{"id":824887,"date":"2025-09-06T09:49:30","date_gmt":"2025-09-06T05:49:30","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=824887"},"modified":"2025-09-06T09:49:30","modified_gmt":"2025-09-06T05:49:30","slug":"diplomatiyamiz-turk-dunyasinin-birliyin%c9%99-yol-acir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=824887","title":{"rendered":"Diplomatiyam\u0131z t\u00fcrk d\u00fcnyas\u0131n\u0131n birliyin\u0259 yol a\u00e7\u0131r"},"content":{"rendered":"<p><em><strong>M\u0259d\u0259ni v\u0259 tarixi yax\u0131nl\u0131q, ortaq d\u0259y\u0259rl\u0259r v\u0259 strateji maraqlar<\/strong><\/em><\/p>\n<p>XXI \u0259srin geosiyasi reall\u0131qlar\u0131 d\u00fcnya d\u00fcz\u0259nind\u0259 yeni g\u00fcc m\u0259rk\u0259zl\u0259rinin formala\u015fmas\u0131n\u0131 \u015f\u0259rtl\u0259ndirir. Bu g\u00fcn beyn\u0259lxalq m\u00fcnasib\u0259tl\u0259r sistemind\u0259 regional \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q, iqtisadi inteqrasiya v\u0259 m\u0259d\u0259ni yax\u0131nl\u0131q \u0259sas\u0131nda qurulan birlikl\u0259r qlobal siyas\u0259td\u0259 m\u00fch\u00fcm rol oynay\u0131r. Bu m\u0259nada t\u00fcrk birliyi ideyas\u0131 son onillikl\u0259rd\u0259 t\u0259dric\u0259n n\u0259z\u0259ri m\u00fcst\u0259vid\u0259n praktik \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q platformas\u0131na \u00e7evrilm\u0259kd\u0259dir. Q\u0259dim tarix\u0259 v\u0259 ortaq m\u0259d\u0259niyy\u0259t\u0259 s\u00f6yk\u0259n\u0259n t\u00fcrk xalqlar\u0131n\u0131n birliyi bu g\u00fcn art\u0131q siyasi irad\u0259, strateji maraqlar v\u0259 iqtisadi layih\u0259l\u0259rl\u0259 m\u00f6hk\u0259ml\u0259nir. Az\u0259rbaycan is\u0259 bu prosesd\u0259 h\u0259m co\u011frafi m\u00f6vqeyi, h\u0259m d\u0259 siyasi liderliyi il\u0259 \u0259sas apar\u0131c\u0131 q\u00fcvv\u0259l\u0259rd\u0259n biridir. Prezident \u0130lham \u018fliyevin son ill\u0259rd\u0259 t\u00fcrk d\u00fcnyas\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 h\u0259yata ke\u00e7irdiyi xarici siyas\u0259t kursu, ard\u0131c\u0131l diplomatik s\u0259f\u0259rl\u0259r v\u0259 beyn\u0259lxalq t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcsl\u0259r T\u00fcrk D\u00f6vl\u0259tl\u0259ri T\u0259\u015fkilat\u0131n\u0131n (TDT) g\u0259l\u0259c\u0259yini formala\u015fd\u0131r\u0131r. Bu istiqam\u0259td\u0259 x\u00fcsusil\u0259 T\u00fcrkm\u0259nistana edil\u0259n son r\u0259smi s\u0259f\u0259r, \u00d6zb\u0259kistanla y\u00fcks\u0259l\u0259n \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q dinamikas\u0131, T\u00fcrkiy\u0259 il\u0259 strateji m\u00fctt\u0259fiqlik m\u00fcnasib\u0259tl\u0259ri v\u0259 \u00fcmumilikd\u0259 t\u00fcrk d\u00f6vl\u0259tl\u0259ri il\u0259 d\u0259rinl\u0259\u015f\u0259n \u0259laq\u0259l\u0259r, Az\u0259rbaycan diplomatiyas\u0131n\u0131n t\u00fcrk birliyi ideyas\u0131n\u0131 realla\u015fd\u0131rmaqda oynad\u0131\u011f\u0131 m\u00fch\u00fcm rolu g\u00f6st\u0259rir.<\/p>\n<p><em><strong>X\u0259z\u0259rd\u0259n T\u00fcrk d\u00fcnyas\u0131na a\u00e7\u0131lan qap\u0131<\/strong><\/em><\/p>\n<p>T\u00fcrk d\u00fcnyas\u0131 dedikd\u0259, ilk n\u00f6vb\u0259d\u0259, M\u0259rk\u0259zi Asiya \u00f6lk\u0259l\u0259ri yada d\u00fc\u015f\u00fcr. \u00c7\u00fcnki \u015e\u0259rqd\u0259n Q\u0259rb\u0259 uzanan T\u00fcrk d\u00fcnyas\u0131 d\u00f6vl\u0259tl\u0259rinin \u0259ks\u0259riyy\u0259ti m\u0259hz bu regionda yerl\u0259\u015fir. Bu bax\u0131mdan Prezident \u0130lham \u018fliyevin M\u0259rk\u0259zi Asiyada yerl\u0259\u015f\u0259n \u00f6lk\u0259l\u0259r\u0259 m\u00fct\u0259madi s\u0259f\u0259rl\u0259ri, h\u0259m\u00e7inin regional t\u0259\u015fkilatlar\u0131n t\u0259dbirl\u0259rind\u0259 f\u0259xri qonaq qismind\u0259 i\u015ftirak\u0131 \u00f6lk\u0259mizin region d\u00f6vl\u0259tl\u0259ri il\u0259 \u0259laq\u0259l\u0259rinin dinamikas\u0131n\u0131 n\u00fcmayi\u015f etdirir.\u00a0\u00a0\u00a0 D\u00f6vl\u0259timizin ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131 \u0130lham \u018fliyevin T\u00fcrkm\u0259nistana i\u015fg\u00fczar s\u0259f\u0259ri \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 imzalanan s\u0259n\u0259dl\u0259r, ke\u00e7iril\u0259n g\u00f6r\u00fc\u015fl\u0259r t\u00fcrk d\u00f6vl\u0259tl\u0259ri aras\u0131nda yeni \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q formatlar\u0131n\u0131n t\u0259m\u0259lini qoydu. Y\u00fcks\u0259ks\u0259viyy\u0259li g\u00f6r\u00fc\u015fd\u0259 c\u0259nab Prezident bildirdi ki, bu g\u00fcn biz xalqlar\u0131m\u0131z\u0131n m\u0259d\u0259ni v\u0259 tarixi yax\u0131nl\u0131\u011f\u0131na, ortaq d\u0259y\u0259rl\u0259r\u0259 v\u0259 strateji maraqlara \u0259saslanaraq, \u00fc\u00e7 dost v\u0259 qarda\u015f d\u00f6vl\u0259tin \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131 tarixind\u0259 yeni bir s\u0259hif\u0259 a\u00e7\u0131r\u0131q.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan, T\u00fcrkm\u0259nistan v\u0259 \u00d6zb\u0259kistan liderl\u0259rinin \u00fc\u00e7t\u0259r\u0259fli g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc, g\u00f6st\u0259rir ki, bu \u00f6lk\u0259l\u0259r t\u0259kc\u0259 regional deyil, qlobal miqyasda strateji t\u0259r\u0259fda\u015fl\u0131\u011fa do\u011fru ir\u0259lil\u0259yirl\u0259r.<\/p>\n<p>T\u00fcrkm\u0259nistan\u0131n i\u015f\u011faldan azad olunmu\u015f F\u00fczuli \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 m\u0259scid in\u015fa etm\u0259k q\u0259rar\u0131 is\u0259 m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rimizin s\u0131rf siyasi v\u0259 iqtisadi m\u00fcst\u0259vid\u0259n \u00e7ox-\u00e7ox ir\u0259li getdiyini g\u00f6st\u0259rir. Bu, qarda\u015fl\u0131\u011f\u0131n r\u0259mzi, h\u0259mr\u0259yliyin ifad\u0259si v\u0259 m\u0259n\u0259vi d\u0259st\u0259yin parlaq n\u00fcmun\u0259sidir. F\u00fczuli il\u0259 T\u00fcrkm\u0259nistan\u0131n Arxada\u011f \u015f\u0259h\u0259rinin \u201cqarda\u015fla\u015fmas\u0131\u201d da yaln\u0131z iki \u015f\u0259h\u0259r aras\u0131ndak\u0131 m\u00fcnasib\u0259t deyil, \u00fcmumt\u00fcrk birliyinin m\u0259d\u0259ni v\u0259 humanitar istiqam\u0259td\u0259 geni\u015fl\u0259nm\u0259sinin simvoludur.<\/p>\n<p><em><strong>\u00d6zb\u0259kistanla y\u00fcks\u0259l\u0259n \u0259laq\u0259l\u0259r<\/strong><\/em><\/p>\n<p>Son ill\u0259rd\u0259 Az\u0259rbaycan-\u00d6zb\u0259kistan m\u00fcnasib\u0259tl\u0259ri d\u0259 strateji t\u0259r\u0259fda\u015fl\u0131q s\u0259viyy\u0259sin\u0259 y\u00fcks\u0259lib. Az\u0259rbaycan Prezidenti \u0130lham \u018fliyev v\u0259 \u00d6zb\u0259kistan Prezidenti \u015eavkat Mirziyoyev aras\u0131nda formala\u015fan s\u0259mimi m\u00fcnasib\u0259tl\u0259r d\u00f6vl\u0259tl\u0259raras\u0131 \u0259laq\u0259l\u0259rin ruhunu m\u00fc\u0259yy\u0259n ed\u0259n \u0259sas amildir. Bu, t\u0259kc\u0259 liderl\u0259r s\u0259viyy\u0259sind\u0259 deyil, b\u00fct\u00fcn xalq\u0131n g\u00fcnd\u0259lik h\u0259yat\u0131nda \u00f6z\u00fcn\u00fc g\u00f6st\u0259rir \u2013 Qaraba\u011f\u0131n b\u0259rpas\u0131nda Uluqb\u0259y ad\u0131na m\u0259kt\u0259b, A\u011f \u015f\u0259h\u0259rd\u0259 \u201c\u00d6zb\u0259kistan\u201d park\u0131, Xank\u0259ndid\u0259 tiki\u015f fabriki kimi n\u00fcmun\u0259l\u0259r xalqlar\u0131m\u0131z\u0131 daha da yax\u0131nla\u015fd\u0131r\u0131r. \u0130qtisadi t\u0259r\u0259fda\u015fl\u0131\u011f\u0131n s\u00fcr\u0259ti is\u0259 g\u00f6st\u0259rir ki, m\u00fcnasib\u0259tl\u0259r yaln\u0131z simvolik jestl\u0259rl\u0259 m\u0259hdudla\u015fm\u0131r. R\u0259q\u0259ml\u0259r ortadad\u0131r: Ticar\u0259t d\u00f6vriyy\u0259si il\u0259 ba\u011fl\u0131 qar\u015f\u0131ya qoyulan 1 milyard dollarl\u0131q h\u0259d\u0259f, birg\u0259 s\u0259rmay\u0259 layih\u0259l\u0259ri v\u0259 investisiya fondunun yarad\u0131lmas\u0131 m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rin davaml\u0131 v\u0259 strateji oldu\u011funu s\u00fcbut edir. Az\u0259rbaycan\u0131n enerji infrastrukturu il\u0259 \u00d6zb\u0259kistan\u0131n s\u0259naye potensial\u0131, Orta D\u0259hliz \u00fcz\u0259rind\u0259 yaranan yeni tranzit imkanlar\u0131 h\u0259r iki d\u00f6vl\u0259tin g\u0259l\u0259c\u0259k inki\u015faf\u0131n\u0131 t\u0259min ed\u0259c\u0259k \u0259sas s\u00fctunlara \u00e7evrilir. Siyasi m\u00fcst\u0259vid\u0259 is\u0259 Az\u0259rbaycan v\u0259 \u00d6zb\u0259kistan\u0131n T\u00fcrk D\u00f6vl\u0259tl\u0259ri T\u0259\u015fkilat\u0131ndak\u0131 birg\u0259 f\u0259aliyy\u0259ti, MDB v\u0259 BRICS+ platformalar\u0131nda g\u00f6st\u0259rdikl\u0259ri koordinasiya art\u0131q regional deyil, qlobal s\u0259viyy\u0259d\u0259 d\u0259 t\u00fcrk d\u00fcnyas\u0131n\u0131n s\u0259sini g\u00fccl\u0259ndirir. Burada t\u0259kc\u0259 qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 d\u0259st\u0259k deyil, h\u0259m d\u0259 ortaq strateji bax\u0131\u015f dayan\u0131r. Bu bax\u0131\u015f Avrasiya m\u0259kan\u0131nda sabitliyin m\u00f6hk\u0259ml\u0259nm\u0259sin\u0259, yeni n\u0259qliyyat v\u0259 enerji x\u0259tl\u0259rinin qurulmas\u0131na, g\u0259nc n\u0259sill\u0259rin inteqrasiyas\u0131na xidm\u0259t edir. \u018fn \u00f6n\u0259mlisi is\u0259 budur ki, Az\u0259rbaycan\u2013\u00d6zb\u0259kistan m\u00fcnasib\u0259tl\u0259ri xalqlar\u0131n \u00fcr\u0259yind\u0259 qarda\u015fl\u0131q duy\u011fusu il\u0259, d\u00f6vl\u0259tl\u0259rin siyasi irad\u0259sind\u0259 is\u0259 strateji t\u0259r\u0259fda\u015fl\u0131q prinsipi il\u0259 m\u00f6hk\u0259ml\u0259nir. Bu sintez g\u0259l\u0259c\u0259yin t\u00fcrk birliyinin real t\u0259m\u0259l da\u015flar\u0131ndan biridir.<\/p>\n<p><em><strong>\u0130ki d\u00f6vl\u0259t, bir mill\u0259t<\/strong><\/em><\/p>\n<p>T\u00fcrk birliyind\u0259n dan\u0131\u015fark\u0259n, t\u0259bii ki, Az\u0259rbaycan-T\u00fcrkiy\u0259 m\u00fcnasib\u0259tl\u0259ri x\u00fcsusi yer tutur. Bu m\u00fcnasib\u0259tl\u0259r t\u0259kc\u0259 ikit\u0259r\u0259fli dostluq v\u0259 qarda\u015fl\u0131q deyil, h\u0259m d\u0259 b\u00fct\u00fcn t\u00fcrk d\u00fcnyas\u0131n\u0131n birliyin\u0259 n\u00fcmun\u0259 g\u00f6st\u0259ril\u0259c\u0259k strateji m\u00fctt\u0259fiqlik modelidir. 2020-ci ilin V\u0259t\u0259n M\u00fcharib\u0259sind\u0259n sonra \u015eu\u015fa B\u0259yannam\u0259sinin imzalanmas\u0131 bu m\u00fcnasib\u0259tl\u0259ri formal m\u00fcst\u0259vid\u0259 d\u0259 m\u00fctt\u0259fiqlik s\u0259viyy\u0259sin\u0259 qald\u0131rd\u0131. Az\u0259rbaycan il\u0259 T\u00fcrkiy\u0259 aras\u0131ndak\u0131 siyasi dialoq, iqtisadi layih\u0259l\u0259r, enerji v\u0259 n\u0259qliyyat d\u0259hlizl\u0259ri \u00fczr\u0259 birg\u0259 t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcsl\u0259r, h\u0259rbi \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q v\u0259 m\u00fcdafi\u0259 s\u0259nayesi sah\u0259sind\u0259 ortaq proqramlar t\u00fcrk birliyinin reall\u0131\u011fa \u00e7evrilm\u0259sind\u0259 m\u00fch\u00fcm rol oynay\u0131r. Bak\u0131 v\u0259 Ankara birlikd\u0259 T\u00fcrk D\u00f6vl\u0259tl\u0259ri T\u0259\u015fkilat\u0131n\u0131n f\u0259aliyy\u0259tini g\u00fccl\u0259ndirir, dig\u0259r t\u00fcrk d\u00f6vl\u0259tl\u0259rinin d\u0259 proses\u0259 f\u0259al qo\u015fulmas\u0131na stimul verir. T\u00fcrkiy\u0259 Prezidentinin tez-tez vur\u011fulad\u0131\u011f\u0131 kimi, \u201ciki d\u00f6vl\u0259t, bir mill\u0259t\u201d formulu art\u0131q praktik m\u00fcst\u0259vid\u0259 b\u00fct\u00fcn t\u00fcrk d\u00fcnyas\u0131na yay\u0131lan bir modeldir. Az\u0259rbaycan v\u0259 T\u00fcrkiy\u0259 m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rinin bu s\u0259viyy\u0259si, eyni zamanda dig\u0259r t\u00fcrk d\u00f6vl\u0259tl\u0259ri \u00fc\u00e7\u00fcn inteqrasiyan\u0131n strateji perspektivini g\u00f6st\u0259rir.<\/p>\n<p><em><strong>TDT-y\u0259 \u00fczv \u00f6lk\u0259l\u0259rl\u0259 ticar\u0259t d\u00f6vriyy\u0259si 8 faiz art\u0131b<\/strong><\/em><\/p>\n<p>2021-ci ild\u0259n ad\u0131n\u0131 d\u0259yi\u015f\u0259r\u0259k T\u00fcrk D\u00f6vl\u0259tl\u0259ri T\u0259\u015fkilat\u0131 adlanan qurum bu g\u00fcn t\u00fcrk d\u00fcnyas\u0131n\u0131n siyasi platformas\u0131 kimi f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259rir. Burada Az\u0259rbaycan x\u00fcsusi rol oynay\u0131r. \u00d6lk\u0259mizin t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u00fc il\u0259 t\u0259\u015fkilat \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 bir s\u0131ra m\u00fch\u00fcm q\u0259rarlar q\u0259bul edilib, strateji istiqam\u0259tl\u0259r m\u00fc\u0259yy\u0259n olunub. XXI \u0259srin siyasi x\u0259rit\u0259sind\u0259 T\u00fcrk D\u00f6vl\u0259tl\u0259ri T\u0259\u015fkilat\u0131 art\u0131q t\u0259kc\u0259 m\u0259d\u0259ni-m\u0259n\u0259vi bir platforma deyil, h\u0259m d\u0259 s\u00fcr\u0259tl\u0259 inki\u015faf ed\u0259n iqtisadi \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q m\u0259kan\u0131 kimi \u00f6n plana \u00e7\u0131x\u0131r. Az\u0259rbaycan D\u00f6vl\u0259t G\u00f6mr\u00fck Komit\u0259sinin son hesabat\u0131 bunu bir daha t\u0259sdiql\u0259yir: cari ilin yanvar\u2013iyul aylar\u0131nda \u00f6lk\u0259mizin TDT-y\u0259 \u00fczv d\u00f6vl\u0259tl\u0259rl\u0259 ticar\u0259t d\u00f6vriyy\u0259si \u00f6t\u0259n ill\u0259 m\u00fcqayis\u0259d\u0259 8,3 faiz artaraq 4,2 milyard AB\u015e dollar\u0131na \u00e7at\u0131b. Bu r\u0259q\u0259m Az\u0259rbaycan\u0131n \u00fcmumi xarici ticar\u0259t d\u00f6vriyy\u0259sinin art\u0131q 14,6 faizini t\u0259\u015fkil edir. Bu faktlar g\u00f6st\u0259rir ki, Az\u0259rbaycan art\u0131q t\u00fcrk d\u00fcnyas\u0131nda ticar\u0259t m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rind\u0259 balansl\u0131 v\u0259 \u00e7ox\u015fax\u0259li siyas\u0259t y\u00fcr\u00fcd\u00fcr.<\/p>\n<p>Bu tendensiya h\u0259m d\u0259 TDT \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 iqtisadi sinerjinin getdikc\u0259 g\u00fccl\u0259ndiyini n\u00fcmayi\u015f etdirir. T\u00fcrk d\u00f6vl\u0259tl\u0259ri yaln\u0131z mallar\u0131n qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 d\u00f6vriyy\u0259sini art\u0131rmaqla kifay\u0259tl\u0259nmirl\u0259r, eyni zamanda s\u0259naye, elm, texnologiya v\u0259 innovasiya sah\u0259l\u0259rind\u0259 ortaq layih\u0259l\u0259r h\u0259yata ke\u00e7irirl\u0259r. Bu istiqam\u0259td\u0259 birg\u0259 t\u0259dqiqat institutlar\u0131n\u0131n yarad\u0131lmas\u0131, texnologiya transferi m\u0259rk\u0259zl\u0259rinin t\u0259\u015fkili v\u0259 innovativ h\u0259ll\u0259rin t\u0259tbiqi x\u00fcsusil\u0259 diqq\u0259t\u0259layiqdir. Az\u0259rbaycan\u0131n da f\u0259al i\u015ftirak\u0131 il\u0259 realla\u015fan bu t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcsl\u0259r t\u00fcrk d\u00fcnyas\u0131n\u0131 daha r\u0259qab\u0259t\u0259davaml\u0131 iqtisadi m\u0259kana \u00e7evirir. Texnologiya, enerji v\u0259 logistika sah\u0259l\u0259rind\u0259 ortaq add\u0131mlar yax\u0131n g\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 h\u0259m regional, h\u0259m d\u0259 qlobal bazarlarda TDT \u00f6lk\u0259l\u0259rinin \u00e7\u0259kisini art\u0131racaq. Bel\u0259likl\u0259, ticar\u0259t d\u00f6vriyy\u0259sind\u0259ki 8 faiz art\u0131m yaln\u0131z statistik r\u0259q\u0259m deyil, t\u00fcrk d\u00f6vl\u0259tl\u0259ri aras\u0131nda iqtisadi \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131n yeni m\u0259rh\u0259l\u0259y\u0259 q\u0259d\u0259m qoydu\u011funu g\u00f6st\u0259r\u0259n \u0259lam\u0259tdar bir g\u00f6st\u0259ricidir. Az\u0259rbaycan bu prosesd\u0259 h\u0259m k\u00f6rp\u00fc rolunu oynay\u0131r, h\u0259m d\u0259 regional inteqrasiyan\u0131n \u00f6nc\u00fcll\u0259rind\u0259n biri kimi \u00e7\u0131x\u0131\u015f edir.<\/p>\n<p><em><strong>Ortaq kimlik v\u0259 g\u0259l\u0259c\u0259k n\u0259sill\u0259r<\/strong><\/em><\/p>\n<p>T\u00fcrk birliyi yaln\u0131z siyasi v\u0259 iqtisadi platforma il\u0259 m\u0259hdudla\u015fm\u0131r. Burada m\u0259d\u0259niyy\u0259t, dil, \u0259d\u0259biyyat, inc\u0259s\u0259n\u0259t v\u0259 t\u0259hsil sah\u0259l\u0259rind\u0259ki \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q m\u00fch\u00fcm rol oynay\u0131r. Az\u0259rbaycan t\u00fcrk d\u00fcnyas\u0131nda m\u0259d\u0259ni inteqrasiyan\u0131n g\u00fccl\u0259nm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00fcxt\u0259lif t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcsl\u0259r ir\u0259li s\u00fcr\u00fcr. Bak\u0131da v\u0259 dig\u0259r \u015f\u0259h\u0259rl\u0259rd\u0259 ke\u00e7iril\u0259n t\u00fcrk d\u00fcnyas\u0131 m\u0259d\u0259niyy\u0259t g\u00fcnl\u0259ri, s\u0259rgil\u0259r, elmi konfranslar v\u0259 ortaq t\u0259hsil proqramlar\u0131 bu istiqam\u0259td\u0259 m\u00fch\u00fcm add\u0131mlard\u0131r. X\u00fcsusil\u0259 g\u0259nc n\u0259slin ortaq d\u0259y\u0259rl\u0259r \u0259sas\u0131nda yeti\u015fdirilm\u0259si, t\u00fcrk xalqlar\u0131 aras\u0131nda tarixi yadda\u015f\u0131n qorunmas\u0131 v\u0259 g\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 daha m\u00f6hk\u0259m birlik \u00fc\u00e7\u00fcn z\u0259ruri \u0259sas yarad\u0131r. Bu bax\u0131mdan, Az\u0259rbaycan t\u00fcrkologiya m\u0259rk\u0259zl\u0259rinin f\u0259aliyy\u0259tin\u0259, ortaq \u0259lifba v\u0259 dil m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rin\u0259, t\u0259hsil m\u00fcbadil\u0259si proqramlar\u0131na b\u00f6y\u00fck \u00f6n\u0259m verir.<\/p>\n<p>N\u0259tic\u0259 etibaril\u0259, t\u00fcrk birliyi ideyas\u0131 \u0259srl\u0259r boyu t\u00fcrk xalqlar\u0131n\u0131n arzusunda oldu\u011fu b\u00f6y\u00fck bir amal idi. Bu amal indi reall\u0131\u011fa \u00e7evrilir. Az\u0259rbaycan Prezidentinin uzaqg\u00f6r\u0259n siyas\u0259ti, t\u00fcrk d\u00f6vl\u0259tl\u0259ri il\u0259 ard\u0131c\u0131l v\u0259 m\u0259qs\u0259dy\u00f6nl\u00fc \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q kursu bu birliyin real dayaqlar\u0131n\u0131 m\u00f6hk\u0259ml\u0259ndirir. T\u00fcrkm\u0259nistan s\u0259f\u0259ri, \u00d6zb\u0259kistan v\u0259 T\u00fcrkiy\u0259 il\u0259 \u0259laq\u0259l\u0259rin y\u00fcks\u0259l\u0259n x\u0259tti, T\u00fcrk D\u00f6vl\u0259tl\u0259ri T\u0259\u015fkilat\u0131n\u0131n g\u00fccl\u0259nm\u0259si \u2013 b\u00fct\u00fcn bunlar t\u00fcrk birliyinin g\u0259l\u0259c\u0259yini t\u0259min ed\u0259n strateji add\u0131mlard\u0131r. Az\u0259rbaycan bu g\u00fcn yaln\u0131z \u00f6z milli maraqlar\u0131n\u0131 deyil, h\u0259m d\u0259 t\u00fcrk d\u00fcnyas\u0131n\u0131n \u00fcmumi maraqlar\u0131n\u0131 qoruyur, birliyi m\u00f6hk\u0259ml\u0259ndirir v\u0259 g\u0259l\u0259c\u0259k n\u0259sill\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn g\u00fccl\u00fc bir t\u00fcrk d\u00fcnyas\u0131n\u0131n \u0259sas\u0131n\u0131 qoyur.<\/p>\n<p><strong>Nigar Orucova, \u201c\u0130ki sahil\u201d<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>M\u0259d\u0259ni v\u0259 tarixi yax\u0131nl\u0131q, ortaq d\u0259y\u0259rl\u0259r v\u0259 strateji maraqlar XXI \u0259srin geosiyasi reall\u0131qlar\u0131 d\u00fcnya d\u00fcz\u0259nind\u0259 yeni g\u00fcc m\u0259rk\u0259zl\u0259rinin formala\u015fmas\u0131n\u0131 \u015f\u0259rtl\u0259ndirir. Bu g\u00fcn beyn\u0259lxalq m\u00fcnasib\u0259tl\u0259r sistemind\u0259 regional \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q, iqtisadi inteqrasiya v\u0259 m\u0259d\u0259ni yax\u0131nl\u0131q \u0259sas\u0131nda qurulan birlikl\u0259r qlobal siyas\u0259td\u0259 m\u00fch\u00fcm rol oynay\u0131r. Bu m\u0259nada t\u00fcrk birliyi ideyas\u0131 son onillikl\u0259rd\u0259 t\u0259dric\u0259n n\u0259z\u0259ri m\u00fcst\u0259vid\u0259n praktik \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q platformas\u0131na \u00e7evrilm\u0259kd\u0259dir. Q\u0259dim tarix\u0259 v\u0259 ortaq m\u0259d\u0259niyy\u0259t\u0259 s\u00f6yk\u0259n\u0259n t\u00fcrk xalqlar\u0131n\u0131n birliyi bu g\u00fcn art\u0131q siyasi irad\u0259, strateji maraqlar v\u0259 iqtisadi layih\u0259l\u0259rl\u0259 m\u00f6hk\u0259ml\u0259nir. Az\u0259rbaycan is\u0259 bu prosesd\u0259 h\u0259m co\u011frafi m\u00f6vqeyi, h\u0259m d\u0259 siyasi liderliyi il\u0259 \u0259sas apar\u0131c\u0131 q\u00fcvv\u0259l\u0259rd\u0259n biridir.&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":824888,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[19],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/e242660d167894070535262346510028030.jpg",975,540,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/e242660d167894070535262346510028030.jpg",975,540,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/e242660d167894070535262346510028030.jpg",975,540,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/e242660d167894070535262346510028030-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/e242660d167894070535262346510028030-660x365.jpg",660,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/e242660d167894070535262346510028030-840x465.jpg",640,354,true],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/e242660d167894070535262346510028030.jpg",975,540,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/e242660d167894070535262346510028030.jpg",975,540,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/e242660d167894070535262346510028030-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/e242660d167894070535262346510028030.jpg",975,540,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=19\" rel=\"category\">G\u00fcnd\u0259m<\/a>","rttpg_excerpt":"M\u0259d\u0259ni v\u0259 tarixi yax\u0131nl\u0131q, ortaq d\u0259y\u0259rl\u0259r v\u0259 strateji maraqlar XXI \u0259srin geosiyasi reall\u0131qlar\u0131 d\u00fcnya d\u00fcz\u0259nind\u0259 yeni g\u00fcc m\u0259rk\u0259zl\u0259rinin formala\u015fmas\u0131n\u0131 \u015f\u0259rtl\u0259ndirir. Bu g\u00fcn beyn\u0259lxalq m\u00fcnasib\u0259tl\u0259r sistemind\u0259 regional \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q, iqtisadi inteqrasiya v\u0259 m\u0259d\u0259ni yax\u0131nl\u0131q \u0259sas\u0131nda qurulan birlikl\u0259r qlobal siyas\u0259td\u0259 m\u00fch\u00fcm rol oynay\u0131r. Bu m\u0259nada t\u00fcrk birliyi ideyas\u0131 son onillikl\u0259rd\u0259 t\u0259dric\u0259n n\u0259z\u0259ri m\u00fcst\u0259vid\u0259n praktik \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q platformas\u0131na \u00e7evrilm\u0259kd\u0259dir. Q\u0259dim&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/824887"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=824887"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/824887\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":824889,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/824887\/revisions\/824889"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/824888"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=824887"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=824887"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=824887"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}