{"id":823475,"date":"2025-08-30T09:59:50","date_gmt":"2025-08-30T05:59:50","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=823475"},"modified":"2025-08-30T09:59:50","modified_gmt":"2025-08-30T05:59:50","slug":"tustud%c9%99n-cixan-milyonlar-tutun-ixracimiz-niy%c9%99-azalib","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=823475","title":{"rendered":"T\u00fcst\u00fcd\u0259n \u00e7\u0131xan milyonlar &#8211; t\u00fct\u00fcn ixrac\u0131m\u0131z niy\u0259 azal\u0131b?"},"content":{"rendered":"<h3><strong>Bu il Az\u0259rbaycan\u0131n t\u00fct\u00fcn ixrac\u0131nda azalma var. 2025-ci ilin yanvar-iyul aylar\u0131nda \u00f6lk\u0259 28 milyon 618.64 min AB\u015e dollar d\u0259y\u0259rind\u0259 t\u00fct\u00fcn v\u0259 t\u00fct\u00fcn\u00fcn s\u0259naye \u0259v\u0259zedicil\u0259rini ixrac edib. D\u00f6vl\u0259t G\u00f6mr\u00fck Komit\u0259sinin m\u0259lumat\u0131na \u0259sas\u0259n, bu, \u00f6t\u0259n ilin m\u00fcvafiq d\u00f6vr\u00fc il\u0259 m\u00fcqayis\u0259d\u0259 13.7 faiz azd\u0131r.<\/strong><\/h3>\n<p><strong>Hesabat d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 \u00f6lk\u0259y\u0259 70 milyon 347.98 min manatl\u0131q t\u00fct\u00fcn v\u0259 t\u00fct\u00fcn\u00fcn s\u0259naye \u0259v\u0259zedicil\u0259ri idxal edilib ki, bu da \u00f6t\u0259n ilin eyni d\u00f6vr\u00fc il\u0259 m\u00fcqayis\u0259d\u0259 4.2 faiz faiz art\u0131m dem\u0259kdir.<\/strong><\/p>\n<p>D\u00f6vl\u0259t Statistika Komit\u0259sinin m\u0259lumat\u0131na \u0259sas\u0259n, yeddi ayda \u00f6lk\u0259d\u0259 9 milyard 72,1 milyon siqaret v\u0259 siqar istehsal olunub. G\u00f6st\u0259rici \u00f6t\u0259n ilin eyni d\u00f6vr\u00fc il\u0259 m\u00fcqayis\u0259d\u0259 9,7 faiz art\u0131b. 1 avqusta bu m\u0259hsullar\u0131n ehtiyatlar\u0131 861 milyon \u0259d\u0259d t\u0259\u015fkil edib.<\/p>\n<p>Hesabat d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 \u00f6lk\u0259d\u0259 1 118.6 ton s\u0259naye emal\u0131ndan ke\u00e7mi\u015f t\u00fct\u00fcn istehsal edilib ki, bu da 2024-c\u00fc ilin yanvar-iyul aylar\u0131 il\u0259 m\u00fcqayis\u0259d\u0259 57 faiz azd\u0131r. 01.08.2025-ci il v\u0259ziyy\u0259tin\u0259 haz\u0131r m\u0259hsul ehtiyat\u0131 518.8 ton olub.<\/p>\n<p>\u00d6t\u0259n il \u00fcmumilikd\u0259 Az\u0259rbaycanda 4264,9 ton emal olunmu\u015f t\u00fct\u00fcn istehsal\u0131 qeyd\u0259 al\u0131n\u0131b ki, bu da \u0259vv\u0259lki ill\u0259 m\u00fcqayis\u0259d\u0259 84,4 faiz \u00e7oxdur. \u0130l \u0259rzind\u0259 siqaret v\u0259 siqar istehsal\u0131 c\u0259mi 0,4 faiz artmaqla 16 milyard 75,6 milyon \u0259d\u0259d t\u0259\u015fkil edib.<\/p>\n<p>Qeyd ed\u0259k ki, Az\u0259rbaycan\u0131n xarici ticar\u0259t statistikas\u0131na n\u0259z\u0259r yetirdikd\u0259 ayd\u0131n olur ki, bu il \u00f6lk\u0259d\u0259n t\u00fct\u00fcn xammal\u0131n\u0131n ixrac\u0131 k\u0259skin azal\u0131b, son m\u0259hsulun &#8211; siqaretl\u0259rin ixrac\u0131 is\u0259 art\u0131b. Bel\u0259 ki, \u00f6t\u0259n ilin birinci yar\u0131s\u0131nda 7 milyon 493,1 min dollar d\u0259y\u0259rind\u0259 2851,72 ton \u00a0 T\u00fct\u00fcn xammal\u0131, orta damarc\u0131\u011f\u0131 \u00e7\u0131xar\u0131lmayan t\u00fct\u00fcn, 4 milyon 281,33 min dollar d\u0259y\u0259rind\u0259 1197,35 ton\u00a0 orta damarc\u0131\u011f\u0131 qism\u0259n v\u0259 ya tamamil\u0259 \u00e7\u0131xar\u0131lm\u0131\u015f t\u00fct\u00fcn,\u00a0 14 milyon 92,41 min dollar d\u0259y\u0259rind\u0259 920,58 milyon \u0259d\u0259d t\u0259rkibind\u0259 t\u00fct\u00fcn olan siqaret ixrac\u0131 qeyd\u0259 al\u0131nm\u0131\u015fd\u0131sa, bu ilin eyni d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 birinci m\u0259hsulun ixrac\u0131 4 milyon 224,79 min dollar d\u0259y\u0259rl\u0259 1330,71 tona, ikincinin ixrac\u0131 2 milyon 132,03 min dollar d\u0259y\u0259rl\u0259 498,04 tona q\u0259d\u0259r azal\u0131b, son m\u0259hsul ixrac\u0131 is\u0259 17 milyon 423,19 min dollar d\u0259y\u0259rl\u0259 1 milyard 112,37 milyon \u0259d\u0259d\u0259 q\u0259d\u0259r art\u0131b.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan\u0131n s\u0259naye emal\u0131ndan ke\u00e7mi\u015f t\u00fct\u00fcn xammal\u0131n\u0131n \u0259sas ixrac bazar\u0131 MDB d\u00f6vl\u0259tl\u0259ridir, lakin bazarlar aras\u0131nda Yunan\u0131stan, Bolqar\u0131stan, \u0130taliya, Litva, Xorvatiya kimi Avropa \u00f6lk\u0259l\u0259ri d\u0259 var. Siqaretl\u0259rin ixrac\u0131nda m\u00fch\u00fcm pay G\u00fcrc\u00fcstana m\u0259xsusdur, bu ilin birinci yar\u0131s\u0131nda az miqdarda m\u0259hsul MDB d\u00f6vl\u0259tl\u0259rin\u0259 v\u0259 Omana da ixrac olunub.<\/p>\n<p><strong>Qeyd ed\u0259k ki, t\u00fct\u00fcn xammal\u0131n\u0131n ixrac\u0131ndak\u0131 azalma 2024-c\u00fc ild\u0259 qanunvericiliy\u0259 edilmi\u015f d\u0259yi\u015fiklikl\u0259 ba\u011fl\u0131d\u0131r. \u201cT\u00fct\u00fcn v\u0259 t\u00fct\u00fcn m\u0259mulat\u0131 haqq\u0131nda\u201d qanuna edil\u0259n d\u0259yi\u015fikliy\u0259 \u0259sas\u0259n, 2024-c\u00fc ild\u0259 Az\u0259rbaycanda istehsal olunan t\u00fct\u00fcn m\u0259mulatlar\u0131n\u0131n t\u0259rkibind\u0259 96 qram yerli xammal, 2027-2029-cu ild\u0259 100 qram, 2030-cu v\u0259 daha sonrak\u0131 ill\u0259rd\u0259 120 qram yerli xammal olmas\u0131 t\u0259l\u0259bi qoyulub. H\u00f6kum\u0259t bu t\u0259l\u0259bi \u00f6lk\u0259d\u0259 t\u00fct\u00fcn xammal\u0131n\u0131n yeni n\u00f6vl\u0259rinin bec\u0259rilm\u0259si v\u0259 h\u0259cminin artmas\u0131 m\u0259qs\u0259di il\u0259 \u0259sasland\u0131r\u0131b. Qanuna \u0259sas\u0259n \u00f6lk\u0259d\u0259 f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259r\u0259n h\u0259r bir istehsal\u00e7\u0131 \u00f6z m\u0259hsullar\u0131n\u0131n t\u0259rkibind\u0259ki madd\u0259l\u0259rin miqdar\u0131na dair S\u0259hiyy\u0259 Nazirliyin\u0259 x\u00fcsusi hesabat t\u0259qdim etm\u0259lidir. Bel\u0259 g\u00f6r\u00fcn\u00fcr ki, Az\u0259rbaycan\u0131n t\u00fct\u00fcn m\u0259mulatlar\u0131 istehsal\u00e7\u0131lar\u0131 qanundak\u0131 yeni t\u0259l\u0259b\u0259 \u0259m\u0259l etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn m\u0259hsullar\u0131nda yerli t\u00fct\u00fcnd\u0259n istifad\u0259ni art\u0131r\u0131blar. Bu is\u0259 son n\u0259tic\u0259d\u0259 xammal t\u00fct\u00fcn\u00fcn ixrac\u0131nda azalmaya, haz\u0131r m\u0259hsulun ixrac\u0131nda is\u0259 art\u0131ma s\u0259b\u0259b olub.\u00a0<\/strong><\/p>\n<p>\u00d6t\u0259n il qanuna bir s\u0131ra d\u0259yi\u015fiklikl\u0259r d\u0259 edilib. H\u0259min d\u0259yi\u015fiklikl\u0259 t\u00fct\u00fcn m\u0259mulatlar\u0131n\u0131n istehsal\u0131n\u0131n v\u0259 idxal\u0131n\u0131n h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259si f\u0259aliyy\u0259tin\u0259 g\u00f6r\u0259 icaz\u0259 sistemi t\u0259tbiq edilib. Qanuna \u0259sas\u0259n bu istehsal v\u0259 idxal sah\u0259sind\u0259 f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259r\u0259n sahibkarl\u0131q subyektl\u0259ri qeydiyyata al\u0131nmal\u0131 v\u0259 onlar\u0131n reyestri yarad\u0131lmal\u0131d\u0131r. H\u0259m\u00e7inin qanuna edil\u0259n d\u0259yi\u015fiklikl\u0259 t\u00fct\u00fcn m\u0259mulatlar\u0131n istehsal\u0131 m\u00fc\u0259ssis\u0259sinin qeydiyyat\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn 34 milyon manatl\u0131q investisiya qoyulu\u015fu t\u0259l\u0259bi m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirilib. Bir \u00e7ox m\u00fct\u0259x\u0259ssisl\u0259r bunun yeni istehsal m\u00fc\u0259ssis\u0259sinin yarad\u0131lmas\u0131n\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 almaq, m\u00f6vcud \u0259sas istehsal\u00e7\u0131lar \u00fc\u00e7\u00fcn inhisar\u00e7\u0131 \u015f\u0259rait yaratmaq m\u0259qs\u0259di da\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131n\u0131 bildiribl\u0259r. T\u0259klifin \u0259sasland\u0131rmas\u0131nda is\u0259 qeyd edilmi\u015fdi ki, bu mexanizm c\u0259miyy\u0259tin maraqlar\u0131n\u0131n, o c\u00fcml\u0259d\u0259n \u0259halinin sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131n\u0131n t\u0259min olunmas\u0131na v\u0259 sui-istifad\u0259 hallar\u0131n\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131n al\u0131nmas\u0131na y\u00f6n\u0259lib. \u00d6lk\u0259 \u0259razisind\u0259 istehsal olunan bir s\u0131ra t\u00fct\u00fcn m\u0259mulatlar\u0131n\u0131n sanitar-gigiyena normalar\u0131na uy\u011fun g\u0259lm\u0259m\u0259si v\u0259 bazarda m\u0259n\u015f\u0259yi m\u0259lum olmayan, a\u015fa\u011f\u0131 keyfiyy\u0259tli mallar\u0131n sat\u0131\u015f\u0131 \u0259halinin sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn t\u0259hl\u00fck\u0259 m\u0259nb\u0259yin\u0259 \u00e7evrilm\u0259si il\u0259 yana\u015f\u0131 vergid\u0259n yay\u0131nma hallar\u0131n\u0131n da geni\u015f v\u00fcs\u0259t almas\u0131na s\u0259b\u0259b olur. T\u00fct\u00fcn m\u0259mulatlar\u0131n\u0131n istehsal\u0131 spesifik avadanl\u0131q \u0259sas\u0131nda h\u0259yata ke\u00e7irildiyind\u0259n v\u0259 bu avadanl\u0131qlara \u0259saslanan istehsal x\u0259ttinin qurulmas\u0131 b\u00f6y\u00fck investisiya qoyulu\u015fu t\u0259l\u0259b edir. Qeyd olunan avadanl\u0131qlar \u0259sas\u0131nda 1 istehsal x\u0259ttinin qura\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn 10 milyon AB\u015e dollar\u0131 m\u0259bl\u0259\u011find\u0259 v\u0259sait t\u0259l\u0259b olunur. M\u00fc\u0259ssis\u0259nin normal f\u0259aliyy\u0259ti \u00fc\u00e7\u00fcn bu avadanl\u0131qlardan ibar\u0259t 2 istehsal x\u0259ttinin olmas\u0131 vacibdir. Qanunda m\u00fc\u0259yy\u0259n edil\u0259n m\u0259bl\u0259\u011fin is\u0259 yaln\u0131z texnoloji avadanl\u0131qlar\u0131n qiym\u0259tini ehtiva edir, m\u00fc\u0259ssis\u0259nin yarad\u0131lmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn laz\u0131m olan dig\u0259r x\u0259rcl\u0259r ora daxil deyil. H\u00f6kum\u0259t bildirir ki, bu, beyn\u0259lxalq standartlar\u0131n t\u0259l\u0259bl\u0259rin\u0259 uy\u011fun m\u0259hsul istehsal\u0131na t\u0259minat ver\u0259n \u015f\u0259raitin formala\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 m\u0259qs\u0259di da\u015f\u0131y\u0131r.<\/p>\n<p>S\u0259n\u0259d\u0259 \u0259sas\u0259n, sahibkarl\u0131q subyektl\u0259rinin t\u00fct\u00fcn m\u0259mulat\u0131n\u0131n idxal\u0131 v\u0259 istehsal\u0131n\u0131 h\u0259yata ke\u00e7irm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn qeydiyyat\u0131 v\u0259 qeydiyyat\u0131n\u0131n yenid\u0259n r\u0259smil\u0259\u015fdirilm\u0259si il\u0259 ba\u011fl\u0131 icraat \u201cLisenziyalar v\u0259 icaz\u0259l\u0259r haqq\u0131nda\u201d qanuna uy\u011fun olaraq h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259lidir.<\/p>\n<p>T\u00fct\u00fcn m\u0259mulat\u0131n\u0131n istehsal\u0131n\u0131 h\u0259yata ke\u00e7ir\u0259n sahibkarl\u0131q subyektl\u0259rinin qeydiyyata al\u0131nmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn 34 milyon manatl\u0131q investisiya qoyulu\u015fundan \u0259lav\u0259, vergi borcunun olmamas\u0131, t\u00fct\u00fcn m\u0259mulat\u0131n\u0131n istehsal\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn istifad\u0259 olunacaq \u00f6l\u00e7m\u0259 vasit\u0259l\u0259rinin yoxlan\u0131lmas\u0131 haqq\u0131nda \u015f\u0259had\u0259tnam\u0259nin, standart n\u00fcmun\u0259nin v\u0259 ya \u00f6l\u00e7m\u0259 vasit\u0259sinin tipinin t\u0259sdiqi bar\u0259d\u0259 sertifikat\u0131n, habel\u0259 cihaz, al\u0259t, \u00f6l\u00e7m\u0259 vasit\u0259l\u0259ri v\u0259 s\u0131naq avadanl\u0131qlar\u0131n\u0131n \u201cTexniki t\u0259nziml\u0259m\u0259 haqq\u0131nda\u201d qanuna uy\u011fun olaraq uy\u011funlu\u011fun qiym\u0259tl\u0259ndirilm\u0259sin\u0259 dair s\u0259n\u0259dl\u0259rin olmas\u0131; keyfiyy\u0259t v\u0259 t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik s\u0131naqlar\u0131n\u0131n apar\u0131lmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00fcvafiq sah\u0259d\u0259 akkreditasiya olunmu\u015f s\u0131naq laboratoriyas\u0131 il\u0259 (istehsal\u00e7\u0131n\u0131n m\u00fcvafiq sah\u0259d\u0259 akkreditasiya olunmu\u015f s\u0131naq laboratoriyas\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131 t\u0259qdird\u0259) m\u00fcqavil\u0259nin olmas\u0131, h\u0259m\u00e7inin t\u00fct\u00fcn m\u0259mulat\u0131n\u0131n istehsal\u0131nda yerli t\u00fct\u00fcn xammal\u0131ndan (orta damarc\u0131\u011f\u0131 qism\u0259n v\u0259 ya tamamil\u0259 \u00e7\u0131xar\u0131lm\u0131\u015f t\u00fct\u00fcnd\u0259n) istifad\u0259 h\u0259cml\u0259rin\u0259 dair m\u00fc\u0259yy\u0259n olunan t\u0259l\u0259bl\u0259r\u0259 riay\u0259t etm\u0259si t\u0259l\u0259bi d\u0259 qoyulub.<\/p>\n<p>T\u00fct\u00fcn m\u0259mulat\u0131n\u0131n idxal\u0131n\u0131 h\u0259yata ke\u00e7ir\u0259n sahibkarl\u0131q subyektl\u0259rinin qeydiyyata al\u0131nmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcns\u0259 az\u0131 1 il olmaqla t\u00fct\u00fcn m\u0259mulat\u0131n\u0131n istehsal\u0131 f\u0259aliyy\u0259tinin h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259si kimi maraql\u0131 t\u0259l\u0259b d\u0259 qoyulub. Bu is\u0259 idxal\u00e7\u0131lar\u0131n \u00e7evr\u0259sinin k\u0259skin m\u0259hdudla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131, idxal\u0131n da yerli inhisar\u00e7\u0131 istehsal\u00e7\u0131lar\u0131n \u0259lind\u0259 c\u0259ml\u0259\u015fm\u0259si v\u0259 onlar\u0131n bazarda qiym\u0259tl\u0259ri diqt\u0259 etm\u0259sin\u0259 \u015f\u0259rait yaradacaq bir t\u0259l\u0259b kimi qiym\u0259tl\u0259ndirilir.<\/p>\n<p><strong>R\u0259smi m\u0259nb\u0259l\u0259r \u00f6lk\u0259d\u0259 7 t\u00fct\u00fcn m\u0259mulat\u0131 istehsal\u00e7\u0131s\u0131n\u0131n oldu\u011funu deyir. Bunlardan son m\u0259hsul &#8211; siqaret istehsal\u0131 iki b\u00f6y\u00fck m\u00fc\u0259ssis\u0259nin \u0259lind\u0259 c\u0259ml\u0259\u015fib.\u00a0<\/strong><\/p>\n<p>Onu da bildir\u0259k ki, 2017-ci ild\u0259n etibar\u0259n d\u00f6vl\u0259t t\u00fct\u00fcn istehsal\u0131n\u0131 subsidiyala\u015fd\u0131r\u0131r. Aqrar Subsidiya \u015euras\u0131n\u0131n 2024-c\u00fc ild\u0259 q\u0259bul etdiyi q\u0259rara \u0259sas\u0259n A\u011fstafa, Balak\u0259n, G\u0259d\u0259b\u0259y, Goranboy, \u0130smay\u0131ll\u0131, Lerik, Masall\u0131, O\u011fuz, Qax, Qazax, Q\u0259b\u0259l\u0259, Qubadl\u0131, \u015e\u0259ki, Tovuz, Yard\u0131ml\u0131, Zaqatala v\u0259 Z\u0259ngilan rayonlar\u0131nda 2025-ci ild\u0259 m\u00fcasir suvarma sisteml\u0259ri il\u0259 t\u0259min olunmu\u015f \u0259kin sah\u0259l\u0259rind\u0259n toplanan Virciniya sortu ya\u015f t\u00fct\u00fcn\u00fcn\u00a0 h\u0259r tonuna 36 manat, m\u00fcasir suvarma sisteml\u0259ri il\u0259 t\u0259min olunmam\u0131\u015f \u0259kin sah\u0259l\u0259rind\u0259n toplanan\u0131n h\u0259r tonu \u00fc\u00e7\u00fcn 34 manat, dig\u0259r t\u00fct\u00fcn n\u00f6vl\u0259ri \u00fczr\u0259 quru halda t\u0259hvil veril\u0259nd\u0259 m\u00fcvafiq olaraq 220 v\u0259 200 manat, ya\u015f t\u0259hvil veril\u0259nd\u0259 is\u0259 22 v\u0259 20 manat d\u00f6vl\u0259t subsidiyas\u0131 \u00f6d\u0259nil\u0259c\u0259k.<\/p>\n<p><strong>\u00d6lk\u0259d\u0259 \u0259sas\u0259n \u201cVirciniya\u201d sortlu t\u00fct\u00fcn istehsal olunur. Amma m\u00fct\u0259x\u0259ssisl\u0259r Az\u0259rbaycanda dig\u0259r t\u00fct\u00fcn sortlar\u0131n\u0131n yeti\u015fdirilm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn d\u0259 \u0259lveri\u015fli \u015f\u0259rait oldu\u011funu bildirirl\u0259r.\u00a0<\/strong><\/p>\n<p>D\u00f6vl\u0259t d\u0259st\u0259yi, h\u0259m\u00e7inin yerli m\u0259hsuldan istifad\u0259y\u0259 dair t\u0259l\u0259bin qoyulmas\u0131 t\u00fct\u00fcn istehsal\u0131n\u0131n artmas\u0131 il\u0259 m\u00fc\u015fayi\u0259t olunur. R\u0259smi statistikaya \u0259sas\u0259n, 2024-c\u00fc ild\u0259 2,6 min hektar sah\u0259d\u0259 t\u00fct\u00fcn \u0259kilib, bu, 2023-c\u00fc ild\u0259kind\u0259n 100 hektar azd\u0131r. Lakin bu sah\u0259l\u0259rd\u0259n ya\u015f t\u00fct\u00fcn istehsal\u0131 illik ifad\u0259d\u0259 2.2 faiz artmaqla 6,5 min tona \u00e7at\u0131b. 2025-ci ild\u0259 t\u00fct\u00fcn \u0259kinl\u0259rinin sah\u0259si 3,1 min hektara q\u0259d\u0259r art\u0131b. Yeddi ayda sah\u0259l\u0259rd\u0259n 2,5 min ton ya\u015f t\u00fct\u00fcn y\u0131\u011f\u0131l\u0131b ki, bu da \u00f6t\u0259n ilki g\u00f6st\u0259ricid\u0259n(1,8 min ton) 39 faiz \u00e7oxdur.<\/p>\n<p>Yeri g\u0259lmi\u015fk\u0259n, Az\u0259rbaycan 2006-c\u0131 ild\u0259 \u00dcmumd\u00fcnya S\u0259hiyy\u0259 T\u0259\u015fkilat\u0131n\u0131n T\u00fct\u00fcnd\u0259n istifad\u0259y\u0259 N\u0259zar\u0259t \u00fczr\u0259 \u00c7\u0259r\u00e7iv\u0259 Konvensiyas\u0131na qo\u015fulub. Bu Konvensiya t\u00fct\u00fcnd\u0259n istifad\u0259nin azald\u0131lmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn t\u0259dbirl\u0259r proqram\u0131 t\u0259klif edir. 2017-ci il dekabr\u0131n 1-d\u0259 \u00f6lk\u0259d\u0259 \u201cT\u00fct\u00fcn m\u0259mulatlar\u0131n\u0131n istifad\u0259sinin m\u0259hdudla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 haqq\u0131nda\u201d Qanun q\u0259bul edilib. Bu qanunla t\u00fct\u00fcnd\u0259n istifad\u0259 bir \u00e7ox ictimai yerl\u0259rd\u0259 qada\u011fan edilib v\u0259 qanunun pozulmas\u0131na g\u00f6r\u0259 m\u0259suliyy\u0259t m\u00fc\u0259yy\u0259n edilib. Lakin bu t\u0259dbirl\u0259rin g\u00f6zl\u0259nil\u0259n n\u0259tic\u0259ni verdiyini s\u00f6yl\u0259m\u0259k m\u00fcmk\u00fcn deyil. Bel\u0259 ki, D\u00f6vl\u0259t Statistika Komit\u0259sinin ev t\u0259s\u0259rr\u00fcfatlar\u0131n\u0131n b\u00fcdc\u0259 m\u00fcayin\u0259sind\u0259n ayd\u0131n olur ki, 2022-ci ild\u0259 ya\u015f\u0131 15-d\u0259n yuxar\u0131 olan \u0259halinin 15 faizi, 2024-c\u00fc ild\u0259 is\u0259 15,5 faizi siqaret \u00e7\u0259kib. 2022-ci ild\u0259 15 ya\u015fdan yuxar\u0131 ki\u015fil\u0259rin 30,8 faizi, 2024-c\u00fc ild\u0259 is\u0259 31,2 faizi, qad\u0131nlar\u0131n 2022-ci ild\u0259 0,3 faizi, 2024-c\u00fc ild\u0259 0,2 faizi t\u00fct\u00fcn m\u0259mulatlar\u0131ndan istifad\u0259 edib. Siqaretd\u0259n \u0259n \u00e7ox istifad\u0259 ed\u0259nl\u0259r 44-65 ya\u015f aras\u0131 ki\u015fil\u0259rdir. Onlar\u0131n 43,7 faizi bu z\u0259r\u0259rli v\u0259rdi\u015f\u0259 al\u00fcd\u0259dir.<\/p>\n<p><strong>D\u00fcnya SAK\u0130T,<br \/>\n\u201cYeni M\u00fcsavat\u201d<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Bu il Az\u0259rbaycan\u0131n t\u00fct\u00fcn ixrac\u0131nda azalma var. 2025-ci ilin yanvar-iyul aylar\u0131nda \u00f6lk\u0259 28 milyon 618.64 min AB\u015e dollar d\u0259y\u0259rind\u0259 t\u00fct\u00fcn v\u0259 t\u00fct\u00fcn\u00fcn s\u0259naye \u0259v\u0259zedicil\u0259rini ixrac edib. D\u00f6vl\u0259t G\u00f6mr\u00fck Komit\u0259sinin m\u0259lumat\u0131na \u0259sas\u0259n, bu, \u00f6t\u0259n ilin m\u00fcvafiq d\u00f6vr\u00fc il\u0259 m\u00fcqayis\u0259d\u0259 13.7 faiz azd\u0131r. Hesabat d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 \u00f6lk\u0259y\u0259 70 milyon 347.98 min manatl\u0131q t\u00fct\u00fcn v\u0259 t\u00fct\u00fcn\u00fcn s\u0259naye \u0259v\u0259zedicil\u0259ri idxal edilib ki, bu da \u00f6t\u0259n ilin eyni d\u00f6vr\u00fc il\u0259 m\u00fcqayis\u0259d\u0259 4.2 faiz faiz art\u0131m dem\u0259kdir. D\u00f6vl\u0259t Statistika Komit\u0259sinin m\u0259lumat\u0131na \u0259sas\u0259n, yeddi ayda \u00f6lk\u0259d\u0259 9 milyard 72,1 milyon siqaret v\u0259 siqar istehsal olunub. G\u00f6st\u0259rici \u00f6t\u0259n ilin&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":823477,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[19],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/cd0f19451a1126d3d40679c303600f29-1.jpg",800,500,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/cd0f19451a1126d3d40679c303600f29-1.jpg",800,500,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/cd0f19451a1126d3d40679c303600f29-1.jpg",800,500,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/cd0f19451a1126d3d40679c303600f29-1-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/cd0f19451a1126d3d40679c303600f29-1-584x365.jpg",584,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/cd0f19451a1126d3d40679c303600f29-1.jpg",640,400,false],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/cd0f19451a1126d3d40679c303600f29-1.jpg",800,500,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/cd0f19451a1126d3d40679c303600f29-1.jpg",800,500,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/cd0f19451a1126d3d40679c303600f29-1-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/cd0f19451a1126d3d40679c303600f29-1.jpg",800,500,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=19\" rel=\"category\">G\u00fcnd\u0259m<\/a>","rttpg_excerpt":"Bu il Az\u0259rbaycan\u0131n t\u00fct\u00fcn ixrac\u0131nda azalma var. 2025-ci ilin yanvar-iyul aylar\u0131nda \u00f6lk\u0259 28 milyon 618.64 min AB\u015e dollar d\u0259y\u0259rind\u0259 t\u00fct\u00fcn v\u0259 t\u00fct\u00fcn\u00fcn s\u0259naye \u0259v\u0259zedicil\u0259rini ixrac edib. D\u00f6vl\u0259t G\u00f6mr\u00fck Komit\u0259sinin m\u0259lumat\u0131na \u0259sas\u0259n, bu, \u00f6t\u0259n ilin m\u00fcvafiq d\u00f6vr\u00fc il\u0259 m\u00fcqayis\u0259d\u0259 13.7 faiz azd\u0131r. Hesabat d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 \u00f6lk\u0259y\u0259 70 milyon 347.98 min manatl\u0131q t\u00fct\u00fcn v\u0259 t\u00fct\u00fcn\u00fcn s\u0259naye \u0259v\u0259zedicil\u0259ri idxal&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/823475"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=823475"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/823475\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":823479,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/823475\/revisions\/823479"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/823477"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=823475"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=823475"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=823475"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}