{"id":823381,"date":"2025-08-29T17:24:49","date_gmt":"2025-08-29T13:24:49","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=823381"},"modified":"2025-08-29T17:24:49","modified_gmt":"2025-08-29T13:24:49","slug":"sagirdd%c9%99n-telefonu-alib-planset-verm%c9%99k-t%c9%99klifi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=823381","title":{"rendered":"\u015eagirdd\u0259n telefonu al\u0131b, plan\u015fet verm\u0259k t\u0259klifi"},"content":{"rendered":"<div class=\"text-content\" data-id=\"\" data-url=\"\">\n<h3><strong>\u201cSamsung\u201du yaradan \u00f6lk\u0259 m\u0259kt\u0259bd\u0259 telefonu yasaqlad\u0131, Az\u0259rbaycanda is\u0259&#8230;<\/strong><\/h3>\n<p><strong>\u201cSamsung\u201d brendi alt\u0131nda b\u00fct\u00fcn d\u00fcnyaya telefonlar satan\u00a0 C\u0259nubi Koreyan\u0131n parlamenti m\u0259kt\u0259bl\u0259rd\u0259 d\u0259rs saatlar\u0131nda mobil telefon v\u0259 a\u011f\u0131ll\u0131 cihazlar\u0131n istifad\u0259sini qada\u011fan ed\u0259n qanun layih\u0259sini q\u0259bul edib. Xarici median\u0131n yazd\u0131\u011f\u0131na g\u00f6r\u0259, s\u0259sverm\u0259d\u0259 i\u015ftirak ed\u0259n 163 deputatdan 115-i qanun layih\u0259sinin lehin\u0259 s\u0259s verib.<\/strong><\/p>\n<p>Yeni qanuna \u0259sas\u0259n, \u015fagirdl\u0259r d\u0259rs saatlar\u0131nda mobil telefon v\u0259 a\u011f\u0131ll\u0131 cihazlardan istifad\u0259 ed\u0259 bilm\u0259y\u0259c\u0259kl\u0259r. Lakin fiziki m\u0259hdudiyy\u0259tli v\u0259 x\u00fcsusi t\u0259hsil ehtiyac\u0131 olan \u015fagirdl\u0259r, el\u0259c\u0259 d\u0259 t\u0259cili hallarda istisna t\u0259tbiq olunacaq.<\/p>\n<p>Deputatlar, valideynl\u0259r v\u0259 m\u00fc\u0259lliml\u0259r \u201ca\u011f\u0131ll\u0131\u201d telefon istifad\u0259sinin \u015fagirdl\u0259rin akademik nailiyy\u0259tl\u0259rin\u0259 m\u0259nfi t\u0259sir etdiyini v\u0259 d\u0259rs\u0259 ay\u0131racaqlar\u0131 vaxt\u0131 azaltd\u0131\u011f\u0131n\u0131 bildirirl\u0259r.<\/p>\n<p><strong>M\u00fcxalif\u0259td\u0259 olan \u201cXalq\u0131n G\u00fcc\u00fc\u201d partiyas\u0131n\u0131n mill\u0259t v\u0259kili Cho Jung-hun qanun layih\u0259sini t\u0259qdim ed\u0259rk\u0259n \u00e7\u0131x\u0131\u015f\u0131nda bel\u0259 deyib: \u201c\u015eagirdl\u0259rin beyin inki\u015faf\u0131 v\u0259 emosional yetkinliyi \u00fcz\u0259rind\u0259 a\u011f\u0131ll\u0131 telefon as\u0131l\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n son d\u0259r\u0259c\u0259 z\u0259r\u0259rli t\u0259sirl\u0259ri il\u0259 ba\u011fl\u0131 ciddi elmi v\u0259 tibbi s\u00fcbutlar m\u00f6vcuddur\u201d.\u00a0<\/strong><\/p>\n<p>D\u00fcnyada t\u0259hsili inki\u015faf etmi\u015f \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 mobil telefonlardan istifad\u0259y\u0259 yana\u015fma m\u00fcxt\u0259lifdir v\u0259 vahid qayda m\u00f6vcud deyil. B\u0259zi \u00f6lk\u0259l\u0259r bu m\u0259s\u0259l\u0259d\u0259 s\u0259rt qada\u011falar t\u0259tbiq edir, dig\u0259rl\u0259ri is\u0259 daha elastik yana\u015f\u0131r, h\u0259tta mobil telefonlar\u0131 t\u0259dris prosesinin bir hiss\u0259sin\u0259 \u00e7evirirl\u0259r. M\u0259s\u0259l\u0259n, Fransada 2018-ci ild\u0259n etibar\u0259n orta m\u0259kt\u0259bl\u0259rd\u0259 mobil telefonlardan istifad\u0259 qada\u011fan olunub. Buradak\u0131 m\u0259qs\u0259d h\u0259m \u015fagirdl\u0259rin d\u0259rs zaman\u0131 diqq\u0259tinin yay\u0131nd\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131n, h\u0259m d\u0259 kiberzorak\u0131l\u0131\u011f\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 almaqd\u0131r. Yunan\u0131stan, \u0130taliya v\u0259 Banqlade\u015f kimi \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 d\u0259 ox\u015far qada\u011falar t\u0259tbiq edilir.<\/p>\n<p>B\u0259zi d\u00f6vl\u0259tl\u0259r is\u0259 mobil telefonlardan istifad\u0259y\u0259 qism\u0259n m\u0259hdudiyy\u0259t qoyur. \u0130ngilt\u0259r\u0259d\u0259 bir s\u0131ra m\u0259kt\u0259bl\u0259rd\u0259 telefonlar yaln\u0131z d\u0259rs zaman\u0131 y\u0131\u011f\u0131l\u0131r, fasil\u0259 vaxt\u0131 is\u0259 \u015fagirdl\u0259r\u0259 qaytar\u0131l\u0131r. H\u00f6kum\u0259t son ill\u0259rd\u0259 bu qada\u011falar\u0131 daha s\u0259rt etm\u0259k istiqam\u0259tind\u0259 m\u00fczakir\u0259l\u0259r apar\u0131r. AB\u015e v\u0259 Kanadada is\u0259 qaydalar \u015ftatdan v\u0259 m\u0259kt\u0259bd\u0259n as\u0131l\u0131 olaraq d\u0259yi\u015fir. \u018fn\u0259n\u0259vi olaraq d\u0259rs zaman\u0131 istifad\u0259y\u0259 qada\u011fa qoyulur, lakin valideynl\u0259rl\u0259 \u0259laq\u0259 v\u0259 t\u0259cili hallarda telefondan istifad\u0259 imkanlar\u0131 qal\u0131r.<\/p>\n<p><strong>Bununla yana\u015f\u0131, t\u0259hsild\u0259 qabaqc\u0131l t\u0259cr\u00fcb\u0259y\u0259 malik olan Finlandiyada mobil telefonlar\u0131n tam qada\u011fas\u0131 yoxdur. \u018fksin\u0259, m\u00fc\u0259lliml\u0259r laz\u0131m g\u0259ldikd\u0259 onlar\u0131 d\u0259rsl\u0259rd\u0259 t\u0259dris vasit\u0259si kimi istifad\u0259 edirl\u0259r. Burada \u0259sas \u015f\u0259rt balans\u0131 qorumaq v\u0259 \u015fagirdl\u0259rin diqq\u0259tini yay\u0131nd\u0131rmadan faydal\u0131 \u015f\u0259kild\u0259 istifad\u0259y\u0259 \u015f\u0259rait yaratmaqd\u0131r. Estoniya, \u0130sve\u00e7 v\u0259 Norve\u00e7 kimi \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 d\u0259 telefonlar m\u00fc\u0259yy\u0259n m\u0259hdudiyy\u0259tl\u0259rl\u0259 d\u0259rs m\u00fchitin\u0259 daxil olur, amma daha \u00e7ox plan\u015fetl\u0259r v\u0259 m\u0259kt\u0259bin t\u0259qdim etdiyi x\u00fcsusi cihazlardan istifad\u0259 \u00fcst\u00fcnl\u00fck t\u0259\u015fkil edir.<\/strong><\/p>\n<p>\u00dcmumi m\u0259nz\u0259r\u0259 g\u00f6st\u0259rir ki, inki\u015faf etmi\u015f \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 mobil telefonlar\u0131n tam qada\u011fas\u0131 nadir hallarda t\u0259tbiq olunur. Daha \u00e7ox m\u0259hdudla\u015fd\u0131r\u0131lm\u0131\u015f istifad\u0259 qaydalar\u0131 se\u00e7ilir. M\u0259kt\u0259bl\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259sas meyar telefonlar\u0131n t\u0259dris prosesin\u0259 mane olmamas\u0131, \u015fagirdl\u0259rin t\u0259hl\u00fck\u0259siz internetd\u0259n istifad\u0259si v\u0259 kiberzorak\u0131l\u0131\u011f\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131n al\u0131nmas\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>Maraql\u0131d\u0131r ki, Az\u0259rbaycanda da orta m\u0259kt\u0259bl\u0259rd\u0259 mobil telefonlardan istifad\u0259 il\u0259 ba\u011fl\u0131 bir s\u0131ra qada\u011falar m\u00f6vcuddur. Amma paradoks ondad\u0131r ki, m\u00fc\u0259lliml\u0259r m\u0259kt\u0259bd\u0259 mobil telefondan istifad\u0259y\u0259 qada\u011fa qoydu\u011fu halda, ev tap\u015f\u0131r\u0131qlar\u0131 m\u0259hz mobil telefon vasit\u0259sil\u0259 g\u00f6nd\u0259rilir. Tap\u015f\u0131r\u0131qlar\u0131n \u0259ks\u0259riyy\u0259ti internet \u00fcz\u0259rind\u0259n h\u0259ll olunur. Bel\u0259 ziddiyy\u0259tli v\u0259ziyy\u0259td\u0259 m\u0259kt\u0259bl\u0259rin qada\u011falar\u0131 ist\u0259r-ist\u0259m\u0259z ba\u015fqa m\u0259qamlar\u0131 da d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcr\u00fcr. Xat\u0131rlay\u0131rs\u0131n\u0131zsa, \u00f6t\u0259n ill\u0259rd\u0259 m\u00fc\u0259lliml\u0259rin biab\u0131r\u00e7\u0131 h\u0259r\u0259k\u0259tl\u0259ri \u015fagirdl\u0259r t\u0259r\u0259find\u0259n videoya \u00e7\u0259kilmi\u015fdi. Daha sonra b\u0259zi hallarda \u015fagirdl\u0259rin d\u0259rs zaman\u0131, m\u00fc\u0259llimin g\u00f6z\u00fc \u00f6n\u00fcnd\u0259 nalayiq davran\u0131\u015flar\u0131 da b\u00f6y\u00fck rezonansa s\u0259b\u0259b olmu\u015fdu. M\u0259hz bundan sonra orta m\u0259kt\u0259bl\u0259rd\u0259 ba\u015f ver\u0259nl\u0259ri \u00f6rt-basd\u0131r etm\u0259k m\u0259qs\u0259dil\u0259 mobil telefon qada\u011falar\u0131 daha da aktualla\u015f\u0131b.<\/p>\n<p><img src=\"https:\/\/pravda.az\/cdn\/2025\/april\/08\/fuad554.jpg\" alt=\"Fuad Hac\u0131yev evimizi satd\u0131rd\u0131, 50 min manat\u0131m\u0131z\u0131 ald\u0131\u201d - S\u018fN\u018fD Pravda.az\" \/><\/p>\n<p><strong>Fuad Hac\u0131yev<\/strong><\/p>\n<p><strong>T\u0259hsil eksperti Fuad Hac\u0131yev m\u00f6vzu il\u0259 ba\u011fl\u0131 \u201cYeni M\u00fcsavat\u201da fikrini b\u00f6l\u00fc\u015f\u00fcb:<\/strong>\u00a0\u201cM\u0259kt\u0259bl\u0259rd\u0259 bu tip qada\u011falar b\u0259z\u0259n anla\u015f\u0131lan olur. Amma m\u00fcasir d\u00fcnyada, informasiya texnologiyalar\u0131n\u0131n inki\u015faf etdiyi bir d\u00f6vrd\u0259 internetsiz h\u0259r hans\u0131 bir d\u0259rs proqram\u0131n\u0131 t\u0259s\u0259vv\u00fcr etm\u0259k absurddur. Niy\u0259? Haz\u0131rda 1-ci sinf\u0259 ged\u0259n \u015fagirdl\u0259rin kitab y\u00fck\u00fcn\u00fc 10 valideynd\u0259n 8-i \u00f6z\u00fc da\u015f\u0131maq m\u0259cburiyy\u0259tind\u0259 qal\u0131r. Bu, ciddi problemdir. Dem\u0259li, qada\u011falar he\u00e7 d\u0259 h\u0259r zaman m\u00fcsb\u0259t n\u0259tic\u0259 vermir. Yax\u0131nlarda imtahan ver\u0259n abituriyentl\u0259rin a\u00e7\u0131qlamalar\u0131n\u0131 g\u00f6rd\u00fck. B\u0259zil\u0259ri deyirdi ki, he\u00e7 bir telefon istifad\u0259 etm\u0259d\u0259n 600-700 bal toplay\u0131blar. Dig\u0259rl\u0259ri is\u0259 telefonlardan istifad\u0259 ed\u0259r\u0259k y\u00fcks\u0259k n\u0259tic\u0259 \u0259ld\u0259 edibl\u0259r. Dem\u0259li, bu, hans\u0131sa kriteriya deyil. Bel\u0259 qada\u011falar, sad\u0259c\u0259, d\u0259rs saatlar\u0131 \u0259rzind\u0259 plan\u015fetl\u0259rl\u0259 \u0259v\u0259zl\u0259nm\u0259lidir. \u015eagirdl\u0259r d\u0259rs proqram\u0131n\u0131 y\u00fckl\u0259n\u0259 bil\u0259n plan\u015fetl\u0259r vasit\u0259sil\u0259 \u00f6yr\u0259nm\u0259lidirl\u0259r. Bu zaman h\u0259m valideynl\u0259rin, h\u0259m d\u0259 \u015fagirdl\u0259rin i\u015fi xeyli asanla\u015facaq\u201d. Ekspert \u0259lav\u0259 edib ki, u\u015faqlar\u0131n t\u0259hl\u00fck\u0259siz internetd\u0259n istifad\u0259si m\u0259s\u0259l\u0259si d\u0259 asanl\u0131qla h\u0259ll oluna bil\u0259r: \u201cB\u00fct\u00fcn mobil qur\u011fularda &#8220;u\u015faq rejimi&#8221; adl\u0131 sistem var. Bu, h\u0259m valideynl\u0259r, h\u0259m d\u0259 m\u0259kt\u0259b r\u0259hb\u0259rliyi t\u0259r\u0259find\u0259n t\u0259tbiq edil\u0259 bil\u0259r. M\u0259kt\u0259bl\u0259r t\u0259r\u0259find\u0259n \u015fagirdl\u0259r\u0259 plan\u015fetl\u0259rin (iPad v\u0259 s.) paylanmas\u0131 Elm v\u0259 T\u0259hsil Nazirliyi \u00fc\u00e7\u00fcn b\u00f6y\u00fck bir y\u00fck olmayacaq. N\u0259z\u0259r\u0259 alsaq ki, nazirlik b\u0259z\u0259n \u00e7ox sad\u0259 tenderl\u0259r\u0259 b\u00f6y\u00fck m\u0259bl\u0259\u011fl\u0259r x\u0259rcl\u0259yir, h\u0259min v\u0259saiti u\u015faqlar\u0131n faydas\u0131na y\u00f6nl\u0259ndirm\u0259k daha m\u0259ntiqli olard\u0131. Bu proqramlarda yaln\u0131z d\u0259rs y\u00fck\u00fcn\u0259 aid, m\u0259kt\u0259b m\u00fchitin\u0259 ziyan vurmayan t\u0259tbiql\u0259rin yaz\u0131lmas\u0131 kifay\u0259tdir. Bu, he\u00e7 bir qeyri-adi bacar\u0131q t\u0259l\u0259b etmir. Nazirlik ist\u0259s\u0259, bunu \u00e7ox rahat \u015f\u0259kild\u0259 h\u0259yata ke\u00e7ir\u0259 bil\u0259r\u201d.<\/p>\n<p><strong>Afaq M\u0130RAY\u0130Q,<br \/>\n\u201cYeni M\u00fcsavat\u201d<\/strong><\/p>\n<\/div>\n<div><\/div>\n<div><\/div>\n<div class=\"inner-social-box\">\n<div class=\"subs-in-social subs-whatsapp\"><\/div>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u201cSamsung\u201du yaradan \u00f6lk\u0259 m\u0259kt\u0259bd\u0259 telefonu yasaqlad\u0131, Az\u0259rbaycanda is\u0259&#8230; \u201cSamsung\u201d brendi alt\u0131nda b\u00fct\u00fcn d\u00fcnyaya telefonlar satan\u00a0 C\u0259nubi Koreyan\u0131n parlamenti m\u0259kt\u0259bl\u0259rd\u0259 d\u0259rs saatlar\u0131nda mobil telefon v\u0259 a\u011f\u0131ll\u0131 cihazlar\u0131n istifad\u0259sini qada\u011fan ed\u0259n qanun layih\u0259sini q\u0259bul edib. Xarici median\u0131n yazd\u0131\u011f\u0131na g\u00f6r\u0259, s\u0259sverm\u0259d\u0259 i\u015ftirak ed\u0259n 163 deputatdan 115-i qanun layih\u0259sinin lehin\u0259 s\u0259s verib. Yeni qanuna \u0259sas\u0259n, \u015fagirdl\u0259r d\u0259rs saatlar\u0131nda mobil telefon v\u0259 a\u011f\u0131ll\u0131 cihazlardan istifad\u0259 ed\u0259 bilm\u0259y\u0259c\u0259kl\u0259r. Lakin fiziki m\u0259hdudiyy\u0259tli v\u0259 x\u00fcsusi t\u0259hsil ehtiyac\u0131 olan \u015fagirdl\u0259r, el\u0259c\u0259 d\u0259 t\u0259cili hallarda istisna t\u0259tbiq olunacaq. Deputatlar, valideynl\u0259r v\u0259 m\u00fc\u0259lliml\u0259r \u201ca\u011f\u0131ll\u0131\u201d telefon istifad\u0259sinin \u015fagirdl\u0259rin akademik nailiyy\u0259tl\u0259rin\u0259 m\u0259nfi t\u0259sir&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":823382,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[23],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/d1398c4ed25f754c177262ce1434a577.jpg",870,500,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/d1398c4ed25f754c177262ce1434a577.jpg",870,500,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/d1398c4ed25f754c177262ce1434a577.jpg",870,500,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/d1398c4ed25f754c177262ce1434a577-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/d1398c4ed25f754c177262ce1434a577-635x365.jpg",635,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/d1398c4ed25f754c177262ce1434a577-840x483.jpg",640,368,true],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/d1398c4ed25f754c177262ce1434a577.jpg",870,500,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/d1398c4ed25f754c177262ce1434a577.jpg",870,500,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/d1398c4ed25f754c177262ce1434a577-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/d1398c4ed25f754c177262ce1434a577.jpg",870,500,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=23\" rel=\"category\">T\u0259hsil<\/a>","rttpg_excerpt":"\u201cSamsung\u201du yaradan \u00f6lk\u0259 m\u0259kt\u0259bd\u0259 telefonu yasaqlad\u0131, Az\u0259rbaycanda is\u0259&#8230; \u201cSamsung\u201d brendi alt\u0131nda b\u00fct\u00fcn d\u00fcnyaya telefonlar satan\u00a0 C\u0259nubi Koreyan\u0131n parlamenti m\u0259kt\u0259bl\u0259rd\u0259 d\u0259rs saatlar\u0131nda mobil telefon v\u0259 a\u011f\u0131ll\u0131 cihazlar\u0131n istifad\u0259sini qada\u011fan ed\u0259n qanun layih\u0259sini q\u0259bul edib. Xarici median\u0131n yazd\u0131\u011f\u0131na g\u00f6r\u0259, s\u0259sverm\u0259d\u0259 i\u015ftirak ed\u0259n 163 deputatdan 115-i qanun layih\u0259sinin lehin\u0259 s\u0259s verib. Yeni qanuna \u0259sas\u0259n, \u015fagirdl\u0259r d\u0259rs saatlar\u0131nda mobil&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/823381"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=823381"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/823381\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":823383,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/823381\/revisions\/823383"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/823382"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=823381"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=823381"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=823381"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}