{"id":819171,"date":"2025-08-05T14:52:36","date_gmt":"2025-08-05T10:52:36","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=819171"},"modified":"2025-08-05T14:52:36","modified_gmt":"2025-08-05T10:52:36","slug":"olk%c9%99d%c9%99-ilk-yeniyetm%c9%99-qiz-%c9%99m%c9%99liyyatla-oglana-cevrildi-tovsiy%c9%99","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=819171","title":{"rendered":"\u00d6lk\u0259d\u0259 ilk: Yeniyetm\u0259 q\u0131z \u0259m\u0259liyyatla o\u011flana \u00e7evrildi &#8211; t\u00f6vsiy\u0259"},"content":{"rendered":"<h3><strong>Psixoloqlar bu kimi hallarda anlay\u0131\u015fl\u0131 yana\u015fman\u0131n v\u0259 davaml\u0131 m\u00fc\u015fahid\u0259nin vacibliyini vur\u011fulay\u0131rlar<\/strong><\/h3>\n<p><strong>Az\u0259rbaycanda h\u0259r k\u0259si heyr\u0259t\u0259 g\u0259tir\u0259n nadir v\u0259 psixoloji c\u0259h\u0259td\u0259n h\u0259ssas hadis\u0259 ba\u015f verib. 13 il boyunca ail\u0259si v\u0259 c\u0259miyy\u0259t t\u0259r\u0259find\u0259n q\u0131z u\u015fa\u011f\u0131 kimi tan\u0131nan azya\u015fl\u0131 ger\u00e7\u0259k kimliyini k\u0259\u015ff etdikd\u0259n sonra h\u0259yat\u0131n\u0131 tamamil\u0259 d\u0259yi\u015fdirib. Yeniyetm\u0259 uzun m\u00fcdd\u0259tdir daxili psixoloji narahatl\u0131qlar ya\u015fay\u0131rm\u0131\u015f v\u0259 bu s\u0259b\u0259bd\u0259n bir ne\u00e7\u0259 pe\u015f\u0259kar psixoloqla g\u00f6r\u00fc\u015fd\u00fcr\u00fcl\u00fcb. M\u00fct\u0259x\u0259ssisl\u0259rl\u0259 apar\u0131lan d\u0259rin s\u00f6hb\u0259tl\u0259r n\u0259tic\u0259sind\u0259 onun \u0259slind\u0259 \u00f6z\u00fcn\u00fc o\u011flan kimi hiss etdiyi v\u0259 yanl\u0131\u015f cinsiyy\u0259tl\u0259 b\u00f6y\u00fcd\u00fcy\u00fc \u00fcz\u0259 \u00e7\u0131x\u0131b. Ail\u0259 v\u0259 h\u0259kiml\u0259rin q\u0259rar\u0131 il\u0259 azya\u015fl\u0131ya tibbi yard\u0131m g\u00f6st\u0259rilib v\u0259 o, cinsiyy\u0259t d\u0259yi\u015fdirm\u0259 \u0259m\u0259liyyat\u0131 olunaraq r\u0259smi olaraq o\u011flan cinsiyy\u0259tini q\u0259bul edib. Haz\u0131rda u\u015fa\u011f\u0131n v\u0259ziyy\u0259tinin stabil oldu\u011fu v\u0259 psixoloji d\u0259st\u0259yin davam etdiyi bildirilir.<\/strong><\/p>\n<p>Bu hadis\u0259 c\u0259miyy\u0259tin diqq\u0259tini yenid\u0259n gender kimliyi, psixoloji sa\u011flaml\u0131q v\u0259 azya\u015fl\u0131lar\u0131n \u00f6z\u00fcn\u00fc tan\u0131ma prosesin\u0259 y\u00f6n\u0259ldib. M\u00fct\u0259x\u0259ssisl\u0259r bu kimi hallarda ail\u0259l\u0259rin anlay\u0131\u015fl\u0131 v\u0259 d\u0259st\u0259kl\u0259yici olmas\u0131n\u0131n u\u015fa\u011f\u0131n psixi sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn h\u0259yati \u0259h\u0259miyy\u0259t da\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131n\u0131 bildirirl\u0259r.<\/p>\n<p><strong>B\u0259s yeniyetm\u0259nin Az\u0259rbaycanda bundan sonrak\u0131 h\u0259yat\u0131, h\u0259mya\u015f\u0131dlar\u0131n\u0131n ona m\u00fcnasib\u0259ti nec\u0259 olacaq? Ax\u0131 c\u0259miyy\u0259t \u00e7ox m\u00fchafiz\u0259kard\u0131r.<\/strong><\/p>\n<p><strong><img src=\"https:\/\/islahat.az\/photo\/600x400\/2020-04\/1587930533_1543322026_01.jpg\" alt=\"R\u00f6v\u015f\u0259n N\u0259c\u0259fov - Son m\u00fcsahib (HEKAY\u018f) \u00bb islahat.az Az\u0259rbaycanda \u00f6z\u0259l  x\u0259b\u0259rl\u0259r, ara\u015fd\u0131rmalar, t\u0259hlill\u0259r v\u0259 m\u00fcsahib\u0259l\u0259rin t\u0259k \u00fcnvan\u0131\" \/><\/strong><\/p>\n<p><strong>R\u00f6v\u015f\u0259n N\u0259c\u0259fov<\/strong><\/p>\n<p>M\u00f6vzunu \u201cYeni M\u00fcsavat\u201d \u00fc\u00e7\u00fcn klinik psixoloq, psixoterapevt R\u00f6v\u015f\u0259n N\u0259c\u0259fov \u015f\u0259rh etdi. O diqq\u0259t\u0259 \u00e7atd\u0131rd\u0131 ki, cinsiyy\u0259t kimliyi il\u0259 ba\u011fl\u0131 ke\u00e7id prosesi ya\u015fayan yeniyetm\u0259l\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn bu d\u0259yi\u015fiklik yaln\u0131z fiziki yox, h\u0259m d\u0259 d\u0259rin psixoloji v\u0259 kimlik b\u00f6hran\u0131 il\u0259 m\u00fc\u015fayi\u0259t olunur: \u201cYeniyetm\u0259 h\u0259l\u0259 tam formala\u015fmam\u0131\u015f kimliyi il\u0259 bar\u0131\u015fmaqda \u00e7\u0259tinlik \u00e7\u0259k\u0259 bil\u0259r v\u0259 bu, onun daxilind\u0259 uzunm\u00fcdd\u0259tli ziddiyy\u0259tl\u0259r\u0259, suallara v\u0259 emosional g\u0259rginliy\u0259 s\u0259b\u0259b ola bil\u0259r. \u0130nsan \u00f6z\u00fcn\u00fc d\u0259rk etm\u0259dikc\u0259, daxili sabitlik \u0259ld\u0259 ed\u0259 bilmir. Kimlik axtar\u0131\u015f\u0131 uzand\u0131qca psixoloji qeyri-sabitlik v\u0259 \u00f6z\u00fcn\u0259 qar\u015f\u0131 inams\u0131zl\u0131q art\u0131r. Bu prosesin \u0259n ciddi riskl\u0259rind\u0259n biri intihar d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259l\u0259rinin yaranmas\u0131d\u0131r. Cinsiyy\u0259t disforiyas\u0131 ya\u015fayan g\u0259ncl\u0259r aras\u0131nda intihar c\u0259hdl\u0259ri v\u0259 bu istiqam\u0259td\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259l\u0259r kifay\u0259t q\u0259d\u0259r y\u00fcks\u0259k s\u0259viyy\u0259d\u0259dir. \u018fg\u0259r bu g\u0259ncl\u0259r davaml\u0131 psixoloji t\u0259zyiq, sosial t\u0259crid v\u0259 al\u00e7ald\u0131c\u0131 m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rl\u0259 \u00fczl\u0259\u015f\u0259rl\u0259rs\u0259, bu risk daha da art\u0131r v\u0259 a\u011f\u0131r n\u0259tic\u0259l\u0259r\u0259 s\u0259b\u0259b ola bil\u0259r. Cinsiyy\u0259t ke\u00e7idi, y\u0259ni hormonal v\u0259 ya c\u0259rrahi m\u00fcdaxil\u0259l\u0259r psixoloji v\u0259 bioloji \u0259saslara s\u00f6yk\u0259n\u0259n m\u00fcr\u0259kk\u0259b bir prosesdir. \u018fg\u0259r bu m\u00fcdaxil\u0259l\u0259r erk\u0259n ya\u015f d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 h\u0259yata ke\u00e7irilirs\u0259, g\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 b\u0259d\u0259n qurulu\u015fu, reproduktiv sa\u011flaml\u0131q v\u0259 psixoseksual inki\u015faf bax\u0131m\u0131ndan \u0259lav\u0259 \u00e7\u0259tinlikl\u0259r meydana \u00e7\u0131xa bil\u0259r. Hormonal balans\u0131n qorunmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn uzun m\u00fcdd\u0259t tibbi n\u0259zar\u0259t v\u0259 paralel \u015f\u0259kild\u0259 psixoloji d\u0259st\u0259k z\u0259ruri olur\u201d.<\/p>\n<p><strong>R.N\u0259c\u0259f vur\u011fulad\u0131 ki, cinsiyy\u0259t kimliyi il\u0259 cinsi oriyentasiya bir-birind\u0259n f\u0259rqli anlay\u0131\u015flard\u0131r:<\/strong>\u00a0\u201cCinsiyy\u0259t kimliyi insan\u0131n \u00f6z\u00fcn\u00fc hans\u0131 genderd\u0259 hiss etm\u0259si il\u0259 ba\u011fl\u0131d\u0131r. Cinsi oriyentasiya is\u0259 \u015f\u0259xsin emosional v\u0259 ya seksual olaraq hans\u0131 cins\u0259 y\u00f6n\u0259ldiyini ifad\u0259 edir. Birincisi insan\u0131n kim oldu\u011funu, ikincisi is\u0259 kimi sevdiyini g\u00f6st\u0259rir. Bu f\u0259rqi ayd\u0131n \u015f\u0259kild\u0259 d\u0259rk etm\u0259k h\u0259m psixoloji d\u0259st\u0259k prosesind\u0259, h\u0259m d\u0259 c\u0259miyy\u0259tin m\u00fcnasib\u0259tinin formala\u015fmas\u0131nda vacibdir.<\/p>\n<p>Yeniyetm\u0259lik d\u00f6vr\u00fc insan h\u0259yat\u0131n\u0131n \u0259n m\u00fcr\u0259kk\u0259b v\u0259 h\u0259ssas m\u0259rh\u0259l\u0259l\u0259rind\u0259n biridir. Bu d\u00f6vrd\u0259 g\u0259ncl\u0259r kimlik axtar\u0131\u015f\u0131, emosional d\u0259yi\u015fk\u0259nlik v\u0259 sosial q\u0259bul ehtiyac\u0131 il\u0259 \u00fcz-\u00fcz\u0259 qal\u0131rlar. X\u00fcsusil\u0259 cinsiyy\u0259t disforiyas\u0131 ya\u015fayan bir yeniyetm\u0259nin \u00f6z\u00fcn\u00fc tan\u0131mas\u0131, \u0259sl kimliyini q\u0259bul etm\u0259si v\u0259 bu h\u0259qiq\u0259ti \u00e7evr\u0259sin\u0259 a\u00e7\u0131qlamas\u0131, \u00fcst\u0259lik, ke\u00e7id\u0259 dair add\u0131mlar atmas\u0131 h\u0259m b\u00f6y\u00fck daxili g\u00fcc, h\u0259m d\u0259 psixoloji bax\u0131mdan ciddi riskl\u0259r t\u0259l\u0259b edir. \u018fg\u0259r bu h\u0259ssas m\u0259rh\u0259l\u0259d\u0259 yeniyetm\u0259 t\u0259nhal\u0131q, sosial t\u0259crid, zorak\u0131l\u0131q v\u0259 ya al\u00e7ald\u0131c\u0131 m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rl\u0259 qar\u015f\u0131la\u015farsa, bu, onun psixoloji sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn ciddi t\u0259hl\u00fck\u0259 yarada bil\u0259r. Bel\u0259 hallarda depressiya, \u00f6zg\u00fcv\u0259n \u0259skikliyi v\u0259 postravmatik stress pozuntusu kimi a\u011f\u0131r n\u0259tic\u0259l\u0259r ortaya \u00e7\u0131xa bil\u0259r&#8221;.<\/p>\n<p><strong>Psixoloq eyni zamanda qeyd etdi ki, c\u0259miyy\u0259t art\u0131q bu hallara problem kimi deyil, elmi \u0259saslarla izah olunan insani bir h\u0259qiq\u0259t kimi yana\u015fma\u011f\u0131 \u00f6yr\u0259nm\u0259lidir:<\/strong>\u00a0\u201cX\u00fcsusil\u0259 sosial mediada m\u0259sx\u0259r\u0259, nifr\u0259t v\u0259 q\u0259r\u0259zli m\u00fcnasib\u0259tl\u0259r\u0259 yer olmamal\u0131d\u0131r. \u018fv\u0259zind\u0259 maarifl\u0259ndirici, etik v\u0259 empati \u0259sasl\u0131 m\u00fczakir\u0259l\u0259r t\u0259\u015fviq edilm\u0259lidir. \u0130nsanlar\u0131 a\u011f\u0131r psixoloji v\u0259ziyy\u0259tl\u0259r\u0259 t\u0259hrik etm\u0259k \u0259xlaqi v\u0259 h\u00fcquqi bax\u0131mdan yolverilm\u0259zdir. Unutmayaq ki, h\u0259qiq\u0259t m\u00fchakim\u0259 deyil, elm v\u0259 anlay\u0131\u015f t\u0259l\u0259b edir. C\u0259miyy\u0259t \u00f6z d\u0259y\u0259rl\u0259rini qorumaq ist\u0259yirs\u0259, bunu q\u0259r\u0259zl\u0259 yox, humanist d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259 v\u0259 insani yana\u015fma il\u0259 etm\u0259lidir. H\u0259r bir insan\u0131n \u00f6z kimliyini qorumaq v\u0259 ifad\u0259 etm\u0259k h\u00fcququ var. Bu h\u00fcquq n\u0259 c\u0259miyy\u0259tin, n\u0259 d\u0259 ba\u015fqalar\u0131n\u0131n h\u00f6km\u00fcn\u0259 tabe deyil. Bu h\u00fcquq yaln\u0131z f\u0259rdin \u00f6z\u00fcn\u0259 m\u0259xsusdur. Yeniyetm\u0259l\u0259r daim diqq\u0259tl\u0259 dinl\u0259nm\u0259li, m\u00fchakim\u0259 edilm\u0259d\u0259n, hissl\u0259rini s\u0259rb\u0259st ifad\u0259 ed\u0259 bil\u0259c\u0259kl\u0259ri t\u0259hl\u00fck\u0259siz emosional m\u00fchitl\u0259 \u0259hat\u0259 olunmal\u0131d\u0131r. Davaml\u0131 psixoloji d\u0259st\u0259k bu prosesin vacib hiss\u0259sidir. Ail\u0259 v\u0259 yax\u0131n \u00e7evr\u0259 anlamal\u0131d\u0131r ki, bu m\u0259rh\u0259l\u0259 yaln\u0131z tibbi v\u0259 ya sosial bir d\u0259yi\u015fiklik deyil, h\u0259m d\u0259 f\u0259rdin varolu\u015funa dair d\u0259rin v\u0259 inc\u0259 psixoloji bir yol\u00e7uluqdur\u201d.<\/p>\n<p><strong>\u201cYeni M\u00fcsavat\u201d<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Psixoloqlar bu kimi hallarda anlay\u0131\u015fl\u0131 yana\u015fman\u0131n v\u0259 davaml\u0131 m\u00fc\u015fahid\u0259nin vacibliyini vur\u011fulay\u0131rlar Az\u0259rbaycanda h\u0259r k\u0259si heyr\u0259t\u0259 g\u0259tir\u0259n nadir v\u0259 psixoloji c\u0259h\u0259td\u0259n h\u0259ssas hadis\u0259 ba\u015f verib. 13 il boyunca ail\u0259si v\u0259 c\u0259miyy\u0259t t\u0259r\u0259find\u0259n q\u0131z u\u015fa\u011f\u0131 kimi tan\u0131nan azya\u015fl\u0131 ger\u00e7\u0259k kimliyini k\u0259\u015ff etdikd\u0259n sonra h\u0259yat\u0131n\u0131 tamamil\u0259 d\u0259yi\u015fdirib. Yeniyetm\u0259 uzun m\u00fcdd\u0259tdir daxili psixoloji narahatl\u0131qlar ya\u015fay\u0131rm\u0131\u015f v\u0259 bu s\u0259b\u0259bd\u0259n bir ne\u00e7\u0259 pe\u015f\u0259kar psixoloqla g\u00f6r\u00fc\u015fd\u00fcr\u00fcl\u00fcb. M\u00fct\u0259x\u0259ssisl\u0259rl\u0259 apar\u0131lan d\u0259rin s\u00f6hb\u0259tl\u0259r n\u0259tic\u0259sind\u0259 onun \u0259slind\u0259 \u00f6z\u00fcn\u00fc o\u011flan kimi hiss etdiyi v\u0259 yanl\u0131\u015f cinsiyy\u0259tl\u0259 b\u00f6y\u00fcd\u00fcy\u00fc \u00fcz\u0259 \u00e7\u0131x\u0131b. Ail\u0259 v\u0259 h\u0259kiml\u0259rin q\u0259rar\u0131 il\u0259 azya\u015fl\u0131ya tibbi yard\u0131m g\u00f6st\u0259rilib v\u0259 o, cinsiyy\u0259t d\u0259yi\u015fdirm\u0259&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":819172,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[1],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/f76a6430858513072e31be685dac8377.jpg",800,500,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/f76a6430858513072e31be685dac8377.jpg",800,500,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/f76a6430858513072e31be685dac8377.jpg",800,500,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/f76a6430858513072e31be685dac8377-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/f76a6430858513072e31be685dac8377-584x365.jpg",584,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/f76a6430858513072e31be685dac8377.jpg",640,400,false],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/f76a6430858513072e31be685dac8377.jpg",800,500,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/f76a6430858513072e31be685dac8377.jpg",800,500,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/f76a6430858513072e31be685dac8377-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/f76a6430858513072e31be685dac8377.jpg",800,500,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=1\" rel=\"category\">C\u0259miyy\u0259t<\/a>","rttpg_excerpt":"Psixoloqlar bu kimi hallarda anlay\u0131\u015fl\u0131 yana\u015fman\u0131n v\u0259 davaml\u0131 m\u00fc\u015fahid\u0259nin vacibliyini vur\u011fulay\u0131rlar Az\u0259rbaycanda h\u0259r k\u0259si heyr\u0259t\u0259 g\u0259tir\u0259n nadir v\u0259 psixoloji c\u0259h\u0259td\u0259n h\u0259ssas hadis\u0259 ba\u015f verib. 13 il boyunca ail\u0259si v\u0259 c\u0259miyy\u0259t t\u0259r\u0259find\u0259n q\u0131z u\u015fa\u011f\u0131 kimi tan\u0131nan azya\u015fl\u0131 ger\u00e7\u0259k kimliyini k\u0259\u015ff etdikd\u0259n sonra h\u0259yat\u0131n\u0131 tamamil\u0259 d\u0259yi\u015fdirib. Yeniyetm\u0259 uzun m\u00fcdd\u0259tdir daxili psixoloji narahatl\u0131qlar ya\u015fay\u0131rm\u0131\u015f v\u0259 bu s\u0259b\u0259bd\u0259n bir&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/819171"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=819171"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/819171\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":819173,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/819171\/revisions\/819173"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/819172"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=819171"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=819171"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=819171"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}