{"id":820006,"date":"2025-08-09T16:05:54","date_gmt":"2025-08-09T12:05:54","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=820006"},"modified":"2025-08-09T16:05:54","modified_gmt":"2025-08-09T12:05:54","slug":"qirmizi-qizilin-bazar-problemi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=820006","title":{"rendered":"\u201cQ\u0131rm\u0131z\u0131 q\u0131z\u0131l\u201d\u0131n bazar problemi"},"content":{"rendered":"<h3><strong>Y\u00fcz tonlarla m\u0259hsulun sah\u0259l\u0259rd\u0259 \u00e7\u00fcr\u00fcm\u0259sinin qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 nec\u0259 almaq olar?<\/strong><\/h3>\n<p><strong>Bu il Az\u0259rbaycan\u0131n \u0259ks\u0259r pomidor istehsal\u00e7\u0131lar\u0131 ciddi bir probleml\u0259 \u00fczl\u0259\u015fibl\u0259r. \u018flveri\u015fli hava \u015f\u0259rtl\u0259ri bol m\u0259hsul \u0259ld\u0259 etm\u0259y\u0259 imkan vers\u0259 d\u0259, onun sat\u0131\u015f\u0131 sah\u0259sind\u0259 b\u00f6y\u00fck \u00e7\u0259tinlikl\u0259r meydana \u00e7\u0131x\u0131b. Haz\u0131rda a\u00e7\u0131q sah\u0259d\u0259 pomidor istehsal\u0131 \u00fczr\u0259 ixtisasla\u015fm\u0131\u015f iki rayonda &#8211; Xa\u00e7maz v\u0259 Masall\u0131da fermerl\u0259r m\u0259hsula bazar tapm\u0131rlar.<\/strong><\/p>\n<p>\u00d6lk\u0259 m\u0259tbuat\u0131n\u0131n haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131 reportajlardan ayd\u0131n olur ki, Xa\u00e7maz rayonunda yeti\u015fdiril\u0259n tonlarla pomidor al\u0131c\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131na g\u00f6r\u0259 sah\u0259l\u0259rd\u0259 qal\u0131b. Pomidorun qiym\u0259tinin k\u0259skin a\u015fa\u011f\u0131 d\u00fc\u015fm\u0259si s\u0259b\u0259bind\u0259n t\u0259s\u0259rr\u00fcfat sahibl\u0259ri ciddi maddi ziyana u\u011fray\u0131blar. Rayonun H\u00fcl\u00f6vl\u00fc k\u0259ndind\u0259 yerl\u0259\u015f\u0259n bazarda apar\u0131lan m\u00fc\u015fahid\u0259 d\u0259 v\u0259ziyy\u0259tin \u00fcr\u0259ka\u00e7an olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6st\u0259rib. H\u0259r il bu vaxt h\u0259min bazarda b\u00f6y\u00fck canlanma ya\u015fansa da, indi orada dur\u011funluq h\u00f6km s\u00fcr\u00fcr. Bazar\u0131n kasadl\u0131\u011f\u0131ndan gileyl\u0259n\u0259n t\u0259s\u0259rr\u00fcfat sahibl\u0259ri bildiribl\u0259r ki, ke\u00e7\u0259n ill\u0259 m\u00fcqayis\u0259d\u0259 pomidor \u00e7ox ucuzla\u015f\u0131b. Ba\u015fqa s\u00f6zl\u0259, \u00f6t\u0259n il bir ye\u015fiyi (25-30 kq) 15 manata sat\u0131lan pomidorun haz\u0131rk\u0131 qiym\u0259ti 4-5 manat aras\u0131nda d\u0259yi\u015fir. P\u0259rak\u0259nd\u0259 sat\u0131\u015fda is\u0259 pomidorun bir kiloqram\u0131n\u0131n qiym\u0259ti t\u0259qrib\u0259n 15-17 q\u0259pikdir. B\u0259zi fermerl\u0259r qiym\u0259tin k\u0259skin azalmas\u0131 \u00fcz\u00fcnd\u0259n yeti\u015fdirdikl\u0259ri m\u0259hsulu d\u0259y\u0259r-d\u0259ym\u0259zin\u0259 birba\u015fa konserv zavodlar\u0131na satma\u011fa \u00fcst\u00fcnl\u00fck verirl\u0259r.<\/p>\n<p>Onlar\u0131n fikrinc\u0259, qiym\u0259tl\u0259rin k\u0259skin azalmas\u0131n\u0131n s\u0259b\u0259bi pomidorun xarici bazarlara g\u00f6nd\u0259rilm\u0259sind\u0259 yaranan \u00e7\u0259tinlikl\u0259r, h\u0259m\u00e7inin builki m\u0259hsul bollu\u011fudur.\u00a0 Fermerl\u0259r bu v\u0259ziyy\u0259tin onlar\u0131 ciddi z\u0259r\u0259r\u0259 m\u0259ruz qoydu\u011funu bildiribl\u0259r. T\u0259s\u0259rr\u00fcfat sahibl\u0259rinin s\u00f6zl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259, bir hektar \u0259razid\u0259 pomidor bec\u0259rm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn 5 min manatdan \u00e7ox pul x\u0259rcl\u0259nir. Yeti\u015f\u0259n m\u0259hsulun y\u0131\u011f\u0131lmas\u0131na c\u0259lb olunan h\u0259r f\u0259hl\u0259y\u0259 g\u00fcnd\u0259lik 30 manat \u00f6d\u0259nilir. M\u00f6vcud sat\u0131\u015f qiym\u0259ti is\u0259 g\u0259lir g\u00f6t\u00fcrm\u0259k bir yana, he\u00e7 maya d\u0259y\u0259rini \u00e7\u0131xarma\u011fa da imkan vermir.<\/p>\n<p><strong>M\u0259s\u0259l\u0259 il\u0259 \u0259laq\u0259dar Xa\u00e7maz D\u00f6vl\u0259t Aqrar \u0130nki\u015faf M\u0259rk\u0259zind\u0259n (DA\u0130M) \u201cReport\u201dun yerli b\u00fcrosuna bildirilib ki, rayon \u0259razisind\u0259 \u00fcmumilikd\u0259 3 min 363 hektar sah\u0259d\u0259 t\u0259r\u0259v\u0259z \u0259kilib. Onun da 2 min 19 hektar\u0131n\u0131 pomidor sah\u0259l\u0259ri t\u0259\u015fkil edib. Bu il \u00f6t\u0259n ill\u0259rl\u0259 m\u00fcqayis\u0259d\u0259 m\u0259hsul bollu\u011fu qeyd\u0259 al\u0131n\u0131b. Sahibkarlar bazar se\u00e7imind\u0259 v\u0259 pomidorun sat\u0131\u015f qiym\u0259tini m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirm\u0259kd\u0259 s\u0259rb\u0259stdirl\u0259r. T\u0259s\u0259rr\u00fcfat sahibl\u0259ri yeti\u015fdirdikl\u0259ri m\u0259hsulu daxili bazarlara \u00e7\u0131xarmaqla yana\u015f\u0131, rayonda f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259r\u0259n meyv\u0259-t\u0259r\u0259v\u0259z emal\u0131 zavoduna da t\u0259hvil ver\u0259 bil\u0259rl\u0259r.<\/strong><\/p>\n<p>Xa\u00e7maz konserv zavodu pomidorun kiloqram\u0131n\u0131 istehsal\u00e7\u0131lardan 17 q\u0259piy\u0259 q\u0259bul edir.<\/p>\n<p>Masall\u0131n\u0131n ill\u0259rdir pomidor \u0259kini il\u0259 m\u0259\u015f\u011ful olan S\u0259r\u00e7uvar k\u0259nd sakinl\u0259ri &#8211; fermerl\u0259r d\u0259 \u0259kib-bec\u0259rdikl\u0259ri pomidoru sata bilmirl\u0259r. Sat\u0131\u015fa yararl\u0131 olan tonlarla pomidor sah\u0259l\u0259rd\u0259 \u00e7\u00fcr\u00fcy\u0259r\u0259k m\u0259hv olur. Fermerl\u0259rin s\u00f6zl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259, ad\u0259ti \u00fczr\u0259 bu il d\u0259 bolqar sortu olan \u201cNovu\u00e7ok\u201d \u0259kibl\u0259r. Bu sort da \u0259sas\u0259n tur\u015fu haz\u0131rlamaq \u00fc\u00e7\u00fcn n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulub.<\/p>\n<p>M\u0259s\u0259l\u0259 il\u0259 ba\u011fl\u0131 Masall\u0131 D\u00f6vl\u0259t Aqrar \u0130nki\u015faf M\u0259rk\u0259zind\u0259n bildirilib ki, \u00f6t\u0259n il rayonda 537,5 ha, bu il is\u0259 542 ha sah\u0259d\u0259 pomidor \u0259kilib, bu da m\u00fcqayis\u0259d\u0259 4.5 ha \u00e7oxdur. 2023-c\u00fc ild\u0259 is\u0259 Masall\u0131da 535 hektar sah\u0259d\u0259 pomidor \u0259kilibmi\u015f. Fermerler haz\u0131rda irili-x\u0131rdal\u0131\u011f\u0131ndan as\u0131l\u0131 olaraq pomidorun 1 kiloqram\u0131n\u0131 10-30 q\u0259pik aras\u0131nda t\u0259klif edirl\u0259r.<\/p>\n<p>Xa\u00e7maz rayonundan f\u0259rqli olaraq Masall\u0131da konserv zavodu olmad\u0131\u011f\u0131na g\u00f6r\u0259 m\u0259hsulun xeyli hiss\u0259si sah\u0259l\u0259rd\u0259 \u00e7\u00fcr\u00fcm\u0259k t\u0259hl\u00fck\u0259si alt\u0131ndad\u0131r.<\/p>\n<p><strong>Onu da qeyd ed\u0259k ki, Az\u0259rbaycanda bol m\u0259hsulun sat\u0131\u015f bazar\u0131n\u0131n olmamas\u0131 ilk d\u0259f\u0259 meydana \u00e7\u0131xan problem deyil. 2023-c\u00fc ild\u0259 d\u0259 pomidor istehsal\u00e7\u0131lar\u0131 bel\u0259 \u00e7\u0259tinlikl\u0259 \u00fczl\u0259\u015fmi\u015fdil\u0259r. Eyni zamanda bu, yaln\u0131z pomidor deyil, so\u011fan, \u00e7iy\u0259l\u0259k, sar\u0131msaq v\u0259 dig\u0259r m\u0259hsullar \u00fczr\u0259 d\u0259 ortaya \u00e7\u0131xan problemdir. V\u0259 burada \u0259sas m\u0259s\u0259l\u0259 xaric\u0259 ixracda hans\u0131sa \u00e7\u0259tinliyin yaranmas\u0131 deyil, m\u0259hsulun bol olmas\u0131, \u00f6lk\u0259nin \u0259n m\u00fch\u00fcm bazar\u0131 olan Bak\u0131 v\u0259 Ab\u015ferona m\u0259hsul burax\u0131l\u0131\u015f\u0131n\u0131n inhisarla\u015fmas\u0131d\u0131r. Bel\u0259 ki, haz\u0131rda Bak\u0131da pomidorun kiloqram\u0131 70-80 q\u0259pikd\u0259n 1,5 manata q\u0259d\u0259r d\u0259yi\u015fir. Paytaxt\u0131n 200 km-liyind\u0259 10 q\u0259piy\u0259 sat\u0131lan m\u0259hsulun bazarlara 7-8 d\u0259f\u0259 baha qiym\u0259t\u0259 \u00e7\u0131xmas\u0131n\u0131n \u0259sas s\u0259b\u0259bi bazarlar\u0131n m\u00fc\u0259yy\u0259n qruplar\u0131n \u0259lind\u0259 olmas\u0131, fermerl\u0259rin \u00f6z m\u0259hsullar\u0131n\u0131 h\u0259min bazarlara \u00e7\u0131xarmas\u0131na imkan verilm\u0259m\u0259sidir.<\/strong><\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan Meyv\u0259-T\u0259r\u0259v\u0259z \u0130stehsal\u00e7\u0131lar\u0131 v\u0259 \u0130xracat\u00e7\u0131lar\u0131 Assosiasiyas\u0131 \u0130ctimai Birliyinin r\u0259hb\u0259ri B\u0259\u015fir Quliyevin \u201cYeni M\u00fcsavat\u201da dediyin\u0259 g\u00f6r\u0259, haz\u0131rda \u00f6lk\u0259nin \u0259sas ixrac bazar\u0131 olan Rusiyaya pomidor \u00e7atd\u0131r\u0131lmas\u0131nda h\u0259r hans\u0131 problem yoxdur. D\u00f6vl\u0259t G\u00f6mr\u00fck Komit\u0259sinin m\u0259lumat\u0131na g\u00f6r\u0259, Az\u0259rbaycan 2025-ci ilin yanvar-iyun aylar\u0131nda 149 milyon 26 min dollar d\u0259y\u0259rind\u0259 134 min 375 ton pomidor ixrac edib. G\u00f6st\u0259rici\u00a0 2024-c\u00fc ilin eyni d\u00f6vr\u00fc il\u0259 m\u00fcqayis\u0259d\u0259 m\u0259bl\u0259\u011f bax\u0131m\u0131ndan 8,8 faiz v\u0259 ya 12 milyon 77 min dollar, miqdar bax\u0131m\u0131ndan is\u0259 20 min 129 ton v\u0259 ya 17,6 faiz \u00e7oxdur. Bu is\u0259 o dem\u0259kdir ki, ixracda \u00e7\u0259tinlik pomidorun sah\u0259l\u0259rd\u0259 qalmas\u0131n\u0131n s\u0259b\u0259bi kimi g\u00f6st\u0259rils\u0259 d\u0259, bel\u0259 problem m\u00f6vcud deyil.<\/p>\n<p><strong>\u0130ki rayonun m\u00fcqayis\u0259si g\u00f6st\u0259rir ki, son m\u0259hsulun \u0259ld\u0259 olunmas\u0131 imkan\u0131 yaranan rayonda &#8211; Xa\u00e7mazda istehsal\u00e7\u0131lar m\u0259hsulu a\u015fa\u011f\u0131 qiym\u0259t\u0259 d\u0259 olsa satmaq imkan\u0131na malikdirl\u0259r &#8211; konserv zavodunun timsal\u0131nda. Masall\u0131da is\u0259 bu imkan yoxdur, m\u0259hsulun xeyli hiss\u0259si m\u0259hv ola bil\u0259r. \u018fsas istehsal rayonlar\u0131nda son m\u0259hsulun \u0259ld\u0259 olunmas\u0131na imkan ver\u0259n istehsal z\u0259ncirinin qurulmas\u0131 fermerl\u0259ri indiki \u00e7\u0259tinlikl\u0259 \u00fczl\u0259\u015fm\u0259sinin qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 alar.<\/strong><\/p>\n<p>Dig\u0259r t\u0259r\u0259fd\u0259n, d\u00fcnyada u\u011furla t\u0259tbiq olunan bir t\u0259cr\u00fcb\u0259nin Az\u0259rbaycanda, n\u0259hay\u0259t ki, realla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 z\u0259ruridir. S\u00f6hb\u0259t bol m\u0259hsul \u0259ld\u0259 olunan m\u00f6vs\u00fcmd\u0259 m\u0259hsulun d\u00f6vl\u0259t t\u0259r\u0259find\u0259n fermerin m\u00fc\u0259yy\u0259n miqdarda g\u0259lir \u0259ld\u0259 etm\u0259sin\u0259 imkan ver\u0259n qiym\u0259t\u0259 al\u0131nmas\u0131ndan gedir. Bu mexanizm qarda\u015f T\u00fcrkiy\u0259 d\u0259 daxil olmaqla, k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 istehsal\u0131na diqq\u0259t yetir\u0259n \u0259ks\u0259r \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 fermerl\u0259rin qorunmas\u0131n\u0131n \u0259n u\u011furlu yolu kimi t\u0259tbiq olunur.<\/p>\n<p><strong>DUNYA<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Y\u00fcz tonlarla m\u0259hsulun sah\u0259l\u0259rd\u0259 \u00e7\u00fcr\u00fcm\u0259sinin qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 nec\u0259 almaq olar? Bu il Az\u0259rbaycan\u0131n \u0259ks\u0259r pomidor istehsal\u00e7\u0131lar\u0131 ciddi bir probleml\u0259 \u00fczl\u0259\u015fibl\u0259r. \u018flveri\u015fli hava \u015f\u0259rtl\u0259ri bol m\u0259hsul \u0259ld\u0259 etm\u0259y\u0259 imkan vers\u0259 d\u0259, onun sat\u0131\u015f\u0131 sah\u0259sind\u0259 b\u00f6y\u00fck \u00e7\u0259tinlikl\u0259r meydana \u00e7\u0131x\u0131b. Haz\u0131rda a\u00e7\u0131q sah\u0259d\u0259 pomidor istehsal\u0131 \u00fczr\u0259 ixtisasla\u015fm\u0131\u015f iki rayonda &#8211; Xa\u00e7maz v\u0259 Masall\u0131da fermerl\u0259r m\u0259hsula bazar tapm\u0131rlar. \u00d6lk\u0259 m\u0259tbuat\u0131n\u0131n haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131 reportajlardan ayd\u0131n olur ki, Xa\u00e7maz rayonunda yeti\u015fdiril\u0259n tonlarla pomidor al\u0131c\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131na g\u00f6r\u0259 sah\u0259l\u0259rd\u0259 qal\u0131b. Pomidorun qiym\u0259tinin k\u0259skin a\u015fa\u011f\u0131 d\u00fc\u015fm\u0259si s\u0259b\u0259bind\u0259n t\u0259s\u0259rr\u00fcfat sahibl\u0259ri ciddi maddi ziyana u\u011fray\u0131blar. Rayonun H\u00fcl\u00f6vl\u00fc k\u0259ndind\u0259 yerl\u0259\u015f\u0259n bazarda apar\u0131lan m\u00fc\u015fahid\u0259 d\u0259&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":820007,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[19],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/39bf0f73b702c1f7d66aa75eb1e3c70a.jpg",850,500,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/39bf0f73b702c1f7d66aa75eb1e3c70a.jpg",850,500,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/39bf0f73b702c1f7d66aa75eb1e3c70a.jpg",850,500,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/39bf0f73b702c1f7d66aa75eb1e3c70a-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/39bf0f73b702c1f7d66aa75eb1e3c70a-621x365.jpg",621,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/39bf0f73b702c1f7d66aa75eb1e3c70a-840x494.jpg",640,376,true],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/39bf0f73b702c1f7d66aa75eb1e3c70a.jpg",850,500,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/39bf0f73b702c1f7d66aa75eb1e3c70a.jpg",850,500,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/39bf0f73b702c1f7d66aa75eb1e3c70a-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/39bf0f73b702c1f7d66aa75eb1e3c70a.jpg",850,500,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=19\" rel=\"category\">G\u00fcnd\u0259m<\/a>","rttpg_excerpt":"Y\u00fcz tonlarla m\u0259hsulun sah\u0259l\u0259rd\u0259 \u00e7\u00fcr\u00fcm\u0259sinin qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 nec\u0259 almaq olar? Bu il Az\u0259rbaycan\u0131n \u0259ks\u0259r pomidor istehsal\u00e7\u0131lar\u0131 ciddi bir probleml\u0259 \u00fczl\u0259\u015fibl\u0259r. \u018flveri\u015fli hava \u015f\u0259rtl\u0259ri bol m\u0259hsul \u0259ld\u0259 etm\u0259y\u0259 imkan vers\u0259 d\u0259, onun sat\u0131\u015f\u0131 sah\u0259sind\u0259 b\u00f6y\u00fck \u00e7\u0259tinlikl\u0259r meydana \u00e7\u0131x\u0131b. Haz\u0131rda a\u00e7\u0131q sah\u0259d\u0259 pomidor istehsal\u0131 \u00fczr\u0259 ixtisasla\u015fm\u0131\u015f iki rayonda &#8211; Xa\u00e7maz v\u0259 Masall\u0131da fermerl\u0259r m\u0259hsula bazar tapm\u0131rlar. \u00d6lk\u0259 m\u0259tbuat\u0131n\u0131n&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/820006"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=820006"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/820006\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":820009,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/820006\/revisions\/820009"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/820007"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=820006"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=820006"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=820006"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}