{"id":823645,"date":"2025-08-30T20:48:13","date_gmt":"2025-08-30T16:48:13","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=823645"},"modified":"2025-08-30T20:48:13","modified_gmt":"2025-08-30T16:48:13","slug":"az%c9%99rbaycan-sanxay-%c9%99m%c9%99kdasliq-t%c9%99skilati-%c9%99laq%c9%99l%c9%99ri-yeni-must%c9%99vid%c9%99","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=823645","title":{"rendered":"Az\u0259rbaycan-\u015eanxay \u018fm\u0259kda\u015fl\u0131q T\u0259\u015fkilat\u0131 \u0259laq\u0259l\u0259ri yeni m\u00fcst\u0259vid\u0259"},"content":{"rendered":"<p>D\u00fcnyadak\u0131 m\u00fcr\u0259kk\u0259b geosiyasi v\u0259ziyy\u0259t, iqtisadi v\u0259 ticari m\u00fcbahis\u0259l\u0259r, iqlim d\u0259yi\u015fm\u0259l\u0259ri, s\u00fclh v\u0259 sabitliyin t\u0259minat\u0131 kimi qlobal \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015flar beyn\u0259lxalq v\u0259 regional t\u0259\u015fkilatlar\u0131n daha f\u0259al rol oynama\u011fa, daha s\u0131x \u00e7oxt\u0259r\u0259fli dialoq qurma\u011fa vadar edir. Bu x\u00fcsusda, \u0259razi v\u0259 \u0259hali say\u0131na g\u00f6r\u0259 d\u00fcnyan\u0131n \u0259n b\u00f6y\u00fck regional t\u0259sisat\u0131 olan \u015eanxay \u018fm\u0259kda\u015fl\u0131q T\u0259\u015fkilat\u0131 (\u015e\u018fT) m\u00fch\u00fcm rola malikdir.<\/p>\n<p>2001-ci ild\u0259 \u00c7in, Rusiya, Qazax\u0131stan, Q\u0131r\u011f\u0131z\u0131stan, \u00d6zb\u0259kistan v\u0259 Tacikistan\u0131n i\u015ftirak\u0131 il\u0259 \u015eanxayda t\u0259sis edil\u0259n t\u0259\u015fkilata sonradan Pakistan, Hindistan, \u0130ran v\u0259 Belarus da qo\u015fulub. Bundan ba\u015fqa, haz\u0131rda qurumun 2 m\u00fc\u015fahid\u0259\u00e7i \u00fczv\u00fc, habel\u0259 Az\u0259rbaycan v\u0259 T\u00fcrkiy\u0259 d\u0259 daxil olmaqla, 14 dialoq t\u0259r\u0259fda\u015f\u0131 var. Daha bir ne\u00e7\u0259 \u00f6lk\u0259 dialoq t\u0259r\u0259fda\u015f\u0131 statusu almaq \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00fcraci\u0259t edib. D\u00fcnyan\u0131n \u0259n b\u00f6y\u00fck regional qurumu kimi \u015e\u018fT-\u0259 \u00fczv \u00f6lk\u0259l\u0259rin Avrasiya \u0259razisinin t\u0259xmin\u0259n 60 faizini, d\u00fcnya \u0259halisinin 40 faizini, qlobal \u00fcmumi daxili m\u0259hsulun 25 faizini t\u0259min etdiyini n\u0259z\u0259r\u0259 alsaq, d\u00fcnyada c\u0259r\u0259yan ed\u0259n siyasi prosesl\u0259r, m\u00fcxt\u0259lif d\u00f6vl\u0259tl\u0259r aras\u0131nda qar\u015f\u0131durmalar, ikili standartlar fonunda \u015eanxay \u018fm\u0259kda\u015fl\u0131q T\u0259\u015fkilat\u0131n\u0131n n\u0259 d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 vacib quruma \u00e7evrildiyini t\u0259s\u0259vv\u00fcr etm\u0259k \u00e7\u0259tin deyil. T\u0259\u015fkilat\u0131n \u0259sas m\u0259qs\u0259dl\u0259ri \u00fczv d\u00f6vl\u0259tl\u0259r aras\u0131nda qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 etimad v\u0259 qon\u015fuluq m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rinin g\u00fccl\u0259ndirilm\u0259si, siyas\u0259t, ticar\u0259t v\u0259 iqtisadiyyat, elm v\u0259 texnologiya, m\u0259d\u0259niyy\u0259t, o c\u00fcml\u0259d\u0259n t\u0259hsil, enerji, n\u0259qliyyat, turizm, \u0259traf m\u00fchitin qorunmas\u0131 v\u0259 dig\u0259r sah\u0259l\u0259rd\u0259 s\u0259m\u0259r\u0259li \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131n inki\u015faf etdirilm\u0259si, regionda s\u00fclh, t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik v\u0259 sabitliyin \u0259ld\u0259 olunmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn birg\u0259 s\u0259yl\u0259rin g\u00f6st\u0259rilm\u0259si, yeni siyasi v\u0259 iqtisadi beyn\u0259lxalq d\u00fcz\u0259nin yarad\u0131lmas\u0131 istiqam\u0259tind\u0259 add\u0131mlar\u0131n at\u0131lmas\u0131ndan ibar\u0259tdir.<\/p>\n<p>T\u0259bii ki, \u015eanxay \u018fm\u0259kda\u015fl\u0131q T\u0259\u015fkilat\u0131nda \u0259hali say\u0131na g\u00f6r\u0259 d\u00fcnyada birinci, iqtisadiyyat\u0131n h\u0259cmin\u0259 g\u00f6r\u0259 ikinci olan \u00c7inin x\u00fcsusi \u00e7\u0259kisi var. \u00c7in Xalq Respublikas\u0131 (\u00c7XR) \u00f6z\u00fcn\u00fcn iqtisadi potensial\u0131 il\u0259 \u015e\u018fT \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 iqtisadi v\u0259 ticari, humanitar \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131n geni\u015fl\u0259nm\u0259sind\u0259 apar\u0131c\u0131 amil olaraq qal\u0131r. Bel\u0259 ki, \u00c7inin 2024-c\u00fc ild\u0259 \u015eanxay \u018fm\u0259kda\u015fl\u0131q T\u0259\u015fkilat\u0131na \u00fczv \u00f6lk\u0259l\u0259rl\u0259 ticar\u0259t d\u00f6vriyy\u0259si 2,7 faiz artaraq 512,4 milyard AB\u015e dollar\u0131na \u00e7at\u0131b.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan\u0131n \u00c7in v\u0259 \u015eanxay \u018fm\u0259kda\u015fl\u0131q T\u0259\u015fkilat\u0131 il\u0259 \u0259laq\u0259l\u0259rin\u0259 q\u0131sa n\u0259z\u0259r salaq.<\/p>\n<p><strong>Az\u0259rbaycan-\u015e\u018fT \u0259laq\u0259l\u0259ri<\/strong><\/p>\n<p>Beyn\u0259lxalq v\u0259 regional t\u0259\u015fkilatlarda f\u0259al i\u015ftirak ed\u0259n Az\u0259rbaycan\u0131n da son ill\u0259r \u015e\u018fT il\u0259 \u0259laq\u0259l\u0259ri geni\u015fl\u0259nir. Az\u0259rbaycana dialoq t\u0259r\u0259fda\u015f\u0131 statusunun verilm\u0259sin\u0259 dair q\u0259rar t\u0259\u015fkilat\u0131n 2015-ci ilin iyulunda Ufada ke\u00e7iril\u0259n Zirv\u0259 g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcnd\u0259 q\u0259bul edilib. \u00d6lk\u0259mizl\u0259 t\u0259\u015fkilat aras\u0131nda m\u00f6vcud \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q sah\u0259l\u0259ri 2016-c\u0131 ild\u0259 t\u0259r\u0259fl\u0259r aras\u0131nda imzalanm\u0131\u015f memorandumda \u00f6z \u0259ksini tap\u0131b. \u00d6t\u0259n m\u00fcdd\u0259td\u0259 Az\u0259rbaycan t\u0259\u015fkilat \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 ke\u00e7iril\u0259n m\u00fcxt\u0259lif t\u0259dbirl\u0259rd\u0259 f\u0259al i\u015ftirak edib. X\u00fcsusi qeyd etm\u0259k laz\u0131md\u0131r ki, Az\u0259rbaycan Prezidenti iki d\u0259f\u0259 &#8211; 2022-ci ild\u0259 S\u0259m\u0259rq\u0259ndd\u0259 v\u0259 2024-c\u00fc ild\u0259 Astanada \u015e\u018fT-in Zirv\u0259 toplant\u0131lar\u0131nda i\u015ftirak edib. \u00c7in Xalq Respublikas\u0131n\u0131n S\u0259dri Si Cinpin Az\u0259rbaycan Prezidentini \u015e\u018fT-in \u00c7inin Tiencin \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 ke\u00e7iril\u0259c\u0259k Zirv\u0259 toplant\u0131s\u0131na d\u0259v\u0259t edib. Yeri g\u0259lmi\u015fk\u0259n, Tiencin sammitind\u0259 20-d\u0259n \u00e7ox \u00f6lk\u0259nin liderl\u0259ri v\u0259 10 beyn\u0259lxalq t\u0259\u015fkilat\u0131n r\u0259hb\u0259rl\u0259ri i\u015ftirak ed\u0259c\u0259kl\u0259r. \u015e\u018fT region \u00f6lk\u0259l\u0259rinin t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik v\u0259 sabitliyi qorumaq, habel\u0259 birg\u0259 inki\u015faf\u0131 t\u0259\u015fviq etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00fch\u00fcm \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q platformas\u0131d\u0131r. Sammit i\u015ftirak\u00e7\u0131lar\u0131 \u201c\u015eanxay ruhu\u201dnun t\u0259\u015fviqi, multilateralizmin h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259si, dayan\u0131ql\u0131 inki\u015fafa d\u0259st\u0259k, h\u0259m\u00e7inin m\u00fch\u00fcm beyn\u0259lxalq v\u0259 regional m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rin m\u00fczakir\u0259si \u00fczr\u0259 fikir m\u00fcbadil\u0259si apararaq \u015e\u018fT-in yeni inki\u015faf plan\u0131n\u0131 birg\u0259 haz\u0131rlayacaqlar.<\/p>\n<p><img src=\"https:\/\/ikisahil.az\/upload\/\/2025\/08\/30\/\/-46e0eae7175655881098049147210545489.jpg\" alt=\"\" \/>\u015eanxay \u018fm\u0259kda\u015fl\u0131q T\u0259\u015fkilat\u0131 ail\u0259sind\u0259ki \u00f6lk\u0259l\u0259rin \u00c7inin \u201cBir k\u0259m\u0259r, bir yol\u201d strategiyas\u0131n\u0131n \u0259hat\u0259 dair\u0259sind\u0259 olmas\u0131 r\u0259smi Pekinin bu d\u00f6vl\u0259tl\u0259rl\u0259 \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011fa mara\u011f\u0131n\u0131 daha da art\u0131r\u0131b. Bu kontekstd\u0259 \u00c7in-Az\u0259rbaycan \u0259laq\u0259l\u0259rinin potensial\u0131 daha \u00fcmidvericidir. Tarix\u0259n m\u00fch\u00fcm ticar\u0259t yollar\u0131n\u0131n \u00fcz\u0259rind\u0259 yerl\u0259\u015f\u0259n Az\u0259rbaycan m\u00fcasir d\u00f6vrd\u0259 d\u0259 \u00f6z\u00fcn\u00fcn iqtisadi potensial\u0131, el\u0259c\u0259 d\u0259 n\u0259qliyyat-logistika, tranzit imkanlar\u0131 il\u0259 Avrasiya regionunda \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q \u00fc\u00e7\u00fcn yeni imkanlar yarad\u0131r. Prezident \u0130lham \u018fliyevin Az\u0259rbaycan\u0131n yerl\u0259\u015fdiyi co\u011frafi m\u00f6vqeyind\u0259n v\u0259 iqtisadi imkanlar\u0131ndan s\u0259m\u0259r\u0259li istifad\u0259 olunmaqla, beyn\u0259lxalq n\u0259qliyyat-logistika d\u0259hlizl\u0259rinin yarad\u0131lmas\u0131 istiqam\u0259tind\u0259 ill\u0259r \u0259vv\u0259l q\u0259bul etdiyi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclm\u00fc\u015f q\u0259rarlar bu g\u00fcn \u00f6z b\u0259hr\u0259sini verm\u0259kd\u0259dir. Az\u0259rbaycan \u00f6z\u00fcn\u00fcn n\u0259qliyyat-logistika potensial\u0131n\u0131 inki\u015faf etdir\u0259r\u0259k Avrasiyada yeni, alternativ d\u0259hlizl\u0259rin yarad\u0131lmas\u0131na \u00f6z t\u00f6hf\u0259sini verib. \u015eimal-C\u0259nub, \u015e\u0259rq-Q\u0259rb beyn\u0259lxalq n\u0259qliyyat d\u0259hlizl\u0259rinin f\u0259aliyy\u0259tinin geni\u015fl\u0259ndirilm\u0259si istiqam\u0259tind\u0259 g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015f i\u015fl\u0259r Az\u0259rbaycan\u0131n tranzit \u00f6lk\u0259 kimi beyn\u0259lxalq y\u00fckda\u015f\u0131malardak\u0131 m\u00f6vqeyini m\u00f6hk\u0259ml\u0259ndirir. D\u00f6vl\u0259timizin ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131 \u015eanxay \u018fm\u0259kda\u015fl\u0131q T\u0259\u015fkilat\u0131n\u0131n Astana Sammitind\u0259ki \u00e7\u0131x\u0131\u015f\u0131nda da bu m\u0259s\u0259l\u0259y\u0259 toxunaraq, \u015e\u0259rq-Q\u0259rb v\u0259 \u015eimal-C\u0259nub n\u0259qliyyat d\u0259hlizl\u0259ri \u00fczr\u0259 qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 f\u0259aliyy\u0259tin Az\u0259rbaycan il\u0259 \u015e\u018fT-\u0259 \u00fczv d\u00f6vl\u0259tl\u0259r aras\u0131nda \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131n vacib sah\u0259sini t\u0259\u015fkil etdiyini, co\u011frafi m\u00f6vqeyi v\u0259 n\u0259qliyyat infrastrukturuna qoyulmu\u015f b\u00f6y\u00fck s\u0259rmay\u0259l\u0259rin \u00f6lk\u0259miz\u0259 Avrasiyan\u0131n n\u0259qliyyat-logistika qov\u015faqlar\u0131ndan birin\u0259 \u00e7evrilm\u0259k imkan\u0131 verdiyini deyib.<\/p>\n<p>Bu n\u00fcfuzlu t\u0259\u015fkilatla \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 u\u011furla inki\u015faf etdir\u0259n Az\u0259rbaycan \u015e\u018fT-d\u0259ki statusunu y\u00fcks\u0259ltm\u0259k niyy\u0259tind\u0259dir. Prezident \u0130lham \u018fliyevin uzaqg\u00f6r\u0259n siyas\u0259ti n\u0259tic\u0259sind\u0259 s\u00fcr\u0259tl\u0259 inki\u015faf ed\u0259r\u0259k regional g\u00fcc\u0259 \u00e7evril\u0259n, tarixi Z\u0259f\u0259rd\u0259n sonra yeni reall\u0131qlar yaradan Az\u0259rbaycan \u015e\u018fT \u00fc\u00e7\u00fcn d\u0259 b\u00f6y\u00fck \u00f6n\u0259m da\u015f\u0131y\u0131r. T\u0259bii ki, bunun da \u0259sas\u0131nda bir s\u0131ra m\u00fch\u00fcm amill\u0259r dayan\u0131r. Az\u0259rbaycan g\u0259nc, m\u00fcst\u0259qil d\u00f6vl\u0259t olmas\u0131na baxmayaraq, d\u00fcnyada \u00f6z\u00fcn\u00fc m\u00f6t\u0259b\u0259r beyn\u0259lxalq qurumlara u\u011furla r\u0259hb\u0259rlik ed\u0259n \u00f6lk\u0259, qlobal s\u0259viyy\u0259li m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rin m\u00fczakir\u0259 olundu\u011fu m\u00fch\u00fcm platforma kimi s\u00fcbut edib. 2011-ci ild\u0259 d\u00fcnyan\u0131n 155 d\u00f6vl\u0259tinin d\u0259st\u0259yini alaraq BMT T\u0259hl\u00fck\u0259sizlik \u015euras\u0131n\u0131n qeyri-daimi \u00fczv\u00fc se\u00e7il\u0259n Az\u0259rbaycan\u0131n BMT-d\u0259n sonra d\u00fcnyada \u0259n b\u00f6y\u00fck t\u0259\u015fkilat olan Qo\u015fulmama H\u0259r\u0259kat\u0131na u\u011furlu s\u0259drliyi, \u00f6lk\u0259mizin \u00f6t\u0259n il COP29 kimi \u0259n n\u00fcfuzlu t\u0259dbir\u0259 ev sahibliyi etm\u0259si Az\u0259rbaycan Prezidentinin d\u00fcnyada b\u00f6y\u00fck h\u00f6rm\u0259t v\u0259 n\u00fcfuz sahibi olmas\u0131n\u0131n g\u00f6st\u0259ricisidir.<\/p>\n<p><img src=\"https:\/\/ikisahil.az\/upload\/\/2025\/08\/30\/\/-20479c7817565588427363787961058489.jpg\" alt=\"\" \/>Bel\u0259likl\u0259, f\u0259al \u00e7oxt\u0259r\u0259fli xarici siyas\u0259t y\u00fcr\u00fctm\u0259si, beyn\u0259lxalq m\u00fcst\u0259vid\u0259 etibarl\u0131 t\u0259r\u0259fda\u015f kimi tan\u0131nmas\u0131, co\u011frafi m\u00f6vqeyi, iqtisadi potensial\u0131, n\u0259qliyyat-logistika infrastrukturu Az\u0259rbaycan\u0131 \u015eanxay \u018fm\u0259kda\u015fl\u0131q T\u0259\u015fkilat\u0131 kimi n\u00fcfuzlu qurum \u00fc\u00e7\u00fcn vacib t\u0259r\u0259fda\u015fa \u00e7evirib. Prezident \u0130lham \u018fliyevin son ill\u0259r \u015e\u018fT-in sammitl\u0259rind\u0259 m\u00fcnt\u0259z\u0259m i\u015ftirak\u0131 bunun bariz n\u00fcmun\u0259sidir. D\u00f6vl\u0259timizin ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131n\u0131n S\u0259m\u0259rq\u0259nd, Astana sammitl\u0259rind\u0259n sonra Tiencin Zirv\u0259 g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u0259 d\u0259 d\u0259v\u0259t olunmas\u0131 dolay\u0131s\u0131 il\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n artan n\u00fcfuzunun \u00fczv \u00f6lk\u0259l\u0259r t\u0259r\u0259find\u0259n q\u0259bul edilm\u0259sinin g\u00f6st\u0259ricisidir. Az\u0259rbaycan bu t\u0259\u015fkilata b\u00fct\u00fcn d\u00fcnyada sabitliyin b\u0259rq\u0259rar olmas\u0131 i\u015fin\u0259 f\u0259al t\u00f6hf\u0259 ver\u0259n bir mexanizm kimi bax\u0131r. R\u0259smi Bak\u0131, h\u0259m\u00e7inin \u015e\u018fT-\u0259 \u00fcmumi \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q platformas\u0131 kimi baxmaqla yana\u015f\u0131, \u00fczv d\u00f6vl\u0259tl\u0259rl\u0259 u\u011furlu ikit\u0259r\u0259fli m\u00fcnasib\u0259tl\u0259ri inki\u015faf etdirm\u0259yi xarici siyas\u0259tinin prioritetl\u0259rind\u0259n biri hesab edir.<\/p>\n<p><strong>Az\u0259rbaycan\u0131n \u015eanxay \u018fm\u0259kda\u015fl\u0131q T\u0259\u015fkilat\u0131 \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 iqtisadi \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131n\u0131n dig\u0259r aspektl\u0259ri<\/strong><\/p>\n<p>2018-ci ild\u0259 \u00c7inin \u00c7indao \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 \u201c\u00c7in-\u015eanxay \u018fm\u0259kda\u015fl\u0131q T\u0259\u015fkilat\u0131 iqtisadi v\u0259 ticar\u0259t \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131 n\u00fcmayi\u015fi zonas\u0131\u201d yarad\u0131l\u0131b. H\u0259min zonada \u201cMade in Azerbaijan\u201d brendli qida m\u0259hsullar\u0131n\u0131n t\u0259qdim olundu\u011fu \u201cAz\u0259rbaycan Ticar\u0259t Evi\u201d f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259rir.<\/p>\n<p>\u015e\u018fT \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 humanitar sah\u0259d\u0259 \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011fa g\u0259linc\u0259, Az\u0259rbaycan bu istiqam\u0259td\u0259 d\u0259 f\u0259all\u0131q n\u00fcmayi\u015f etdirir. 2018-ci ild\u0259 qurumun Pekind\u0259ki katibliyind\u0259 Heyd\u0259r \u018fliyev Fondunun t\u0259\u015fkilat\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131 il\u0259 Az\u0259rbaycan M\u0259d\u0259niyy\u0259ti G\u00fcn\u00fc, \u201cNizami G\u0259nc\u0259vi \u0130li\u201d \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 2021-ci ild\u0259 \u201cNizami G\u0259nc\u0259vi &#8211; b\u00fct\u00fcn b\u0259\u015f\u0259riyy\u0259tin \u015fairi\u201d adl\u0131 t\u0259dbir ke\u00e7irilib. Heyd\u0259r \u018fliyev Fondu \u015eanxay \u018fm\u0259kda\u015fl\u0131q T\u0259\u015fkilat\u0131n\u0131n Katibliyinin binas\u0131nda daimi n\u00fcmayi\u015f olunmaq \u00fc\u00e7\u00fcn dahi \u015fairin b\u00fcst\u00fcn\u00fc quruma h\u0259diyy\u0259 edib.<\/p>\n<p>Qeyd etdiyimiz kimi, \u015eanxay \u018fm\u0259kda\u015fl\u0131q T\u0259\u015fkilat\u0131nda \u00c7inin apar\u0131c\u0131 rolu var. Son ill\u0259r Az\u0259rbaycan-\u00c7in m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rinin s\u00fcr\u0259tl\u0259 inki\u015faf\u0131 \u00f6lk\u0259mizin \u015e\u018fT il\u0259 \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131na da m\u00fcsb\u0259t t\u0259sir g\u00f6st\u0259rib. Tarixi q\u0259dim \u0130p\u0259k yolu d\u00f6vr\u00fcn\u0259 gedib \u00e7\u0131xan Az\u0259rbaycan-\u00c7in m\u00fcnasib\u0259tl\u0259ri \u00f6lk\u0259miz m\u00fcst\u0259qilliyini b\u0259rpa etdikd\u0259n sonra yeni m\u0259rh\u0259l\u0259y\u0259 q\u0259d\u0259m qoyub. T\u0259bii ki, bu d\u00f6vrd\u0259 Az\u0259rbaycan-\u00c7in m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rinin yaranmas\u0131nda v\u0259 inki\u015faf\u0131nda g\u00f6rk\u0259mli d\u00f6vl\u0259t xadimi Heyd\u0259r \u018fliyevin m\u00fcst\u0259sna rolu olub. Ulu \u00d6nd\u0259rin siyasi kursunun layiqli davam\u00e7\u0131s\u0131 Prezident \u0130lham \u018fliyev d\u0259 BMT T\u0259hl\u00fck\u0259sizlik \u015euras\u0131n\u0131n daimi \u00fczv\u00fc, iqtisadiyyat\u0131n h\u0259cmin\u0259 g\u00f6r\u0259 d\u00fcnyada ikinci d\u00f6vl\u0259t olan \u00c7in il\u0259 m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rin inki\u015faf\u0131n\u0131 daim diqq\u0259td\u0259 saxlay\u0131b. D\u00fcnyada liderl\u0259rin dostluq \u0259laq\u0259l\u0259rinin t\u00f6hf\u0259l\u0259ri say\u0259sind\u0259 yax\u015f\u0131 d\u00f6vl\u0259tl\u0259raras\u0131 m\u00fcnasib\u0259tl\u0259r n\u00fcmun\u0259sind\u0259n dan\u0131\u015fsaq, Az\u0259rbaycan-\u00c7in \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 qeyd ed\u0259 bil\u0259rik. D\u00f6vl\u0259t ba\u015f\u00e7\u0131lar\u0131n\u0131n g\u00f6r\u00fc\u015fl\u0259ri, telefon dan\u0131\u015f\u0131qlar\u0131, m\u0259ktub m\u00fcbadil\u0259si \u0259sas\u0131nda formala\u015fm\u0131\u015f s\u0131x dialoqu, qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 h\u00f6rm\u0259t v\u0259 etimad\u0131 Az\u0259rbaycan-\u00c7in m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rinin m\u00fcxt\u0259lif sah\u0259l\u0259rd\u0259 d\u0259rinl\u0259\u015fm\u0259sind\u0259 \u0259v\u0259zsiz rol oynay\u0131r. D\u00f6vl\u0259timizin ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131 S\u0259dr Si Cinpinin d\u0259v\u0259ti il\u0259 2014-c\u00fc ild\u0259 \u00c7ind\u0259 i\u015fg\u00fczar, 2015-ci ild\u0259 is\u0259 d\u00f6vl\u0259t s\u0259f\u0259rind\u0259 olub. 2019-cu ild\u0259 is\u0259 Pekind\u0259 ke\u00e7iril\u0259n 2-ci \u201cBir k\u0259m\u0259r, bir yol\u201d beyn\u0259lxalq \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q forumunda C\u0259nubi Qafqazdan olan yegan\u0259 d\u00f6vl\u0259t ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131 m\u0259hz Prezident \u0130lham \u018fliyev olub. Son olaraq, bu il aprelin 22-d\u0259 Az\u0259rbaycan Prezidenti \u00c7in\u0259 d\u00f6vl\u0259t s\u0259f\u0259ri edib.<\/p>\n<p><img src=\"https:\/\/ikisahil.az\/upload\/\/2025\/08\/30\/\/-fea9c11c175655887711892832810458241.jpg\" alt=\"\" \/>\u00c7in Lideri Si Cinpin \u00f6z\u00fcn\u00fcn \u0259sas qlobal t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u00fc olan \u201cBir k\u0259m\u0259r, bir yol\u201d strategiyas\u0131 \u00fczr\u0259 Az\u0259rbaycana y\u00fcks\u0259k d\u0259y\u0259r verm\u0259si t\u0259kc\u0259 \u00f6lk\u0259mizin \u0259lveri\u015fli co\u011frafi m\u00f6vqeyi, tranzit potensial\u0131 il\u0259 deyil, h\u0259m d\u0259 bir lider kimi d\u00f6vl\u0259timizin ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131na olan etimad\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131d\u0131r. \u00d6t\u0259n il \u015e\u018fT-in Astana sammiti zaman\u0131 Az\u0259rbaycan v\u0259 \u00c7in liderl\u0259rinin g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcnd\u0259 iki \u00f6lk\u0259 aras\u0131nda strateji t\u0259r\u0259fda\u015fl\u0131q m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rinin qurulmas\u0131na dair Birg\u0259 B\u0259yannam\u0259 q\u0259bul olunub. Az\u0259rbaycan Prezidenti \u0130lham \u018fliyevin apreld\u0259 \u00c7in\u0259 d\u00f6vl\u0259t s\u0259f\u0259ri, bu s\u0259f\u0259r \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 ke\u00e7iril\u0259n y\u00fcks\u0259ks\u0259viyy\u0259li r\u0259smi qar\u015f\u0131lanma m\u0259rasimi, \u00c7in Xalq Respublikas\u0131n\u0131n S\u0259dri Si Cinpin il\u0259 g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc v\u0259 apar\u0131lan dan\u0131\u015f\u0131qlar\u0131n n\u0259tic\u0259sind\u0259 q\u0259bul olunan q\u0259rarlar, imzalanan s\u0259n\u0259dl\u0259r, x\u00fcsusil\u0259 \u201cAz\u0259rbaycan Respublikas\u0131 il\u0259 \u00c7in Xalq Respublikas\u0131 aras\u0131nda h\u0259rt\u0259r\u0259fli strateji t\u0259r\u0259fda\u015fl\u0131q \u0259laq\u0259l\u0259rinin qurulmas\u0131 haqq\u0131nda Birg\u0259 B\u0259yanat\u201d Az\u0259rbaycan-\u00c7in m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rind\u0259 daha bir yeni tarixi s\u0259hif\u0259 a\u00e7d\u0131.<\/p>\n<p><strong>\u00c7in qlobal iqtisadiyyat\u0131n liderl\u0259rind\u0259n biri kimi<\/strong><\/p>\n<p>\u0130qtisadi, h\u0259rbi potensial\u0131n\u0131 s\u00fcr\u0259tl\u0259 g\u00fccl\u0259ndir\u0259n \u00c7inin m\u00fcasir d\u00fcnyada siyasi prosesl\u0259r\u0259, beyn\u0259lxalq m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rin formala\u015fmas\u0131na t\u0259sir imkanlar\u0131n\u0131n da dinamik \u015f\u0259kild\u0259 artmas\u0131 m\u00fc\u015fahid\u0259 edilir. \u00c7in Si Cinpinin r\u0259hb\u0259rliyi il\u0259 d\u00fcnya iqtisadiyyat\u0131n\u0131n \u0259n q\u00fcdr\u0259tli m\u0259rk\u0259zl\u0259rind\u0259n birin\u0259 \u00e7evrilm\u0259kl\u0259 yana\u015f\u0131, art\u0131q qlobal siyas\u0259td\u0259 d\u0259 lider \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259n biri statusunu qazan\u0131b. Yeni d\u00fcnya d\u00fcz\u0259nind\u0259 \u00c7inin h\u0259m g\u00fccl\u00fc iqtisadiyyat\u0131, h\u0259m d\u0259 siyasi irad\u0259si il\u0259 daha b\u00f6y\u00fck rol oynayaca\u011f\u0131 he\u00e7 k\u0259sd\u0259 \u015f\u00fcbh\u0259 do\u011furmur. Bu bax\u0131mdan Az\u0259rbaycan-\u00c7in m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rinin y\u00fcks\u0259k s\u0259viyy\u0259d\u0259 olmas\u0131 milli maraqlar\u0131m\u0131z bax\u0131m\u0131ndan x\u00fcsusi \u0259h\u0259miyy\u0259t\u0259 malikdir. B\u0259lli oldu\u011fu kimi, \u00c7in, eyni zamanda, beyn\u0259lxalq arenada birq\u00fctbl\u00fcl\u00fcy\u00fcn b\u0259rq\u0259rar olmamas\u0131n\u0131n \u0259sas qarant\u0131d\u0131r. \u00c7inin prosesl\u0259r\u0259 siyasi, iqtisadi yana\u015fmas\u0131 bir \u00e7ox d\u00fcnya \u00f6lk\u0259l\u0259rinin, o c\u00fcml\u0259d\u0259n Az\u0259rbaycan\u0131n bu d\u00f6vl\u0259tl\u0259 m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rini daha dinamik formada inki\u015faf etdirm\u0259sin\u0259 r\u0259vac verir.<\/p>\n<p>AZ\u018fRTAC<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>D\u00fcnyadak\u0131 m\u00fcr\u0259kk\u0259b geosiyasi v\u0259ziyy\u0259t, iqtisadi v\u0259 ticari m\u00fcbahis\u0259l\u0259r, iqlim d\u0259yi\u015fm\u0259l\u0259ri, s\u00fclh v\u0259 sabitliyin t\u0259minat\u0131 kimi qlobal \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015flar beyn\u0259lxalq v\u0259 regional t\u0259\u015fkilatlar\u0131n daha f\u0259al rol oynama\u011fa, daha s\u0131x \u00e7oxt\u0259r\u0259fli dialoq qurma\u011fa vadar edir. Bu x\u00fcsusda, \u0259razi v\u0259 \u0259hali say\u0131na g\u00f6r\u0259 d\u00fcnyan\u0131n \u0259n b\u00f6y\u00fck regional t\u0259sisat\u0131 olan \u015eanxay \u018fm\u0259kda\u015fl\u0131q T\u0259\u015fkilat\u0131 (\u015e\u018fT) m\u00fch\u00fcm rola malikdir. 2001-ci ild\u0259 \u00c7in, Rusiya, Qazax\u0131stan, Q\u0131r\u011f\u0131z\u0131stan, \u00d6zb\u0259kistan v\u0259 Tacikistan\u0131n i\u015ftirak\u0131 il\u0259 \u015eanxayda t\u0259sis edil\u0259n t\u0259\u015fkilata sonradan Pakistan, Hindistan, \u0130ran v\u0259 Belarus da qo\u015fulub. Bundan ba\u015fqa, haz\u0131rda qurumun 2 m\u00fc\u015fahid\u0259\u00e7i \u00fczv\u00fc, habel\u0259 Az\u0259rbaycan v\u0259 T\u00fcrkiy\u0259 d\u0259 daxil olmaqla, 14&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":823646,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[19],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/be93cca1175655877792934092910555340.jpg",975,540,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/be93cca1175655877792934092910555340.jpg",975,540,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/be93cca1175655877792934092910555340.jpg",975,540,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/be93cca1175655877792934092910555340-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/be93cca1175655877792934092910555340-660x365.jpg",660,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/be93cca1175655877792934092910555340-840x465.jpg",640,354,true],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/be93cca1175655877792934092910555340.jpg",975,540,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/be93cca1175655877792934092910555340.jpg",975,540,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/be93cca1175655877792934092910555340-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/be93cca1175655877792934092910555340.jpg",975,540,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=19\" rel=\"category\">G\u00fcnd\u0259m<\/a>","rttpg_excerpt":"D\u00fcnyadak\u0131 m\u00fcr\u0259kk\u0259b geosiyasi v\u0259ziyy\u0259t, iqtisadi v\u0259 ticari m\u00fcbahis\u0259l\u0259r, iqlim d\u0259yi\u015fm\u0259l\u0259ri, s\u00fclh v\u0259 sabitliyin t\u0259minat\u0131 kimi qlobal \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015flar beyn\u0259lxalq v\u0259 regional t\u0259\u015fkilatlar\u0131n daha f\u0259al rol oynama\u011fa, daha s\u0131x \u00e7oxt\u0259r\u0259fli dialoq qurma\u011fa vadar edir. Bu x\u00fcsusda, \u0259razi v\u0259 \u0259hali say\u0131na g\u00f6r\u0259 d\u00fcnyan\u0131n \u0259n b\u00f6y\u00fck regional t\u0259sisat\u0131 olan \u015eanxay \u018fm\u0259kda\u015fl\u0131q T\u0259\u015fkilat\u0131 (\u015e\u018fT) m\u00fch\u00fcm rola malikdir. 2001-ci ild\u0259 \u00c7in,&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/823645"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=823645"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/823645\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":823647,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/823645\/revisions\/823647"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/823646"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=823645"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=823645"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=823645"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}