{"id":820787,"date":"2025-08-14T17:21:11","date_gmt":"2025-08-14T13:21:11","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=820787"},"modified":"2025-08-14T17:21:11","modified_gmt":"2025-08-14T13:21:11","slug":"az%c9%99rbaycanda-gorun-adamlar-%c9%99n-cox-n%c9%99-yeyir-statistika","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=820787","title":{"rendered":"Az\u0259rbaycanda g\u00f6r\u00fcn adamlar \u0259n \u00e7ox n\u0259 yeyir: STAT\u0130ST\u0130KA"},"content":{"rendered":"<p data-start=\"0\" data-end=\"56\"><strong>D\u00f6vl\u0259t Statistika Komit\u0259sinin 2024-c\u00fc il m\u0259lumat\u0131na g\u00f6r\u0259, \u00f6lk\u0259d\u0259 adam ba\u015f\u0131na d\u00fc\u015f\u0259n illik orta istehlak miqdar\u0131nda s\u00fcd v\u0259 s\u00fcd m\u0259hsullar\u0131 liderlik edir \u2013 244,9 kiloqram. Onun ard\u0131nca yumurta (163 \u0259d\u0259d), \u00e7\u00f6r\u0259k m\u0259hsullar\u0131 (131,5 kq), t\u0259r\u0259v\u0259z (113,4 kq), kartof (77,8 kq) v\u0259 \u0259t m\u0259hsullar\u0131 (36,1 kq) g\u0259lir. \u018fn az istehlak edil\u0259n qida is\u0259 bal\u0131qd\u0131r \u2013 c\u0259mi 7,8 kq.<\/strong><\/p>\n<p data-start=\"417\" data-end=\"559\"><strong>Niy\u0259 \u0259t v\u0259 bal\u0131q qida rasionunda azl\u0131q t\u0259\u015fkil edir? Bu, \u0259t m\u0259hsullar\u0131n\u0131n qiym\u0259tinin y\u00fcks\u0259k olmas\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131d\u0131r, yoxsa ba\u015fqa s\u0259b\u0259bl\u0259r d\u0259 var?<\/strong><\/p>\n<p data-start=\"561\" data-end=\"999\">\u0130nsanlar\u0131n sa\u011flam ya\u015famas\u0131 v\u0259 x\u0259st\u0259likl\u0259rin qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131n al\u0131nmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn d\u00fczg\u00fcn v\u0259 balansl\u0131 qidalanma \u0259sas \u015f\u0259rtl\u0259rd\u0259n biridir. D\u00fcnyan\u0131n apar\u0131c\u0131 s\u0259hiyy\u0259 qurumlar\u0131 \u2013 o c\u00fcml\u0259d\u0259n \u00dcmumd\u00fcnya S\u0259hiyy\u0259 T\u0259\u015fkilat\u0131 (\u00dcST), BMT-nin \u018frzaq v\u0259 K\u0259nd T\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 T\u0259\u015fkilat\u0131 (FAO), AB\u015e-\u0131n K\u0259nd T\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 Departamenti (USDA) v\u0259 dig\u0259r milli qida t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyi qurumlar\u0131 insan rasionunun t\u0259rkibin\u0259 dair \u00fcmumi v\u0259 elmi \u0259saslara s\u00f6yk\u0259n\u0259n t\u00f6vsiy\u0259l\u0259r ir\u0259li s\u00fcr\u00fcrl\u0259r.<\/p>\n<p data-start=\"1001\" data-end=\"1494\">Bu t\u00f6vsiy\u0259l\u0259r\u0259 \u0259sas\u0259n, sa\u011flam bir insan\u0131n g\u00fcnd\u0259lik v\u0259 illik qida q\u0259bulunda m\u00fcxt\u0259lif qida qruplar\u0131 aras\u0131nda tarazl\u0131q olmal\u0131, rasion h\u0259m enerji, h\u0259m d\u0259 vitamin-mineral ehtiyaclar\u0131n\u0131 qar\u015f\u0131lamal\u0131d\u0131r. \u00dcST-\u00fcn v\u0259 dig\u0259r t\u0259\u015fkilatlar\u0131n t\u00f6vsiy\u0259l\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259, sa\u011flam qidalanman\u0131n \u0259sas\u0131n\u0131 meyv\u0259 v\u0259 t\u0259r\u0259v\u0259zl\u0259r, tam tax\u0131llar, z\u00fclal m\u0259nb\u0259l\u0259ri (\u0259t, yumurta, s\u00fcd m\u0259hsullar\u0131, paxlal\u0131lar), sa\u011flam ya\u011flar v\u0259 bol su t\u0259\u015fkil etm\u0259lidir. \u015e\u0259k\u0259rin, duzun v\u0259 trans ya\u011flar\u0131n miqdar\u0131 is\u0259 ciddi \u015f\u0259kild\u0259 m\u0259hdudla\u015fd\u0131r\u0131lmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p data-start=\"1496\" data-end=\"1643\"><strong>Orta fiziki aktivlik g\u00f6st\u0259r\u0259n, g\u00fcnd\u0259lik 2000\u20132500 kilokalori enerji ehtiyac\u0131 olan yetkin bir insan \u00fc\u00e7\u00fcn illik qida q\u0259bulu t\u0259xmini olaraq bel\u0259dir:<\/strong><\/p>\n<ul data-start=\"1644\" data-end=\"2218\">\n<li data-start=\"1644\" data-end=\"1728\">\n<p data-start=\"1646\" data-end=\"1728\"><strong data-start=\"1646\" data-end=\"1666\">Tax\u0131l m\u0259hsullar\u0131<\/strong>\u00a0(\u00e7\u00f6r\u0259k, d\u00fcy\u00fc, yulaf v\u0259 s.) \u2013 90\u2013120 kq (g\u00fcnd\u0259 250\u2013330 qram)<\/p>\n<\/li>\n<\/ul>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p data-start=\"1731\" data-end=\"1808\"><strong data-start=\"1731\" data-end=\"1754\">Meyv\u0259 v\u0259 t\u0259r\u0259v\u0259zl\u0259r<\/strong>\u00a0\u2013 220\u2013270 kq (meyv\u0259 100\u2013120 kq, t\u0259r\u0259v\u0259z 120\u2013150 kq)<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p data-start=\"1811\" data-end=\"1841\"><strong data-start=\"1811\" data-end=\"1828\">\u018ft m\u0259hsullar\u0131<\/strong>\u00a0\u2013 25\u201335 kq<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p data-start=\"1844\" data-end=\"1866\"><strong data-start=\"1844\" data-end=\"1853\">Bal\u0131q<\/strong>\u00a0\u2013 10\u201315 kq<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p data-start=\"1869\" data-end=\"1922\"><strong data-start=\"1869\" data-end=\"1880\">Yumurta<\/strong>\u00a0\u2013 ild\u0259 180\u2013220 \u0259d\u0259d (t\u0259xmin\u0259n 10\u201312 kq)<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p data-start=\"1925\" data-end=\"1975\"><strong data-start=\"1925\" data-end=\"1950\">S\u00fcd v\u0259 s\u00fcd m\u0259hsullar\u0131<\/strong>\u00a0\u2013 ild\u0259 180\u2013220 litr\/kq<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p data-start=\"1978\" data-end=\"2013\"><strong data-start=\"1978\" data-end=\"1995\">Bitki ya\u011flar\u0131<\/strong>\u00a0\u2013 ild\u0259 10\u201312 kq<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p data-start=\"2016\" data-end=\"2047\"><strong data-start=\"2016\" data-end=\"2030\">Paxlal\u0131lar<\/strong>\u00a0\u2013 ild\u0259 8\u201312 kq<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p data-start=\"2050\" data-end=\"2122\"><strong data-start=\"2050\" data-end=\"2059\">\u015e\u0259k\u0259r<\/strong>\u00a0\u2013 ild\u0259 10\u201315 kq (g\u00fcnd\u0259lik kalorinin 10%-d\u0259n \u00e7ox olmamal\u0131d\u0131r)<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p data-start=\"2125\" data-end=\"2167\"><strong data-start=\"2125\" data-end=\"2132\">Duz<\/strong>\u00a0\u2013 ild\u0259 1,5\u20132 kq (g\u00fcnd\u0259 4\u20135 qram)<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p data-start=\"2170\" data-end=\"2218\"><strong data-start=\"2170\" data-end=\"2176\">Su<\/strong>\u00a0\u2013 ild\u0259 550\u20131000 litr (g\u00fcnd\u0259 1,5\u20133 litr)<\/p>\n<p data-start=\"2170\" data-end=\"2218\"><img src=\"https:\/\/olke.az\/file\/articles\/2024\/06\/04\/1717507673_68ca5925-96b4-4813-aba4-fa272ae72fa0.jpg\" alt=\"Bu t\u0259r\u0259v\u0259zl\u0259r insan orqanizmi \u00fc\u00e7\u00fcn t\u0259hl\u00fck\u0259 sa\u00e7\u0131r - Ekspertd\u0259n x\u0259b\u0259rdarl\u0131q\" \/><\/p>\n<p data-start=\"2170\" data-end=\"2218\"><strong>\u0130lkin \u015eirinov\u00a0<\/strong><\/p>\n<p data-start=\"2220\" data-end=\"2783\">Qida eksperti \u0130lkin \u015eirinov\u00a0<strong><em data-start=\"2248\" data-end=\"2261\">Musavat.com<\/em>-a<\/strong>\u00a0a\u00e7\u0131qlamas\u0131nda bildirib ki, bu g\u00f6st\u0259ricil\u0259rd\u0259 bir ne\u00e7\u0259 m\u00fch\u00fcm amil rol oynay\u0131r:<br data-start=\"2341\" data-end=\"2344\" \/>\u201c\u018fn\u0259n\u0259vi Az\u0259rbaycan m\u0259tb\u0259xind\u0259 t\u0259r\u0259v\u0259z, s\u00fcd v\u0259 s\u00fcd m\u0259hsullar\u0131 h\u0259r zaman \u00fcst\u00fcnl\u00fck t\u0259\u015fkil edib. Bu m\u0259hsullarla yem\u0259k haz\u0131rlamaq h\u0259m daha asan, h\u0259m d\u0259 daha ucuz ba\u015fa g\u0259lir. \u018ft v\u0259 bal\u0131\u011f\u0131n az istehlak olunmas\u0131 m\u0259s\u0259l\u0259si son d\u00f6vrl\u0259rd\u0259 daha \u00e7ox m\u00fczakir\u0259 edilir. Burada x\u00fcsusil\u0259 g\u0259ncl\u0259r aras\u0131nda b\u0259z\u0259n \u2018veqanl\u0131q\u2019 v\u0259 ya \u2018vegetarianl\u0131q\u2019 meyll\u0259ri s\u0259sl\u0259nir. Y\u0259ni sanki \u0259t yem\u0259kl\u0259rin\u0259 qar\u015f\u0131 x\u00fcsusi bir bax\u0131\u015f formala\u015f\u0131b v\u0259 g\u00fcnd\u0259lik menyudan \u00e7\u0131xar\u0131l\u0131r\u201d.<\/p>\n<p data-start=\"2785\" data-end=\"3326\"><strong>Ekspertin s\u00f6zl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259, dig\u0259r \u0259sas s\u0259b\u0259b qiym\u0259t amilidir: \u201cSon ill\u0259rd\u0259 \u0259tin v\u0259 bal\u0131\u011f\u0131n qiym\u0259tl\u0259ri ciddi \u015f\u0259kild\u0259 art\u0131b \u2013 b\u0259zi yerl\u0259rd\u0259 bal\u0131q 10\u201315 manata, \u0259t is\u0259 15\u201325 manata sat\u0131l\u0131r. \u0130nsanlar b\u00fcdc\u0259l\u0259rin\u0259 uy\u011fun olaraq t\u0259r\u0259v\u0259z v\u0259 s\u00fcd m\u0259hsullar\u0131na daha \u00e7ox \u00fcst\u00fcnl\u00fck verirl\u0259r. Bal\u0131\u011f\u0131n qiym\u0259ti il\u0259 m\u00fcqayis\u0259d\u0259 t\u0259r\u0259v\u0259z, s\u00fcd, qat\u0131q m\u0259hsullar\u0131, yumurta v\u0259 dig\u0259r k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 m\u0259hsullar\u0131 daha ucuzdur. Bu da birba\u015fa insanlar\u0131n qidalanma v\u0259rdi\u015fl\u0259rin\u0259 t\u0259sir edir. \u00dcst\u0259lik, p\u0259hriz v\u0259 dietoloq t\u00f6vsiy\u0259l\u0259rind\u0259 d\u0259 bu m\u0259hsullar\u0131n pay\u0131 daha y\u00fcks\u0259kdir\u201d.<\/strong><\/p>\n<p data-start=\"3328\" data-end=\"3667\">\u0130qlim \u015f\u0259raiti d\u0259 m\u00fch\u00fcm amildir. M\u0259s\u0259l\u0259n, bal\u0131q h\u0259r f\u0259sild\u0259 yeyilmir. Yay m\u00f6vs\u00fcm\u00fcnd\u0259 is\u0259 \u0259t v\u0259 \u0259t m\u0259hsullar\u0131n\u0131n istehlak\u0131 azal\u0131r. Dig\u0259r t\u0259r\u0259fd\u0259n, insanlar\u0131n p\u0259hriz saxlamas\u0131 v\u0259 dietoloqlar\u0131n t\u00f6vsiy\u0259l\u0259ri d\u0259 n\u0259z\u0259r\u0259 al\u0131narsa, burada \u0259t v\u0259 bal\u0131q m\u0259hsullar\u0131na daha az \u00f6n\u0259m verilir, daha \u00e7ox t\u0259r\u0259v\u0259z, qat\u0131q v\u0259 s\u00fcd m\u0259hsullar\u0131na \u00fcst\u00fcnl\u00fck verilir.<\/p>\n<p data-start=\"3669\" data-end=\"3743\">Bu kimi amill\u0259r insanlar\u0131n qidalanma se\u00e7iml\u0259rin\u0259 birba\u015fa t\u0259sir g\u00f6st\u0259rir.<\/p>\n<p data-start=\"3745\" data-end=\"3776\" data-is-last-node=\"\" data-is-only-node=\"\"><strong>Afaq Mirayiq,<\/strong><br data-start=\"3758\" data-end=\"3761\" \/><strong><em data-start=\"3761\" data-end=\"3774\">Musavat.com<\/em><\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>D\u00f6vl\u0259t Statistika Komit\u0259sinin 2024-c\u00fc il m\u0259lumat\u0131na g\u00f6r\u0259, \u00f6lk\u0259d\u0259 adam ba\u015f\u0131na d\u00fc\u015f\u0259n illik orta istehlak miqdar\u0131nda s\u00fcd v\u0259 s\u00fcd m\u0259hsullar\u0131 liderlik edir \u2013 244,9 kiloqram. Onun ard\u0131nca yumurta (163 \u0259d\u0259d), \u00e7\u00f6r\u0259k m\u0259hsullar\u0131 (131,5 kq), t\u0259r\u0259v\u0259z (113,4 kq), kartof (77,8 kq) v\u0259 \u0259t m\u0259hsullar\u0131 (36,1 kq) g\u0259lir. \u018fn az istehlak edil\u0259n qida is\u0259 bal\u0131qd\u0131r \u2013 c\u0259mi 7,8 kq. Niy\u0259 \u0259t v\u0259 bal\u0131q qida rasionunda azl\u0131q t\u0259\u015fkil edir? Bu, \u0259t m\u0259hsullar\u0131n\u0131n qiym\u0259tinin y\u00fcks\u0259k olmas\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131d\u0131r, yoxsa ba\u015fqa s\u0259b\u0259bl\u0259r d\u0259 var? \u0130nsanlar\u0131n sa\u011flam ya\u015famas\u0131 v\u0259 x\u0259st\u0259likl\u0259rin qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131n al\u0131nmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn d\u00fczg\u00fcn v\u0259 balansl\u0131 qidalanma&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":820788,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[1],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/c3969e4cfc69d3c72af354797a03a94c.jpg",800,500,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/c3969e4cfc69d3c72af354797a03a94c.jpg",800,500,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/c3969e4cfc69d3c72af354797a03a94c.jpg",800,500,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/c3969e4cfc69d3c72af354797a03a94c-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/c3969e4cfc69d3c72af354797a03a94c-584x365.jpg",584,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/c3969e4cfc69d3c72af354797a03a94c.jpg",640,400,false],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/c3969e4cfc69d3c72af354797a03a94c.jpg",800,500,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/c3969e4cfc69d3c72af354797a03a94c.jpg",800,500,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/c3969e4cfc69d3c72af354797a03a94c-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/c3969e4cfc69d3c72af354797a03a94c.jpg",800,500,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=1\" rel=\"category\">C\u0259miyy\u0259t<\/a>","rttpg_excerpt":"D\u00f6vl\u0259t Statistika Komit\u0259sinin 2024-c\u00fc il m\u0259lumat\u0131na g\u00f6r\u0259, \u00f6lk\u0259d\u0259 adam ba\u015f\u0131na d\u00fc\u015f\u0259n illik orta istehlak miqdar\u0131nda s\u00fcd v\u0259 s\u00fcd m\u0259hsullar\u0131 liderlik edir \u2013 244,9 kiloqram. Onun ard\u0131nca yumurta (163 \u0259d\u0259d), \u00e7\u00f6r\u0259k m\u0259hsullar\u0131 (131,5 kq), t\u0259r\u0259v\u0259z (113,4 kq), kartof (77,8 kq) v\u0259 \u0259t m\u0259hsullar\u0131 (36,1 kq) g\u0259lir. \u018fn az istehlak edil\u0259n qida is\u0259 bal\u0131qd\u0131r \u2013 c\u0259mi 7,8&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/820787"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=820787"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/820787\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":820790,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/820787\/revisions\/820790"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/820788"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=820787"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=820787"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=820787"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}