{"id":821588,"date":"2025-08-20T08:35:44","date_gmt":"2025-08-20T04:35:44","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=821588"},"modified":"2025-08-20T08:35:44","modified_gmt":"2025-08-20T04:35:44","slug":"ir%c9%99van-m%c9%99scidl%c9%99ri-unudulmayan-miras","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=821588","title":{"rendered":"\u0130r\u0259van m\u0259scidl\u0259ri &#8211; unudulmayan miras"},"content":{"rendered":"<div class=\"text-content\" data-id=\"\" data-url=\"\">\n<p><strong>Az\u0259rbaycan\u0131n q\u0259dim \u015f\u0259h\u0259rl\u0259rind\u0259n biri olan \u0130r\u0259van \u0259srl\u0259r boyu yaln\u0131z qala v\u0259 saraylar\u0131 il\u0259 deyil, h\u0259m d\u0259 \u00e7oxsayl\u0131 m\u0259scidl\u0259ri il\u0259 tan\u0131n\u0131b<\/strong><\/p>\n<p>Erm\u0259nistanda s\u0259f\u0259rd\u0259 olan \u0130ran Prezidenti M\u0259sud Peze\u015fkian \u0130r\u0259van \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 yerl\u0259\u015f\u0259n q\u0259dim Az\u0259rbaycan tarixi-memarl\u0131q abid\u0259si &#8211; &#8220;G\u00f6y&#8221; m\u0259scidi ziyar\u0259t edib. Prezident burada ibad\u0259t edib, namaz q\u0131l\u0131b v\u0259 bu m\u00fcq\u0259dd\u0259s m\u0259kanda dini m\u0259rasimd\u0259 i\u015ftirak edib. M\u0259sud Peze\u015fkian\u0131n bu ziyar\u0259ti &#8220;G\u00f6y&#8221; m\u0259scidl\u0259 ba\u011fl\u0131 m\u0259s\u0259l\u0259ni yenid\u0259n g\u00fcnd\u0259m\u0259 g\u0259tirib.<\/p>\n<p>Xat\u0131rladaq ki, \u0130r\u0259vanda m\u00f6vcud olan yegan\u0259 m\u0259scid &#8211; &#8220;G\u00f6y&#8221; m\u0259scid uzun ill\u0259rdir ki, Erm\u0259nistan t\u0259r\u0259find\u0259n \u0130ran m\u0259d\u0259niyy\u0259tin\u0259 aid edil\u0259r\u0259k d\u00fcnyaya \u201cfars m\u0259scidi\u201d kimi t\u0259qdim olunur. Halbuki tarixi faktlar bunun \u0259ksini s\u00fcbut edir.<\/p>\n<p>&#8220;G\u00f6y&#8221; m\u0259scid 1766-c\u0131 ild\u0259 \u0130r\u0259van xan\u0131 H\u00fcseyn\u0259li xan\u0131n \u0259mri il\u0259 in\u015fa olunub. Az\u0259rbaycan\u0131n memarl\u0131q irsinin nadir n\u00fcmun\u0259l\u0259rind\u0259n say\u0131lan bu tikili \u00f6z monumental qurulu\u015fu il\u0259 diqq\u0259t \u00e7\u0259kir: m\u0259scidin eni 66 metr, uzunlu\u011fu is\u0259 92,2 metrdir. O, h\u0259m d\u0259 \u0130r\u0259van m\u0259scidl\u0259ri aras\u0131nda \u00f6l\u00e7\u00fcs\u00fcn\u0259 g\u00f6r\u0259 \u0259n b\u00f6y\u00fcy\u00fc olub.<\/p>\n<p><strong>\u00c7ar Rusiyas\u0131 d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 &#8220;G\u00f6y&#8221; m\u0259scid \u0130r\u0259vanda f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259r\u0259n 8 m\u0259scidd\u0259n biri idi v\u0259 \u0259sas\u0259n az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n ibad\u0259t yeri kimi tan\u0131n\u0131b. Bu m\u0259kan uzun ill\u0259r \u015f\u0259h\u0259rin dini-m\u0259d\u0259ni h\u0259yat\u0131n\u0131n m\u0259rk\u0259zl\u0259rind\u0259n biri olub.<\/strong><\/p>\n<p>M\u0259scid 20-ci \u0259srd\u0259 iki d\u0259f\u0259 b\u00f6y\u00fck faci\u0259 il\u0259 \u00fczl\u0259\u015fib. \u0130lk d\u0259f\u0259 1918-ci ild\u0259 \u0130r\u0259vanda erm\u0259ni silahl\u0131 d\u0259st\u0259l\u0259ri t\u0259r\u0259find\u0259n yand\u0131r\u0131l\u0131b. \u0130kinci d\u0259f\u0259 is\u0259 1955-ci ilin mart\u0131nda faci\u0259li hadis\u0259 ba\u015f verib: h\u0259min vaxt m\u0259scidd\u0259 az\u0259rbaycanl\u0131 din xadimi Mahmud Aruzo\u011flu h\u0259yat yolda\u015f\u0131 v\u0259 22 n\u0259f\u0259r t\u00fcrk alimi il\u0259 birlikd\u0259 ibad\u0259t ed\u0259rk\u0259n erm\u0259nil\u0259r t\u0259r\u0259find\u0259n diri-diri yand\u0131r\u0131l\u0131b. Bu hadis\u0259 az\u0259rbaycanl\u0131lara qar\u015f\u0131 t\u00f6r\u0259dil\u0259n dini v\u0259 milli soyq\u0131r\u0131m\u0131 aktlar\u0131n\u0131n ac\u0131 n\u00fcmun\u0259l\u0259rind\u0259n biridir.<\/p>\n<p><strong>1995-2006-c\u0131 ill\u0259rd\u0259 m\u0259scid \u0130ran\u0131n tikinti \u015firk\u0259tl\u0259rinin k\u00f6m\u0259yi il\u0259 b\u0259rpa edilib. Lakin bu b\u0259rpadan sonra abid\u0259 Erm\u0259nistan h\u00f6kum\u0259tinin siyas\u0259ti n\u0259tic\u0259sind\u0259 \u201c\u0130ran m\u0259d\u0259niyy\u0259t m\u0259rk\u0259zi\u201d kimi t\u0259qdim olunma\u011fa ba\u015flan\u0131b. Bu, h\u0259m Az\u0259rbaycan tarixin\u0259 qar\u015f\u0131 saxtakarl\u0131q, h\u0259m d\u0259 m\u0259d\u0259ni irsin m\u0259nims\u0259nilm\u0259si c\u0259hdidir.<\/strong><\/p>\n<p>\u00dcmumiyy\u0259tl\u0259, Az\u0259rbaycan\u0131n q\u0259dim \u015f\u0259h\u0259rl\u0259rind\u0259n biri olan \u0130r\u0259van \u0259srl\u0259r boyu yaln\u0131z qala v\u0259 saraylar\u0131 il\u0259 deyil, h\u0259m d\u0259 \u00e7oxsayl\u0131 m\u0259scidl\u0259ri il\u0259 tan\u0131n\u0131b. XIX \u0259sr\u0259 q\u0259d\u0259r bu \u015f\u0259h\u0259rin simas\u0131n\u0131 m\u00fc\u0259yy\u0259n ed\u0259n \u0259sas memarl\u0131q elementl\u0259rind\u0259n biri m\u0259hz m\u00f6ht\u0259\u015f\u0259m m\u0259scidl\u0259r idi. Bu tikilil\u0259r h\u0259m dini, h\u0259m d\u0259 ictimai-m\u0259d\u0259ni m\u0259rk\u0259z funksiyas\u0131n\u0131 da\u015f\u0131y\u0131r, \u015f\u0259h\u0259rin memarl\u0131q ruhunu formala\u015fd\u0131r\u0131rd\u0131.<\/p>\n<p>\u0130r\u0259van m\u0259scidl\u0259ri bar\u0259d\u0259 \u0259n qiym\u0259tli m\u0259lumatlardan birini m\u0259\u015fhur frans\u0131z s\u0259yyah\u0131 v\u0259 etnoqraf\u0131 \u0130van \u015eopen (1798-1870) verib. XIX \u0259srin 20-ci ill\u0259rind\u0259 Qafqaz cani\u015finliyinin tap\u015f\u0131r\u0131\u011f\u0131 il\u0259 b\u00f6lg\u0259ni ara\u015fd\u0131ran \u015eopen yaz\u0131lar\u0131nda \u0130r\u0259van v\u0259 Nax\u00e7\u0131van \u0259halisinin tarixi, etnik t\u0259rkibi, dili, folkloru, \u0259d\u0259biyyat\u0131 v\u0259 inc\u0259s\u0259n\u0259ti haqq\u0131nda \u0259trafl\u0131 m\u0259lumat toplay\u0131b. Onun 1832-ci il\u0259 aid qeydl\u0259rind\u0259 yaln\u0131z \u0130r\u0259van \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 12 m\u0259scid qeyd\u0259 al\u0131n\u0131r.<\/p>\n<p><strong>\u015eopenin g\u00f6st\u0259rdiyi m\u0259scidl\u0259r aras\u0131nda &#8220;Came&#8221; m\u0259scidi, &#8220;\u015eah Abbas&#8221; m\u0259scidi, &#8220;Zal xan&#8221; m\u0259scidi, &#8220;Novruz\u0259li b\u0259y&#8221; m\u0259scidi, &#8220;S\u0259rtib xan&#8221; m\u0259scidi, &#8220;H\u00fcseyn\u0259li xan&#8221; m\u0259scidi, &#8220;Hac\u0131 \u0130mamverdi b\u0259y&#8221; m\u0259scidi, &#8220;Hac\u0131 C\u0259f\u0259r b\u0259y&#8221; m\u0259scidi v\u0259 dig\u0259rl\u0259ri x\u00fcsusi \u0259h\u0259miyy\u0259t k\u0259sb edirdi. Bu fakt bir daha s\u00fcbut edir ki, \u0130r\u0259van tarixi boyunca m\u00fcs\u0259lman \u015f\u0259h\u0259ri olub v\u0259 burada Az\u0259rbaycan memarl\u0131\u011f\u0131 \u00fcst\u00fcnl\u00fck t\u0259\u015fkil edib.<\/strong><\/p>\n<p>Tarixi s\u0259n\u0259dl\u0259r g\u00f6st\u0259rir ki, 1912-ci il\u0259 kimi indiki Erm\u0259nistan \u0259razisind\u0259 &#8211; \u0130r\u0259van q\u0259zas\u0131nda 42, E\u00e7mi\u0259dzin q\u0259zas\u0131nda 33, Z\u0259ng\u0259zur q\u0259zas\u0131nda is\u0259 35 m\u0259scid f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259rib. 1915-ci ild\u0259 bu say daha da artm\u0131\u015f v\u0259 \u0130r\u0259van-Z\u0259ng\u0259zur b\u00f6lg\u0259sind\u0259 \u00fcmumilikd\u0259 391 m\u0259scid qeyd\u0259 al\u0131nm\u0131\u015fd\u0131 (382-si \u015fi\u0259, 9-u s\u00fcnni m\u0259scidi). T\u0259\u0259ss\u00fcf ki, 1918-ci ild\u0259n etibar\u0259n erm\u0259ni mill\u0259t\u00e7il\u0259rinin h\u0259yata ke\u00e7irdiyi etnik t\u0259mizl\u0259m\u0259 v\u0259 m\u0259d\u0259ni soyq\u0131r\u0131m\u0131 siyas\u0259ti n\u0259tic\u0259sind\u0259 bu m\u0259scidl\u0259rin b\u00f6y\u00fck \u0259ks\u0259riyy\u0259ti da\u011f\u0131d\u0131l\u0131b, yand\u0131r\u0131l\u0131b v\u0259 tamamil\u0259 m\u0259hv edilib.<\/p>\n<p>\u0130r\u0259van\u0131n m\u0259\u015fhur m\u0259scidl\u0259ri a\u015fa\u011f\u0131dak\u0131lar olub:<\/p>\n<p><strong>&#8220;S\u0259rdar&#8221; m\u0259scidi &#8211; \u0130r\u0259van m\u0259scidl\u0259rinin \u0259n q\u0259dimi say\u0131lan bu m\u0259scid XVI \u0259sr\u0259 aiddir. Tarixi m\u0259nb\u0259l\u0259r\u0259 g\u00f6r\u0259, bu ibad\u0259tgah \u015eah \u0130smay\u0131l X\u0259tainin g\u00f6st\u0259ri\u015fi il\u0259 onun v\u0259ziri R\u0259vanqulu xan t\u0259r\u0259find\u0259n in\u015fa edilib. 1589-cu ild\u0259 Osmanl\u0131 t\u00fcrkl\u0259ri m\u0259scidi b\u0259rpa edibl\u0259r. S\u0259rdar saray\u0131n\u0131n yax\u0131nl\u0131\u011f\u0131nda yerl\u0259\u015fdiyi \u00fc\u00e7\u00fcn m\u0259scid &#8220;S\u0259rdar&#8221; m\u0259scidi adlan\u0131rd\u0131. 1918-ci ild\u0259 erm\u0259nil\u0259r bu m\u0259scid\u0259 toplaqlar\u0131 m\u00fcs\u0259lmanlar\u0131 diri-diri yand\u0131raraq abid\u0259ni insanlarla birlikd\u0259 k\u00fcl\u0259 \u00e7eviribl\u0259r.<\/strong><\/p>\n<p>&#8220;\u015eah Abbas&#8221; m\u0259scidi &#8211; 1604-c\u00fc ild\u0259 1-ci \u015eah Abbas \u0130r\u0259van qalas\u0131n\u0131 Osmanl\u0131lardan geri ald\u0131qdan sonra 1606-c\u0131 ild\u0259 \u015f\u0259h\u0259rin \u0259n m\u00f6ht\u0259\u015f\u0259m m\u0259scidl\u0259rind\u0259n biri olan &#8220;\u015eah Abbas&#8221; m\u0259scidini in\u015fa etdirdi. Memar\u0131 m\u0259\u015fhur \u015eeyx Bah\u0259ddin idi. M\u0259scid kompleksin\u0259 m\u0259dr\u0259s\u0259, kitabxana, mehmanxana v\u0259 ictimai yem\u0259kxana daxil idi. Burada kas\u0131blara g\u00fcnd\u0259 \u00fc\u00e7 d\u0259f\u0259 yem\u0259k paylan\u0131r, ictimai toplant\u0131lar ke\u00e7irilirdi. XX \u0259srin \u0259vv\u0259ll\u0259rind\u0259 yar\u0131u\u00e7uq v\u0259ziyy\u0259td\u0259 olsa da, 1918-ci ild\u0259n sonra tamamil\u0259 m\u0259hv edilib.<\/p>\n<p><strong>&#8220;D\u0259mirbulaq&#8221; m\u0259scidi &#8211; \u0130r\u0259van\u0131n az\u0259rbaycanl\u0131lar ya\u015fayan D\u0259mirbulaq m\u0259h\u0259ll\u0259sind\u0259 XVII-XVIII \u0259srl\u0259r\u0259 aid bu m\u0259scid ibad\u0259t yeri v\u0259 dini m\u0259rk\u0259z olub. Memar\u0131 Hac\u0131 M\u00fcz\u0259ff\u0259r A\u011fa idi. Xalq aras\u0131nda b\u0259z\u0259n \u201cG\u00fcnl\u00fckl\u00fc m\u0259scid\u201d d\u0259 adland\u0131r\u0131lan bu tikili 1988-ci il\u0259 q\u0259d\u0259r f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259rirdi. Lakin h\u0259min ilin fevral\u0131nda erm\u0259ni mill\u0259t\u00e7il\u0259ri t\u0259r\u0259find\u0259n h\u00fccuma m\u0259ruz qald\u0131, da\u011f\u0131d\u0131ld\u0131 v\u0259 yand\u0131r\u0131ld\u0131. Bu, \u0130r\u0259van az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n\u0131n sonuncu dini oca\u011f\u0131n\u0131n m\u0259hv edilm\u0259si dem\u0259k idi.<\/strong><\/p>\n<p>&#8220;R\u0259c\u0259b pa\u015fa&#8221; m\u0259scidi &#8211; 1725-ci ild\u0259 R\u0259c\u0259b pa\u015fa t\u0259r\u0259find\u0259n in\u015fa edil\u0259n bu m\u0259scid \u0130r\u0259van qalas\u0131nda yerl\u0259\u015firdi. 1827-ci ild\u0259 Rusiya qo\u015funlar\u0131 \u0130r\u0259van\u0131 i\u015f\u011fal etdikd\u0259n sonra m\u0259scid da\u011f\u0131d\u0131ld\u0131 v\u0259 onun yerind\u0259 pravoslav kils\u0259si tikildi. Bu, \u0130r\u0259van m\u0259scidl\u0259rinin kils\u0259y\u0259 \u00e7evrilm\u0259sinin ilk n\u00fcmun\u0259l\u0259rind\u0259n idi.<\/p>\n<p>&#8220;Abbas Mirz\u0259 xan&#8221; m\u0259scidi &#8211; XVIII \u0259srd\u0259 Qacar \u015fahzad\u0259si Abbas Mirz\u0259 t\u0259r\u0259find\u0259n in\u015fa edil\u0259n bu m\u0259scid d\u0259 1827-ci ild\u0259 rus i\u015f\u011fal\u0131 zaman\u0131 da\u011f\u0131d\u0131ld\u0131. Uzun m\u00fcdd\u0259t qal\u0131qlar\u0131 m\u00f6vcud olsa da, 2008-ci ild\u0259 Erm\u0259nistan hakimiyy\u0259ti abid\u0259ni tamamil\u0259 s\u00f6k\u0259r\u0259k yer \u00fcz\u00fcnd\u0259n sildi.<\/p>\n<p><strong>&#8220;\u015e\u00fck\u00fcrb\u0259yli&#8221; m\u0259scidi &#8211; \u0130r\u0259van\u0131n daha bir m\u0259\u015fhur m\u0259scidi. 1827-ci ild\u0259 rus qo\u015funlar\u0131 t\u0259r\u0259find\u0259n daxili d\u0259yi\u015fdirildi v\u0259 \u201cSvyatoy Boqoradi\u00e7\u201d ad\u0131 alt\u0131nda kils\u0259y\u0259 \u00e7evrildi. Haz\u0131rda da bu m\u0259kan rus pravoslav kils\u0259si kimi f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259rir.<\/strong><\/p>\n<p>&#8220;Zal xan&#8221; m\u0259scidi &#8211; XIX \u0259srd\u0259 tikilib. II D\u00fcnya m\u00fcharib\u0259sind\u0259n sonra orijinal memarl\u0131q \u00fcslubu tamamil\u0259 d\u0259yi\u015fdiril\u0259r\u0259k s\u0259rgi salonuna \u00e7evrilib. Bel\u0259c\u0259, abid\u0259 dini funksiyas\u0131n\u0131 tamamil\u0259 itirib.<\/p>\n<p><strong>Bu tarixi faktlar bir daha g\u00f6st\u0259rir ki, \u0130r\u0259van \u0259srl\u0259r boyu Az\u0259rbaycan \u015f\u0259h\u0259ri olub v\u0259 burada onlarla m\u0259scid f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259rib. Lakin XX \u0259srd\u0259 h\u0259yata ke\u00e7iril\u0259n m\u0259qs\u0259dy\u00f6nl\u00fc etnik t\u0259mizl\u0259m\u0259 siyas\u0259ti n\u0259tic\u0259sind\u0259 bu dini abid\u0259l\u0259rin \u0259ks\u0259riyy\u0259ti da\u011f\u0131d\u0131l\u0131b, bir qismi kils\u0259y\u0259 v\u0259 ya muzey\u0259 \u00e7evrilib, \u00e7ox az qismi is\u0259 izsiz m\u0259hv edilib. Ad\u0131\u00e7\u0259kil\u0259n m\u0259scidl\u0259r yaln\u0131z dini tikilil\u0259r deyildi. Onlar h\u0259m d\u0259 Az\u0259rbaycan xalq\u0131n\u0131n bu torpaqlardak\u0131 varl\u0131\u011f\u0131n\u0131n, d\u00f6vl\u0259t\u00e7ilik \u0259n\u0259n\u0259l\u0259rinin, memarl\u0131q m\u0259kt\u0259binin v\u0259 m\u0259d\u0259niyy\u0259tinin canl\u0131 \u015fahidl\u0259ri idi.<\/strong><\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan memarl\u0131q irsinin \u0130r\u0259vanda v\u0259 \u00fcmumilikd\u0259 Erm\u0259nistan \u0259razisind\u0259 m\u0259hv edilm\u0259si faktlar\u0131 \u00e7oxsayl\u0131 s\u0259n\u0259dl\u0259rl\u0259 s\u00fcbut edils\u0259 d\u0259, beyn\u0259lxalq t\u0259\u015fkilatlar bu m\u0259s\u0259l\u0259y\u0259 laz\u0131m\u0131nca diqq\u0259t yetirmir. UNESCO uzun ill\u0259rdir ki, bu bar\u0259d\u0259 susur. Halbuki Az\u0259rbaycan abid\u0259l\u0259rinin da\u011f\u0131d\u0131lmas\u0131 t\u0259kc\u0259 milli deyil, h\u0259m d\u0259 \u00fcmumb\u0259\u015f\u0259ri m\u0259d\u0259ni irs\u0259 qar\u015f\u0131 cinay\u0259t hesab edilm\u0259lidir.<\/p>\n<p><strong>Yaz\u0131n\u0131 haz\u0131rlad\u0131: Xalid\u0259 G\u018fRAY<\/strong><\/p>\n<\/div>\n<div><\/div>\n<div><\/div>\n<div class=\"inner-social-box\">\n<div class=\"subs-in-social subs-whatsapp\"><\/div>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Az\u0259rbaycan\u0131n q\u0259dim \u015f\u0259h\u0259rl\u0259rind\u0259n biri olan \u0130r\u0259van \u0259srl\u0259r boyu yaln\u0131z qala v\u0259 saraylar\u0131 il\u0259 deyil, h\u0259m d\u0259 \u00e7oxsayl\u0131 m\u0259scidl\u0259ri il\u0259 tan\u0131n\u0131b Erm\u0259nistanda s\u0259f\u0259rd\u0259 olan \u0130ran Prezidenti M\u0259sud Peze\u015fkian \u0130r\u0259van \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 yerl\u0259\u015f\u0259n q\u0259dim Az\u0259rbaycan tarixi-memarl\u0131q abid\u0259si &#8211; &#8220;G\u00f6y&#8221; m\u0259scidi ziyar\u0259t edib. Prezident burada ibad\u0259t edib, namaz q\u0131l\u0131b v\u0259 bu m\u00fcq\u0259dd\u0259s m\u0259kanda dini m\u0259rasimd\u0259 i\u015ftirak edib. M\u0259sud Peze\u015fkian\u0131n bu ziyar\u0259ti &#8220;G\u00f6y&#8221; m\u0259scidl\u0259 ba\u011fl\u0131 m\u0259s\u0259l\u0259ni yenid\u0259n g\u00fcnd\u0259m\u0259 g\u0259tirib. Xat\u0131rladaq ki, \u0130r\u0259vanda m\u00f6vcud olan yegan\u0259 m\u0259scid &#8211; &#8220;G\u00f6y&#8221; m\u0259scid uzun ill\u0259rdir ki, Erm\u0259nistan t\u0259r\u0259find\u0259n \u0130ran m\u0259d\u0259niyy\u0259tin\u0259 aid edil\u0259r\u0259k d\u00fcnyaya \u201cfars m\u0259scidi\u201d kimi t\u0259qdim olunur. Halbuki&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":821589,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[19],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/5100a09c9bc2b0288c419ad811dffe2b.jpg",850,500,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/5100a09c9bc2b0288c419ad811dffe2b.jpg",850,500,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/5100a09c9bc2b0288c419ad811dffe2b.jpg",850,500,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/5100a09c9bc2b0288c419ad811dffe2b-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/5100a09c9bc2b0288c419ad811dffe2b-621x365.jpg",621,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/5100a09c9bc2b0288c419ad811dffe2b-840x494.jpg",640,376,true],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/5100a09c9bc2b0288c419ad811dffe2b.jpg",850,500,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/5100a09c9bc2b0288c419ad811dffe2b.jpg",850,500,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/5100a09c9bc2b0288c419ad811dffe2b-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/5100a09c9bc2b0288c419ad811dffe2b.jpg",850,500,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=19\" rel=\"category\">G\u00fcnd\u0259m<\/a>","rttpg_excerpt":"Az\u0259rbaycan\u0131n q\u0259dim \u015f\u0259h\u0259rl\u0259rind\u0259n biri olan \u0130r\u0259van \u0259srl\u0259r boyu yaln\u0131z qala v\u0259 saraylar\u0131 il\u0259 deyil, h\u0259m d\u0259 \u00e7oxsayl\u0131 m\u0259scidl\u0259ri il\u0259 tan\u0131n\u0131b Erm\u0259nistanda s\u0259f\u0259rd\u0259 olan \u0130ran Prezidenti M\u0259sud Peze\u015fkian \u0130r\u0259van \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 yerl\u0259\u015f\u0259n q\u0259dim Az\u0259rbaycan tarixi-memarl\u0131q abid\u0259si &#8211; &#8220;G\u00f6y&#8221; m\u0259scidi ziyar\u0259t edib. Prezident burada ibad\u0259t edib, namaz q\u0131l\u0131b v\u0259 bu m\u00fcq\u0259dd\u0259s m\u0259kanda dini m\u0259rasimd\u0259 i\u015ftirak edib. M\u0259sud Peze\u015fkian\u0131n&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/821588"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=821588"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/821588\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":821590,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/821588\/revisions\/821590"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/821589"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=821588"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=821588"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=821588"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}