{"id":825604,"date":"2025-09-11T10:41:24","date_gmt":"2025-09-11T06:41:24","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=825604"},"modified":"2025-09-11T10:41:24","modified_gmt":"2025-09-11T06:41:24","slug":"ust-dunyada-h%c9%99r-il-t%c9%99qrib%c9%99n-720-min-insan-intihar-edir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=825604","title":{"rendered":"\u00dcST: D\u00fcnyada h\u0259r il t\u0259qrib\u0259n 720 min insan intihar edir"},"content":{"rendered":"<p>H\u0259r il 720 mind\u0259n \u00e7ox insan intihar edir v\u0259 h\u0259yat\u0131na son qoymaq \u00fc\u00e7\u00fcn c\u0259hdl\u0259rin say\u0131 da art\u0131r. Bu faci\u0259vi statistika il\u0259 ba\u011fl\u0131 \u00dcmumd\u00fcnya S\u0259hiyy\u0259 T\u0259\u015fkilat\u0131n\u0131n (\u00dcST) r\u0259hb\u0259ri z\u0259r\u0259rli mifl\u0259r\u0259 etiraz etm\u0259k, stiqman\u0131 azaltmaq v\u0259 m\u0259rh\u0259m\u0259tli s\u00f6hb\u0259tl\u0259ri t\u0259\u015fviq etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn birg\u0259 f\u0259aliyy\u0259t\u0259 \u00e7a\u011f\u0131r\u0131b.<\/p>\n<p><a class=\"azertac-link\" href=\"https:\/\/azertag.az\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">AZ\u018fRTAC<\/a>\u00a0BMT-nin m\u0259lumat\u0131na istinadla x\u0259b\u0259r verir ki, \u00dcST-nin Ba\u015f direktoru Tedros Adhanom Gebreyesus h\u0259r il sentyabr\u0131n 10-da qeyd olunan \u00dcmumd\u00fcnya \u0130ntihar\u0131n Qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131n Al\u0131nmas\u0131 G\u00fcn\u00fcnd\u0259 \u00e7\u0131x\u0131\u015f ed\u0259r\u0259k deyib ki, \u201citiril\u0259n h\u0259r bir h\u0259yat ail\u0259l\u0259rd\u0259, dostlarda, h\u0259mkarlarda v\u0259 b\u00fct\u00fcn c\u0259miyy\u0259tl\u0259rd\u0259 d\u0259rin faci\u0259li izl\u0259r burax\u0131r\u201d.<\/p>\n<p>B\u00fct\u00fcn ya\u015f qruplar\u0131 bu faci\u0259d\u0259n t\u0259sirl\u0259nir v\u0259 \u00dcST-nin son m\u0259lumat\u0131na g\u00f6r\u0259, intiharlar qlobal miqyasda 15-29 ya\u015fl\u0131lar aras\u0131nda \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc \u0259sas \u00f6l\u00fcm s\u0259b\u0259bi olub. Bu faci\u0259 d\u00fcnyan\u0131n b\u00fct\u00fcn regionlar\u0131na t\u0259sir edir. 2021-ci ild\u0259 qlobal intiharlar\u0131n d\u00f6rdd\u0259 \u00fc\u00e7\u0259 yax\u0131n\u0131 a\u015fa\u011f\u0131 v\u0259 orta g\u0259lirli \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 ba\u015f verib. D\u00fcnyada intiharlar\u0131n orta say\u0131 h\u0259r 100 min n\u0259f\u0259r\u0259 8,9 \u015f\u0259xs olub. Afrikada bu r\u0259q\u0259m 11,5, h\u0259m Avropada, h\u0259m d\u0259 C\u0259nub-\u015e\u0259rqi Asiyada 10,1 t\u0259\u015fkil edib. Qlobal miqyasda \u0259n a\u015fa\u011f\u0131 intihar nisb\u0259ti \u015e\u0259rqi Aral\u0131q d\u0259nizi regionunda (100 min n\u0259f\u0259r\u0259 4.0), Q\u0259rbi Sakit Okean regionunda (100 min n\u0259f\u0259r\u0259 7.5) olub.<\/p>\n<p>\u00dcST qeyd edir ki, intihar v\u0259 psixi pozuntular, x\u00fcsus\u0259n depressiya v\u0259 alkoqoldan ifrat istifad\u0259 n\u0259tic\u0259sind\u0259 insanlar\u0131n \u00f6z h\u0259yat\u0131na son qoymas\u0131 faktlar\u0131 y\u00fcks\u0259k g\u0259lirli \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 daha \u00e7oxdur. Bununla bel\u0259, onlar\u0131n bir \u00e7oxu maliyy\u0259 probleml\u0259ri, \u015f\u0259xsi m\u00fcnasib\u0259t m\u00fcbahis\u0259l\u0259ri v\u0259 ya xroniki a\u011fr\u0131 v\u0259 x\u0259st\u0259lik kimi h\u0259yat stresl\u0259rinin \u00f6hd\u0259sind\u0259n g\u0259lm\u0259k qabiliyy\u0259tinin pozulmas\u0131 il\u0259 b\u00f6hran anlar\u0131nda impulsiv \u015f\u0259kild\u0259 ba\u015f verir.<\/p>\n<p>Bundan \u0259lav\u0259, m\u00fcnaqi\u015f\u0259, f\u0259lak\u0259t, zorak\u0131l\u0131q, sui-istifad\u0259 v\u0259 ya itki v\u0259 t\u0259crid hissi ke\u00e7irm\u0259k intihar davran\u0131\u015f\u0131 il\u0259 g\u00fccl\u00fc \u015f\u0259kild\u0259 \u0259laq\u0259l\u0259ndirilir. Qa\u00e7q\u0131nlar v\u0259 miqrantlar, yerli xalqlar, m\u0259hbuslar kimi ayr\u0131-se\u00e7kiliy\u0259 m\u0259ruz qalan h\u0259ssas qruplar aras\u0131nda da intihar nisb\u0259ti y\u00fcks\u0259kdir.<\/p>\n<p>\u00dcST-nin r\u0259hb\u0259ri deyib: \u201cBiz susqunluqdan a\u00e7\u0131ql\u0131\u011fa, stiqmadan empatiyaya v\u0259 etinas\u0131zl\u0131qdan d\u0259st\u0259y\u0259 ke\u00e7m\u0259liyik. \u0130nsanlar\u0131n \u00f6zl\u0259rini t\u0259hl\u00fck\u0259siz hiss etdikl\u0259ri m\u00fchitl\u0259r yaratmal\u0131y\u0131q ki, d\u0259rdl\u0259rini dan\u0131\u015fa bilsinl\u0259r v\u0259 k\u00f6m\u0259k axtars\u0131nlar. \u0130ntihar haqq\u0131nda hekay\u0259ni d\u0259yi\u015fdirm\u0259k h\u0259m d\u0259 h\u00f6kum\u0259tl\u0259rin h\u0259r k\u0259sin ehtiyac duydu\u011fu d\u0259st\u0259yi almas\u0131n\u0131 t\u0259min etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn keyfiyy\u0259tli psixi sa\u011flaml\u0131q xidm\u0259tin\u0259 v\u0259 siyas\u0259tl\u0259r\u0259 \u00fcst\u00fcnl\u00fck verdiyi, h\u0259m\u00e7inin s\u0259rmay\u0259 qoydu\u011fu sistem d\u0259yi\u015fikliyin\u0259 t\u0259kan verm\u0259k dem\u0259kdir\u201d.<\/p>\n<p>\u00dcmumd\u00fcnya S\u0259hiyy\u0259 T\u0259\u015fkilat\u0131n\u0131n 2024-c\u00fc il Psixi Sa\u011flaml\u0131q Atlas\u0131 hesabat\u0131na g\u00f6r\u0259, 2017-ci ild\u0259n b\u0259ri psixi sa\u011flaml\u0131q \u00fc\u00e7\u00fcn orta d\u00f6vl\u0259t x\u0259rcl\u0259ri \u00fcmumi sa\u011flaml\u0131q b\u00fcdc\u0259l\u0259rinin c\u0259mi 2 faizi s\u0259viyy\u0259sind\u0259 qal\u0131b.<\/p>\n<p>\u00dcst\u0259lik, varl\u0131 v\u0259 yoxsul \u00f6lk\u0259l\u0259r aras\u0131nda ciddi f\u0259rq var. Y\u00fcks\u0259k g\u0259lirli \u00f6lk\u0259l\u0259r psixi sa\u011flaml\u0131q \u00fc\u00e7\u00fcn adamba\u015f\u0131na 65 dollara q\u0259d\u0259r v\u0259sait ay\u0131rsa da, a\u015fa\u011f\u0131 g\u0259lirli \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 bu r\u0259q\u0259m c\u0259mi 0,04 dollard\u0131r.<\/p>\n<p>\u201c\u00dcST psixi sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131 universal insan h\u00fcququ kimi tan\u0131y\u0131r\u201d, -dey\u0259 hesabat\u0131n sonunda qeyd edilir.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>H\u0259r il 720 mind\u0259n \u00e7ox insan intihar edir v\u0259 h\u0259yat\u0131na son qoymaq \u00fc\u00e7\u00fcn c\u0259hdl\u0259rin say\u0131 da art\u0131r. Bu faci\u0259vi statistika il\u0259 ba\u011fl\u0131 \u00dcmumd\u00fcnya S\u0259hiyy\u0259 T\u0259\u015fkilat\u0131n\u0131n (\u00dcST) r\u0259hb\u0259ri z\u0259r\u0259rli mifl\u0259r\u0259 etiraz etm\u0259k, stiqman\u0131 azaltmaq v\u0259 m\u0259rh\u0259m\u0259tli s\u00f6hb\u0259tl\u0259ri t\u0259\u015fviq etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn birg\u0259 f\u0259aliyy\u0259t\u0259 \u00e7a\u011f\u0131r\u0131b. AZ\u018fRTAC\u00a0BMT-nin m\u0259lumat\u0131na istinadla x\u0259b\u0259r verir ki, \u00dcST-nin Ba\u015f direktoru Tedros Adhanom Gebreyesus h\u0259r il sentyabr\u0131n 10-da qeyd olunan \u00dcmumd\u00fcnya \u0130ntihar\u0131n Qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131n Al\u0131nmas\u0131 G\u00fcn\u00fcnd\u0259 \u00e7\u0131x\u0131\u015f ed\u0259r\u0259k deyib ki, \u201citiril\u0259n h\u0259r bir h\u0259yat ail\u0259l\u0259rd\u0259, dostlarda, h\u0259mkarlarda v\u0259 b\u00fct\u00fcn c\u0259miyy\u0259tl\u0259rd\u0259 d\u0259rin faci\u0259li izl\u0259r burax\u0131r\u201d. B\u00fct\u00fcn ya\u015f qruplar\u0131 bu faci\u0259d\u0259n t\u0259sirl\u0259nir v\u0259&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":825605,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[1],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/1757572529531366742_1200x630.png",924,630,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/1757572529531366742_1200x630.png",924,630,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/1757572529531366742_1200x630.png",924,630,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/1757572529531366742_1200x630-500x280.png",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/1757572529531366742_1200x630-535x365.png",535,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/1757572529531366742_1200x630-840x573.png",640,437,true],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/1757572529531366742_1200x630.png",924,630,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/1757572529531366742_1200x630.png",924,630,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/1757572529531366742_1200x630-240x172.png",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/1757572529531366742_1200x630-924x620.png",924,620,true]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=1\" rel=\"category\">C\u0259miyy\u0259t<\/a>","rttpg_excerpt":"H\u0259r il 720 mind\u0259n \u00e7ox insan intihar edir v\u0259 h\u0259yat\u0131na son qoymaq \u00fc\u00e7\u00fcn c\u0259hdl\u0259rin say\u0131 da art\u0131r. Bu faci\u0259vi statistika il\u0259 ba\u011fl\u0131 \u00dcmumd\u00fcnya S\u0259hiyy\u0259 T\u0259\u015fkilat\u0131n\u0131n (\u00dcST) r\u0259hb\u0259ri z\u0259r\u0259rli mifl\u0259r\u0259 etiraz etm\u0259k, stiqman\u0131 azaltmaq v\u0259 m\u0259rh\u0259m\u0259tli s\u00f6hb\u0259tl\u0259ri t\u0259\u015fviq etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn birg\u0259 f\u0259aliyy\u0259t\u0259 \u00e7a\u011f\u0131r\u0131b. AZ\u018fRTAC\u00a0BMT-nin m\u0259lumat\u0131na istinadla x\u0259b\u0259r verir ki, \u00dcST-nin Ba\u015f direktoru Tedros Adhanom Gebreyesus h\u0259r&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/825604"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=825604"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/825604\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":825606,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/825604\/revisions\/825606"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/825605"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=825604"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=825604"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=825604"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}