{"id":820847,"date":"2025-08-14T17:51:14","date_gmt":"2025-08-14T13:51:14","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=820847"},"modified":"2025-08-14T17:51:14","modified_gmt":"2025-08-14T13:51:14","slug":"az%c9%99rbaycanda-yeni-virus-risk-qrupunda-olanlar","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=820847","title":{"rendered":"Az\u0259rbaycanda yeni virus? &#8211; Risk qrupunda olanlar"},"content":{"rendered":"<p><strong>A\u011fcaqanadla yay\u0131lan bu virus t\u0259hl\u00fck\u0259 m\u0259nb\u0259yidir;\u00a0 \u00f6lk\u0259mizd\u0259 a\u011fcaqanad vasit\u0259sil\u0259 \u00f6t\u00fcr\u00fcl\u0259n viruslara qar\u015f\u0131 t\u0259dbirl\u0259r h\u0259yata ke\u00e7irilir<\/strong><\/p>\n<p>\u00c7ind\u0259 yeni \u00e7ikinqunya virusu yay\u0131laraq epidemiya s\u0259viyy\u0259sin\u0259 \u00e7at\u0131b. A\u011fcaqanadlar vasit\u0259sil\u0259 \u00f6t\u00fcr\u00fcl\u0259n bu x\u0259st\u0259lik k\u0259skin h\u0259rar\u0259t, \u00fc\u015f\u00fctm\u0259, bel v\u0259 oynaq a\u011fr\u0131lar\u0131, el\u0259c\u0259 d\u0259 s\u0259pkil\u0259rl\u0259 m\u00fc\u015fahid\u0259 olunur.<\/p>\n<p>S\u0259hiyy\u0259 Nazirliyi X\u00fcsusi T\u0259hl\u00fck\u0259li \u0130nfeksiyalara N\u0259zar\u0259t M\u0259rk\u0259zind\u0259n Lent.az-\u0131n sor\u011fusuna cavab olaraq bildirilib ki, haz\u0131rda \u00f6lk\u0259mizd\u0259 \u00e7ikungunya virusuna yoluxma qeyd\u0259 al\u0131nmay\u0131b.<\/p>\n<p>Qeyd ed\u0259k ki, tibd\u0259 h\u0259l\u0259lik \u00e7ikinqunya qar\u015f\u0131 n\u0259 d\u0259rman, n\u0259 d\u0259 peyv\u0259nd m\u00f6vcuddur. \u0130nkubasiya d\u00f6vr\u00fc ad\u0259t\u0259n 3-12 g\u00fcn aras\u0131nda d\u0259yi\u015fir. \u00c7inin c\u0259nubunda a\u015fkar edilmi\u015f \u00fcmumi yoluxma hallar\u0131 8 000-i \u00f6t\u00fcb<\/p>\n<p><strong>B\u0259s bu virus Az\u0259rbaycana da n\u0259 vaxtsa g\u0259l\u0259 bil\u0259rmi? Virus daha \u00e7ox hans\u0131 xroniki x\u0259st\u0259l\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn t\u0259hl\u00fck\u0259 yarada bil\u0259r?<\/strong><\/p>\n<p><strong>Musavat.com m\u00f6vzunu ara\u015fd\u0131r\u0131b:<\/strong><\/p>\n<p>\u00c7ikungunya virusu a\u011fcaqanadlar vasit\u0259sil\u0259 insana ke\u00e7\u0259n v\u0259 k\u0259skin h\u0259rar\u0259t, oynaq a\u011fr\u0131lar\u0131, ba\u015f a\u011fr\u0131s\u0131 v\u0259 d\u0259ri s\u0259pkil\u0259ri il\u0259 \u00f6z\u00fcn\u00fc g\u00f6st\u0259r\u0259n infeksiyad\u0131r. Bu virusun yay\u0131lmas\u0131n\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 almaq \u00e7\u0259tindir, \u00e7\u00fcnki haz\u0131rda onun m\u00fcalic\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn x\u00fcsusi d\u0259rman v\u0259 ya peyv\u0259nd m\u00f6vcud deyil. Virusun inkubasiya d\u00f6vr\u00fc ad\u0259t\u0259n 3-12 g\u00fcn aras\u0131nda d\u0259yi\u015fir, y\u0259ni yoluxan \u015f\u0259xsd\u0259 ilk simptomlar bu m\u00fcdd\u0259t \u0259rzind\u0259 g\u00f6r\u00fcn\u0259 bil\u0259r.<\/p>\n<p>Haz\u0131rda Az\u0259rbaycanda \u00e7ikungunya virusuna yoluxma hallar\u0131 qeyd\u0259 al\u0131nmasa da, \u00f6lk\u0259d\u0259 yay f\u0259slind\u0259 a\u011fcaqanadlar\u0131n aktivliyi y\u00fcks\u0259k oldu\u011fundan bu virusun \u00f6lk\u0259y\u0259 g\u0259lm\u0259 riski tam istisna edil\u0259 bilm\u0259z. Qlobal iqlim d\u0259yi\u015fikliyi v\u0259 insanlar\u0131n daha \u00e7ox s\u0259yah\u0259t etm\u0259si viruslar\u0131n yeni \u0259razil\u0259r\u0259 yay\u0131lmas\u0131na \u015f\u0259rait yarad\u0131r.<\/p>\n<p><strong>Virus x\u00fcsusil\u0259 ya\u015fl\u0131 insanlar v\u0259 xroniki x\u0259st\u0259likl\u0259ri olan \u015f\u0259xsl\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn t\u0259hl\u00fck\u0259lidir. \u00dcr\u0259k-damar sistemi, \u015f\u0259k\u0259rli diabet, a\u011fciy\u0259r x\u0259st\u0259likl\u0259ri v\u0259 z\u0259if immunitet\u0259 malik olan insanlar bu x\u0259st\u0259liyin a\u011f\u0131r formalar\u0131 il\u0259 qar\u015f\u0131la\u015fa bil\u0259rl\u0259r. Ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 bel\u0259 risk qruplar\u0131n\u0131n x\u00fcsusi diqq\u0259tli olmas\u0131 v\u0259 profilaktik t\u0259dbirl\u0259r\u0259 ciddi riay\u0259t etm\u0259si vacibdir.<\/strong><\/p>\n<p>\u00dcmumd\u00fcnya miqyas\u0131nda COVID-19 kimi viruslar h\u0259l\u0259 d\u0259 ciddi t\u0259hl\u00fck\u0259 yarad\u0131r, amma a\u011fcaqanadlar\u0131n vasit\u0259\u00e7iliyi il\u0259 yay\u0131lan \u00e7ikungunya, Zika v\u0259 Dengue viruslar\u0131 da x\u00fcsusi diqq\u0259t t\u0259l\u0259b edir. Profilaktik t\u0259dbirl\u0259r a\u011fcaqanadlar\u0131n \u00e7oxald\u0131\u011f\u0131 \u0259razil\u0259rd\u0259 m\u00fcnt\u0259z\u0259m dezinfeksiya, qoruyucu paltarlar\u0131n geyilm\u0259si v\u0259 a\u011fcaqanadlardan qoruyan vasit\u0259l\u0259rin istifad\u0259sind\u0259n ibar\u0259tdir.<\/p>\n<p><strong>M\u00fct\u0259x\u0259ssisl\u0259r qeyd edir ki, a\u011fcaqanad vasit\u0259sil\u0259 ke\u00e7\u0259n viruslar d\u00fcnya \u00fczr\u0259 b\u00f6y\u00fck t\u0259hl\u00fck\u0259 yarad\u0131r v\u0259 bir \u00e7ox hallarda ciddi x\u0259st\u0259likl\u0259r\u0259 s\u0259b\u0259b olur. Bu viruslar\u0131n t\u0259hl\u00fck\u0259lilik d\u0259r\u0259c\u0259si bir ne\u00e7\u0259 amild\u0259n as\u0131l\u0131d\u0131r. Birincisi, virusun n\u00f6v\u00fc v\u0259 virulensiyas\u0131d\u0131r (z\u0259r\u0259rvericilik g\u00fcc\u00fc).\u00a0 M\u0259s\u0259l\u0259n, Zika virusu hamil\u0259 qad\u0131nlar \u00fc\u00e7\u00fcn, Ebola virusu is\u0259 y\u00fcks\u0259k \u00f6l\u00fcm riski il\u0259 f\u0259rql\u0259nir. \u00c7ikungunya virusu oynaq a\u011fr\u0131lar\u0131 il\u0259 \u0259laq\u0259dar uzunm\u00fcdd\u0259tli probleml\u0259r yarada bil\u0259r, dengue virusu is\u0259 a\u011f\u0131r qanaxma v\u0259 \u015fok kimi a\u011f\u0131rla\u015fmalara s\u0259b\u0259b ola bil\u0259r. Eyni zamanda a\u011fcaqanadlar\u0131n geni\u015f yay\u0131lmas\u0131 v\u0259 insanlar\u0131n s\u0259yah\u0259t etm\u0259si viruslar\u0131n s\u00fcr\u0259tl\u0259 yay\u0131lmas\u0131na s\u0259b\u0259b olur. Tropik v\u0259 subtropik b\u00f6lg\u0259l\u0259rd\u0259 bu viruslar daha \u00e7ox yay\u0131l\u0131r.<\/strong><\/p>\n<p><strong><img src=\"https:\/\/files.modern.az\/articles\/2023\/01\/18\/1674022576_56.jpg\" alt=\"Az\u0259rbaycanda insanlar aras\u0131nda yeni virus yay\u0131l\u0131b - V\u0130DEO | Modern.az\" \/><\/strong><\/p>\n<p>B\u0259zi viruslara qar\u015f\u0131 peyv\u0259nd v\u0259 ya effektiv m\u00fcalic\u0259 \u00fcsullar\u0131 m\u00f6vcuddur (m\u0259s\u0259l\u0259n, q\u0131z\u0131lca, sar\u0131 q\u0131zd\u0131rma), b\u0259zil\u0259rin\u0259 is\u0259 h\u0259l\u0259lik yoxdur (m\u0259s\u0259l\u0259n, \u00e7ikungunya, Zika). Ya\u015fl\u0131lar, u\u015faqlar, hamil\u0259 qad\u0131nlar v\u0259 xroniki x\u0259st\u0259likl\u0259ri olanlar a\u011fcaqanad vasit\u0259sil\u0259 \u00f6t\u00fcr\u00fcl\u0259n viruslar qar\u015f\u0131s\u0131nda daha \u00e7ox risk alt\u0131ndad\u0131r.<\/p>\n<p><strong>\u00dcmumilikd\u0259 a\u011fcaqanadlardan ke\u00e7\u0259n viruslar ciddi ictimai s\u0259hiyy\u0259 problemi kimi q\u0259bul edilir v\u0259 onlar\u0131n yay\u0131lmas\u0131n\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 almaq \u00fc\u00e7\u00fcn profilaktik t\u0259dbirl\u0259r \u00e7ox \u00f6n\u0259mlidir. Bu t\u0259dbirl\u0259r aras\u0131nda a\u011fcaqanadlar\u0131n \u00e7oxald\u0131\u011f\u0131 yerl\u0259rin m\u0259hv edilm\u0259si, \u015f\u0259xsi qorunma vasit\u0259l\u0259rinin istifad\u0259 olunmas\u0131 v\u0259 epidemioloji n\u0259zar\u0259tin g\u00fccl\u0259ndirilm\u0259si yer al\u0131r.<\/strong><\/p>\n<p>Az\u0259rbaycanda a\u011fcaqanadlar vasit\u0259sil\u0259 \u00f6t\u00fcr\u00fcl\u0259n viruslara qar\u015f\u0131 m\u00fcbariz\u0259 m\u0259qs\u0259dil\u0259 m\u00fcxt\u0259lif t\u0259dbirl\u0259r h\u0259yata ke\u00e7irilir. \u00d6lk\u0259mizd\u0259 \u0259vv\u0259ll\u0259r malyariya x\u0259st\u0259liyi m\u00f6vcud olub, lakin 2012-ci ild\u0259n etibar\u0259n yerli olaraq malyariya hallar\u0131 qeyd\u0259 al\u0131nmay\u0131b. Bu m\u00fcv\u0259ff\u0259qiyy\u0259t S\u0259hiyy\u0259 Nazirliyinin h\u0259yata ke\u00e7irdiyi t\u0259dbirl\u0259r n\u0259tic\u0259sind\u0259 \u0259ld\u0259 edilib. Bu t\u0259dbirl\u0259r aras\u0131nda a\u011fcaqanadlar\u0131n \u00e7oxald\u0131\u011f\u0131 sah\u0259l\u0259rin m\u0259hv edilm\u0259si, insektisidl\u0259rin t\u0259tbiqi v\u0259 profilaktik t\u0259dbirl\u0259rin g\u00f6r\u00fclm\u0259si yer al\u0131r. Bundan \u0259lav\u0259, hamil\u0259 qad\u0131nlar v\u0259 5 ya\u015fdan ki\u00e7ik u\u015faqlar \u00fc\u00e7\u00fcn uzun m\u00fcdd\u0259t t\u0259sirli olan insektisidli torlar\u0131n (LLIN) paylanmas\u0131 da h\u0259yata ke\u00e7irilib .<\/p>\n<p>\u00dcmumiyy\u0259tl\u0259, Az\u0259rbaycanda a\u011fcaqanadlar vasit\u0259sil\u0259 \u00f6t\u00fcr\u00fcl\u0259n x\u0259st\u0259likl\u0259r\u0259 qar\u015f\u0131 m\u00fcbariz\u0259 m\u0259qs\u0259dil\u0259 S\u0259hiyy\u0259 Nazirliyi t\u0259r\u0259find\u0259n profilaktik t\u0259dbirl\u0259r g\u00f6r\u00fcl\u00fcr v\u0259 bu sah\u0259d\u0259 maarifl\u0259ndirm\u0259 i\u015fl\u0259ri davam etdirilir.<\/p>\n<p><strong>Afaq M\u0130RAY\u0130Q,<\/strong><br \/>\n<strong>\u201cYeni M\u00fcsavat\u201d<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>A\u011fcaqanadla yay\u0131lan bu virus t\u0259hl\u00fck\u0259 m\u0259nb\u0259yidir;\u00a0 \u00f6lk\u0259mizd\u0259 a\u011fcaqanad vasit\u0259sil\u0259 \u00f6t\u00fcr\u00fcl\u0259n viruslara qar\u015f\u0131 t\u0259dbirl\u0259r h\u0259yata ke\u00e7irilir \u00c7ind\u0259 yeni \u00e7ikinqunya virusu yay\u0131laraq epidemiya s\u0259viyy\u0259sin\u0259 \u00e7at\u0131b. A\u011fcaqanadlar vasit\u0259sil\u0259 \u00f6t\u00fcr\u00fcl\u0259n bu x\u0259st\u0259lik k\u0259skin h\u0259rar\u0259t, \u00fc\u015f\u00fctm\u0259, bel v\u0259 oynaq a\u011fr\u0131lar\u0131, el\u0259c\u0259 d\u0259 s\u0259pkil\u0259rl\u0259 m\u00fc\u015fahid\u0259 olunur. S\u0259hiyy\u0259 Nazirliyi X\u00fcsusi T\u0259hl\u00fck\u0259li \u0130nfeksiyalara N\u0259zar\u0259t M\u0259rk\u0259zind\u0259n Lent.az-\u0131n sor\u011fusuna cavab olaraq bildirilib ki, haz\u0131rda \u00f6lk\u0259mizd\u0259 \u00e7ikungunya virusuna yoluxma qeyd\u0259 al\u0131nmay\u0131b. Qeyd ed\u0259k ki, tibd\u0259 h\u0259l\u0259lik \u00e7ikinqunya qar\u015f\u0131 n\u0259 d\u0259rman, n\u0259 d\u0259 peyv\u0259nd m\u00f6vcuddur. \u0130nkubasiya d\u00f6vr\u00fc ad\u0259t\u0259n 3-12 g\u00fcn aras\u0131nda d\u0259yi\u015fir. \u00c7inin c\u0259nubunda a\u015fkar edilmi\u015f \u00fcmumi yoluxma hallar\u0131 8 000-i \u00f6t\u00fcb&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":820848,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[1],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/d41224ebc931a6b395d30e76b79213a0.jpg",850,500,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/d41224ebc931a6b395d30e76b79213a0.jpg",850,500,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/d41224ebc931a6b395d30e76b79213a0.jpg",850,500,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/d41224ebc931a6b395d30e76b79213a0-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/d41224ebc931a6b395d30e76b79213a0-621x365.jpg",621,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/d41224ebc931a6b395d30e76b79213a0-840x494.jpg",640,376,true],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/d41224ebc931a6b395d30e76b79213a0.jpg",850,500,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/d41224ebc931a6b395d30e76b79213a0.jpg",850,500,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/d41224ebc931a6b395d30e76b79213a0-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/d41224ebc931a6b395d30e76b79213a0.jpg",850,500,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=1\" rel=\"category\">C\u0259miyy\u0259t<\/a>","rttpg_excerpt":"A\u011fcaqanadla yay\u0131lan bu virus t\u0259hl\u00fck\u0259 m\u0259nb\u0259yidir;\u00a0 \u00f6lk\u0259mizd\u0259 a\u011fcaqanad vasit\u0259sil\u0259 \u00f6t\u00fcr\u00fcl\u0259n viruslara qar\u015f\u0131 t\u0259dbirl\u0259r h\u0259yata ke\u00e7irilir \u00c7ind\u0259 yeni \u00e7ikinqunya virusu yay\u0131laraq epidemiya s\u0259viyy\u0259sin\u0259 \u00e7at\u0131b. A\u011fcaqanadlar vasit\u0259sil\u0259 \u00f6t\u00fcr\u00fcl\u0259n bu x\u0259st\u0259lik k\u0259skin h\u0259rar\u0259t, \u00fc\u015f\u00fctm\u0259, bel v\u0259 oynaq a\u011fr\u0131lar\u0131, el\u0259c\u0259 d\u0259 s\u0259pkil\u0259rl\u0259 m\u00fc\u015fahid\u0259 olunur. S\u0259hiyy\u0259 Nazirliyi X\u00fcsusi T\u0259hl\u00fck\u0259li \u0130nfeksiyalara N\u0259zar\u0259t M\u0259rk\u0259zind\u0259n Lent.az-\u0131n sor\u011fusuna cavab olaraq bildirilib ki, haz\u0131rda \u00f6lk\u0259mizd\u0259&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/820847"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=820847"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/820847\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":820849,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/820847\/revisions\/820849"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/820848"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=820847"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=820847"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=820847"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}