{"id":818723,"date":"2025-08-02T11:14:08","date_gmt":"2025-08-02T07:14:08","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=818723"},"modified":"2025-08-02T11:14:08","modified_gmt":"2025-08-02T07:14:08","slug":"az%c9%99rbaycan-manatina-r%c9%99qib-g%c9%99lir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=818723","title":{"rendered":"Az\u0259rbaycan manat\u0131na r\u0259qib g\u0259lir"},"content":{"rendered":"<h3><strong>Qanunvericiliy\u0259 \u0259sas\u0259n,manat \u00f6lk\u0259d\u0259 yegan\u0259 h\u00fcquqi \u00f6d\u0259ni\u015f formas\u0131d\u0131r, amma&#8230;<\/strong><\/h3>\n<p><strong>Son ill\u0259r d\u00fcnyada r\u0259q\u0259msal texnologiyalar\u0131n s\u00fcr\u0259tli inki\u015faf\u0131 fonunda kriptovalyutalar v\u0259 blok\u00e7eyn texnologiyas\u0131 maliyy\u0259 sisteminin \u0259sas t\u0259rkib hiss\u0259l\u0259rind\u0259n birin\u0259 \u00e7evrilm\u0259kd\u0259dir. Bu transformasiya t\u0259kc\u0259 maliyy\u0259 \u0259m\u0259liyyatlar\u0131n\u0131n apar\u0131lmas\u0131nda deyil, h\u0259m d\u0259 d\u00f6vl\u0259tl\u0259rin pul-kredit siyas\u0259tind\u0259 yeni yana\u015fmalar\u0131n meydana \u00e7\u0131xmas\u0131na s\u0259b\u0259b olub.<\/strong><\/p>\n<p>X\u00fcsusil\u0259 AB\u015e-da Donald Tramp\u0131n yenid\u0259n hakimiyy\u0259t\u0259 g\u0259li\u015find\u0259n sonra d\u00fcnyada kriptovalyuta bazar\u0131na maraq b\u00f6y\u00fck s\u00fcr\u0259tl\u0259 art\u0131r. Son hesablamalara \u0259sas\u0259n, qlobal kriptovalyuta bazar\u0131n\u0131n h\u0259cmi 4 trilyon dollara yax\u0131nla\u015f\u0131r. \u00dc\u00e7 il \u0259vv\u0259l Bitkoini f\u0131r\u0131ldaq adland\u0131ran Tramp\u0131n bu sah\u0259y\u0259 diqq\u0259t yetirm\u0259si b\u00fct\u00fcn d\u00fcnyada kriptovalyutaya diqq\u0259ti d\u0259f\u0259l\u0259rl\u0259 art\u0131r\u0131b.<\/p>\n<p><strong>Az\u0259rbaycan\u0131n daxil oldu\u011fu MDB m\u0259kan\u0131nda Rusiya, Qazax\u0131stan, \u00d6zb\u0259kistan kriptovalyuta bazar\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 h\u00fcquqi baza formala\u015fd\u0131r\u0131blar. X\u00fcsusil\u0259 Qazax\u0131stan bu sah\u0259d\u0259 ir\u0259liy\u0259 do\u011fru \u00e7ox ciddi add\u0131mlar at\u0131b. Rusiyada is\u0259 diqq\u0259t daha \u00e7ox bazar\u0131n n\u0259zar\u0259td\u0259 saxlanmas\u0131 amilin\u0259 y\u00f6n\u0259ldilib. G\u00fcrc\u00fcstanda t\u0259kmil h\u00fcquqi baza formala\u015fd\u0131r\u0131lmasa da, mayninq s\u00fcr\u0259tl\u0259 inki\u015faf edir, bazar\u0131n h\u0259cmi geni\u015fl\u0259nir. Az\u0259rbaycanda is\u0259 son ill\u0259rd\u0259 m\u00fczakir\u0259l\u0259r apar\u0131lsa da, h\u0259l\u0259lik real add\u0131mlar at\u0131lmay\u0131b. Az\u0259rbaycan M\u0259rk\u0259zi Bank\u0131 (AMB) bir ne\u00e7\u0259 il \u00f6nc\u0259 kriptovalyuta v\u0259 blok\u00e7eyn texnologiyas\u0131n\u0131n potensial imkanlar\u0131n\u0131 qiym\u0259tl\u0259ndirm\u0259k m\u0259qs\u0259dil\u0259 ara\u015fd\u0131rmalara ba\u015flay\u0131b. AMB bu m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259ri pul-kredit siyas\u0259tinin m\u00fcmk\u00fcn istiqam\u0259tl\u0259rind\u0259n biri kimi g\u00fcnd\u0259m\u0259 g\u0259tirib.<\/strong><\/p>\n<p>Deputat V\u00fcqar Bayramov iqtisadiyyat.az-a deyib ki, ara\u015fd\u0131rma apar\u0131ld\u0131qdan v\u0259 el\u0259c\u0259 d\u0259 dig\u0259r \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 kriptovalyutan\u0131n istifad\u0259si il\u0259 ba\u011fl\u0131 t\u0259cr\u00fcb\u0259 \u00f6yr\u0259nildikd\u0259n sonra bu istiqam\u0259td\u0259 add\u0131mlar\u0131n at\u0131lmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Onun s\u00f6zl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259, \u00fcmumiyy\u0259tl\u0259 kriptovalyutalardan istifad\u0259y\u0259 m\u00fcnasib\u0259t f\u0259rqlidir. B\u0259zi \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 art\u0131q \u201cBitcoin\u201d istifad\u0259 edilir, b\u0259zi \u00f6lk\u0259l\u0259r is\u0259 qada\u011fan edib.<\/p>\n<p>Haz\u0131rda Az\u0259rbaycan qanunvericiliyind\u0259 kriptovalyutan\u0131n birba\u015fa t\u0259nziml\u0259nm\u0259si yoxdur. Bu o dem\u0259kdir ki, bu sah\u0259ni birba\u015fa t\u0259nziml\u0259y\u0259n h\u00fcquqi baza m\u00f6vcud deyil. Bitcoin v\u0259 altkoinl\u0259r \u00f6d\u0259ni\u015f formas\u0131 kimi istifad\u0259 edil\u0259 bilm\u0259z. Qanunvericiliy\u0259 \u0259sas\u0259n, manat \u00f6lk\u0259d\u0259 yegan\u0259 h\u00fcquqi \u00f6d\u0259ni\u015f formas\u0131 say\u0131ld\u0131\u011f\u0131ndan, ondan ba\u015fqa dig\u0259r h\u0259r hans\u0131 valyuta il\u0259 \u00f6d\u0259ni\u015f edilm\u0259si v\u0259 ya \u00f6d\u0259ni\u015fl\u0259rin q\u0259bulu qada\u011fand\u0131r.<\/p>\n<p>T\u0259cr\u00fcb\u0259d\u0259 d\u00f6vl\u0259t fiziki \u015f\u0259xsl\u0259r\u0259 kriptovalyuta alma\u011f\u0131 qada\u011fan etmir. H\u0259tta b\u0259zi hesablamalara g\u00f6r\u0259, \u00f6lk\u0259 v\u0259t\u0259nda\u015flar\u0131n\u0131n kriptovalyuta d\u00f6vriyy\u0259sinin illik h\u0259cmi 1 milyard dollara \u00e7at\u0131b.<\/p>\n<p><strong>Az\u0259rbaycan \u0130nternet Forumunun prezidenti, ekspert Osman G\u00fcnd\u00fcz\u00fcn dediyin\u0259 g\u00f6r\u0259, bu ilin iyununda\u00a0 Qazax\u0131stan M\u0259rk\u0259zi Bank\u0131 r\u0259q\u0259msal maliyy\u0259 sah\u0259sind\u0259 \u00f6n\u0259mli yenilik edib &#8211; kriptokart layih\u0259sin\u0259 start verilib: \u201cArt\u0131q v\u0259t\u0259nda\u015flar kriptovalyutalar\u0131n\u0131 real vaxtda real pula \u00e7evir\u0259r\u0259k ma\u011fazalarda, restoranlarda, kafe v\u0259 dig\u0259r p\u0259rak\u0259nd\u0259 ticar\u0259t m\u0259kanlar\u0131nda adi bank kart\u0131 kimi istifad\u0259 ed\u0259 bil\u0259c\u0259kl\u0259r\u201d.<\/strong><\/p>\n<p>Ekspertin s\u00f6zl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259, layih\u0259y\u0259 ilkin m\u0259rh\u0259l\u0259d\u0259 bir ne\u00e7\u0259 bank qo\u015fulub: \u201cKartlar Qazax\u0131standa r\u0259smi lisenziya alm\u0131\u015f kriptobirjalarla birba\u015fa inteqrasiya olunub. Tranzaksiya nec\u0259 i\u015fl\u0259yir?<\/p>\n<p>-\u0130stifad\u0259\u00e7i lisenziyala\u015fd\u0131r\u0131lm\u0131\u015f platformalarda (BitGet, Binance, ByBit, Coinbase v\u0259 s.) kriptovalyuta saxlay\u0131r;<\/p>\n<p>-\u00d6d\u0259ni\u015f an\u0131nda bu aktiv d\u0259rhal bazarda sat\u0131l\u0131r;<\/p>\n<p>-Ekvivalent m\u0259bl\u0259\u011f karta y\u00fckl\u0259nir v\u0259 \u00f6d\u0259ni\u015f milli valyuta il\u0259 ba\u015f tutur;<\/p>\n<p>-Proses tam avtomatik v\u0259 real vaxtda ba\u015f verir&#8221;.<\/p>\n<p><img src=\"https:\/\/paralel.az\/images\/article\/big\/1642400268_370.jpg\" alt=\"Osman G\u00fcnd\u00fcz yaz\u0131r\u2026\" \/><\/p>\n<p><strong>Osman G\u00fcnd\u00fcz<\/strong><\/p>\n<p><strong>Osman G\u00fcnd\u00fcz deyir ki, bu layih\u0259 haz\u0131rda pilot rejimd\u0259 h\u0259yata ke\u00e7irilir &#8211; y\u0259ni m\u0259hdud istifad\u0259\u00e7i qrupu v\u0259 se\u00e7ilmi\u015f banklarla test edilir:<\/strong>\u00a0\u201cM\u0259rk\u0259zi Bank\u0131n m\u0259lumat\u0131nda konkret \u015f\u0259h\u0259r g\u00f6st\u0259rilm\u0259s\u0259 d\u0259, kriptovalyutan\u0131n daha geni\u015f t\u0259tbiqi \u00fc\u00e7\u00fcn Prezidentin t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u00fc il\u0259 ayr\u0131ca bir \u201dkriptopilot \u015f\u0259h\u0259r&#8221; &#8211; CryptoCity layih\u0259si d\u0259 haz\u0131rlan\u0131r. Onun Alatau \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 qurulmas\u0131 planla\u015fd\u0131r\u0131l\u0131r. Burada kripto il\u0259 \u0259mlak al\u0131\u015f\u0131, restoran \u00f6d\u0259ni\u015fl\u0259ri v\u0259 dig\u0259r xidm\u0259tl\u0259r geni\u015f \u015f\u0259kild\u0259 s\u0131naqdan ke\u00e7iril\u0259c\u0259k&#8221;.<\/p>\n<p><strong>Ekspert qeyd edib ki, kriptovalyutan\u0131n ilk d\u0259f\u0259 g\u00fcnd\u0259lik h\u0259yat\u0131n bir hiss\u0259sin\u0259 \u00e7evrilm\u0259si \u0259h\u0259miyy\u0259tli hadis\u0259dir. Bununla da r\u0259q\u0259msal aktivl\u0259r real iqtisadi d\u00f6vriyy\u0259y\u0259 daxil olur. Bank sektoru il\u0259 blok\u00e7eyn texnologiyas\u0131 aras\u0131nda birba\u015fa \u0259laq\u0259 qurulmu\u015f olur:<\/strong>\u00a0\u201cY\u0259ni \u0259n\u0259n\u0259vi \u00f6d\u0259ni\u015fl\u0259 kripto \u00f6d\u0259ni\u015f aras\u0131nda ba\u011flant\u0131 yaran\u0131r v\u0259 bununla da r\u0259q\u0259msal aktivl\u0259r geni\u015f k\u00fctl\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259l\u00e7atan olur. Qazax\u0131standa 2020-ci ild\u0259n \u201dR\u0259q\u0259msal aktivl\u0259r haqq\u0131nda&#8221; qanun q\u0259bul edilib. Bu qanun kriptovalyutalar\u0131n h\u00fcquqi statusunu, onlar\u0131n m\u00fcbadil\u0259sini, saxlanmas\u0131n\u0131 v\u0259 mayninq f\u0259aliyy\u0259tini t\u0259nziml\u0259yir. Bir ne\u00e7\u0259 il \u00f6nc\u0259d\u0259n bu \u00f6lk\u0259d\u0259 kriptovalyutalar\u0131n alq\u0131-satq\u0131s\u0131na icaz\u0259 verilib. \u00d6zb\u0259kistan da paralel olaraq bu istiqam\u0259td\u0259 ir\u0259lil\u0259yir &#8211; 2018-ci ild\u0259n etibar\u0259n q\u0259bul etdiyi normativ aktlarla kriptovalyutalar\u0131n d\u00f6vriyy\u0259si, blok\u00e7eyn texnologiyas\u0131 v\u0259 mayninq f\u0259aliyy\u0259ti \u00fc\u00e7\u00fcn h\u00fcquqi baza &#8211; \u0259lveri\u015fli m\u00fchit formala\u015fd\u0131r\u0131b. BitGet q\u0131sa zamanda bu \u00f6lk\u0259d\u0259 \u0259n populyar kripto platformaya \u00e7evrilib&#8221;.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>Osman G\u00fcnd\u00fcz\u00fcn s\u00f6zl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259, iyulun 23-d\u0259 Az\u0259rbaycan M\u0259rk\u0259zi Bank\u0131n\u0131n r\u0259hb\u0259ri Taleh Kaz\u0131movun ekspertl\u0259rl\u0259 g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcnd\u0259 bu m\u0259s\u0259l\u0259ni qald\u0131r\u0131b:<\/strong>\u00a0\u201cAz\u0259rbaycan M\u0259rk\u0259zi Bank\u0131 cari ild\u0259 pilot qaydada (Sandbox rejimind\u0259) kripto layih\u0259l\u0259r\u0259 start verib. \u0130\u015f\u00e7i qrup formala\u015fd\u0131r\u0131l\u0131b. Eyni anda d\u00f6rd layih\u0259 f\u0259aliyy\u0259t\u0259 ba\u015flay\u0131b. R\u0259q\u0259msal manatla ba\u011fl\u0131 m\u00fczakir\u0259l\u0259r apar\u0131l\u0131r. Lakin h\u0259l\u0259lik h\u00fcquqi bazan\u0131n yarad\u0131lmas\u0131, kriptovalyutalar\u0131n bank v\u0259 \u00f6d\u0259ni\u015f sektoruna real inteqrasiyas\u0131 \u00fczr\u0259 konkret add\u0131mlar m\u00fc\u015fahid\u0259 olunmur. D\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr\u0259m ki, \u00f6lk\u0259mizd\u0259 bu sektorun inki\u015faf\u0131 innovasiyalar\u0131n t\u0259\u015fviqi, regionda r\u0259q\u0259msal biznesd\u0259 r\u0259qab\u0259t\u0259 davaml\u0131l\u0131q, yeni i\u015f yerl\u0259rinin a\u00e7\u0131lmas\u0131 v\u0259 ixtisasl\u0131 m\u00fct\u0259x\u0259ssisl\u0259rin yeti\u015fdirilm\u0259si bax\u0131m\u0131ndan b\u00f6y\u00fck \u0259h\u0259miyy\u0259t da\u015f\u0131y\u0131r. H\u00f6kum\u0259tin bu istiqam\u0259td\u0259 s\u0259yl\u0259rini g\u00fccl\u0259ndirilm\u0259si vacibdir\u201d.<\/p>\n<p><strong>O.G\u00fcnd\u00fczun s\u00f6zl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259, g\u00f6r\u00fc\u015f zaman\u0131 M\u0259rk\u0259zi Bank s\u0259dri virtual aktivl\u0259rl\u0259 ba\u011fl\u0131 qanunun haz\u0131rlanmaqda oldu\u011funu v\u0259 q\u0131sa m\u00fcdd\u0259td\u0259 ba\u015fa \u00e7atd\u0131r\u0131laca\u011f\u0131n\u0131 bildirib:<\/strong>\u00a0\u201cBu qanun \u00f6lk\u0259mizd\u0259 kriptovalyuta m\u00fchitini xeyli d\u0259yi\u015f\u0259c\u0259k. M\u0259hz bu qanun kriptobirjalar\u0131n v\u0259 bu tip platformalar\u0131n qeydiyyat\u0131 v\u0259 xarici kripto-platformalar\u0131n Az\u0259rbaycanda f\u0259aliyy\u0259ti \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00fchitin yarad\u0131lmas\u0131, kriptolar\u0131n r\u0259smi pul vahidi v\u0259 ya \u00f6d\u0259ni\u015f vasit\u0259si kimi tan\u0131nmas\u0131, kriptovalyutalardan \u0259ld\u0259 olunan g\u0259lirl\u0259rin vergiy\u0259 c\u0259lb edilm\u0259si v\u0259 s bu tip m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259ri t\u0259nziml\u0259y\u0259c\u0259k. Xat\u0131rlad\u0131ram ki, MDB m\u0259kan\u0131nda Rusiyada, Qazax\u0131standa, \u00d6zb\u0259kistanda v\u0259 Belarusda bu sektorun t\u0259nziml\u0259nm\u0259sil\u0259 ba\u011fl\u0131 qanunlar v\u0259 h\u00fcquqi normalar m\u00f6vcuddur. Yeri g\u0259lmi\u015fk\u0259n Taleh m\u00fc\u0259llimin dediyind\u0259n bel\u0259 anlad\u0131m ki, M\u0259rk\u0259zi Bank r\u0259q\u0259msal manata daha f\u0259rqli v\u0259 daha konservativ yana\u015f\u0131r. Y\u0259ni r\u0259q\u0259msal manat\u0131n d\u00f6vriyy\u0259y\u0259 burax\u0131lmas\u0131na virtual aktivl\u0259r \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 deyil, daha m\u0259hdud \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259d\u0259 bax\u0131l\u0131r. Haz\u0131rda M\u0259rk\u0259zi Bank dig\u0259r \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 r\u0259q\u0259msal milli valyutalarla ba\u011fl\u0131 m\u00f6vcud t\u0259cr\u00fcb\u0259nin ara\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 v\u0259 \u00f6yr\u0259nilm\u0259sil\u0259 d\u0259 m\u0259\u015f\u011fuldur. G\u0259l\u0259n il r\u0259q\u0259msal manatla ba\u011fl\u0131 i\u015fl\u0259rin daha da s\u00fcr\u0259tl\u0259n\u0259c\u0259yi g\u00f6zl\u0259nilir\u201d.<\/p>\n<p>Qeyd ed\u0259k ki, \u00f6t\u0259n il d\u00fcnyan\u0131n \u0259n b\u00f6y\u00fck kriptobirjas\u0131 olan Binance-\u0131n y\u00fcks\u0259k v\u0259zif\u0259li n\u00fcmay\u0259nd\u0259l\u0259ri Bak\u0131ya g\u0259l\u0259r\u0259k Az\u0259rbaycan r\u0259smil\u0259ri il\u0259 m\u00fczakir\u0259l\u0259r apar\u0131blar. Birjada hesab edirl\u0259r ki, Az\u0259rbaycan r\u0259q\u0259msal aktivl\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn infrastrukturun formala\u015fmas\u0131 m\u0259rh\u0259l\u0259sind\u0259dir. D\u00f6vl\u0259t sektorunda blok\u00e7eyn texnologiyalar\u0131n\u0131n t\u0259tbiqi art\u0131q m\u00fczakir\u0259 olunur ki, bu da qanunvericiliyin g\u0259l\u0259c\u0259k inki\u015faf\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn stimul ola bil\u0259r. Binance-a g\u00f6r\u0259, Az\u0259rbaycan r\u0259q\u0259msal iqtisadiyyat \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00fct\u0259r\u0259qqi qaydalar\u0131n i\u015fl\u0259nib-haz\u0131rlanmas\u0131 \u00fczr\u0259 Qafqazda liderl\u0259rd\u0259n birin\u0259 \u00e7evrilm\u0259k potensial\u0131na malikdir. \u018fsas odur ki, b\u00fct\u00fcn bazar i\u015ftirak\u00e7\u0131lar\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn optimal \u015f\u0259raitin inki\u015faf\u0131 istiqam\u0259tind\u0259 d\u00f6vl\u0259t, biznes v\u0259 ekspert icmas\u0131 aras\u0131nda dialoq t\u0259min olunsun.<\/p>\n<p><img src=\"https:\/\/teleqraf.az\/storage\/2020\/08\/07\/resad_hesenov.jpg\" alt=\"Pakistan F\u00fczuliy\u0259 u\u00e7u\u015flar t\u0259\u015fkil ed\u0259 bil\u0259r\u201d \u2013 R\u0259\u015fad H\u0259s\u0259nov\" \/><\/p>\n<p><strong>R\u0259\u015fad H\u0259s\u0259nov<\/strong><\/p>\n<p><strong>\u0130qtisad\u00e7\u0131-ekspert R\u0259\u015fad H\u0259s\u0259novun \u201cYeni M\u00fcsavat\u201da dediyin\u0259 g\u00f6r\u0259, kriptovalyuta bazar\u0131, onun inki\u015faf dinamikas\u0131, bu istiqam\u0259td\u0259 m\u00f6vcud strategiya, yana\u015fmalar v\u0259 at\u0131lan add\u0131mlara t\u0259sir g\u00f6st\u0259r\u0259n bir s\u0131ra faktorlar var:<\/strong>\u00a0\u201c\u0130lk n\u00f6vb\u0259d\u0259 kriptovalyuta Az\u0259rbaycanda h\u0259l\u0259 ki, prioritet deyil. Son iki ild\u0259 Az\u0259rbaycanda bank sektorunda qiym\u0259tli ka\u011f\u0131zlar bazar\u0131na n\u0259zar\u0259tin t\u0259\u015fkili, onun inki\u015faf\u0131 il\u0259 \u0259laq\u0259dar s\u0131\u011forta bazar\u0131n\u0131n t\u0259kmill\u0259\u015fdirilm\u0259si, eyni zamanda monetar siyas\u0259tin t\u0259sir g\u00fcc\u00fcn\u00fcn art\u0131r\u0131lmas\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 bir s\u0131ra istiqam\u0259tl\u0259rd\u0259 yeni yana\u015fmalar ortaya qoyulub. Dayan\u0131ql\u0131 maliyy\u0259 institutlar\u0131n\u0131n t\u0259kmill\u0259\u015fm\u0259si, dayan\u0131ql\u0131 maliyy\u0259 al\u0259tl\u0259rinin t\u0259klif edilm\u0259si v\u0259 sair. Bu istiqam\u0259td\u0259 t\u0259nziml\u0259yici qurum olan M\u0259rk\u0259zi Bank\u0131n resurslar\u0131 \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259, d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr\u0259m ki, potensial m\u00f6vzular prioritetl\u0259\u015fdirilm\u0259si zaman\u0131 kriptovalyuta h\u0259l\u0259lik aktiv g\u00fcnd\u0259min predmetin\u0259 \u00e7evrilm\u0259yib. T\u0259bii ki, bu, qa\u00e7\u0131lmazd\u0131r. Orta v\u0259 uzunm\u00fcdd\u0259tli d\u00f6vrd\u0259 kriptovalyuta \u00f6d\u0259ni\u015f sisteminin tamh\u00fcquqlu par\u00e7as\u0131na \u00e7evril\u0259c\u0259k. Az\u0259rbaycan da m\u0259cburdur ki, bu ekosistemin bir par\u00e7as\u0131 olsun. Qlobal iqtisadi m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rd\u0259 inteqrasiyan\u0131n qorunmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn bu, z\u0259rur\u0259t\u0259 \u00e7evril\u0259c\u0259k. Lakin h\u0259l\u0259lik bu sah\u0259d\u0259 t\u0259l\u0259sm\u0259m\u0259k hans\u0131sa problem yaratm\u0131r\u201d.<\/p>\n<p><strong>Ekspertin fikrinc\u0259, ikinci m\u0259s\u0259l\u0259 M\u0259s\u0259l\u0259 Bank\u0131n taktiki m\u00f6vqe ortaya qoymas\u0131d\u0131r:<\/strong>\u00a0\u201cT\u0259nziml\u0259yici g\u00f6zl\u0259m\u0259 m\u00f6vqeyi tutaraq region \u00f6lk\u0259l\u0259rinin &#8211; Qazax\u0131stan\u0131n, Rusiyan\u0131n, G\u00fcrc\u00fcstan\u0131n bu sah\u0259d\u0259ki add\u0131mlar\u0131n\u0131n n\u0259tic\u0259l\u0259rini qiym\u0259tl\u0259ndirm\u0259k imkan\u0131 qazanmaq ist\u0259yir. Sah\u0259 yenidir, qon\u015fu \u00f6lk\u0259l\u0259rin t\u0259cr\u00fcb\u0259l\u0259ri d\u0259 yenidir. Bu bax\u0131mdan, Az\u0259rbaycan M\u0259rk\u0259zi Bank\u0131 t\u0259cr\u00fcb\u0259l\u0259ri qiym\u0259tl\u0259ndirib, \u00f6lk\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcn daha m\u0259qbul variant\u0131 se\u00e7m\u0259y\u0259 \u00fcst\u00fcnl\u00fck verir\u201d.<\/p>\n<p>M\u0259lumdur ki, h\u0259l\u0259 d\u00fcnyada kriptovalyuta bazar\u0131na tam v\u0259 effektiv n\u0259zar\u0259t mexanizmi yarad\u0131lmay\u0131b. Ayr\u0131-ayr\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 bu sah\u0259d\u0259 add\u0131mlar at\u0131lsa da, tam n\u0259zar\u0259tin t\u0259min olunmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn olmay\u0131b. Bir s\u0131ra ekspertl\u0259r\u0259 g\u00f6r\u0259, Az\u0259rbaycanda kriptovalyuta bazar\u0131n\u0131n leqalla\u015fd\u0131r\u0131lmamas\u0131n\u0131n k\u00f6k\u00fcnd\u0259 bu amil dayan\u0131r: maliyy\u0259 ax\u0131nlar\u0131na tam n\u0259zar\u0259t imkan\u0131n\u0131n olmamas\u0131. R.H\u0259s\u0259novun fikrinc\u0259, bu amilin d\u0259 \u00f6lk\u0259d\u0259 kriptovalyuta il\u0259 ba\u011fl\u0131 h\u00fcquqi bazan\u0131n formala\u015fd\u0131r\u0131lmamas\u0131nda rolu var: \u201c\u018flb\u0259tt\u0259, bunu istisna etm\u0259k olmaz. Az\u0259rbaycanda a\u015f\u0131r\u0131 t\u0259nziml\u0259m\u0259, s\u0259rt n\u0259zar\u0259t \u00f6lk\u0259 iqtisadiyyat\u0131n\u0131n b\u00fct\u00fcn sah\u0259l\u0259rind\u0259 prioritetdir. Bu bax\u0131mdan, kriptovalyuta bazar\u0131na bel\u0259 n\u0259zar\u0259tin m\u00fcmk\u00fcns\u00fczl\u00fcy\u00fc onunla ba\u011fl\u0131 siyas\u0259td\u0259 rol oynay\u0131r. Lakin d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr\u0259m ki, proses qar\u015f\u0131s\u0131al\u0131nmazd\u0131r, gec-tez Az\u0259rbaycan buna ged\u0259c\u0259k. Fikrimc\u0259, t\u0259kmil qanunverici baza olmadan, \u0259halinin y\u00fcks\u0259k s\u0259viyy\u0259d\u0259 maarifl\u0259ndirilm\u0259si h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259d\u0259n, n\u0259hay\u0259t, t\u0259kmil bir t\u0259cr\u00fcb\u0259y\u0259 istinad edilm\u0259d\u0259n kriptovalyuta il\u0259 ba\u011fl\u0131 add\u0131mlar\u0131n at\u0131lmas\u0131 iqtisadi s\u0259m\u0259r\u0259l\u0259lik bax\u0131m\u0131ndan u\u011furlu al\u0131nmaya bil\u0259r. Bu bax\u0131mdan, ki\u00e7ik v\u0259 m\u0259hdud bazardansa, azad v\u0259 geni\u015f \u0259hat\u0259lilik t\u0259min olunan bazar\u0131n yarad\u0131lmas\u0131n\u0131 daha m\u0259qs\u0259d\u0259uy\u011fun hesab edir\u0259m\u201d.<\/p>\n<p>D\u00fcnya SAK\u0130T,<\/p>\n<p>\u201cYeni M\u00fcsavat\u201d<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Qanunvericiliy\u0259 \u0259sas\u0259n,manat \u00f6lk\u0259d\u0259 yegan\u0259 h\u00fcquqi \u00f6d\u0259ni\u015f formas\u0131d\u0131r, amma&#8230; Son ill\u0259r d\u00fcnyada r\u0259q\u0259msal texnologiyalar\u0131n s\u00fcr\u0259tli inki\u015faf\u0131 fonunda kriptovalyutalar v\u0259 blok\u00e7eyn texnologiyas\u0131 maliyy\u0259 sisteminin \u0259sas t\u0259rkib hiss\u0259l\u0259rind\u0259n birin\u0259 \u00e7evrilm\u0259kd\u0259dir. Bu transformasiya t\u0259kc\u0259 maliyy\u0259 \u0259m\u0259liyyatlar\u0131n\u0131n apar\u0131lmas\u0131nda deyil, h\u0259m d\u0259 d\u00f6vl\u0259tl\u0259rin pul-kredit siyas\u0259tind\u0259 yeni yana\u015fmalar\u0131n meydana \u00e7\u0131xmas\u0131na s\u0259b\u0259b olub. X\u00fcsusil\u0259 AB\u015e-da Donald Tramp\u0131n yenid\u0259n hakimiyy\u0259t\u0259 g\u0259li\u015find\u0259n sonra d\u00fcnyada kriptovalyuta bazar\u0131na maraq b\u00f6y\u00fck s\u00fcr\u0259tl\u0259 art\u0131r. Son hesablamalara \u0259sas\u0259n, qlobal kriptovalyuta bazar\u0131n\u0131n h\u0259cmi 4 trilyon dollara yax\u0131nla\u015f\u0131r. \u00dc\u00e7 il \u0259vv\u0259l Bitkoini f\u0131r\u0131ldaq adland\u0131ran Tramp\u0131n bu sah\u0259y\u0259 diqq\u0259t yetirm\u0259si b\u00fct\u00fcn d\u00fcnyada kriptovalyutaya diqq\u0259ti d\u0259f\u0259l\u0259rl\u0259 art\u0131r\u0131b. Az\u0259rbaycan\u0131n daxil&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":818724,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[19],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/90b18cc97773a7fe78c75564d244a870.jpg",870,500,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/90b18cc97773a7fe78c75564d244a870.jpg",870,500,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/90b18cc97773a7fe78c75564d244a870.jpg",870,500,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/90b18cc97773a7fe78c75564d244a870-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/90b18cc97773a7fe78c75564d244a870-635x365.jpg",635,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/90b18cc97773a7fe78c75564d244a870-840x483.jpg",640,368,true],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/90b18cc97773a7fe78c75564d244a870.jpg",870,500,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/90b18cc97773a7fe78c75564d244a870.jpg",870,500,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/90b18cc97773a7fe78c75564d244a870-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/90b18cc97773a7fe78c75564d244a870.jpg",870,500,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=19\" rel=\"category\">G\u00fcnd\u0259m<\/a>","rttpg_excerpt":"Qanunvericiliy\u0259 \u0259sas\u0259n,manat \u00f6lk\u0259d\u0259 yegan\u0259 h\u00fcquqi \u00f6d\u0259ni\u015f formas\u0131d\u0131r, amma&#8230; Son ill\u0259r d\u00fcnyada r\u0259q\u0259msal texnologiyalar\u0131n s\u00fcr\u0259tli inki\u015faf\u0131 fonunda kriptovalyutalar v\u0259 blok\u00e7eyn texnologiyas\u0131 maliyy\u0259 sisteminin \u0259sas t\u0259rkib hiss\u0259l\u0259rind\u0259n birin\u0259 \u00e7evrilm\u0259kd\u0259dir. Bu transformasiya t\u0259kc\u0259 maliyy\u0259 \u0259m\u0259liyyatlar\u0131n\u0131n apar\u0131lmas\u0131nda deyil, h\u0259m d\u0259 d\u00f6vl\u0259tl\u0259rin pul-kredit siyas\u0259tind\u0259 yeni yana\u015fmalar\u0131n meydana \u00e7\u0131xmas\u0131na s\u0259b\u0259b olub. X\u00fcsusil\u0259 AB\u015e-da Donald Tramp\u0131n yenid\u0259n hakimiyy\u0259t\u0259 g\u0259li\u015find\u0259n sonra d\u00fcnyada kriptovalyuta&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/818723"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=818723"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/818723\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":818726,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/818723\/revisions\/818726"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/818724"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=818723"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=818723"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=818723"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}