259t sektorunun v\u0259ziyy\u0259tinin yax\u015f\u0131la\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131, Az\u0259rbaycan\u0131n d\u00fcnyada tan\u0131d\u0131lmas\u0131 y\u00f6n\u00fcnd\u0259 apar\u0131lan ard\u0131c\u0131l i\u015fl\u0259r, \u00f6lk\u0259y\u0259 g\u0259li\u015f-gedi\u015fin, viza sisteminin sad\u0259l\u0259\u015fdirilm\u0259si, \u015f\u00fcbh\u0259siz ki, art\u0131m\u0131 t\u0259\u015fviq edir. Turist ax\u0131n\u0131 h\u0259m d\u0259 pul ax\u0131n\u0131 dem\u0259kdir. Prezident\u00a0\u0130lham \u018fliyevin imzalad\u0131\u011f\u0131\u00a0F\u0259rmanla\u00a0X\u0259z\u0259r d\u0259nizinin (g\u00f6l\u00fcn\u00fcn) \u00f6lk\u0259miz\u0259 m\u0259nsub b\u00f6lm\u0259sind\u0259 s\u00fcni torpaq&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":818696,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[1],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/4ff3e350175378718626026824310734686.jpg",975,540,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/4ff3e350175378718626026824310734686.jpg",975,540,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/4ff3e350175378718626026824310734686.jpg",975,540,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/4ff3e350175378718626026824310734686-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/4ff3e350175378718626026824310734686-660x365.jpg",660,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/4ff3e350175378718626026824310734686-840x465.jpg",640,354,true],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/4ff3e350175378718626026824310734686.jpg",975,540,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/4ff3e350175378718626026824310734686.jpg",975,540,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/4ff3e350175378718626026824310734686-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/4ff3e350175378718626026824310734686.jpg",975,540,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=1\" rel=\"category\">C\u0259miyy\u0259t<\/a>","rttpg_excerpt":"U\u011furla realla\u015fd\u0131r\u0131lan islahatlar qeyri-neft sektorunun \u0259n g\u0259lirli sah\u0259l\u0259rind\u0259n olan turizmin inki\u015faf\u0131na da ciddi t\u0259kan verib. \u00d6lk\u0259mizin ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131n\u0131n diqq\u0259t v\u0259 qay\u011f\u0131s\u0131 say\u0259sind\u0259 bu g\u00fcn turizm iqtisadiyyat\u0131m\u0131z\u0131n apar\u0131c\u0131 sah\u0259sin\u0259 \u00e7evrilib. \u00d6lk\u0259miz\u0259 g\u0259l\u0259n turistl\u0259rin say\u0131 qeyri-neft sektorunun g\u0259lirl\u0259rinin daha da artmas\u0131na t\u0259kan verir, iqtisadi potensial\u0131m\u0131z\u0131 m\u00f6hk\u0259ml\u0259ndirir. Respublikam\u0131zdak\u0131 ictimai-siyasi sabitlik, \u0259min-amanl\u0131q,\u00a0 y\u00fcks\u0259k s\u0259viyy\u0259li t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik, infrastruktur v\u0259 xidm\u0259t sektorunun v\u0259ziyy\u0259tinin&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/818695"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=818695"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/818695\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":818697,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/818695\/revisions\/818697"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/818696"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=818695"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=818695"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=818695"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}