{"id":821868,"date":"2025-08-21T18:06:00","date_gmt":"2025-08-21T14:06:00","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=821868"},"modified":"2025-08-21T18:06:00","modified_gmt":"2025-08-21T14:06:00","slug":"btc-boru-k%c9%99m%c9%99rind%c9%99-cirkl%c9%99nm%c9%99-texniki-nasazliq-yoxsa-geosiyasi-mesaj","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=821868","title":{"rendered":"BTC boru k\u0259m\u0259rind\u0259 \u00e7irkl\u0259nm\u0259: texniki nasazl\u0131q, yoxsa geosiyasi mesaj?"},"content":{"rendered":"<p><strong>\u0130lham \u015eaban: \u201c\u00dczvi xloridl\u0259rin BTC-d\u0259 normadan art\u0131q miqdarda a\u015fkarlanmas\u0131 riskl\u0259r yarad\u0131b\u201d<\/strong><\/p>\n<p><em>Son g\u00fcnl\u0259r Bak\u0131-Tiflis-Ceyhan (BTC) boru k\u0259m\u0259rind\u0259 \u00fczvi xlor \u00e7irkl\u0259nm\u0259si il\u0259 ba\u011fl\u0131 yay\u0131lan x\u0259b\u0259rl\u0259r regionda diqq\u0259t\u00e7\u0259k\u0259n hadis\u0259l\u0259rd\u0259n biridir. \u0130yulun 24-d\u0259 BTC operatoru olan BP \u015firk\u0259ti t\u0259r\u0259find\u0259n T\u00fcrkiy\u0259nin Ceyhan terminal\u0131nda apar\u0131lan yoxlamalar zaman\u0131 neft \u00e7\u0259nl\u0259rind\u0259 \u00fczvi xlor birl\u0259\u015fm\u0259l\u0259rinin a\u015fkar edildiyi bildirildi. Bu, t\u0259kc\u0259 h\u0259min partiyan\u0131n deyil, h\u0259m d\u0259 \u00fcmumilikd\u0259 \u201cAz\u0259ri Layt\u201d markal\u0131 neftin keyfiyy\u0259tin\u0259 dair narahatl\u0131qlar yaratd\u0131. N\u0259tic\u0259d\u0259 Qazax\u0131stan v\u0259 T\u00fcrkm\u0259nistan neftinin BTC k\u0259m\u0259ri il\u0259 n\u0259qli faktiki olaraq dayand\u0131r\u0131ld\u0131. Qazax\u0131stan neftini Rusiya \u0259razisind\u0259n ke\u00e7\u0259n X\u0259z\u0259r Boru K\u0259m\u0259ri Konsorsiumu (CPC) vasit\u0259sil\u0259 ixrac etm\u0259y\u0259 ba\u015flad\u0131.<\/em><\/p>\n<p>Maraql\u0131s\u0131 odur ki, bu hal t\u0259sad\u00fcfi texniki nasazl\u0131qdan \u00e7ox, daha geni\u015f geosiyasi m\u0259nz\u0259r\u0259nin t\u0259rkib hiss\u0259si kimi d\u0259y\u0259rl\u0259ndirilir. BTC boru k\u0259m\u0259ri regionda Rusiyadan yan ke\u00e7\u0259n \u0259sas ixrac mar\u015frutudur v\u0259 bu s\u0259b\u0259bd\u0259n Moskvan\u0131n strateji maraqlar\u0131 il\u0259 tez-tez toqqu\u015fur. K\u0259m\u0259rin istismar\u0131 n\u0259tic\u0259sind\u0259 X\u0259z\u0259ryan\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259r, o c\u00fcml\u0259d\u0259n Qazax\u0131stan v\u0259 T\u00fcrkm\u0259nistan, Rusiya n\u0259qliyyat infrastrukturundan as\u0131l\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 azalda bilir. Bu bax\u0131mdan, BTC-d\u0259 \u00e7irkl\u0259nm\u0259 v\u0259 n\u0259tic\u0259d\u0259 n\u0259qlin dayanmas\u0131 Rusiyan\u0131n regionda m\u00f6vqel\u0259rini g\u00fccl\u0259ndirm\u0259sin\u0259 \u015f\u0259rait yarad\u0131r.<\/p>\n<p><img src=\"https:\/\/images.oxu.az\/2018\/02\/22\/11\/26\/49\/b6f0e752-96cc-41e1-94f0-674b2d6307c4\/ilham-5:640.jpg\" alt=\"\u0130lham \u015eaban: Az\u0259rbaycan t\u0259kc\u0259 xam qaz\u0131n sat\u0131\u015f\u0131 il\u0259 kifay\u0259tl\u0259nm\u0259y\u0259c\u0259k -  Oxu.az\" \/><\/p>\n<p><strong>\u0130lham \u015eaban<\/strong><\/p>\n<p><strong>Neft Ara\u015fd\u0131rmalar\u0131 M\u0259rk\u0259zinin r\u0259hb\u0259ri \u0130lham \u015eaban m\u00f6vzu il\u0259 ba\u011fl\u0131 \u201cYeni M\u00fcsavat\u201da deyib ki, art\u0131q Qazax\u0131stan v\u0259 T\u00fcrkm\u0259nistan nefti Bak\u0131-Tiflis-Ceyhan (BTC) k\u0259m\u0259rin\u0259 vurulur, Ceyhan istiqam\u0259tind\u0259 n\u0259ql edilir, y\u00fckl\u0259nir v\u0259 qlobal bazarlara \u00e7atd\u0131r\u0131l\u0131r:<\/strong>\u00a0\u201cBP \u015firk\u0259ti h\u0259l\u0259 \u00f6t\u0259n ay\u0131n 17-18-d\u0259 bu m\u0259s\u0259l\u0259 il\u0259 ba\u011fl\u0131 ara\u015fd\u0131rma apar\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 bildirmi\u015fdi. \u00dczvi xloridl\u0259rin boru k\u0259m\u0259rind\u0259 normadan art\u0131q miqdarda a\u015fkarlanmas\u0131 m\u00fc\u0259yy\u0259n riskl\u0259r yarad\u0131b, bu da istehlak\u00e7\u0131lar \u00fc\u00e7\u00fcn narahatl\u0131q do\u011furur. Lakin indiy\u0259 q\u0259d\u0259r m\u0259s\u0259l\u0259 il\u0259 ba\u011fl\u0131 r\u0259smi a\u00e7\u0131qlama verilm\u0259yib. Ona g\u00f6r\u0259 m\u0259nim d\u0259 \u0259lav\u0259 m\u0259lumat verm\u0259k imkan\u0131m yoxdur\u201d.<\/p>\n<p>Bununla bel\u0259, tarix g\u00f6st\u0259rir ki, Rusiya daha \u00f6nc\u0259 enerji infrastrukturundan siyasi al\u0259t kimi istifad\u0259 etm\u0259kd\u0259n \u00e7\u0259kinm\u0259yib. \u018fn bariz n\u00fcmun\u0259 2019-cu ild\u0259 Druzhba boru k\u0259m\u0259rind\u0259 ba\u015f ver\u0259n neft \u00e7irkl\u0259nm\u0259si hadis\u0259sidir. H\u0259min vaxt Avropaya ixrac olunan Rusiya neftind\u0259 t\u0259hl\u00fck\u0259li s\u0259viyy\u0259d\u0259 orqanik xlor birl\u0259\u015fm\u0259l\u0259ri a\u015fkar edilmi\u015fdi. Bu hadis\u0259 Pol\u015fa, Almaniya, Belarus v\u0259 dig\u0259r \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 emal zavodlar\u0131n\u0131n f\u0259aliyy\u0259tin\u0259 ciddi t\u0259sir g\u00f6st\u0259rmi\u015f, milyardlarla dollar z\u0259r\u0259r\u0259 s\u0259b\u0259b olmu\u015fdu. Rusiya bu insidenti daxili t\u0259xribat kimi izah ets\u0259 d\u0259, hadis\u0259nin geni\u015fmiqyasl\u0131 t\u0259sirl\u0259ri onun t\u0259sad\u00fcfi olmad\u0131\u011f\u0131 anlam\u0131na g\u0259lirdi.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" src=\"https:\/\/files.modern.az\/articles\/2025\/07\/24\/1753362062_688211ff2bc91688211ff2bc921753354751688211ff2bc8f688211ff2bc90.jpg\" alt=\"Az\u0259rbaycandan ixrac olunan neft \u00e7irklidir? - A\u00c7IQLAMA | Modern.az\" width=\"969\" height=\"646\" \/><\/p>\n<p>M\u00fct\u0259x\u0259ssisl\u0259r\u0259 g\u00f6r\u0259, BTC-d\u0259 ba\u015f ver\u0259n son insidentin miqyas\u0131 v\u0259 zamanlamas\u0131 ciddi suallar do\u011furur. \u00c7\u00fcnki eyni vaxtda bir ne\u00e7\u0259 \u00f6lk\u0259d\u0259n olan neft partiyalar\u0131nda b\u0259nz\u0259r \u00e7irkl\u0259nm\u0259nin a\u015fkarlanmas\u0131 t\u0259sad\u00fcf olmaqdan \u00e7ox uzaq g\u00f6r\u00fcn\u00fcr. Bu, sistemli bir problemin, ya da daha pis halda, m\u0259qs\u0259dli t\u0259xribat\u0131n n\u0259tic\u0259si ola bil\u0259r. \u00c7\u00fcnki bu hadis\u0259d\u0259n birba\u015fa z\u0259r\u0259r g\u00f6r\u0259n \u00f6lk\u0259l\u0259r Rusiya il\u0259 neft n\u0259qli m\u0259s\u0259l\u0259sind\u0259 alternativ axtar\u0131\u015fda olan \u00f6lk\u0259l\u0259rdir. Eyni zamanda insidentin n\u0259tic\u0259si olaraq Qazax\u0131stan v\u0259 T\u00fcrkm\u0259nistan neftinin yenid\u0259n Rusiyan\u0131n n\u0259zar\u0259tind\u0259 olan mar\u015frutlara y\u00f6nl\u0259ndirilm\u0259si Moskva \u00fc\u00e7\u00fcn siyasi v\u0259 iqtisadi bax\u0131mdan \u0259lveri\u015fli v\u0259ziyy\u0259t yarad\u0131b.<\/p>\n<p><strong>Haz\u0131rda bu m\u0259s\u0259l\u0259 il\u0259 ba\u011fl\u0131 r\u0259smi olaraq he\u00e7 bir \u00f6lk\u0259 Rusiyan\u0131 ittiham etm\u0259yib. Amma \u0259vv\u0259ll\u0259r ba\u015f ver\u0259n ox\u015far hadis\u0259l\u0259r v\u0259 bu g\u00fcn m\u00fc\u015fahid\u0259 olunan n\u0259tic\u0259l\u0259r hadis\u0259nin, sad\u0259c\u0259, texniki problem olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnm\u0259y\u0259 \u0259sas verir. \u018fg\u0259r bu, do\u011frudan da m\u0259qs\u0259dli bir m\u00fcdaxil\u0259dirs\u0259, bu zaman neft n\u0259qli t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyi m\u0259s\u0259l\u0259si yaln\u0131z texniki deyil, h\u0259m d\u0259 geosiyasi t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik problemi kimi g\u00fcnd\u0259m\u0259 g\u0259lir. Neftin d\u00fcnya bazar\u0131na \u00e7\u0131x\u0131\u015f\u0131 v\u0259 onun mar\u015frutlar\u0131 art\u0131q t\u0259kc\u0259 enerji m\u0259s\u0259l\u0259si deyil, \u00f6lk\u0259l\u0259rin siyasi se\u00e7iml\u0259rinin v\u0259 t\u0259r\u0259fda\u015fl\u0131qlar\u0131n\u0131n formala\u015fmas\u0131nda \u0259sas faktor rolunu oynay\u0131r. BTC boru k\u0259m\u0259rind\u0259 ba\u015f ver\u0259n son hadis\u0259 is\u0259 bu reall\u0131\u011f\u0131n bir daha t\u0259sdiqidir.<\/strong><\/p>\n<p>Bak\u0131-Tiflis-Ceyhan (BTC) boru k\u0259m\u0259ri h\u0259m texniki, h\u0259m d\u0259 siyasi bax\u0131mdan \u00e7ox \u0259h\u0259miyy\u0259tli bir layih\u0259dir. Bu k\u0259m\u0259r X\u0259z\u0259r d\u0259nizi h\u00f6vz\u0259sind\u0259n \u00e7\u0131xar\u0131lan neftin Rusiya v\u0259 \u0130ran \u0259razisind\u0259n ke\u00e7m\u0259d\u0259n d\u00fcnya bazar\u0131na \u00e7\u0131xmas\u0131na imkan verir. Layih\u0259 \u0259sas\u0259n Q\u0259rb \u00f6lk\u0259l\u0259rinin t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u00fc v\u0259 d\u0259st\u0259yi il\u0259 h\u0259yata ke\u00e7irilib v\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n enerji siyas\u0259tind\u0259 m\u00fch\u00fcm yer tutur.<\/p>\n<p>Son ill\u0259rd\u0259 BTC boru k\u0259m\u0259ri vasit\u0259sil\u0259 t\u0259kc\u0259 Az\u0259rbaycan deyil, h\u0259m d\u0259 Qazax\u0131stan v\u0259 T\u00fcrkm\u0259nistan nefti da\u015f\u0131n\u0131r. Bu \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259n neft X\u0259z\u0259r d\u0259nizi \u00fcz\u0259rind\u0259n tanker vasit\u0259sil\u0259 Bak\u0131ya g\u0259tirilir v\u0259 sonra BTC il\u0259 Ceyhan liman\u0131na n\u0259ql olunur. Bu, region \u00f6lk\u0259l\u0259ri \u00fc\u00e7\u00fcn d\u0259 alternativ v\u0259 t\u0259hl\u00fck\u0259siz ixrac mar\u015frutu yarad\u0131r.<\/p>\n<p>K\u0259m\u0259r texniki bax\u0131mdan da m\u00fcr\u0259kk\u0259b struktura malikdir. Onun \u00fcz\u0259rind\u0259 11 istismar v\u0259 2 nasos stansiyas\u0131 yerl\u0259\u015fir. Boru k\u0259m\u0259ri z\u0259lz\u0259l\u0259l\u0259r\u0259 v\u0259 t\u0259bii f\u0259lak\u0259tl\u0259r\u0259 qar\u015f\u0131 x\u00fcsusi m\u00fcdafi\u0259 sisteml\u0259ri il\u0259 t\u0259chiz edilib. Maraql\u0131d\u0131r ki, BTC d\u0259nizl\u0259 birba\u015fa t\u0259masda olmasa da, X\u0259z\u0259rd\u0259n \u00e7\u0131xar\u0131lan nefti qlobal bazarlara \u00e7atd\u0131rmaqda \u0259sas rol oynay\u0131r. K\u0259m\u0259rin ke\u00e7diyi mar\u015frut is\u0259 tarixi \u0130p\u0259k Yoluna paralel yerl\u0259\u015fir.<\/p>\n<p><strong>Afaq M\u0130RAY\u0130Q,<\/strong><br \/>\n<strong>\u201cYeni M\u00fcsavat\u201d<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u0130lham \u015eaban: \u201c\u00dczvi xloridl\u0259rin BTC-d\u0259 normadan art\u0131q miqdarda a\u015fkarlanmas\u0131 riskl\u0259r yarad\u0131b\u201d Son g\u00fcnl\u0259r Bak\u0131-Tiflis-Ceyhan (BTC) boru k\u0259m\u0259rind\u0259 \u00fczvi xlor \u00e7irkl\u0259nm\u0259si il\u0259 ba\u011fl\u0131 yay\u0131lan x\u0259b\u0259rl\u0259r regionda diqq\u0259t\u00e7\u0259k\u0259n hadis\u0259l\u0259rd\u0259n biridir. \u0130yulun 24-d\u0259 BTC operatoru olan BP \u015firk\u0259ti t\u0259r\u0259find\u0259n T\u00fcrkiy\u0259nin Ceyhan terminal\u0131nda apar\u0131lan yoxlamalar zaman\u0131 neft \u00e7\u0259nl\u0259rind\u0259 \u00fczvi xlor birl\u0259\u015fm\u0259l\u0259rinin a\u015fkar edildiyi bildirildi. Bu, t\u0259kc\u0259 h\u0259min partiyan\u0131n deyil, h\u0259m d\u0259 \u00fcmumilikd\u0259 \u201cAz\u0259ri Layt\u201d markal\u0131 neftin keyfiyy\u0259tin\u0259 dair narahatl\u0131qlar yaratd\u0131. N\u0259tic\u0259d\u0259 Qazax\u0131stan v\u0259 T\u00fcrkm\u0259nistan neftinin BTC k\u0259m\u0259ri il\u0259 n\u0259qli faktiki olaraq dayand\u0131r\u0131ld\u0131. Qazax\u0131stan neftini Rusiya \u0259razisind\u0259n ke\u00e7\u0259n X\u0259z\u0259r Boru K\u0259m\u0259ri Konsorsiumu (CPC) vasit\u0259sil\u0259 ixrac&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":821869,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[19],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/cf3f97a7ff5825a1ba388cd05cb52e1e.jpg",870,500,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/cf3f97a7ff5825a1ba388cd05cb52e1e.jpg",870,500,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/cf3f97a7ff5825a1ba388cd05cb52e1e.jpg",870,500,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/cf3f97a7ff5825a1ba388cd05cb52e1e-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/cf3f97a7ff5825a1ba388cd05cb52e1e-635x365.jpg",635,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/cf3f97a7ff5825a1ba388cd05cb52e1e-840x483.jpg",640,368,true],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/cf3f97a7ff5825a1ba388cd05cb52e1e.jpg",870,500,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/cf3f97a7ff5825a1ba388cd05cb52e1e.jpg",870,500,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/cf3f97a7ff5825a1ba388cd05cb52e1e-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/cf3f97a7ff5825a1ba388cd05cb52e1e.jpg",870,500,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=19\" rel=\"category\">G\u00fcnd\u0259m<\/a>","rttpg_excerpt":"\u0130lham \u015eaban: \u201c\u00dczvi xloridl\u0259rin BTC-d\u0259 normadan art\u0131q miqdarda a\u015fkarlanmas\u0131 riskl\u0259r yarad\u0131b\u201d Son g\u00fcnl\u0259r Bak\u0131-Tiflis-Ceyhan (BTC) boru k\u0259m\u0259rind\u0259 \u00fczvi xlor \u00e7irkl\u0259nm\u0259si il\u0259 ba\u011fl\u0131 yay\u0131lan x\u0259b\u0259rl\u0259r regionda diqq\u0259t\u00e7\u0259k\u0259n hadis\u0259l\u0259rd\u0259n biridir. \u0130yulun 24-d\u0259 BTC operatoru olan BP \u015firk\u0259ti t\u0259r\u0259find\u0259n T\u00fcrkiy\u0259nin Ceyhan terminal\u0131nda apar\u0131lan yoxlamalar zaman\u0131 neft \u00e7\u0259nl\u0259rind\u0259 \u00fczvi xlor birl\u0259\u015fm\u0259l\u0259rinin a\u015fkar edildiyi bildirildi. Bu, t\u0259kc\u0259 h\u0259min partiyan\u0131n deyil,&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/821868"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=821868"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/821868\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":821870,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/821868\/revisions\/821870"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/821869"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=821868"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=821868"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=821868"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}