{"id":824919,"date":"2025-09-06T11:19:16","date_gmt":"2025-09-06T07:19:16","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=824919"},"modified":"2025-09-06T11:19:16","modified_gmt":"2025-09-06T07:19:16","slug":"rusiya-xofu-avropa-p%c9%99risandir-asiya-rahat","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=824919","title":{"rendered":"Rusiya xofu \u2013 Avropa p\u0259ri\u015fand\u0131r, Asiya &#8211; rahat"},"content":{"rendered":"<p><strong>Vladimir Putinin Slovakiya lideri Robert Fitso il\u0259 g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcnd\u0259 Rusiyan\u0131n Avropaya qar\u015f\u0131 \u201caqressiv planlar\u0131\u201d bar\u0259d\u0259 deyil\u0259nl\u0259ri tamamil\u0259 c\u0259f\u0259ngiyyat adland\u0131rmas\u0131 v\u0259 bu fikirl\u0259rin \u201che\u00e7 bir \u0259sas\u0131n\u0131n olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131\u201d dem\u0259si bir xeyli real s\u00f6zl\u0259rdir.<\/strong><\/p>\n<p>Ger\u00e7\u0259kd\u0259n d\u0259 Rusiyan\u0131n Avropaya qar\u015f\u0131 aqressiv planlar\u0131, bu \u00f6lk\u0259l\u0259ri i\u015f\u011fal niyy\u0259ti yoxdur. \u201cOla bilm\u0259z\u201d de yazmaq olar, amma bu, Rusiyad\u0131r, hikk\u0259li d\u00f6vl\u0259tdir, prinsipc\u0259, ola bil\u0259r.<\/p>\n<p>El\u0259 ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 avropal\u0131lar\u0131n n\u0259z\u0259ri aqressiyadan xoflanmalar\u0131 \u0259sass\u0131z deyil. \u00c7\u00fcnki Rusiya \u00f6z\u00fcn\u00fc son 125 ild\u0259 Avropaya bu y\u00f6nd\u0259n g\u00f6st\u0259rib. Avropada Rusiyaya etimad g\u00f6st\u0259rmirl\u0259r, ondan qorxurlar, onu etibarl\u0131 v\u0259 m\u0259d\u0259ni \u00f6lk\u0259 saym\u0131rlar, m\u0259krli, hiyl\u0259g\u0259r, zorak\u0131l\u0131\u011fa meylli d\u00f6vl\u0259t say\u0131rlar.<\/p>\n<p>Almaniyan\u0131n kansleri Fridrix Merts, Britaniyan\u0131n ba\u015f naziri Keir Starmer, Fransan\u0131n prezidenti Emmanuel Makron, el\u0259c\u0259 d\u0259 Avropan\u0131n dig\u0259r apar\u0131c\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259rinin r\u0259hb\u0259rl\u0259ri bu bar\u0259d\u0259 vaxta\u015f\u0131r\u0131 dan\u0131\u015f\u0131rlar.<\/p>\n<p>Avropada Rusiyaya bu v\u0259 ya dig\u0259r \u015f\u0259kild\u0259 r\u0259\u011fb\u0259t g\u00f6st\u0259r\u0259n siyasil\u0259r Macar\u0131stan, Slovakiya v\u0259 Serbiyan\u0131n r\u0259hb\u0259rl\u0259ridir. Onlar da daha \u00e7ox \u00f6z maraqlar\u0131n\u0131 g\u00fcd\u00fcrl\u0259r v\u0259 su bo\u011fazlar\u0131na \u00e7\u0131xaca\u011f\u0131 halda Moskvaya arxa \u00e7evir\u0259r\u0259k, \u00f6z ba\u015flar\u0131n\u0131n \u00e7ar\u0259sin\u0259 baxacaqlar.<\/p>\n<p>O biri Avropa \u00f6lk\u0259l\u0259ri is\u0259 Rusiyaya n\u0259inki r\u0259\u011fb\u0259t b\u0259sl\u0259mirl\u0259r, h\u0259tta ona nifr\u0259t edirl\u0259r. Ba\u015fqa s\u00f6zl\u0259, Rusiya Avropada t\u0259kl\u0259nib.<\/p>\n<p>Ancaq bu azman d\u00f6vl\u0259tin Baltikyan\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259r d\u0259 daxil, he\u00e7 bir Avropa \u00f6lk\u0259sini i\u015f\u011fal ed\u0259r\u0259k, \u015faquli \u015f\u0259kild\u0259 Moskvaya tabe etdirm\u0259k plan\u0131 yoxdur. Rusiya onlar i\u015f\u011fal ed\u0259 bils\u0259 d\u0259, idar\u0259 ed\u0259 bilm\u0259z. H\u0259l\u0259 sovet d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 Moskva Latviya, Litva v\u0259 Estoniyadan ciddi soyuqluq g\u00f6r\u00fcrd\u00fc v\u0259 bu \u00f6lk\u0259l\u0259r\u0259 \u00f6z pataval\u0131 m\u0259d\u0259niyy\u0259tini dikt\u0259 ed\u0259 bilmirdi. Baltiklil\u0259r Moskvan\u0131 yola verirdil\u0259r.<\/p>\n<p>Kreml Avropan\u0131n \u015f\u0259rqind\u0259ki sosialist \u00f6lk\u0259l\u0259rind\u0259n d\u0259 vaxta\u015f\u0131r\u0131 ita\u0259tsizlik g\u00f6r\u00fcrd\u00fc, b\u0259z\u0259n o ba\u015f qald\u0131rmalar\u0131 silahla, qanla ram ed\u0259 bils\u0259 d\u0259, b\u0259zi hallarda \u0259lind\u0259n bir \u015fey g\u0259lmirdi. SSR\u0130-y\u0259 daxil olan respublikalardan f\u0259rqli olaraq, sosialist d\u00fc\u015f\u0259rg\u0259si \u00f6lk\u0259l\u0259rind\u0259 Rusiyan\u0131n i\u015f\u011fal\u00e7\u0131 oldu\u011funu ona tez-tez xat\u0131rlad\u0131rd\u0131lar.<\/p>\n<p>Maraql\u0131d\u0131r ki, Rusiya h\u0259rb ma\u015f\u0131n\u0131n\u0131n t\u0131rt\u0131llar\u0131 alt\u0131nda \u0259zil\u0259n Avropa \u00f6lk\u0259l\u0259rind\u0259n ikisi m\u0259hz Macar\u0131stan v\u0259 Slovakiya olub (sonuncu \u00c7exiya il\u0259 ittifaqda idi). Bu g\u00fcn onlardak\u0131 Moskva heyranl\u0131\u011f\u0131 s\u0131rf bu s\u0259b\u0259bd\u0259n heyr\u0259t do\u011furur.<\/p>\n<p>Almaniyan\u0131n \u015f\u0259rq hiss\u0259sinin, ke\u00e7mi\u015f ADR-\u0259 daxil olan torpaqlar\u0131n \u0259halisinin d\u0259 Rusiyaya m\u00fcnasib\u0259ti q\u0259rb b\u00f6lg\u0259l\u0259rind\u0259 oldu\u011fundan f\u0259rqlidir, m\u00fcsb\u0259t\u0259 do\u011frudur. Halbuki \u0259ksin\u0259 olmal\u0131yd\u0131. M\u00fcharib\u0259d\u0259n sonra bu b\u00f6lg\u0259l\u0259r ta 1989-cu il\u0259 q\u0259d\u0259r Rusiyan\u0131n tapda\u011f\u0131 alt\u0131nda olub v\u0259 Kreml konkret olaraq 1947-ci il\u0259 \u015e\u0259rqi Almaniyada k\u00fckr\u0259y\u0259n \u00fcsyan zaman\u0131 almanlara divan tutub.<\/p>\n<p>Almanlar, macarlar, slovaklar ya unutqand\u0131rlar, ya da sa\u011f\u0131-solu b\u0259lli olmayan bu aqressiv d\u00f6vl\u0259td\u0259n \u00e7ox \u00e7\u0259kinirl\u0259r.<\/p>\n<p>Qorxuya qalsa, ad\u0131 \u00e7\u0259kil\u0259n xalqlar t\u0259k deyill\u0259r, isve\u00e7lil\u0259r v\u0259 finl\u0259r d\u0259 Rusiyadan b\u0259rk qorxurlar.<\/p>\n<p>Finl\u0259ri anlamaq olar, II d\u00fcnya m\u00fcharib\u0259si zaman\u0131 onlarla SSR\u0130 aras\u0131nda ciddi m\u00fcharib\u0259 olub, qanl\u0131 d\u00f6y\u00fc\u015fl\u0259r gedib. O zamandan b\u0259ri Finlandiya Rusiyan\u0131 aqressiv d\u00f6vl\u0259t say\u0131r v\u0259 ona g\u00fcz\u0259\u015ft\u0259 getm\u0259li oldu\u011fu torpaqlar\u0131 unutmur.<\/p>\n<p>Bu iki d\u00f6vl\u0259tin Rusiyadan xoflanmas\u0131 2022-ci ild\u0259 ba\u015flanan Ukrayna m\u00fcharib\u0259sind\u0259n sonra \u00e7ox \u015fidd\u0259tl\u0259ndi. H\u0259m \u0130sve\u00e7, h\u0259m d\u0259 Finlandiya panik halda NATO-ya \u00fczv olmaq \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00fcraci\u0259t etdil\u0259r. Bu \u00f6lk\u0259l\u0259rin siyas\u0259t\u00e7il\u0259rind\u0259 v\u0259 media qurumlar\u0131nda bel\u0259 bir q\u0259na\u0259t hasil olmu\u015fdu ki, bir az da geciks\u0259l\u0259r, Rusiya onlara da h\u00fccum ed\u0259c\u0259k. H\u0259r iki d\u00f6vl\u0259t NATO-nun qanad\u0131 alt\u0131na s\u0131\u011f\u0131naraq \u00f6zl\u0259rini qorumaq ist\u0259yirdil\u0259r v\u0259 bir q\u0259d\u0259r mane\u0259 il\u0259 \u00fczl\u0259\u015fs\u0259l\u0259r d\u0259 (T\u00fcrkiy\u0259 v\u0259 Macar\u0131stan Skandinaviya d\u00f6vl\u0259tl\u0259rini bir az incitdil\u0259r), sonda ist\u0259dikl\u0259rin\u0259 nail oldular, bir az rahatla\u015fd\u0131lar. Amma \u201crus xofu\u201d onlar\u0131n can\u0131ndan h\u0259l\u0259 d\u0259 \u00e7\u0131xmay\u0131b.<\/p>\n<p>Rusiyan\u0131n i\u015fi is\u0259 Avropa il\u0259 deyil. 1941-45-ci ill\u0259rin 3 il 7 ay\u0131nda d\u00f6y\u00fc\u015f\u0259-d\u00f6y\u00fc\u015f\u0259 gedib Berlin civar\u0131na \u00e7\u0131xan rus h\u0259rb ma\u015f\u0131n\u0131 son 3 il 7 ayda Donbasda ili\u015fib, qaba\u011fa ged\u0259 bilmir, gets\u0259 d\u0259, \u00e7ox yava\u015f-yava\u015f gedir. H\u0259tta Rusiya \u0259ld\u0259n verdiyi Kurskdak\u0131 q\u0259s\u0259b\u0259 v\u0259 k\u0259ndl\u0259ri geri ald\u0131qca, h\u0259r\u0259sini ayr\u0131ca bayram edirdi.<\/p>\n<p>Haz\u0131rda Kreml \u0259sas\u0259n Moldova, Qafqaz v\u0259 Orta Asiya \u00f6lk\u0259l\u0259ri il\u0259 \u0259ll\u0259\u015fir, onlar\u0131 \u00f6z orbitind\u0259 saxlama\u011fa \u00e7al\u0131\u015f\u0131r: birin\u0259 xox g\u0259lir, o birin\u0259 t\u0259zyiq edir, bu birini dil\u0259 tutur, ba\u015fqa birini \u015fantaja m\u0259ruz qoyur v\u0259 s.<\/p>\n<p>Ancaq maraql\u0131d\u0131r ki, ke\u00e7mi\u015f SSR\u0130 \u00f6lk\u0259l\u0259ri Rusiyadan avropal\u0131lar q\u0259d\u0259r xoflanm\u0131rlar v\u0259 onun yenid\u0259n paytaxtlara ordu yerid\u0259r\u0259k i\u015f\u011fal siyas\u0259tin\u0259 \u0259l ataca\u011f\u0131ndan \u00e7\u0259kinmirl\u0259r.<\/p>\n<p>\u018fslind\u0259 Kreml bu respublikalar\u0131 ba\u015fqa, bir q\u0259d\u0259r yum\u015faq r\u0131\u00e7aqlarla \u00f6z \u0259traf\u0131nda saxlamaq fikrind\u0259dir. Avropa il\u0259 m\u00fcharib\u0259 v\u0259ziyy\u0259tind\u0259 olan Moskva bir d\u0259 Qafqazda v\u0259 Asiyada \u00f6z\u00fcn\u0259 ikinci, \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc c\u0259bh\u0259 a\u00e7maq niyy\u0259tind\u0259 deyil &#8211; \u0259n az\u0131 indiki vaxtda.<\/p>\n<p>Bir s\u00f6zl\u0259, Rusiya \u00f6z areal\u0131nda qorxunc simas\u0131n\u0131 itirm\u0259kd\u0259dir, Avropa is\u0259 Rusiyadan yana patoloji qorxu i\u00e7ind\u0259dir.<\/p>\n<div class=\"news-author text-left\"><a href=\"https:\/\/musavat.com\/author\/xalid-kazimli_38\"><img class=\"img-responsive img-author\" src=\"https:\/\/cdn.musavat.com\/authors\/thumbnails\/7b4a53a5a5343a43be46eaabb8cf36a0.jpg\" \/>Xalid KAZIMLI<\/a><\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Vladimir Putinin Slovakiya lideri Robert Fitso il\u0259 g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcnd\u0259 Rusiyan\u0131n Avropaya qar\u015f\u0131 \u201caqressiv planlar\u0131\u201d bar\u0259d\u0259 deyil\u0259nl\u0259ri tamamil\u0259 c\u0259f\u0259ngiyyat adland\u0131rmas\u0131 v\u0259 bu fikirl\u0259rin \u201che\u00e7 bir \u0259sas\u0131n\u0131n olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131\u201d dem\u0259si bir xeyli real s\u00f6zl\u0259rdir. Ger\u00e7\u0259kd\u0259n d\u0259 Rusiyan\u0131n Avropaya qar\u015f\u0131 aqressiv planlar\u0131, bu \u00f6lk\u0259l\u0259ri i\u015f\u011fal niyy\u0259ti yoxdur. \u201cOla bilm\u0259z\u201d de yazmaq olar, amma bu, Rusiyad\u0131r, hikk\u0259li d\u00f6vl\u0259tdir, prinsipc\u0259, ola bil\u0259r. El\u0259 ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 avropal\u0131lar\u0131n n\u0259z\u0259ri aqressiyadan xoflanmalar\u0131 \u0259sass\u0131z deyil. \u00c7\u00fcnki Rusiya \u00f6z\u00fcn\u00fc son 125 ild\u0259 Avropaya bu y\u00f6nd\u0259n g\u00f6st\u0259rib. Avropada Rusiyaya etimad g\u00f6st\u0259rmirl\u0259r, ondan qorxurlar, onu etibarl\u0131 v\u0259 m\u0259d\u0259ni \u00f6lk\u0259 saym\u0131rlar, m\u0259krli, hiyl\u0259g\u0259r, zorak\u0131l\u0131\u011fa&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":824920,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[19],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/6272fe5c17da5e18b2267cdecc64bfb5.jpg",425,268,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/6272fe5c17da5e18b2267cdecc64bfb5.jpg",425,268,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/6272fe5c17da5e18b2267cdecc64bfb5.jpg",425,268,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/6272fe5c17da5e18b2267cdecc64bfb5.jpg",425,268,false],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/6272fe5c17da5e18b2267cdecc64bfb5.jpg",425,268,false],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/6272fe5c17da5e18b2267cdecc64bfb5.jpg",425,268,false],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/6272fe5c17da5e18b2267cdecc64bfb5.jpg",425,268,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/6272fe5c17da5e18b2267cdecc64bfb5.jpg",425,268,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/6272fe5c17da5e18b2267cdecc64bfb5-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/6272fe5c17da5e18b2267cdecc64bfb5.jpg",425,268,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=19\" rel=\"category\">G\u00fcnd\u0259m<\/a>","rttpg_excerpt":"Vladimir Putinin Slovakiya lideri Robert Fitso il\u0259 g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcnd\u0259 Rusiyan\u0131n Avropaya qar\u015f\u0131 \u201caqressiv planlar\u0131\u201d bar\u0259d\u0259 deyil\u0259nl\u0259ri tamamil\u0259 c\u0259f\u0259ngiyyat adland\u0131rmas\u0131 v\u0259 bu fikirl\u0259rin \u201che\u00e7 bir \u0259sas\u0131n\u0131n olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131\u201d dem\u0259si bir xeyli real s\u00f6zl\u0259rdir. Ger\u00e7\u0259kd\u0259n d\u0259 Rusiyan\u0131n Avropaya qar\u015f\u0131 aqressiv planlar\u0131, bu \u00f6lk\u0259l\u0259ri i\u015f\u011fal niyy\u0259ti yoxdur. \u201cOla bilm\u0259z\u201d de yazmaq olar, amma bu, Rusiyad\u0131r, hikk\u0259li d\u00f6vl\u0259tdir, prinsipc\u0259, ola bil\u0259r.&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/824919"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=824919"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/824919\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":824921,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/824919\/revisions\/824921"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/824920"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=824919"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=824919"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=824919"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}