{"id":824497,"date":"2025-09-04T18:24:26","date_gmt":"2025-09-04T14:24:26","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=824497"},"modified":"2025-09-04T18:24:26","modified_gmt":"2025-09-04T14:24:26","slug":"f%c9%99sil-d%c9%99yisir-bu-x%c9%99st%c9%99likl%c9%99r-qapida-pediatrdan-x%c9%99b%c9%99rdarliq","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=824497","title":{"rendered":"F\u0259sil d\u0259yi\u015fir, bu x\u0259st\u0259likl\u0259r qap\u0131da! &#8211; Pediatrdan X\u018fB\u018fRDARLIQ"},"content":{"rendered":"<div class=\"text-content\" data-id=\"\" data-url=\"\">\n<p><strong>F\u0259sil d\u0259yi\u015fikliyi insan orqanizmin\u0259 t\u0259sirsiz \u00f6t\u00fc\u015fm\u00fcr. X\u00fcsusil\u0259, pay\u0131z v\u0259 q\u0131\u015f aylar\u0131 b\u0259d\u0259nin x\u0259st\u0259likl\u0259r\u0259 qar\u015f\u0131 m\u00fcqavim\u0259tinin z\u0259ifl\u0259diyi, immun sistemin \u0259lav\u0259 d\u0259st\u0259y\u0259 ehtiyac duydu\u011fu zamanlard\u0131r. Bu d\u00f6vrd\u0259 h\u0259m u\u015faqlarda, h\u0259m d\u0259 b\u00f6y\u00fckl\u0259rd\u0259 t\u0259n\u0259ff\u00fcs yollar\u0131 infeksiyalar\u0131n\u0131n, o c\u00fcml\u0259d\u0259n bo\u011faz a\u011fr\u0131lar\u0131n\u0131n artmas\u0131 m\u00fc\u015fahid\u0259 olunur.<\/strong><\/p>\n<p>\u018fn \u00e7ox m\u00fc\u015fahid\u0259 edil\u0259n s\u0259b\u0259bl\u0259r aras\u0131nda virus infeksiyalar\u0131 \u2013 x\u00fcsusil\u0259 soyuqd\u0259ym\u0259 v\u0259 qrip \u2013 \u00f6n s\u0131radad\u0131r. Bu narahatl\u0131q x\u00fcsusil\u0259 4-7 ya\u015f aras\u0131 u\u015faqlar aras\u0131nda daha geni\u015f yay\u0131l\u0131b. B\u0259s bu d\u00f6vrl\u0259rd\u0259 qabaqlay\u0131c\u0131 n\u0259 kimi t\u0259dbirl\u0259r g\u00f6r\u00fclm\u0259lidir? Nec\u0259 qidalanmaq laz\u0131md\u0131r ki, orqanizm virus x\u0259st\u0259likl\u0259rin\u0259 qar\u015f\u0131 dayan\u0131ql\u0131 olsun?<\/p>\n<p><strong>Tibb Universitetinin I U\u015faq x\u0259st\u0259likl\u0259ri kafedras\u0131n\u0131n dosenti, tan\u0131nm\u0131\u015f pediatr Nigar Bayramova m\u00f6vzu il\u0259 ba\u011fl\u0131 Musavat.com-a dan\u0131\u015f\u0131b:<\/strong><\/p>\n<p><strong><img loading=\"lazy\" src=\"https:\/\/cdn.musavat.com\/news\/thumbnails\/6c7d892893cbe11d8f4e358363cf0571.jpg\" alt=\"WhatsApp Image 2025-09-04 at 17.26.17.jpeg (107 KB)\" width=\"700\" height=\"835\" \/><\/strong><\/p>\n<p>\u201c\u018flb\u0259tt\u0259, m\u0259qal\u0259ni ba\u015fl\u0131qs\u0131z, daha b\u0259dii-ax\u0131c\u0131 v\u0259 n\u0259srvari t\u0259rzd\u0259 t\u0259qdim edir\u0259m. Bu formada oxucu \u00fc\u00e7\u00fcn daha y\u00fcng\u00fcl v\u0259 m\u00fctali\u0259 y\u00f6n\u00fcml\u00fc g\u00f6r\u00fcn\u0259c\u0259k: \u201cSoyuq m\u00f6vs\u00fcml\u0259rd\u0259, x\u00fcsusil\u0259 pay\u0131z v\u0259 q\u0131\u015f aylar\u0131nda u\u015faqlar aras\u0131nda t\u0259n\u0259ff\u00fcs yollar\u0131 infeksiyalar\u0131, qrip, bronxit, angina v\u0259 dig\u0259r x\u0259st\u0259likl\u0259r daha \u00e7ox m\u00fc\u015fahid\u0259 olunur. Bu d\u00f6vrd\u0259 h\u0259m u\u015faqlar\u0131n, h\u0259m d\u0259 b\u00f6y\u00fckl\u0259rin sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131n\u0131 qorumaq \u00fc\u00e7\u00fcn bir s\u0131ra sad\u0259, lakin t\u0259sirli qaydalara \u0259m\u0259l etm\u0259k kifay\u0259tdir. \u0130lk n\u00f6vb\u0259d\u0259 immunitetin t\u0259bii yollarla g\u00fccl\u0259ndirilm\u0259si vacibdir. T\u0259bi\u0259tl\u0259 t\u0259mas burada m\u00fch\u00fcm rol oynay\u0131r: u\u015faqlar\u0131n yal\u0131n ayaqla torpaq v\u0259 qum \u00fcz\u0259rind\u0259 g\u0259zm\u0259si, g\u00fcn\u0259\u015f \u015f\u00fcalar\u0131 q\u0259bul etm\u0259si, t\u0259miz me\u015f\u0259 havas\u0131nda vaxt ke\u00e7irm\u0259si orqanizmin m\u00fcqavim\u0259tini art\u0131r\u0131r. H\u0259tta havalar soyuduqda bel\u0259, g\u00fcnd\u0259lik a\u00e7\u0131q havada g\u0259zintil\u0259r \u00e7ox faydal\u0131d\u0131r. H\u0259r biri \u0259n az\u0131 30 d\u0259qiq\u0259 olmaqla g\u00fcnd\u0259 2 d\u0259f\u0259 a\u00e7\u0131q havada g\u0259zm\u0259k h\u0259m fiziki, h\u0259m d\u0259 emosional sa\u011flaml\u0131\u011fa m\u00fcsb\u0259t t\u0259sir g\u00f6st\u0259rir.<\/p>\n<p>Yuxu rejimin\u0259 d\u0259 diqq\u0259t yetirilm\u0259lidir. U\u015faqlar\u0131n ya\u015f\u0131na uy\u011fun olaraq g\u00fcnd\u0259lik 9\u201311 saat yuxu almalar\u0131 onlar\u0131n b\u0259d\u0259ninin \u00f6z\u00fcn\u00fc b\u0259rpa etm\u0259sin\u0259 v\u0259 x\u0259st\u0259likl\u0259r\u0259 qar\u015f\u0131 daha dayan\u0131ql\u0131 olmas\u0131na \u015f\u0259rait yarad\u0131r. Eyni zamanda, g\u00fcnd\u0259lik qrafikd\u0259 istirah\u0259t v\u0259 sakit f\u0259aliyy\u0259tl\u0259r\u0259 d\u0259 yer ayr\u0131lmal\u0131d\u0131r\u201d.<\/p>\n<p><strong>H\u0259kim qeyd edir ki, qidalanma x\u00fcsusil\u0259 vur\u011fulanmal\u0131d\u0131r:<\/strong><\/p>\n<p>\u201cM\u00f6vs\u00fcmi meyv\u0259 v\u0259 t\u0259r\u0259v\u0259zl\u0259r vasit\u0259sil\u0259 orqanizm\u0259 C vitamini q\u0259bul etm\u0259k vacibdir. Porta\u011fal, naringi, kivi v\u0259 brokoli bu bax\u0131mdan \u00e7ox faydal\u0131d\u0131r. Sink v\u0259 selenium m\u0259nb\u0259yi olan qidalar \u2013 yumurta, bal\u0131q, qoz, f\u0131nd\u0131q \u2013 da rasionda m\u00fctl\u0259q yer almal\u0131d\u0131r. Qat\u0131q, kefir, evd\u0259 haz\u0131rlanm\u0131\u015f tur\u015fular kimi t\u0259bii probiotikl\u0259r ba\u011f\u0131rsaq floras\u0131n\u0131n sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131n\u0131 qoruyur ki, bu da \u00fcmumi immun sistemin\u0259 birba\u015fa t\u0259sir edir.<\/p>\n<p>Q\u0131\u015f aylar\u0131nda g\u00fcn\u0259\u015f \u015f\u00fcalar\u0131n\u0131n azl\u0131\u011f\u0131 D vitamini \u00e7at\u0131\u015fmazl\u0131\u011f\u0131na s\u0259b\u0259b ola bil\u0259r. Bu v\u0259ziyy\u0259t pediatr n\u0259zar\u0259ti il\u0259 qiym\u0259tl\u0259ndirilm\u0259li, ehtiyac varsa, D vitamini \u0259lav\u0259si istifad\u0259 olunmal\u0131d\u0131r. Eyni zamanda, z\u0259r\u0259rli m\u0259hsullar \u2013 qazl\u0131 i\u00e7kil\u0259r, \u015firinl\u0259r v\u0259 paketl\u0259nmi\u015f qidalar \u2013 u\u015faqlar\u0131n h\u0259m fiziki, h\u0259m d\u0259 zehni inki\u015faf\u0131na m\u0259nfi t\u0259sir g\u00f6st\u0259rir. Bu c\u00fcr m\u0259hsullar\u0131n qida rasionundan uzaqla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 t\u00f6vsiy\u0259 olunur.<\/p>\n<p>Qrip m\u00f6vs\u00fcm\u00fcnd\u0259 peyv\u0259ndl\u0259r d\u0259 \u00f6n\u0259mlidir. H\u0259m u\u015faqlar, h\u0259m d\u0259 b\u00f6y\u00fckl\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn peyv\u0259ndl\u0259rin vaxt\u0131nda apar\u0131lmas\u0131, g\u00f6st\u0259ri\u015f oldu\u011fu halda illik qrip peyv\u0259ndinin vurulmas\u0131 vacib profilaktik add\u0131mlardand\u0131r. Bununla yana\u015f\u0131, x\u0259st\u0259 \u015f\u0259xsl\u0259rl\u0259 t\u0259masdan qa\u00e7maq v\u0259 gigiyena qaydalar\u0131na ciddi \u0259m\u0259l etm\u0259k x\u0259st\u0259likl\u0259rin yay\u0131lmas\u0131n\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 al\u0131r\u201d.<\/p>\n<p><strong>Nigar Bayramova qeyd edib ki, gigiyena v\u0259rdi\u015fl\u0259rinin \u00f6yr\u0259dilm\u0259si yaln\u0131z n\u0259sih\u0259tl\u0259 deyil, n\u00fcmun\u0259 il\u0259 h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259lidir:<\/strong><\/p>\n<p>\u201cU\u015faqlar \u0259ll\u0259rin d\u00fczg\u00fcn yuyulmas\u0131, a\u011f\u0131z-burun gigiyenas\u0131, geyiml\u0259rin t\u0259mizliyi kimi v\u0259rdi\u015fl\u0259ri valideynl\u0259rin g\u00fcnd\u0259lik davran\u0131\u015flar\u0131nda g\u00f6rm\u0259li v\u0259 t\u0259tbiq etm\u0259lidirl\u0259r. Geyim se\u00e7imi is\u0259 havaya uy\u011fun, qat-qat v\u0259 rahat olmal\u0131d\u0131r ki, u\u015faqlar n\u0259 soyusun, n\u0259 d\u0259 h\u0259ddind\u0259n art\u0131q t\u0259rl\u0259sinl\u0259r. Valideynl\u0259rin \u0259sas v\u0259zif\u0259si u\u015faqlara x\u0259st\u0259lik qorxusu a\u015f\u0131lamaq deyil, onlara sa\u011flam h\u0259yat t\u0259rzini sevdir\u0259r\u0259k \u00f6yr\u0259tm\u0259kdir. H\u0259r bir q\u0131zd\u0131rma v\u0259 ya \u00f6sk\u00fcr\u0259k d\u0259rhal antibiotik istifad\u0259sini t\u0259l\u0259b etmir. \u018fg\u0259r temperatur 3 g\u00fcnd\u0259n art\u0131q davam edirs\u0259 v\u0259 ya gec\u0259l\u0259r g\u00fccl\u00fc \u00f6sk\u00fcr\u0259k m\u00fc\u015fahid\u0259 olunursa, bu zaman m\u00fctl\u0259q pediatra m\u00fcraci\u0259t edilm\u0259lidir. \u00d6zba\u015f\u0131na d\u0259rman istifad\u0259si risklidir v\u0259 u\u015fa\u011f\u0131n sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131na m\u0259nfi t\u0259sir g\u00f6st\u0259r\u0259 bil\u0259r. Soyuq m\u00f6vs\u00fcmd\u0259 sa\u011flam qalmaq m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr \u2013 bunun \u00fc\u00e7\u00fcn sad\u0259c\u0259 t\u0259bi\u0259tl\u0259 \u00fcnsiyy\u0259t\u0259, balansl\u0131 qidalanmaya, d\u00fczg\u00fcn g\u00fcnd\u0259lik rejim\u0259, vaxt\u0131nda tibbi m\u00fcayin\u0259l\u0259r\u0259 v\u0259 sa\u011flam v\u0259rdi\u015fl\u0259r\u0259 sadiq qalmaq kifay\u0259tdir. H\u0259r bir valideyn bu sad\u0259 add\u0131mlarla u\u015fa\u011f\u0131n\u0131n sa\u011flam v\u0259 xo\u015fb\u0259xt b\u00f6y\u00fcm\u0259sin\u0259 t\u00f6hf\u0259 ver\u0259 bil\u0259r\u201d.<\/p>\n<p><strong>Afaq Mirayiq,<\/strong><br \/>\n<strong>Musavat.com<\/strong><\/p>\n<\/div>\n<div><\/div>\n<div><\/div>\n<div class=\"inner-social-box\">\n<div class=\"subs-in-social subs-whatsapp\"><\/div>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>F\u0259sil d\u0259yi\u015fikliyi insan orqanizmin\u0259 t\u0259sirsiz \u00f6t\u00fc\u015fm\u00fcr. X\u00fcsusil\u0259, pay\u0131z v\u0259 q\u0131\u015f aylar\u0131 b\u0259d\u0259nin x\u0259st\u0259likl\u0259r\u0259 qar\u015f\u0131 m\u00fcqavim\u0259tinin z\u0259ifl\u0259diyi, immun sistemin \u0259lav\u0259 d\u0259st\u0259y\u0259 ehtiyac duydu\u011fu zamanlard\u0131r. Bu d\u00f6vrd\u0259 h\u0259m u\u015faqlarda, h\u0259m d\u0259 b\u00f6y\u00fckl\u0259rd\u0259 t\u0259n\u0259ff\u00fcs yollar\u0131 infeksiyalar\u0131n\u0131n, o c\u00fcml\u0259d\u0259n bo\u011faz a\u011fr\u0131lar\u0131n\u0131n artmas\u0131 m\u00fc\u015fahid\u0259 olunur. \u018fn \u00e7ox m\u00fc\u015fahid\u0259 edil\u0259n s\u0259b\u0259bl\u0259r aras\u0131nda virus infeksiyalar\u0131 \u2013 x\u00fcsusil\u0259 soyuqd\u0259ym\u0259 v\u0259 qrip \u2013 \u00f6n s\u0131radad\u0131r. Bu narahatl\u0131q x\u00fcsusil\u0259 4-7 ya\u015f aras\u0131 u\u015faqlar aras\u0131nda daha geni\u015f yay\u0131l\u0131b. B\u0259s bu d\u00f6vrl\u0259rd\u0259 qabaqlay\u0131c\u0131 n\u0259 kimi t\u0259dbirl\u0259r g\u00f6r\u00fclm\u0259lidir? Nec\u0259 qidalanmaq laz\u0131md\u0131r ki, orqanizm virus x\u0259st\u0259likl\u0259rin\u0259 qar\u015f\u0131 dayan\u0131ql\u0131 olsun? Tibb Universitetinin I U\u015faq x\u0259st\u0259likl\u0259ri&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":824498,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[1],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/1af5d5b0343ddf26fb9a7e331d028538.jpg",870,500,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/1af5d5b0343ddf26fb9a7e331d028538.jpg",870,500,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/1af5d5b0343ddf26fb9a7e331d028538.jpg",870,500,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/1af5d5b0343ddf26fb9a7e331d028538-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/1af5d5b0343ddf26fb9a7e331d028538-635x365.jpg",635,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/1af5d5b0343ddf26fb9a7e331d028538-840x483.jpg",640,368,true],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/1af5d5b0343ddf26fb9a7e331d028538.jpg",870,500,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/1af5d5b0343ddf26fb9a7e331d028538.jpg",870,500,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/1af5d5b0343ddf26fb9a7e331d028538-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/1af5d5b0343ddf26fb9a7e331d028538.jpg",870,500,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=1\" rel=\"category\">C\u0259miyy\u0259t<\/a>","rttpg_excerpt":"F\u0259sil d\u0259yi\u015fikliyi insan orqanizmin\u0259 t\u0259sirsiz \u00f6t\u00fc\u015fm\u00fcr. X\u00fcsusil\u0259, pay\u0131z v\u0259 q\u0131\u015f aylar\u0131 b\u0259d\u0259nin x\u0259st\u0259likl\u0259r\u0259 qar\u015f\u0131 m\u00fcqavim\u0259tinin z\u0259ifl\u0259diyi, immun sistemin \u0259lav\u0259 d\u0259st\u0259y\u0259 ehtiyac duydu\u011fu zamanlard\u0131r. Bu d\u00f6vrd\u0259 h\u0259m u\u015faqlarda, h\u0259m d\u0259 b\u00f6y\u00fckl\u0259rd\u0259 t\u0259n\u0259ff\u00fcs yollar\u0131 infeksiyalar\u0131n\u0131n, o c\u00fcml\u0259d\u0259n bo\u011faz a\u011fr\u0131lar\u0131n\u0131n artmas\u0131 m\u00fc\u015fahid\u0259 olunur. \u018fn \u00e7ox m\u00fc\u015fahid\u0259 edil\u0259n s\u0259b\u0259bl\u0259r aras\u0131nda virus infeksiyalar\u0131 \u2013 x\u00fcsusil\u0259 soyuqd\u0259ym\u0259 v\u0259 qrip \u2013 \u00f6n&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/824497"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=824497"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/824497\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":824501,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/824497\/revisions\/824501"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/824498"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=824497"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=824497"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=824497"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}