{"id":823547,"date":"2025-08-30T14:16:37","date_gmt":"2025-08-30T10:16:37","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=823547"},"modified":"2025-08-30T14:16:37","modified_gmt":"2025-08-30T10:16:37","slug":"isgalin-basqa-adi-olmur-105-il-onc%c9%99-rus-bolsevikl%c9%99r-bakiya-zirehli-qatarla-giribl%c9%99r","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=823547","title":{"rendered":"\u0130\u015f\u011fal\u0131n ba\u015fqa ad\u0131 olmur \u2013 105 il \u00f6nc\u0259 rus bol\u015fevikl\u0259r Bak\u0131ya zirehli qatarla giribl\u0259r"},"content":{"rendered":"<div class=\"text-content\" data-id=\"\" data-url=\"\">\n<p><strong>Rusiya prezidenti Vladimir Putinin \u201cproletariat\u0131n dahi r\u0259hb\u0259ri\u201d Lenini q\u0131namas\u0131, daha d\u0259qiqi, sit\u0259m etm\u0259si ilk d\u0259f\u0259 deyil.<\/strong><\/p>\n<p>O bunu bu ilin fevral\u0131nda amerikal\u0131 jurnalist Taker Karlsona verdiyi 3-4 saatl\u0131q m\u00fcsahib\u0259d\u0259 d\u0259 ifad\u0259 etmi\u015fdi.<\/p>\n<p>Bel\u0259 baxanda hiss olunur ki, Putin \u00fcr\u0259yinin d\u0259rin qatlar\u0131nda Lenin\u0259 sevgi b\u0259sl\u0259yir, \u00e7\u00fcnki o, I d\u00fcnya m\u00fcharib\u0259sind\u0259 m\u0259\u011flub olmu\u015f, Avropa v\u0259 Asiya qit\u0259l\u0259rind\u0259ki m\u00fcst\u0259ml\u0259k\u0259l\u0259rinin \u00e7oxunu itirmi\u015f Rusiya imperiyas\u0131n\u0131n yerind\u0259 daha b\u00f6y\u00fck sovet imperiyas\u0131 qurub, azadl\u0131\u011fa can atan xalqlar\u0131 yenid\u0259n rus hegemoniyas\u0131n\u0131n alt\u0131na al\u0131b.<\/p>\n<p>Amma Putinin Lenin\u0259 \u0259sas irad\u0131 ondan ibar\u0259tdir ki, n\u0259d\u0259n \u0259sar\u0259t alt\u0131na alm\u0131\u015f xalqlar\u0131 Rusiyan\u0131n subyektl\u0259rin\u0259 \u00e7evirm\u0259yib, onlara, ka\u011f\u0131z \u00fcz\u0259rind\u0259 olsa da, geni\u015f muxtariyyat verib, Rusiya il\u0259 b\u0259rab\u0259r status b\u0259x\u015f ed\u0259r\u0259k, SSR\u0130 adlanan q\u0131rm\u0131z\u0131 imperiyada birl\u0259\u015fdirib v\u0259 bu, sonradan h\u0259min respublikalar\u0131n h\u00fcquqi aktlarla Rusiyadan ayr\u0131lmas\u0131na s\u0259b\u0259b olub.<\/p>\n<p>Putin bunu Lenin\u0259, el\u0259c\u0259 d\u0259 sovet d\u00f6n\u0259minin ilk vaxtlar\u0131nda mill\u0259tl\u0259rin taleyini h\u0259ll ed\u0259n d\u00f6vl\u0259t strukturuna r\u0259hb\u0259rlik ed\u0259n Stalin\u0259 ba\u011f\u0131\u015flaya bilmir.<\/p>\n<p>Bununla yana\u015f\u0131, Putind\u0259 h\u0259r iki tarixi \u015f\u0259xsiyy\u0259t\u0259, rus hegemoniyas\u0131n\u0131 yeni g\u00fccl\u0259 davam etdirdikl\u0259ri, rus d\u00f6vl\u0259tini d\u00fcnyan\u0131n iki q\u00fcdr\u0259tli d\u00f6vl\u0259tind\u0259n birin\u0259 \u00e7evirdikl\u0259ri \u00fc\u00e7\u00fcn r\u0259\u011fb\u0259t d\u0259 var. H\u0259m r\u0259\u011fb\u0259t, h\u0259m q\u0131naq. Bu, bir adam\u0131n \u00f6z liderin\u0259 sadiq t\u0259r\u0259fdar, m\u00fcrid oldu\u011fu halda, onun hans\u0131sa q\u00fcsuruna g\u00f6r\u0259 ba\u015f\u0131n\u0131 bulaya-bulaya \u201cg\u0259r\u0259k bel\u0259 etm\u0259y\u0259ydi\u201d dem\u0259si kimi bir \u015feydir.<\/p>\n<p>Ancaq nec\u0259 olsa da, tarixi faktlar\u0131 danmaq, h\u0259tta ad\u0131n\u0131 yanl\u0131\u015f bi\u00e7imd\u0259 qoymaq m\u00fcmk\u00fcn deyil. \u0130\u015f\u011fal i\u015f\u011fald\u0131r, xalq\u0131 \u0259sar\u0259t alt\u0131na alma\u011f\u0131n, \u00f6lk\u0259ni m\u00fcst\u0259ml\u0259k\u0259y\u0259 \u00e7evirm\u0259yin, 70 il boyunca istismar etm\u0259yin, s\u00fcm\u00fcrm\u0259yin ba\u015fqa ad\u0131 yoxdur.<\/p>\n<p>B\u0259z\u0259n ingilisl\u0259r d\u0259 deyirl\u0259r ki, Hindistana m\u0259d\u0259niyy\u0259t, h\u00fcquqi sistem, demokratiya apar\u0131blar, amma hindistanl\u0131lar\u0131n onlardan can qurtarmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn on minl\u0259rl\u0259 insan\u0131 qurban verdikl\u0259rinin \u00fcst\u00fcnd\u0259n ke\u00e7irl\u0259r. Bir \u00f6lk\u0259y\u0259 m\u0259d\u0259niyy\u0259t aparmaq, onun inki\u015faf\u0131na s\u0259b\u0259b olmaq, h\u0259min \u00f6lk\u0259nin s\u0259rv\u0259tl\u0259rini on ill\u0259rl\u0259 ya\u011fmalama\u011fa, talama\u011fa, insanlar\u0131n\u0131 q\u0131r\u0131b-\u00e7atma\u011fa \u0259sas vermir.<\/p>\n<p>Ona qalsa, frans\u0131zlar h\u0259l\u0259 d\u0259 \u018flc\u0259zair, Tunis v\u0259 M\u0259rake\u015f (el\u0259c\u0259 d\u0259 onlarla Afrika \u00f6lk\u0259sinin) xalqlar\u0131n\u0131 \u00f6zl\u0259rin\u0259 borclu say\u0131r, bu \u00f6lk\u0259l\u0259ri ita\u0259td\u0259 saxlamaq \u00fc\u00e7\u00fcn y\u00fcz minl\u0259rl\u0259 adam\u0131 q\u0131r\u011f\u0131na verdikl\u0259rini dil\u0259 g\u0259tirmirl\u0259r.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" src=\"https:\/\/cdn.musavat.com\/news\/thumbnails\/4cbaae0c02fa108ddc979c60b7ae489a.jpg\" alt=\"qirmiz.jpg (202 KB)\" width=\"728\" height=\"520\" \/><\/p>\n<p>Rusiya bol\u015fevikl\u0259ri 1920-ci ilin 27 aprelind\u0259 zirehli qatarla Yalama stansiyas\u0131n\u0131 ke\u00e7ib, burada onlara m\u00fcqavim\u0259t g\u00f6st\u0259r\u0259n milli ordu hiss\u0259l\u0259rini q\u0259tl\u0259 yetirib, Bak\u0131n\u0131 i\u015f\u011fal edibl\u0259r. Daha sonra onlar bu qanl\u0131 i\u015f\u011fal kampaniyas\u0131n\u0131 G\u0259nc\u0259d\u0259 Qaraba\u011fda, L\u0259nk\u0259randa da h\u0259yata ke\u00e7iribl\u0259r. Bu zaman onlara qar\u015f\u0131 \u00e7\u0131xan minl\u0259rl\u0259 adam g\u00fcll\u0259l\u0259nib. X\u00fcsusil\u0259 d\u0259 G\u0259nc\u0259d\u0259 qan su yerin\u0259 ax\u0131d\u0131l\u0131b. \u018fsir g\u00f6t\u00fcr\u00fcl\u0259n m\u00fcqavim\u0259t\u00e7il\u0259r \u00e7ox l\u0259ngidilm\u0259d\u0259n g\u00fcll\u0259boran edilib, ail\u0259l\u0259ri, u\u015faqlar\u0131 min bir z\u00fclm\u0259 m\u0259ruz qoyulub.<\/p>\n<p>Yerli bol\u015fevikl\u0259rin \u00f6z g\u00fcc\u00fcn\u0259 qalsayd\u0131, onlar R\u0259sulzad\u0259nin ba\u015f\u00e7\u0131l\u0131q etdiyi milli h\u00f6kum\u0259t\u0259 qalib g\u0259l\u0259 bilm\u0259zdil\u0259r. ADR h\u00f6kum\u0259ti onlar\u0131n milli parlamentd\u0259 t\u0259msil olunmas\u0131na \u015f\u0259rait yarad\u0131b, f\u0259aliyy\u0259tl\u0259rini yasaqlamay\u0131b, yerli bol\u015fevikl\u0259r is\u0259 bundan sui-istifad\u0259 edibl\u0259r. Ruhulla Axundov, \u018fliheyd\u0259r Qarayev, Mirz\u0259 Davud H\u00fcseynov, H\u0259mid Sultanov, Q\u0259z\u0259nf\u0259r Musab\u0259yov kimi bol\u015fevikl\u0259r parlamentd\u0259 son d\u0259r\u0259c\u0259 h\u0259yas\u0131zl\u0131q edibl\u0259r, milli h\u00f6kum\u0259ti g\u00f6zd\u0259n salmaq, devirm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn y\u00fcz oyun \u00e7\u0131xar\u0131blar. Sonda onlar buna yaln\u0131z Yalama stansiyas\u0131n\u0131 ke\u00e7\u0259n 11-ci q\u0131rm\u0131z\u0131 ordunun v\u0259 h\u0259rbi-d\u0259niz naziri, satq\u0131n \u00c7ingiz \u0130ld\u0131r\u0131m\u0131n h\u0259rbi toplardan h\u00f6kum\u0259t binas\u0131n\u0131 ni\u015fan ald\u0131\u011f\u0131 bar\u0259d\u0259 h\u00f6kum\u0259t\u0259 ultimatum verm\u0259sinin say\u0259sind\u0259 nail olublar.<\/p>\n<p>Daha i\u015f\u011fal nec\u0259 olur? Rusiya r\u0259smil\u0259ri v\u0259 t\u0259bli\u011fat\u00e7\u0131lar\u0131 \u201cAz\u0259rbaycan 1920-ci ild\u0259 Rusiya bol\u015fevikl\u0259ri t\u0259r\u0259find\u0259n i\u015f\u011fal olunub\u201d s\u00f6z\u00fcnd\u0259n niy\u0259 c\u0131rnay\u0131rlar? Bu, tarixi ger\u00e7\u0259kliyin bir c\u00fcml\u0259 il\u0259 t\u0259sbitidir.<\/p>\n<p>Bel\u0259 olandan sonra Moskva t\u0259r\u0259find\u0259n inqilab komit\u0259sinin r\u0259hb\u0259ri t\u0259yin edilmi\u015f N\u0259riman N\u0259rimanovun i\u015f\u011fal\u00e7\u0131 ordunun komandan\u0131 Yefremovu ordenl\u0259 t\u0259ltif etm\u0259si d\u0259 m\u0259s\u0259l\u0259nin m\u0259\u011fzini d\u0259yi\u015fmir.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" src=\"https:\/\/cdn.musavat.com\/news\/thumbnails\/298e15de428a2ce9d48244f6fc6bc850.jpg\" alt=\"satq.jpg (94 KB)\" width=\"738\" height=\"492\" \/><\/p>\n<p><strong>1920-33 ill\u0259rd\u0259 Az\u0259rbaycana r\u0259hb\u0259rlik ed\u0259n \u015f\u0259xsl\u0259r<\/strong><\/p>\n<p>Bu, i\u015f\u011fal deyilmi ki, 1920-ci ild\u0259n 1933-c\u00fc il\u0259 q\u0259d\u0259r Az\u0259rbaycanda \u00f6lk\u0259ni idar\u0259 ed\u0259n \u015f\u0259xsl\u0259rin c\u0259mi ikisi az\u0259rbaycanl\u0131 olub v\u0259 onlar v\u0259zif\u0259 ba\u015f\u0131nda daha az qal\u0131blar. \u018fv\u0259zind\u0259 Az\u0259rbaycana erm\u0259nil\u0259r, g\u00fcrc\u00fcl\u0259r, ruslar, y\u0259hudil\u0259r r\u0259hb\u0259rlik edib. H\u0259m d\u0259 bu, o dem\u0259k deyil ki, dig\u0259r d\u00f6zl\u0259t v\u0259zif\u0259l\u0259rind\u0259 az\u0259rbaycanl\u0131lar olub. El\u0259 olmay\u0131b. Yadellil\u0259r Bak\u0131n\u0131 diric\u0259 \u00f6z inhisarlar\u0131na g\u00f6t\u00fcr\u00fcb, b\u00fct\u00fcn sah\u0259l\u0259rd\u0259 birinci \u015f\u0259xsl\u0259r olublar, yerli bol\u015fevikl\u0259r is\u0259 onlar\u0131n \u0259linin alt\u0131nda i\u015fl\u0259yibl\u0259r.<\/p>\n<p>Bu tendensiya h\u0259tta h\u00f6kml\u00fc Mirc\u0259f\u0259r Ba\u011f\u0131rovun Az\u0259rbaycana r\u0259hb\u0259r t\u0259yin edilm\u0259sind\u0259n sonra da davam edib. Sad\u0259c\u0259, Ba\u011f\u0131rov Moskvadan icaz\u0259 alaraq yerli bol\u015fevikl\u0259r\u0259 d\u0259 v\u0259zif\u0259 verib. Onun \u0259n parlaq xidm\u0259ti is\u0259 1920-ci ild\u0259 milli h\u00f6kum\u0259ti devir\u0259nl\u0259rin, dem\u0259k olar ki, ham\u0131s\u0131n\u0131 repressiya etdirm\u0259si olub. Bu da ona g\u00f6r\u0259 ba\u015f verib ki, \u00f6zl\u0259rini \u201cLenin qvardiyas\u0131\u201dn\u0131n \u0259sg\u0259rl\u0259ri sayan yerli bol\u015fevikl\u0259r Ba\u011f\u0131rov v\u0259 Beriyan\u0131n Az\u0259rbaycan Demokratik Respublikas\u0131n\u0131n m\u0259murlar\u0131 olduqlar\u0131n\u0131 bilibl\u0259r. H\u0259min \u015f\u0259xsl\u0259rin h\u0259m buna g\u00f6r\u0259, h\u0259m d\u0259 Stalin\u0259 qar\u015f\u0131 olmalar\u0131 \u00fcz\u00fcnd\u0259n m\u0259hv edilm\u0259si vacib olub.<\/p>\n<p>Bu hadis\u0259l\u0259rin t\u0259f\u0259rr\u00fcat\u0131n\u0131 tarix\u00e7il\u0259r \u00e7ox yax\u015f\u0131 bilirl\u0259r v\u0259 saatlarla dan\u0131\u015fa bil\u0259rl\u0259r. Uzun s\u00f6hb\u0259tdir.<\/p>\n<p>Biz is\u0259 q\u0131saca onu dey\u0259k ki, Rusiya siyasil\u0259rinin v\u0259 t\u0259bli\u011fat\u00e7\u0131lar\u0131n\u0131n \u201crus i\u015f\u011fal\u0131\u201d ifad\u0259sin\u0259 qar\u015f\u0131 \u00e7\u0131xmalar\u0131 onlar\u0131n beynind\u0259 m\u00fcrt\u0259ce planlar\u0131n olmas\u0131ndan x\u0259b\u0259r verir. Onlar 105 il \u00f6nc\u0259ki h\u0259rbi t\u0259cav\u00fcz\u00fc i\u015f\u011fal hesab etmirl\u0259rs\u0259, dem\u0259k, n\u0259z\u0259rl\u0259ri h\u0259l\u0259 d\u0259 Qafqazdad\u0131r v\u0259 he\u00e7 c\u00fcr buradan r\u0259dd olub getm\u0259k ist\u0259mirl\u0259r.<\/p>\n<p><strong>Araz Altayl\u0131, Musavat.com<\/strong><\/p>\n<\/div>\n<div><\/div>\n<div><\/div>\n<div class=\"inner-social-box\">\n<div class=\"subs-in-social subs-whatsapp\"><\/div>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Rusiya prezidenti Vladimir Putinin \u201cproletariat\u0131n dahi r\u0259hb\u0259ri\u201d Lenini q\u0131namas\u0131, daha d\u0259qiqi, sit\u0259m etm\u0259si ilk d\u0259f\u0259 deyil. O bunu bu ilin fevral\u0131nda amerikal\u0131 jurnalist Taker Karlsona verdiyi 3-4 saatl\u0131q m\u00fcsahib\u0259d\u0259 d\u0259 ifad\u0259 etmi\u015fdi. Bel\u0259 baxanda hiss olunur ki, Putin \u00fcr\u0259yinin d\u0259rin qatlar\u0131nda Lenin\u0259 sevgi b\u0259sl\u0259yir, \u00e7\u00fcnki o, I d\u00fcnya m\u00fcharib\u0259sind\u0259 m\u0259\u011flub olmu\u015f, Avropa v\u0259 Asiya qit\u0259l\u0259rind\u0259ki m\u00fcst\u0259ml\u0259k\u0259l\u0259rinin \u00e7oxunu itirmi\u015f Rusiya imperiyas\u0131n\u0131n yerind\u0259 daha b\u00f6y\u00fck sovet imperiyas\u0131 qurub, azadl\u0131\u011fa can atan xalqlar\u0131 yenid\u0259n rus hegemoniyas\u0131n\u0131n alt\u0131na al\u0131b. Amma Putinin Lenin\u0259 \u0259sas irad\u0131 ondan ibar\u0259tdir ki, n\u0259d\u0259n \u0259sar\u0259t alt\u0131na alm\u0131\u015f xalqlar\u0131 Rusiyan\u0131n subyektl\u0259rin\u0259&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":823548,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[19],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/d6fd34e9768bf2469b64ab2e01120964.jpg",768,420,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/d6fd34e9768bf2469b64ab2e01120964.jpg",768,420,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/d6fd34e9768bf2469b64ab2e01120964.jpg",768,420,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/d6fd34e9768bf2469b64ab2e01120964-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/d6fd34e9768bf2469b64ab2e01120964-660x361.jpg",660,361,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/d6fd34e9768bf2469b64ab2e01120964.jpg",640,350,false],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/d6fd34e9768bf2469b64ab2e01120964.jpg",768,420,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/d6fd34e9768bf2469b64ab2e01120964.jpg",768,420,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/d6fd34e9768bf2469b64ab2e01120964-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/d6fd34e9768bf2469b64ab2e01120964.jpg",768,420,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=19\" rel=\"category\">G\u00fcnd\u0259m<\/a>","rttpg_excerpt":"Rusiya prezidenti Vladimir Putinin \u201cproletariat\u0131n dahi r\u0259hb\u0259ri\u201d Lenini q\u0131namas\u0131, daha d\u0259qiqi, sit\u0259m etm\u0259si ilk d\u0259f\u0259 deyil. O bunu bu ilin fevral\u0131nda amerikal\u0131 jurnalist Taker Karlsona verdiyi 3-4 saatl\u0131q m\u00fcsahib\u0259d\u0259 d\u0259 ifad\u0259 etmi\u015fdi. Bel\u0259 baxanda hiss olunur ki, Putin \u00fcr\u0259yinin d\u0259rin qatlar\u0131nda Lenin\u0259 sevgi b\u0259sl\u0259yir, \u00e7\u00fcnki o, I d\u00fcnya m\u00fcharib\u0259sind\u0259 m\u0259\u011flub olmu\u015f, Avropa v\u0259 Asiya qit\u0259l\u0259rind\u0259ki&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/823547"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=823547"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/823547\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":823549,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/823547\/revisions\/823549"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/823548"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=823547"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=823547"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=823547"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}