{"id":821568,"date":"2025-08-20T08:30:13","date_gmt":"2025-08-20T04:30:13","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=821568"},"modified":"2025-08-20T08:30:13","modified_gmt":"2025-08-20T04:30:13","slug":"rusiyanin-az%c9%99rbaycan-xalqina-qarsi-sovinist-v%c9%99-irqci-siyas%c9%99ti","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=821568","title":{"rendered":"Rusiyan\u0131n Az\u0259rbaycan xalq\u0131na qar\u015f\u0131 \u015fovinist v\u0259 irq\u00e7i siyas\u0259ti"},"content":{"rendered":"<p><em><strong>Bu, art\u0131q f\u0259rdl\u0259rin yox, b\u00fct\u00f6v bir sistemin h\u0259yata ke\u00e7irdiyi \u00e7irkin plan\u0131n t\u0259zah\u00fcr\u00fcd\u00fcr<\/strong><\/em><\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan xalq\u0131 tarix boyu rus imperiyas\u0131ndan v\u0259 sovet sisteml\u0259rind\u0259n \u0259ziyy\u0259t \u00e7\u0259kib. 1920-1930-cu ill\u0259rd\u0259 SSR\u0130 repressiyalar\u0131 zaman\u0131 Az\u0259rbaycan xalq\u0131n\u0131n tan\u0131nm\u0131\u015f ziyal\u0131lar\u0131, aliml\u0259ri, xalq \u015fairl\u0259ri g\u00fcll\u0259l\u0259n\u0259r\u0259k, s\u00fcrg\u00fcn edil\u0259r\u0259k fiziki v\u0259 m\u0259n\u0259vi olaraq m\u0259hv edilib. Bu, sad\u0259c\u0259, bir elitan\u0131n yox edilm\u0259si deyildi \u2013 bu, xalq\u0131n yadda\u015f\u0131na, irsin\u0259, d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259sin\u0259 qar\u015f\u0131 y\u00f6n\u0259lmi\u015f ideoloji soyq\u0131r\u0131m\u0131 idi. 1988-ci ild\u0259 Az\u0259rbaycan xalq\u0131 aya\u011fa qalx\u0131b \u201cxalqlar h\u0259bsxanas\u0131ndan\u201d- SSR\u0130-d\u0259n ayr\u0131lmaq ist\u0259yini dil\u0259 g\u0259tir\u0259nd\u0259 r\u0259smi Kreml erm\u0259ni separatizmini alovland\u0131rd\u0131, Erm\u0259nistan\u0131 Az\u0259rbaycan torpaqlar\u0131n\u0131 i\u015f\u011fal etm\u0259y\u0259 h\u0259v\u0259sl\u0259ndirdi, \u00f6z\u00fc d\u0259 i\u015f\u011fal\u00e7\u0131 \u00f6lk\u0259nin arxas\u0131nda durdu, t\u0259cav\u00fcz\u00fc d\u0259st\u0259kl\u0259di, erm\u0259nil\u0259ri silahland\u0131rd\u0131. Daha sonra 1990-c\u0131 ilin 20 Yanvar gec\u0259sind\u0259 sovet ordusunun Bak\u0131ya yeridil\u0259r\u0259k y\u00fczl\u0259rl\u0259 g\u00fcnahs\u0131z m\u00fclki v\u0259t\u0259nda\u015f\u0131 q\u0259tl\u0259 yetirm\u0259si, 1992-ci ild\u0259 Xocal\u0131 soyq\u0131r\u0131m\u0131 zaman\u0131 Erm\u0259nistan\u0131n arxas\u0131nda dayanaraq az\u0259rbaycanl\u0131lara qar\u015f\u0131 t\u00f6r\u0259dil\u0259n k\u00fctl\u0259vi q\u0131r\u011f\u0131n, b\u00fct\u00fcn bu cinay\u0259tl\u0259r rus h\u0259rbi-siyasi sisteminin az\u0259rbaycanl\u0131lara qar\u015f\u0131 y\u00fcr\u00fctd\u00fcy\u00fc amans\u0131z siyas\u0259tin davam\u0131 oldu.<\/p>\n<p>Rusiyan\u0131n son d\u00f6vrl\u0259r Az\u0259rbaycana qar\u015f\u0131 atd\u0131\u011f\u0131 add\u0131mlar\u0131nda da qon\u015fuluq m\u00fcnasib\u0259tin\u0259 yara\u015fmayan h\u0259r\u0259k\u0259tl\u0259r \u00f6z\u00fcn\u00fc g\u00f6st\u0259rir. \u00d6t\u0259n ilin dekabr\u0131nda Aktau yax\u0131nl\u0131\u011f\u0131nda q\u0259zaya u\u011frayan AZAL t\u0259yyar\u0259sinin Rusiya t\u0259r\u0259find\u0259n vurulmas\u0131n\u0131 he\u00e7 birimiz unutmam\u0131\u015f\u0131q. Onu da yax\u015f\u0131 xat\u0131rlay\u0131r\u0131q ki, Rusiya h\u0259l\u0259 d\u0259 bu m\u0259s\u0259l\u0259d\u0259 m\u0259suliyy\u0259ti \u00f6z \u00fcz\u0259rin\u0259 g\u00f6t\u00fcrm\u0259kd\u0259n boyun qa\u00e7\u0131r\u0131r. Moskva n\u0259 \u00f6z g\u00fcnah\u0131n\u0131 etiraf edib, n\u0259 d\u0259 bu i\u015fd\u0259 \u0259li olanlar\u0131 c\u0259zaland\u0131r\u0131b. Bu ilin fevral\u0131nda Az\u0259rbaycan\u0131n b\u0259zi media resurslar\u0131na y\u00f6n\u0259l\u0259n k\u00fctl\u0259vi kiberh\u00fccumun da arxas\u0131nda Rusiya il\u0259 \u0259laq\u0259li olan APT29 (\u201cCozy Bear\u201d), y\u0259ni \u201cRahat Ay\u0131\u201d (dig\u0259r adlar\u0131 is\u0259 Midnight Blizzard, the Dukes) qrupunun dayand\u0131\u011f\u0131 da m\u0259lumdur. Bir m\u00fcdd\u0259t \u0259vv\u0259l mill\u0259t v\u0259kili Az\u0259r Badamovun Rusiyada ba\u015f\u0131na g\u0259tiril\u0259nl\u0259r d\u0259 yaddan \u00e7\u0131xa bilm\u0259z. R\u0259smi t\u0259dbird\u0259 i\u015ftirak \u00fc\u00e7\u00fcn Rusiyaya ged\u0259n Az\u0259r Badamov Moskvada hava liman\u0131nda saxlan\u0131l\u0131b v\u0259 \u00f6lk\u0259d\u0259n deportasiya olunub. D\u0259h\u015f\u0259t do\u011furan daha bir fakt: iyunun 27-d\u0259 is\u0259 Rusiyan\u0131n Yekaterinburq \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 h\u00fcquq-m\u00fchafiz\u0259 orqanlar\u0131 az\u0259rbaycanl\u0131lara qar\u015f\u0131 \u0259m\u0259liyyat ke\u00e7irib. N\u0259tic\u0259d\u0259 Ziy\u0259ddin v\u0259 H\u00fcseyn S\u0259f\u0259rov qarda\u015flar\u0131 amans\u0131zl\u0131qla q\u0259tl\u0259 yetirilib. \u00dcst\u0259lik, \u00e7ox sayda soyda\u015f\u0131m\u0131z v\u0259h\u015fic\u0259sin\u0259 d\u00f6y\u00fcl\u00fcb, m\u00fcxt\u0259lif d\u0259r\u0259c\u0259li b\u0259d\u0259n x\u0259sar\u0259tl\u0259ri al\u0131blar. \u00dcmumilikd\u0259, 50-y\u0259 yax\u0131n az\u0259rbaycanl\u0131 h\u0259min \u0259m\u0259liyyat \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 saxlan\u0131l\u0131b. S\u00f6z\u00fcged\u0259n \u0259m\u0259liyyatlar\u0131n sistemli t\u0259\u015fkili is\u0259 az\u0259rbaycanl\u0131lara qar\u015f\u0131 ba\u015flad\u0131lan prosesin r\u0259smi s\u0259viyy\u0259d\u0259 idar\u0259 olundu\u011funu g\u00f6st\u0259rdi. M\u0259lumdur ki, Ukrayna il\u0259 m\u00fcharib\u0259d\u0259 canl\u0131 q\u00fcvv\u0259 problemi ya\u015fayan Kreml r\u0259hb\u0259rliyi miqrantlar\u0131 d\u00f6y\u00fc\u015f\u0259 c\u0259lb etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00fcxt\u0259lif qeyri-insani vasit\u0259l\u0259r\u0259 \u0259l at\u0131r. Narkotikl\u0259rl\u0259, uydurma cinay\u0259tl\u0259rl\u0259, ail\u0259 \u00fczvl\u0259rinin taleyi il\u0259 t\u0259hdid olunan miqrantlar m\u0259cbur\u0259n raz\u0131l\u0131q verir. M\u00fcharib\u0259y\u0259 g\u00f6nd\u0259ril\u0259nl\u0259r aldad\u0131l\u0131r, v\u0259d olunan kompensasiyalar verilmir, geri d\u00f6nd\u00fckd\u0259n sonra is\u0259 yenid\u0259n t\u0259zyiql\u0259r\u0259 m\u0259ruz qalaraq c\u0259bh\u0259y\u0259 g\u00f6nd\u0259rilirl\u0259r. Bu siyas\u0259tin h\u0259d\u0259fi yaln\u0131z miqrantlar deyil. Eyni zamanda, milli m\u0259nsubiyy\u0259tin\u0259 g\u00f6r\u0259 Rusiya v\u0259t\u0259nda\u015f\u0131 olan qeyri-ruslar da t\u0259qib v\u0259 ayr\u0131-se\u00e7kilikl\u0259rd\u0259n yan ke\u00e7\u0259 bilmir. Bu hallar art\u0131q lokal xarakter da\u015f\u0131m\u0131r \u2013 \u00f6lk\u0259nin m\u00fcxt\u0259lif b\u00f6lg\u0259l\u0259rind\u0259 ox\u015far hadis\u0259l\u0259r ya\u015fan\u0131r. B\u0259zi y\u00fcks\u0259k v\u0259zif\u0259li \u015f\u0259xsl\u0259r is\u0259 bu siyas\u0259ti icra etm\u0259kl\u0259 \u00f6zl\u0259rini q\u0259hr\u0259man kimi g\u00f6st\u0259rm\u0259y\u0259 \u00e7al\u0131\u015f\u0131rlar. Bu reall\u0131\u011f\u0131 Rusiya \u0130stintaq Komit\u0259sinin r\u0259hb\u0259ri Aleksandr Bastr\u0131kinin verdiyi a\u00e7\u0131qlamalar v\u0259 statistik r\u0259q\u0259ml\u0259r d\u0259 t\u0259sdiql\u0259yir \u2013 onun etiraflar\u0131 arxas\u0131nda ac\u0131 h\u0259qiq\u0259tl\u0259r dayan\u0131r.<\/p>\n<p>Rusiya is\u0259 \u00f6z \u015fovinist siyas\u0259tind\u0259n \u0259l \u00e7\u0259km\u0259y\u0259r\u0259k qanunsuz \u0259m\u0259ll\u0259rini davam etdirm\u0259kd\u0259dir. X\u0259b\u0259r verdiyimiz kimi, avqustun 7-d\u0259n 8-n\u0259 ke\u00e7\u0259n gec\u0259 Rusiya SOCAR-\u0131n Odessa vilay\u0259tind\u0259ki neft bazas\u0131na \u201cShahed\u201d dronlar\u0131 il\u0259 h\u00fccum edib. H\u00fccum yan\u011f\u0131na s\u0259b\u0259b olub v\u0259 dizel yanaca\u011f\u0131 boru k\u0259m\u0259rin\u0259 ziyan vurub. M\u0259nb\u0259nin m\u0259lumat\u0131na g\u00f6r\u0259, yan\u011f\u0131n tez bir zamanda lokalla\u015fd\u0131r\u0131l\u0131b. Z\u0259rb\u0259 n\u0259tic\u0259sind\u0259 \u015firk\u0259tin d\u00f6rd \u0259m\u0259kda\u015f\u0131 a\u011f\u0131r yaralan\u0131b. Qeyd ed\u0259k ki, neft bazas\u0131na h\u00fccumdan \u0259vv\u0259l, avqustun 6-da Rusiya Odessa vilay\u0259tind\u0259 yerl\u0259\u015f\u0259n \u201cOrlovka\u201d kompressor stansiyas\u0131na z\u0259rb\u0259 endirmi\u015fdi. Bu infrastruktur vasit\u0259sil\u0259 Amerika maye t\u0259bii qaz\u0131 (LNG) v\u0259 test h\u0259cml\u0259rind\u0259 Az\u0259rbaycan qaz\u0131 n\u0259ql olunurdu. Bundan \u0259vv\u0259l d\u0259, Rusiya t\u0259r\u0259find\u0259n ox\u015far h\u00fccumlar t\u0259\u015fkil edilib. M\u0259s\u0259l\u0259n, iyulun 10-da Rusiya ordusunun Kiyev\u0259 k\u00fctl\u0259vi hava h\u00fccumu zaman\u0131 kamikadze dronlardan biri Az\u0259rbaycan\u0131n Ukraynadak\u0131 s\u0259firliyinin yax\u0131nl\u0131\u011f\u0131na d\u00fc\u015fm\u00fc\u015fd\u00fc. B\u00fct\u00fcn bunlar onu g\u00f6st\u0259rir ki, Rusiya h\u0259r f\u00fcrs\u0259td\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n Ukraynadak\u0131 f\u0259aliyy\u0259tin\u0259 z\u0259rb\u0259 vurma\u011fa \u00e7al\u0131\u015f\u0131r. Bu is\u0259 Kremlin Bak\u0131ya qar\u015f\u0131 d\u00fc\u015fm\u0259n\u00e7ilik siyas\u0259tinin \u0259yani g\u00f6st\u0259ricisidir.<\/p>\n<p>Rusiya n\u0259z\u0259r\u0259 almal\u0131d\u0131r ki, bu g\u00fcn Az\u0259rbaycan d\u00f6vl\u0259ti v\u0259 xalq\u0131 he\u00e7 bir t\u0259hdid v\u0259 \u015fantaj qar\u015f\u0131s\u0131nda sars\u0131lmayacaq q\u0259d\u0259r m\u00f6hk\u0259mdir. Az\u0259rbaycan h\u0259d\u0259-qorxu dili il\u0259 dan\u0131\u015f\u0131lacaq \u00f6lk\u0259 deyil v\u0259 h\u0259r bir d\u00f6vl\u0259t bunu n\u0259z\u0259r\u0259 almal\u0131d\u0131r. R\u0259smi Bak\u0131 b\u00fct\u00fcn m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r \u00fczr\u0259 \u00f6z m\u00f6vqeyini kifay\u0259t q\u0259d\u0259r a\u00e7\u0131q \u015f\u0259kild\u0259 bildirir v\u0259 ax\u0131rad\u0259k eyni m\u00f6vqed\u0259 qal\u0131r, s\u00f6z\u00fcn\u00fcn \u00fcst\u00fcnd\u0259 durur. Bu g\u00fcn ba\u015flatd\u0131\u011f\u0131 haqs\u0131z m\u00fcharib\u0259 il\u0259 t\u0259kl\u0259n\u0259n, sanksiyalara m\u0259ruz qalan v\u0259 u\u00e7uruma do\u011fru yuvarlanan Rusiya h\u00f6kum\u0259ti Az\u0259rbaycanla m\u00fcnasib\u0259tl\u0259ri korlamaqdansa, \u00f6z s\u0259hvl\u0259rind\u0259n d\u0259rs \u00e7\u0131xarmal\u0131 v\u0259 m\u00fcnasib\u0259tl\u0259ri normalla\u015fd\u0131rma\u011fa c\u0259hd etm\u0259lidir.<\/p>\n<p><strong>Sevinc Azadi, \u201c\u0130ki sahil\u201d<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Bu, art\u0131q f\u0259rdl\u0259rin yox, b\u00fct\u00f6v bir sistemin h\u0259yata ke\u00e7irdiyi \u00e7irkin plan\u0131n t\u0259zah\u00fcr\u00fcd\u00fcr Az\u0259rbaycan xalq\u0131 tarix boyu rus imperiyas\u0131ndan v\u0259 sovet sisteml\u0259rind\u0259n \u0259ziyy\u0259t \u00e7\u0259kib. 1920-1930-cu ill\u0259rd\u0259 SSR\u0130 repressiyalar\u0131 zaman\u0131 Az\u0259rbaycan xalq\u0131n\u0131n tan\u0131nm\u0131\u015f ziyal\u0131lar\u0131, aliml\u0259ri, xalq \u015fairl\u0259ri g\u00fcll\u0259l\u0259n\u0259r\u0259k, s\u00fcrg\u00fcn edil\u0259r\u0259k fiziki v\u0259 m\u0259n\u0259vi olaraq m\u0259hv edilib. Bu, sad\u0259c\u0259, bir elitan\u0131n yox edilm\u0259si deyildi \u2013 bu, xalq\u0131n yadda\u015f\u0131na, irsin\u0259, d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259sin\u0259 qar\u015f\u0131 y\u00f6n\u0259lmi\u015f ideoloji soyq\u0131r\u0131m\u0131 idi. 1988-ci ild\u0259 Az\u0259rbaycan xalq\u0131 aya\u011fa qalx\u0131b \u201cxalqlar h\u0259bsxanas\u0131ndan\u201d- SSR\u0130-d\u0259n ayr\u0131lmaq ist\u0259yini dil\u0259 g\u0259tir\u0259nd\u0259 r\u0259smi Kreml erm\u0259ni separatizmini alovland\u0131rd\u0131, Erm\u0259nistan\u0131 Az\u0259rbaycan torpaqlar\u0131n\u0131 i\u015f\u011fal etm\u0259y\u0259 h\u0259v\u0259sl\u0259ndirdi, \u00f6z\u00fc d\u0259 i\u015f\u011fal\u00e7\u0131 \u00f6lk\u0259nin&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":821569,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[19],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/5f25fbe1175561209248406225110002784.jpg",975,540,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/5f25fbe1175561209248406225110002784.jpg",975,540,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/5f25fbe1175561209248406225110002784.jpg",975,540,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/5f25fbe1175561209248406225110002784-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/5f25fbe1175561209248406225110002784-660x365.jpg",660,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/5f25fbe1175561209248406225110002784-840x465.jpg",640,354,true],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/5f25fbe1175561209248406225110002784.jpg",975,540,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/5f25fbe1175561209248406225110002784.jpg",975,540,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/5f25fbe1175561209248406225110002784-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/5f25fbe1175561209248406225110002784.jpg",975,540,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=19\" rel=\"category\">G\u00fcnd\u0259m<\/a>","rttpg_excerpt":"Bu, art\u0131q f\u0259rdl\u0259rin yox, b\u00fct\u00f6v bir sistemin h\u0259yata ke\u00e7irdiyi \u00e7irkin plan\u0131n t\u0259zah\u00fcr\u00fcd\u00fcr Az\u0259rbaycan xalq\u0131 tarix boyu rus imperiyas\u0131ndan v\u0259 sovet sisteml\u0259rind\u0259n \u0259ziyy\u0259t \u00e7\u0259kib. 1920-1930-cu ill\u0259rd\u0259 SSR\u0130 repressiyalar\u0131 zaman\u0131 Az\u0259rbaycan xalq\u0131n\u0131n tan\u0131nm\u0131\u015f ziyal\u0131lar\u0131, aliml\u0259ri, xalq \u015fairl\u0259ri g\u00fcll\u0259l\u0259n\u0259r\u0259k, s\u00fcrg\u00fcn edil\u0259r\u0259k fiziki v\u0259 m\u0259n\u0259vi olaraq m\u0259hv edilib. Bu, sad\u0259c\u0259, bir elitan\u0131n yox edilm\u0259si deyildi \u2013 bu, xalq\u0131n yadda\u015f\u0131na,&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/821568"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=821568"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/821568\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":821571,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/821568\/revisions\/821571"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/821569"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=821568"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=821568"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=821568"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}