{"id":820932,"date":"2025-08-15T08:17:53","date_gmt":"2025-08-15T04:17:53","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=820932"},"modified":"2025-08-15T08:17:53","modified_gmt":"2025-08-15T04:17:53","slug":"10-nato-10-ai-uzvu-bizd%c9%99n-qaz-alir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=820932","title":{"rendered":"10 NATO, 10 A\u0130 \u00fczv\u00fc bizd\u0259n qaz al\u0131r"},"content":{"rendered":"<p><em><strong>D\u00f6vl\u0259t ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131 \u0130lham \u018fliyev Va\u015finqtonda Az\u0259rbaycan\u0131n media n\u00fcmay\u0259nd\u0259l\u0259rin\u0259 m\u00fcsahib\u0259sind\u0259 diqq\u0259ti \u00abExxonMobil\u00bb il\u0259 SOCAR aras\u0131nda \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011fa dair imzalanan Memoranduma y\u00f6n\u0259ld\u0259r\u0259k bildirdi ki, layih\u0259nin g\u0259l\u0259c\u0259yin\u0259 inam b\u00f6y\u00fckd\u00fcr<\/strong><\/em><\/p>\n<p>\u00abBiz enerji dey\u0259nd\u0259 neft, qaz, potensial olaraq b\u0259rpaolunan enerji m\u0259nb\u0259l\u0259rini n\u0259z\u0259rd\u0259 tuturuq. Bu g\u00fcn NATO-nun 10 \u00fczv\u00fcn\u00fc, AB\u015e-\u0131n 10 m\u00fctt\u0259fiqini t\u0259bii qazla t\u0259chiz edirik. Biz boru k\u0259m\u0259ri il\u0259 qaz t\u0259dar\u00fck\u00fc \u00fczr\u0259 14 \u00f6lk\u0259ni \u0259hat\u0259 edirik. Dem\u0259li, bu bax\u0131mdan, &#8211; qaz k\u0259m\u0259rini n\u0259z\u0259rd\u0259 tuturam, &#8211; Az\u0259rbaycan d\u00fcnyan\u0131n qabaqc\u0131l \u00f6lk\u0259l\u0259rind\u0259n biridir. Bel\u0259 ki, 10 NATO, 10 A\u0130 \u00fczv\u00fc bizd\u0259n qaz al\u0131r. Biz bu yax\u0131nlarda Suriyaya t\u0259bii qaz t\u0259dar\u00fck etm\u0259y\u0259 ba\u015flam\u0131\u015f\u0131q. Bel\u0259likl\u0259, biz art\u0131q Yax\u0131n \u015e\u0259rq regionuna daxil olmu\u015fuq v\u0259 co\u011frafiyam\u0131z\u0131 Avropada, el\u0259c\u0259 d\u0259 Yax\u0131n \u015e\u0259rqd\u0259 geni\u015fl\u0259ndir\u0259c\u0259yik. Bu, \u0259slind\u0259, enerji sah\u0259sind\u0259 g\u0259l\u0259c\u0259k g\u00fcnd\u0259liyimizin yaln\u0131z bir hiss\u0259sidir.\u00bb D\u00f6vl\u0259t ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131 \u0130lham \u018fliyev Va\u015finqtonda Az\u0259rbaycan\u0131n media n\u00fcmay\u0259nd\u0259l\u0259rin\u0259 m\u00fcsahib\u0259sind\u0259 onu da qeyd etdi ki, Prezident Trampla imzalad\u0131\u011f\u0131m\u0131z memorandumda enerji \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131 x\u00fcsusi yer tutur. Bu \u0259minlik d\u0259 ifad\u0259 edildi ki, \u00abExxonMobil\u00bb v\u0259 SOCAR aras\u0131nda \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011fa dair imzalanan Memorandum b\u00f6y\u00fck layih\u0259 il\u0259 n\u0259tic\u0259l\u0259n\u0259c\u0259k. Az\u0259rbaycanda b\u00f6y\u00fck neft yata\u011f\u0131n\u0131n k\u0259\u015ffi ehtimal\u0131 y\u00fcks\u0259kdir. \u201cExxon\u201d d\u00fcnyan\u0131n apar\u0131c\u0131 enerji \u015firk\u0259tidir v\u0259 m\u00fcasir texnologiyalar sah\u0259sind\u0259 b\u00f6y\u00fck t\u0259cr\u00fcb\u0259y\u0259 malikdir. \u201cExxon\u201dun, h\u0259m\u00e7inin Az\u0259rbaycanda b\u00f6y\u00fck t\u0259cr\u00fcb\u0259si var. \u201cExxon\u201d bizim \u201cAz\u0259ri-\u00c7\u0131raq-G\u00fcn\u0259\u015fli\u201d layih\u0259miz\u0259 ilk olaraq 1994-c\u00fc ild\u0259 qo\u015fulmu\u015fdu.<\/p>\n<p>Layih\u0259nin g\u0259l\u0259c\u0259yin\u0259 inam\u0131n\u0131 ifad\u0259 ed\u0259n d\u00f6vl\u0259timizin ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131 bildirdi ki, inanmasayd\u0131q, memorandumun imzalanmas\u0131nda i\u015ftirak etm\u0259zdik: \u00abM\u0259n \u00e7ox nadir hallarda memorandum imzalanmas\u0131nda i\u015ftirak edir\u0259m. M\u0259n b\u0259z\u0259n m\u00fcqavil\u0259l\u0259rin imzalanmas\u0131nda i\u015ftirak edir\u0259m, lakin bu, memorandumdur. \u018flimizd\u0259 bir s\u0131ra amill\u0259r, texniki amill\u0259r var ki, onlar yeni karbohidrogen ehtiyatlar\u0131n\u0131n k\u0259\u015ffin\u0259 i\u015far\u0259 edir. B\u0259lk\u0259 d\u0259 son on il v\u0259 ya daha uzun m\u00fcdd\u0259td\u0259 \u0259dal\u0259tsiz \u015f\u0259kild\u0259 ayr\u0131-se\u00e7kiliy\u0259 m\u0259ruz qalan m\u0259d\u0259n yanaca\u011f\u0131 Prezident Tramp\u0131n bax\u0131\u015f\u0131 v\u0259 siyas\u0259ti say\u0259sind\u0259 yen\u0259 d\u0259 d\u0259bd\u0259dir. S\u0259f\u0259r \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 hey\u0259timizin \u00fczvl\u0259ri beyn\u0259lxalq maliyy\u0259 t\u0259\u015fkilatlar\u0131, AB\u015e-\u0131n \u201cEx-Im\u201d Bank\u0131 il\u0259 m\u0259d\u0259n yanaca\u011f\u0131 sah\u0259sind\u0259 layih\u0259l\u0259r, karbohidrogenl\u0259rin n\u0259qli infrastrukturunda potensial maliyy\u0259y\u0259 dair dan\u0131\u015f\u0131qlar apar\u0131b. Buna g\u00f6r\u0259 d\u0259 enerji m\u00f6vzusu \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131n m\u00fch\u00fcm hiss\u0259l\u0259rind\u0259n biri olaraq qalma\u011fa davam ed\u0259c\u0259k\u00bb.<\/p>\n<p>H\u0259yata ke\u00e7iril\u0259n u\u011furlu enerji siyas\u0259ti \u00f6lk\u0259mizin etibarl\u0131 t\u0259r\u0259fda\u015f kimi m\u00f6vqeyini daha da m\u00f6hk\u0259ml\u0259ndirir. \u00c7\u0131x\u0131\u015flar\u0131nda \u00abBiz art\u0131q \u00f6z\u00fcm\u00fcz\u00fc etibarl\u0131 \u00f6lk\u0259 olaraq t\u0259sdiq etmi\u015fik, o \u00f6lk\u0259 ki, \u00f6z \u00f6hd\u0259likl\u0259rin\u0259 h\u00f6rm\u0259t edir. Qeyd etm\u0259k ist\u0259yir\u0259m ki, hasilat\u0131n pay b\u00f6lg\u00fcs\u00fcn\u0259 dair 1994-c\u00fc ild\u0259 xarici \u015firk\u0259tl\u0259rl\u0259 imzalanm\u0131\u015f ilk sazi\u015fd\u0259n bu g\u00fcn\u0259 q\u0259d\u0259r m\u00fcqavil\u0259l\u0259rd\u0259 bir s\u00f6z bel\u0259 d\u0259yi\u015fdirilm\u0259yib. Bu is\u0259 bizim m\u00f6vqeyimizin t\u0259zah\u00fcr\u00fcd\u00fcr. Biz \u00f6z \u00f6hd\u0259likl\u0259rimiz\u0259 h\u00f6rm\u0259t edirik v\u0259 t\u0259r\u0259fda\u015flar\u0131m\u0131zdan \u00f6z \u00f6hd\u0259likl\u0259rin\u0259 h\u00f6rm\u0259t etm\u0259yi g\u00f6zl\u0259yirik\u00bb s\u00f6yl\u0259y\u0259n c\u0259nab \u0130lham \u018fliyev bu m\u00fch\u00fcm m\u0259qam\u0131 da \u00f6n\u0259 \u00e7\u0259kir ki, etibarl\u0131l\u0131q vacib amildir. \u0130kincisi is\u0259 Az\u0259rbaycanda olan siyasi v\u0259 iqtisadi sabitlik, neft, qaz v\u0259 elektrik enerjisi il\u0259 ba\u011fl\u0131 infrastrukturun yarad\u0131lmas\u0131da g\u00f6z\u0259l n\u0259tic\u0259l\u0259rimizdir. Az\u0259rbaycan t\u0259kc\u0259 neft v\u0259 qaz deyil, eyni zamanda, elektrik enerjisi ixrac ed\u0259n \u00f6lk\u0259dir. N\u0259h\u0259ng potensial v\u0259 t\u0259cr\u00fcb\u0259, b\u00fct\u00fcn bu amill\u0259r m\u00fch\u00fcm enerji \u015firk\u0259tl\u0259rini c\u0259lb etm\u0259y\u0259 v\u0259 yenil\u0259n\u0259n enerjiy\u0259 investisiya yat\u0131rma\u011fa imkan verir.<\/p>\n<p>Reall\u0131q budur ki, \u00f6lk\u0259miz Ulu \u00d6nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyevin m\u00fc\u0259llifi oldu\u011fu neft strategiyas\u0131n\u0131n u\u011furlar\u0131n\u0131 ya\u015fay\u0131r. \u018fm\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131n co\u011frafiyas\u0131n\u0131n geni\u015fl\u0259ndirilm\u0259si, regional \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259d\u0259n \u00e7\u0131xaraq beyn\u0259lxalq miqyas almas\u0131 Az\u0259rbaycan\u0131n etibarl\u0131 t\u0259r\u0259fda\u015f kimi m\u00f6hk\u0259ml\u0259n\u0259n m\u00f6vqeyinin g\u00f6st\u0259ricisidir. \u00d6lk\u0259miz \u00f6z\u00fcn\u00fc enerji sah\u0259sind\u0259 n\u0259h\u0259ng transformasiya prosesinin t\u0259rkib hiss\u0259si hesab edir. Az\u0259rbaycan\u0131n enerji sektorunda h\u0259r h\u0259d\u0259f\u0259 zaman\u0131nda v\u0259 y\u00fcks\u0259k s\u0259viyy\u0259d\u0259 nail oldu\u011fu ke\u00e7il\u0259n yolun t\u0259hlilind\u0259 \u00f6z\u00fcn\u00fc ayd\u0131n \u015f\u0259kild\u0259 n\u00fcmayi\u015f etdirir. 2014-c\u00fc ild\u0259 \u00e7oxt\u0259r\u0259fli \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131n ba\u015flan\u011f\u0131c n\u00f6qt\u0259si kimi d\u0259y\u0259rl\u0259ndiril\u0259n C\u0259nub Qaz D\u0259hlizinin t\u0259m\u0259li qoyuldu. O zaman d\u00f6vl\u0259t ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131 \u0130lham \u018fliyev \u0259minlikl\u0259 ifad\u0259 etmi\u015fdi ki, bu layih\u0259 u\u011furla, vaxt\u0131nda icra edil\u0259c\u0259k. Baxmayaraq ki, bu, \u00e7ox n\u0259h\u0259ng v\u0259 texniki-iqtisadi c\u0259h\u0259td\u0259n m\u00fcr\u0259kk\u0259b bir layih\u0259 idi. Az\u0259rbaycan ilk d\u0259f\u0259 olaraq bel\u0259 geni\u015fmiqyasl\u0131 beyn\u0259lxalq iqtisadi v\u0259 siyasi \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131 t\u0259l\u0259b ed\u0259n layih\u0259y\u0259 start vermi\u015f, onun t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcskar\u0131 olmu\u015fdur. 2018-ci ild\u0259 C\u0259nub Qaz D\u0259hlizinin r\u0259smi a\u00e7\u0131l\u0131\u015f\u0131, 2020-ci ilin sonunda tam t\u0259rkibd\u0259 istifad\u0259y\u0259 verilm\u0259si onu g\u00f6st\u0259rdi ki, Az\u0259rbaycan qar\u015f\u0131s\u0131na qoydu\u011fu b\u00fct\u00fcn h\u0259d\u0259fl\u0259r\u0259 \u00e7at\u0131r. X\u0259z\u0259r h\u00f6vz\u0259sinin z\u0259ngin enerji potensial\u0131na malik \u00f6lk\u0259si kimi tan\u0131nan v\u0259 b\u00f6lg\u0259nin lider d\u00f6vl\u0259ti statusunu qoruyan Az\u0259rbaycan d\u00fcnya d\u00f6vl\u0259tl\u0259ri \u00fc\u00e7\u00fcn strateji t\u0259r\u0259fda\u015f kimi qazand\u0131\u011f\u0131 etimad\u0131 yeni layih\u0259l\u0259rin realla\u015fmas\u0131nda g\u00f6st\u0259rdiyi q\u0259tiyy\u0259ti il\u0259 t\u0259sdiql\u0259yir. Avropa \u0130ttifaq\u0131na daxil olan \u00f6lk\u0259l\u0259rin t\u0259bii qazla t\u0259minat\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulan neft-qaz boru k\u0259m\u0259rl\u0259rinin siyasi, iqtisadi \u0259h\u0259miyy\u0259ti, perspektivi \u0259traf\u0131nda apar\u0131lan m\u00fczakir\u0259l\u0259rd\u0259 d\u0259 Az\u0259rbaycan amilin\u0259 daim x\u00fcsusi \u00f6n\u0259m verilir. \u00d6lk\u0259mizl\u0259 \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q yaln\u0131z region, qit\u0259 deyil, b\u00fct\u00f6vl\u00fckd\u0259 d\u00fcnya d\u00f6vl\u0259tl\u0259ri \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259h\u0259miyy\u0259tlidir. Az\u0259rbaycan\u0131n enerji sektorunda qazand\u0131\u011f\u0131 u\u011furlar\u0131n xronologiyas\u0131, h\u0259m\u00e7inin bu reall\u0131\u011f\u0131 t\u0259sdiql\u0259yir ki, nadir v\u0259 n\u00fcmun\u0259vi beyn\u0259lxalq \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q format\u0131n\u0131 yarada bilmi\u015fik. Neft v\u0259 qaz hasil ed\u0259n \u00f6lk\u0259 kimi Az\u0259rbaycanda apar\u0131lan islahatlar respublikan\u0131n m\u00fcasirl\u0259\u015fdirilm\u0259sin\u0259, istehsal\u0131n, x\u00fcsusil\u0259 s\u0259nayenin \u015fax\u0259l\u0259ndirilm\u0259sin\u0259 y\u00f6n\u0259ldilir. Haz\u0131rda Az\u0259rbaycan ya\u015f\u0131l enerji ixrac\u0131na dair layih\u0259l\u0259r h\u0259yata ke\u00e7irm\u0259kl\u0259 \u00f6z\u00fcn\u00fcn neft-qaz tarixind\u0259ki u\u011furunu t\u0259krarlay\u0131r.<\/p>\n<p>\u00d6t\u0259n ilin m\u00fch\u00fcm hadis\u0259si olan COP29 Az\u0259rbaycan\u0131n ya\u015f\u0131l enerji sektorunda b\u00f6y\u00fck potensiala v\u0259 z\u0259ngin t\u0259cr\u00fcb\u0259y\u0259 malik oldu\u011funu bir daha d\u00fcnyaya t\u0259qdim etdi. Bu sah\u0259y\u0259 investisiyalar\u0131n qoyulmas\u0131 g\u00fcn\u00fcm\u00fcz\u00fcn \u0259sas \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015flar\u0131 s\u0131ras\u0131ndad\u0131r. Bir m\u00fch\u00fcm m\u0259qam\u0131 da x\u00fcsusi qeyd etm\u0259liyik ki, tarixi Z\u0259f\u0259rimizin yeni reall\u0131qlar\u0131 fonunda t\u0259sdiql\u0259n\u0259n \u00abAz\u0259rbaycan 2030: sosial-iqtisadi inki\u015fafa dair Milli Prioritetl\u0259r\u00bbd\u0259 Qaraba\u011f\u0131n v\u0259 \u015e\u0259rqi Z\u0259ng\u0259zurun ya\u015f\u0131l enerji zonas\u0131na \u00e7evrilm\u0259si prioritetdir. COP29 ist\u0259r y\u00fcks\u0259k s\u0259viyy\u0259d\u0259 t\u0259\u015fkilat\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131, ist\u0259r t\u0259maslar\u0131n qurulmas\u0131, k\u00f6rp\u00fcl\u0259rin sal\u0131nmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn geni\u015f imkanlar\u0131n yarad\u0131lmas\u0131, ist\u0259rs\u0259 d\u0259 qar\u015f\u0131ya qoyulan h\u0259d\u0259f\u0259 nail olmaq bax\u0131m\u0131ndan h\u0259l\u0259 xeyli m\u00fcdd\u0259t m\u00fczakir\u0259 edil\u0259c\u0259k. H\u0259r zaman bu reall\u0131q beyn\u0259lxalq s\u0259viyy\u0259d\u0259 d\u0259 qeyd edilir ki, t\u0259dbirl\u0259rin hans\u0131 m\u0259kanda ke\u00e7irilm\u0259sind\u0259n as\u0131l\u0131 olmayaraq, diqq\u0259t Az\u0259rbaycana y\u00f6n\u0259ldilir. Bunun \u00fc\u00e7\u00fcn tarixi Z\u0259f\u0259rimizd\u0259n \u00f6t\u0259n d\u00f6vr \u0259rzind\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n m\u00fcxt\u0259lif d\u00f6vl\u0259tl\u0259rl\u0259 ikit\u0259r\u0259fli v\u0259 beyn\u0259lxalq t\u0259\u015fkilatlar daxilind\u0259 \u0259laq\u0259l\u0259rinin inki\u015faf s\u0259viyy\u0259sin\u0259 diqq\u0259t yetirm\u0259k kifay\u0259tdir. Bu, COP29 \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 ke\u00e7iril\u0259n g\u00f6r\u00fc\u015fl\u0259rd\u0259, Az\u0259rbaycanla ba\u011fl\u0131 i\u015ftirak\u00e7\u0131lar\u0131n r\u0259yl\u0259rind\u0259 \u00f6z\u00fcn\u00fcn ayd\u0131n ifad\u0259sini tapd\u0131. COP29-un\u00a0Liderl\u0259r Sammitind\u0259 \u00abU\u011furlu bir COP-a imza ataca\u011f\u0131q\u00bb \u0259minliyini ifad\u0259 ed\u0259n BMT-nin Ba\u015f katibi\u00a0Antonio Quterre\u015f onu da vur\u011fulad\u0131 ki, COP29 yeni f\u0259rq yaratmal\u0131d\u0131r v\u0259 inki\u015faf ed\u0259n \u00f6lk\u0259l\u0259r Bak\u0131n\u0131 \u0259libo\u015f t\u0259rk etm\u0259m\u0259lidir. Buna birlikd\u0259 nail olaca\u011f\u0131m\u0131za \u0259minik.<\/p>\n<p>COP29 \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 \u00abSOCAR Green\u00bb MMC, Birl\u0259\u015fmi\u015f \u018fr\u0259b \u018fmirlikl\u0259rinin \u00abMasdar\u00bb \u015firk\u0259ti, Avropa Yenid\u0259nqurma v\u0259 \u0130nki\u015faf Bank\u0131, Asiya \u0130nki\u015faf Bank\u0131 v\u0259 Asiya \u0130nfrastruktur v\u0259 \u0130nvestisiya Bank\u0131 aras\u0131nda Az\u0259rbaycanda iki g\u00fcn\u0259\u015f enerjisi layih\u0259sinin maliyy\u0259l\u0259\u015fdirilm\u0259si \u00fczr\u0259 s\u0259n\u0259dl\u0259r imzaland\u0131. 2027-ci ild\u0259 istismara veril\u0259c\u0259k stansiyalarda illik t\u0259xmin\u0259n 1.7 milyard kilovat-saatdan \u00e7ox ya\u015f\u0131l enerji istehsal\u0131 proqnozla\u015fd\u0131r\u0131l\u0131r ki, bu da illik 380 milyon kubmetr h\u0259cmind\u0259 t\u0259bii qaza q\u0259na\u0259t, eyni zamanda, atmosfer\u0259 at\u0131lan karbon emissiyas\u0131n\u0131n 830 min ton azald\u0131lmas\u0131 dem\u0259kdir.<\/p>\n<p>\u00d6lk\u0259mizin ya\u015f\u0131l enerjiy\u0259 ke\u00e7idl\u0259 ba\u011fl\u0131 g\u00f6rd\u00fcy\u00fc i\u015fl\u0259r, \u0259ld\u0259 etdiyi nailiyy\u0259tl\u0259r art\u0131q investorlara t\u0259qdim olunub. COP29 Az\u0259rbaycan qar\u015f\u0131s\u0131nda yeni investisiyalar\u0131n c\u0259lbi \u00fc\u00e7\u00fcn d\u0259 \u0259lav\u0259 imkanlar a\u00e7\u0131r. Xarici investorlar\u0131 c\u0259lb ed\u0259n hal t\u0259kc\u0259 \u00f6lk\u0259mizd\u0259 yarad\u0131lan \u0259lveri\u015fli s\u0259rmay\u0259 m\u00fchiti deyil, Az\u0259rbaycan\u0131n yax\u0131n tezlikd\u0259 ya\u015f\u0131l enerjinin m\u00fch\u00fcm ixracat\u00e7\u0131s\u0131na \u00e7evril\u0259c\u0259yi, h\u0259m\u00e7inin dig\u0259r m\u0259nb\u0259l\u0259rd\u0259n bu enerji n\u00f6v\u00fcn\u00fcn n\u0259qlind\u0259 tranzit \u0259h\u0259miyy\u0259tidir.<\/p>\n<p>O da m\u0259lumdur ki, 2022-ci ilin dekabr ay\u0131nda Buxarest \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 ya\u015f\u0131l enerjiy\u0259 dair dig\u0259r m\u00fch\u00fcm bir t\u0259dbir ke\u00e7irildi. Az\u0259rbaycan, G\u00fcrc\u00fcstan, Macar\u0131stan, Rum\u0131niya bir araya g\u0259l\u0259r\u0259k ya\u015f\u0131l enerjiy\u0259 v\u0259 transmissiyaya dair m\u00fcvafiq s\u0259n\u0259d imzaland\u0131. \u0130mzalanma m\u0259rasimind\u0259n sonrak\u0131 \u00e7\u0131x\u0131\u015f\u0131nda \u00ab\u018fmin\u0259m ki, bu, qlobal \u0259h\u0259miyy\u0259t\u0259 malik bir layih\u0259 olacaqd\u0131r. Bu layih\u0259 daha \u00e7ox \u00f6lk\u0259l\u0259r v\u0259 \u015firk\u0259tl\u0259r c\u0259lb ed\u0259c\u0259kdir. Biz art\u0131q t\u0259\u015fkilat komit\u0259sinin ilk iclas\u0131n\u0131 ke\u00e7irdik v\u0259 raz\u0131l\u0131q \u0259ld\u0259 olundu. Bel\u0259 ki, layih\u0259 \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 X\u0259z\u0259r d\u0259nizinin Az\u0259rbaycan sektorundan \u0259ld\u0259 olunacaq k\u00fcl\u0259k enerjisini \u00f6t\u00fcr\u00fcc\u00fc x\u0259tl\u0259r v\u0259 Qara d\u0259nizin dibi il\u0259 \u00e7\u0259kil\u0259c\u0259k sualt\u0131 kabel vasit\u0259sil\u0259 Avropa bazarlar\u0131na n\u0259qli n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulur\u00bb s\u00f6yl\u0259y\u0259n c\u0259nab \u0130lham \u018fliyev bildirdi ki, bu layih\u0259 \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 \u0259n az\u0131 4 qiqavat \u201cya\u015f\u0131l enerji\u201dni Avropaya n\u0259ql ed\u0259 bil\u0259c\u0259yik. Bu da \u0259lav\u0259 t\u00f6hf\u0259miz olacaq.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan\u0131n z\u0259ngin b\u0259rpaolunan enerji potensial\u0131 m\u00f6vcuddur. Art\u0131q ilkin hesablamas\u0131 apar\u0131l\u0131b. 157 qiqavat h\u0259cm yaln\u0131z X\u0259z\u0259r d\u0259nizind\u0259 var. Quruda is\u0259\u00a0potensial \u00e7ox b\u00f6y\u00fckd\u00fcr. Beyn\u0259lxalq investorlarla imzalanm\u0131\u015f iki m\u00fcqavil\u0259 n\u00f6vb\u0259ti bir il, ya da ilyar\u0131m \u0259rzind\u0259 500 meqavata yax\u0131n \u201cya\u015f\u0131l enerji\u201d \u0259ld\u0259 etm\u0259y\u0259 imkan ver\u0259c\u0259k.<\/p>\n<p>T\u0259kc\u0259 son iki ild\u0259 \u0259n\u0259n\u0259vi, eyni zamanda, b\u0259rpaolunan enerji sah\u0259sind\u0259 qazan\u0131lan u\u011furlara diqq\u0259t yetirdikd\u0259,\u00a0bu m\u00fch\u00fcm m\u0259qam bir daha t\u0259sdiqini tap\u0131r ki, s\u0259yl\u0259rin birl\u0259\u015fdirilm\u0259si h\u0259d\u0259fl\u0259r\u0259 zaman\u0131nda nail olma\u011fa \u0259sas verir. \u00d6lk\u0259mizl\u0259 h\u0259m \u0259n\u0259n\u0259vi enerji, h\u0259m d\u0259 b\u0259rpaolunan enerji sah\u0259sind\u0259 \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131qda maraql\u0131 olan d\u00f6vl\u0259tl\u0259rin say\u0131 art\u0131r. Bu, \u00f6lk\u0259mizin enerji siyas\u0259tinin u\u011furlar\u0131d\u0131r. Bel\u0259 ki, daim bu fikir qeyd edilir ki, neftl\u0259 z\u0259ngin \u00e7ox \u00f6lk\u0259l\u0259r var. Amma bu resurslar he\u00e7 d\u0259 onlar\u0131n t\u0259r\u0259qqisin\u0259 xidm\u0259t etmir, \u0259hali aras\u0131nda t\u0259b\u0259q\u0259l\u0259\u015fm\u0259 prosesi gedir. Az\u0259rbaycanda is\u0259 v\u0259ziyy\u0259t tamamil\u0259 f\u0259rqlidir. \u00d6lk\u0259mizin iqtisadi strategiyas\u0131n\u0131 d\u00fcnyan\u0131n qabaqc\u0131l \u00f6lk\u0259l\u0259rinin t\u0259cr\u00fcb\u0259sin\u0259 istinad\u0259n i\u015fl\u0259yib haz\u0131rlamas\u0131 Az\u0259rbaycan\u0131n dayan\u0131ql\u0131 iqtisadi inki\u015faf\u0131n\u0131n t\u0259min olunmas\u0131nda \u00f6z s\u00f6z\u00fcn\u00fc deyir. Enerji layih\u0259l\u0259rinin u\u011furlu icras\u0131 Az\u0259rbaycan\u0131n d\u00fcnyan\u0131n enerji t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyinin t\u0259minat\u0131nda apar\u0131c\u0131 rolunu g\u00fcnb\u0259g\u00fcn art\u0131r\u0131r. H\u0259m\u00e7inin bu layih\u0259l\u0259r d\u00fcnyan\u0131n enerji x\u0259rit\u0259sinin yenid\u0259n t\u0259rtib olunmas\u0131nda \u0259h\u0259miyy\u0259tli rol oynay\u0131r.<\/p>\n<p>Bu ilin iyun ay\u0131nda Ming\u0259\u00e7evird\u0259 a\u00e7\u0131l\u0131\u015f m\u0259rasimi ke\u00e7iril\u0259n \u00ab28 Noyabr\u00bb Elektrik Stansiyas\u0131 da bir \u00e7ox m\u0259qs\u0259dl\u0259ri t\u0259min ed\u0259c\u0259k. C\u0259nab \u0130lham \u018fliyevin qeyd etdiyi kimi, enerji sistemimizin s\u0259m\u0259r\u0259liliyi art\u0131r\u0131lacaq, potensial, generasiya g\u00fcc\u00fcm\u00fcz artacaq, eyni zamanda, \u015f\u0259rti yanacaq s\u0259rfiyyat\u0131 k\u0259skin a\u015fa\u011f\u0131 d\u00fc\u015f\u0259c\u0259k v\u0259 bel\u0259likl\u0259, bu, t\u0259bii qaza q\u0259na\u0259t etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn imkan yaradacaq. Az\u0259rbaycan qaz\u0131na bu g\u00fcn d\u00fcnya bazarlar\u0131nda b\u00f6y\u00fck t\u0259l\u0259bat var v\u0259 n\u0259 q\u0259d\u0259r biz daxild\u0259 t\u0259bii qaza q\u0259na\u0259t ets\u0259k, ixrac imkanlar\u0131m\u0131z da bir o q\u0259d\u0259r artacaq. \u015e\u0259rti yanaca\u011f\u0131n s\u0259rfiyyat\u0131n\u0131n az olmas\u0131 biz\u0259 \u0259lav\u0259 qazanc g\u0259tir\u0259c\u0259k. T\u0259bii qaz\u0131n q\u0259na\u0259tini, eyni zamanda, b\u0259rpaolunan layih\u0259l\u0259rd\u0259 g\u00f6r\u00fcr\u00fck v\u0259 g\u00f6r\u0259c\u0259yik. Az\u0259rbaycan bu istiqam\u0259td\u0259 d\u0259 qabaqc\u0131l \u00f6lk\u0259l\u0259r s\u0131ras\u0131ndad\u0131r. \u0130mzalanm\u0131\u015f, icra edil\u0259n v\u0259 icra edil\u0259c\u0259k b\u0259rpaolunan enerji layih\u0259l\u0259ri 2030-cu il\u0259 q\u0259d\u0259r \u00f6lk\u0259miz\u0259 6500 meqavat ya\u015f\u0131l enerji ver\u0259c\u0259k. \u018fg\u0259r bu g\u00fcn \u00fcmumi generasiya g\u00fcc\u00fcm\u00fcz 9000 meqavatd\u0131rsa, bunu h\u0259r k\u0259s ba\u015fa d\u00fc\u015f\u0259 bil\u0259r. Eyni zamanda, t\u0259bii qaza q\u0259na\u0259t etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn imkanlar yarad\u0131lacaq v\u0259 bel\u0259 olan halda t\u0259bii qaz\u0131m\u0131z\u0131n ixrac\u0131 daha da artacaq. B\u00fct\u00fcn bu i\u015fl\u0259rin t\u0259m\u0259lind\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclm\u00fc\u015f siyas\u0259t dayan\u0131r. \u00c7\u00fcnki \u00f6lk\u0259miz h\u0259r istiqam\u0259t \u00fczr\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclm\u00fc\u015f siyas\u0259t v\u0259 proqramlar \u0259sas\u0131nda \u00e7al\u0131\u015f\u0131r. Az\u0259rbaycan sabitlik, inki\u015faf, t\u0259r\u0259qqi m\u0259kan\u0131 kimi d\u00fcnya miqyas\u0131nda tan\u0131n\u0131r v\u0259 bu ad\u0131 \u00f6z \u0259m\u0259yimizl\u0259, z\u0259hm\u0259timizl\u0259, d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclm\u00fc\u015f siyas\u0259tl\u0259 qazanm\u0131\u015f\u0131q.<\/p>\n<p>Bu ilin avqust ay\u0131 \u00f6lk\u0259mizin tarixin\u0259 m\u00fch\u00fcm hadis\u0259l\u0259ri yazd\u0131. Bel\u0259 ki, avqustun \u0259vv\u0259lind\u0259 Az\u0259rbaycan qaz\u0131 qarda\u015f T\u00fcrkiy\u0259nin \u0259razisind\u0259n Suriyaya ixrac edildi. Avqustun 2-d\u0259 T\u00fcrkiy\u0259nin Kilis \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 ya\u015fanan tarixi hadis\u0259 t\u0259kc\u0259 \u00f6lk\u0259mizin enerji ixrac\u0131nda deyil, h\u0259m d\u0259 Yax\u0131n \u015e\u0259rq d\u00f6vl\u0259tl\u0259ri il\u0259 \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131nda yeni s\u0259hif\u0259 a\u00e7d\u0131. Az\u0259rbaycan qaz\u0131n\u0131n T\u00fcrkiy\u0259 \u0259razisind\u0259n Suriyaya ixrac\u0131na ba\u015flanmas\u0131 \u00f6lk\u0259mizin enerji diplomatiyas\u0131n\u0131n daha bir u\u011furu kimi d\u0259y\u0259rl\u0259ndirildi. Bu, Prezident \u0130lham \u018fliyevin r\u0259hb\u0259rliyi il\u0259 h\u0259yata ke\u00e7iril\u0259n \u00e7ox\u015fax\u0259li v\u0259 balansla\u015fd\u0131r\u0131lm\u0131\u015f xarici siyas\u0259tin, el\u0259c\u0259 d\u0259 enerji sah\u0259sind\u0259 g\u0259l\u0259c\u0259y\u0259 hesablanm\u0131\u015f strategiyan\u0131n bariz n\u00fcmun\u0259sidir. Az\u0259rbaycan Avropa v\u0259 M\u0259rk\u0259zi Asiyada oldu\u011fu kimi, Yax\u0131n \u015e\u0259rqd\u0259 d\u0259 etibarl\u0131 t\u0259r\u0259fda\u015f kimi \u00e7\u0131x\u0131\u015f edir.<\/p>\n<p>\u00d6lk\u0259nin qaz ixrac\u0131 \u00fczr\u0259 \u00fcmumi strateji m\u0259qs\u0259di 2027-ci il\u0259d\u0259k illik 20 milyard kubmetrd\u0259n \u00e7ox ixraca nail olmaqd\u0131r. BP v\u0259 dig\u0259r t\u0259r\u0259fda\u015flar \u201c\u015eahd\u0259niz\u201d yata\u011f\u0131nda \u0259lav\u0259 qazma i\u015fl\u0259ri il\u0259 bu m\u0259qs\u0259d\u0259 d\u0259st\u0259k verm\u0259y\u0259 haz\u0131rla\u015f\u0131rlar. Bu h\u0259d\u0259f\u0259 \u00e7atmaq \u00fc\u00e7\u00fcn h\u0259m texniki, h\u0259m d\u0259 siyasi bax\u0131mdan yeni bazarlar\u0131n a\u00e7\u0131lmas\u0131 vacib amildir. Az\u0259rbaycan\u0131n Suriyaya qaz ixrac\u0131 yaln\u0131z iqtisadi deyil, h\u0259m d\u0259 regionda siyasi etimad\u0131n v\u0259 sabitliyin d\u0259st\u0259kl\u0259nm\u0259sin\u0259 y\u00f6n\u0259lmi\u015f strateji add\u0131md\u0131r. Bak\u0131 Suriyan\u0131n b\u0259rpa v\u0259 inki\u015faf\u0131na t\u00f6hf\u0259 verm\u0259kl\u0259 yana\u015f\u0131, yeni \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q formatlar\u0131n\u0131n formala\u015fmas\u0131na \u015f\u0259rait yarad\u0131r. Az\u0259rbaycan\u0131n elektrik enerjisi istehsal potensial\u0131 da yeni ixrac istiqam\u0259tl\u0259ri \u00fc\u00e7\u00fcn imkanlar a\u00e7\u0131r. Yax\u0131n g\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n Yax\u0131n \u015e\u0259rq \u00f6lk\u0259l\u0259rin\u0259 elektrik ixrac\u0131n\u0131 realla\u015fd\u0131rmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan\u0131n t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u00e7\u00fcs\u00fc v\u0259 i\u015ftirak\u00e7\u0131s\u0131 oldu\u011fu layih\u0259l\u0259ri t\u0259hlil etdikd\u0259 bu fikri b\u00f6y\u00fck inamla qeyd edirik ki, \u00f6lk\u0259miz enerji sektorunda liderlik keyfiyy\u0259tl\u0259rini \u00e7ox a\u00e7\u0131q \u015f\u0259kild\u0259 ortaya qoyur. U\u011furlar\u0131m\u0131z \u00dcmummilli Lider Heyd\u0259r \u018fliyevin m\u00fc\u0259llifi oldu\u011fu neft strategiyas\u0131n\u0131n n\u0259tic\u0259sidir. Bu strategiya Az\u0259rbaycana bundan sonra da m\u00f6ht\u0259\u015f\u0259m u\u011furlar qazand\u0131racaq. Az\u0259rbaycan\u0131n i\u015ftirak\u00e7\u0131s\u0131 v\u0259 t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u00e7\u00fcs\u00fc oldu\u011fu enerji layih\u0259l\u0259ri d\u00fcnyan\u0131n enerji x\u0259rit\u0259sini yenid\u0259n t\u0259rtib etm\u0259kl\u0259 etibarl\u0131 v\u0259 arzuolunan t\u0259r\u0259fda\u015f m\u00f6vqeyini daha da m\u00f6hk\u0259ml\u0259ndirir. Az\u0259rbaycan\u0131n neft, qaz v\u0259 enerji sektoruna beyn\u0259lxalq maraq artmaqda davam edir.<\/p>\n<p><strong>Yegan\u0259 \u018fliyeva, \u00ab\u0130ki sahil\u00bb<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>D\u00f6vl\u0259t ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131 \u0130lham \u018fliyev Va\u015finqtonda Az\u0259rbaycan\u0131n media n\u00fcmay\u0259nd\u0259l\u0259rin\u0259 m\u00fcsahib\u0259sind\u0259 diqq\u0259ti \u00abExxonMobil\u00bb il\u0259 SOCAR aras\u0131nda \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011fa dair imzalanan Memoranduma y\u00f6n\u0259ld\u0259r\u0259k bildirdi ki, layih\u0259nin g\u0259l\u0259c\u0259yin\u0259 inam b\u00f6y\u00fckd\u00fcr \u00abBiz enerji dey\u0259nd\u0259 neft, qaz, potensial olaraq b\u0259rpaolunan enerji m\u0259nb\u0259l\u0259rini n\u0259z\u0259rd\u0259 tuturuq. Bu g\u00fcn NATO-nun 10 \u00fczv\u00fcn\u00fc, AB\u015e-\u0131n 10 m\u00fctt\u0259fiqini t\u0259bii qazla t\u0259chiz edirik. Biz boru k\u0259m\u0259ri il\u0259 qaz t\u0259dar\u00fck\u00fc \u00fczr\u0259 14 \u00f6lk\u0259ni \u0259hat\u0259 edirik. Dem\u0259li, bu bax\u0131mdan, &#8211; qaz k\u0259m\u0259rini n\u0259z\u0259rd\u0259 tuturam, &#8211; Az\u0259rbaycan d\u00fcnyan\u0131n qabaqc\u0131l \u00f6lk\u0259l\u0259rind\u0259n biridir. Bel\u0259 ki, 10 NATO, 10 A\u0130 \u00fczv\u00fc bizd\u0259n qaz al\u0131r. Biz bu yax\u0131nlarda Suriyaya t\u0259bii qaz&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":820933,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[19],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/10540569175492402257432899510282598.jpg",975,540,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/10540569175492402257432899510282598.jpg",975,540,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/10540569175492402257432899510282598.jpg",975,540,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/10540569175492402257432899510282598-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/10540569175492402257432899510282598-660x365.jpg",660,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/10540569175492402257432899510282598-840x465.jpg",640,354,true],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/10540569175492402257432899510282598.jpg",975,540,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/10540569175492402257432899510282598.jpg",975,540,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/10540569175492402257432899510282598-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/10540569175492402257432899510282598.jpg",975,540,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=19\" rel=\"category\">G\u00fcnd\u0259m<\/a>","rttpg_excerpt":"D\u00f6vl\u0259t ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131 \u0130lham \u018fliyev Va\u015finqtonda Az\u0259rbaycan\u0131n media n\u00fcmay\u0259nd\u0259l\u0259rin\u0259 m\u00fcsahib\u0259sind\u0259 diqq\u0259ti \u00abExxonMobil\u00bb il\u0259 SOCAR aras\u0131nda \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011fa dair imzalanan Memoranduma y\u00f6n\u0259ld\u0259r\u0259k bildirdi ki, layih\u0259nin g\u0259l\u0259c\u0259yin\u0259 inam b\u00f6y\u00fckd\u00fcr \u00abBiz enerji dey\u0259nd\u0259 neft, qaz, potensial olaraq b\u0259rpaolunan enerji m\u0259nb\u0259l\u0259rini n\u0259z\u0259rd\u0259 tuturuq. Bu g\u00fcn NATO-nun 10 \u00fczv\u00fcn\u00fc, AB\u015e-\u0131n 10 m\u00fctt\u0259fiqini t\u0259bii qazla t\u0259chiz edirik. Biz boru k\u0259m\u0259ri il\u0259 qaz t\u0259dar\u00fck\u00fc&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/820932"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=820932"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/820932\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":820935,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/820932\/revisions\/820935"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/820933"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=820932"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=820932"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=820932"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}