{"id":825784,"date":"2025-09-12T08:33:34","date_gmt":"2025-09-12T04:33:34","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=825784"},"modified":"2025-09-12T08:33:34","modified_gmt":"2025-09-12T04:33:34","slug":"gun%c9%99s-n%c9%99d%c9%99n-ibar%c9%99tdir-v%c9%99-niy%c9%99-yeri-yandirmir-cavab-sizi-t%c9%99%c9%99ccubl%c9%99ndir%c9%99-bil%c9%99r","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=825784","title":{"rendered":"G\u00fcn\u0259\u015f n\u0259d\u0259n ibar\u0259tdir v\u0259 niy\u0259 Yeri yand\u0131rm\u0131r? &#8211; Cavab sizi t\u0259\u0259cc\u00fcbl\u0259ndir\u0259 bil\u0259r"},"content":{"rendered":"<p><b>Yer \u00fcz\u00fcnd\u0259 h\u0259yat\u0131n m\u00f6vcudlu\u011funu G\u00fcn\u0259\u015fsiz t\u0259s\u0259vv\u00fcr etm\u0259k m\u00fcmk\u00fcn deyil.<br \/>\n<\/b><br \/>\nQaynarinfo\u00a0<a title=\"xeberler son xeberler 2025\" href=\"https:\/\/big.az\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">x\u0259b\u0259r<\/a>\u00a0verir ki, insanlar yayda g\u00fcn\u0259\u015fl\u0259nm\u0259yi sevs\u0259l\u0259r d\u0259, \u00e7ox az adam bu ulduzun elmi bax\u0131mdan n\u0259d\u0259n ibar\u0259t oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr.<\/p>\n<p><b>G\u00fcn\u0259\u015f n\u0259dir?<br \/>\n<\/b><br \/>\n\u018fvv\u0259lc\u0259 d\u0259qiql\u0259\u015fdirm\u0259k laz\u0131md\u0131r ki, G\u00fcn\u0259\u015f planet deyil, &#8220;sar\u0131 c\u0131rtdan&#8221; adlanan \u0259sas ard\u0131c\u0131ll\u0131q m\u0259rh\u0259l\u0259sind\u0259 olan ulduzdur. Onun ya\u015f\u0131 t\u0259xmin\u0259n 4,5 milyard ildir. G\u00fcn\u0259\u015fin s\u0259th temperaturu orta hesabla 5500 d\u0259r\u0259c\u0259 Selsidir. Diametri 1,4 milyon kilometrdir, bu is\u0259 Yerd\u0259n 109 d\u0259f\u0259 b\u00f6y\u00fckd\u00fcr, k\u00fctl\u0259si is\u0259 planetimizin k\u00fctl\u0259sind\u0259n 333 min d\u0259f\u0259 \u00e7oxdur. Maraql\u0131d\u0131r ki, G\u00fcn\u0259\u015f h\u0259m \u00f6l\u00e7\u00fcs\u00fc, h\u0259m d\u0259 parlaql\u0131\u011f\u0131 il\u0259 S\u00fcd Yolundak\u0131 ulduzlar\u0131n \u0259ks\u0259riyy\u0259tini gerid\u0259 qoyur.<\/p>\n<p><b>T\u0259rkibi n\u0259dir?<br \/>\n<\/b><br \/>\nG\u00fcn\u0259\u015fin \u0259sas hiss\u0259sini \u2013 t\u0259xmin\u0259n 70 faizini \u2013 hidrogen t\u0259\u015fkil edir. Bu qazda ba\u015f ver\u0259n termon\u00fcv\u0259 reaksiyalar\u0131 n\u0259tic\u0259sind\u0259 helium yaran\u0131r, o is\u0259 k\u00fctl\u0259nin 25 faizini t\u0259\u015fkil edir. Qalan az bir hiss\u0259ni karbon, oksigen, d\u0259mir v\u0259 dig\u0259r daha a\u011f\u0131r elementl\u0259r t\u0259\u015fkil edir.<\/p>\n<p><b>Qurulu\u015fu nec\u0259dir?<br \/>\n<\/b><br \/>\nG\u00fcn\u0259\u015f bir ne\u00e7\u0259 t\u0259b\u0259q\u0259d\u0259n ibar\u0259tdir v\u0259 onlar\u0131n h\u0259r birinin \u00f6z\u00fcn\u0259m\u0259xsus x\u00fcsusiyy\u0259tl\u0259ri var. M\u0259rk\u0259zd\u0259 yerl\u0259\u015f\u0259n n\u00fcv\u0259 \u00fcmumi diametrin d\u00f6rdd\u0259 birini tutur v\u0259 burada temperatur 15 milyon d\u0259r\u0259c\u0259y\u0259 \u00e7at\u0131r. N\u00fcv\u0259ni radiasiya zonas\u0131 \u0259hat\u0259 edir, burada temperatur 7 milyon il\u0259 2 milyon d\u0259r\u0259c\u0259 aras\u0131ndad\u0131r. Daha sonra konveksiya zonas\u0131 g\u0259lir \u2013 buradak\u0131 n\u0259h\u0259ng ax\u0131nlar G\u00fcn\u0259\u015fin maqnit sah\u0259sini formala\u015fd\u0131r\u0131r.<\/p>\n<p>G\u00fcn\u0259\u015fin atmosferi d\u0259 \u00e7oxqatl\u0131d\u0131r. \u018fn a\u015fa\u011f\u0131da fotoyayma t\u0259b\u0259q\u0259si (fotosfer) yerl\u0259\u015fir \u2013 biz\u0259 g\u00f6r\u00fcn\u0259n i\u015f\u0131q buradan g\u0259lir. Onun qal\u0131nl\u0131\u011f\u0131 100\u2013400 kilometrdir, temperaturu is\u0259 4\u20136 min d\u0259r\u0259c\u0259 aras\u0131nda d\u0259yi\u015fir. Fotosferin \u00fcz\u0259rind\u0259 yerl\u0259\u015f\u0259n xromosferin qal\u0131nl\u0131\u011f\u0131 2 min kilometrdir v\u0259 temperaturu 20 min d\u0259r\u0259c\u0259y\u0259 q\u0259d\u0259r y\u00fcks\u0259lir. \u018fn son qat G\u00fcn\u0259\u015f tac\u0131d\u0131r (korona) \u2013 \u00e7ox seyr\u0259k m\u00fchit\u0259 malikdir, orta temperaturu 2 milyon d\u0259r\u0259c\u0259dir, b\u0259z\u0259n is\u0259 20 milyon d\u0259r\u0259c\u0259y\u0259 q\u0259d\u0259r y\u00fcks\u0259l\u0259 bilir.<\/p>\n<p><b>Niy\u0259 G\u00fcn\u0259\u015f Yeri yand\u0131rm\u0131r?<br \/>\n<\/b><br \/>\nBel\u0259 n\u0259h\u0259ng istilik m\u0259nb\u0259yi il\u0259 \u00fcz-\u00fcz\u0259 qald\u0131qda, t\u0259bii sual yaran\u0131r: niy\u0259 G\u00fcn\u0259\u015f Yer k\u00fcr\u0259sini yand\u0131rm\u0131r? S\u0259b\u0259b ondan ibar\u0259tdir ki, Yer m\u00fc\u0259yy\u0259n m\u0259saf\u0259d\u0259 G\u00fcn\u0259\u015f \u0259traf\u0131nda d\u00f6vr edir v\u0259 bu m\u0259saf\u0259 h\u0259yat\u0131 m\u00fcmk\u00fcn ed\u0259n balans yarad\u0131r. Bundan \u0259lav\u0259, Yer atmosferi G\u00fcn\u0259\u015fd\u0259n g\u0259l\u0259n enerjinin b\u00f6y\u00fck hiss\u0259sini udaraq planetin s\u0259thin\u0259 t\u0259hl\u00fck\u0259li d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 \u00e7atmas\u0131n\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 al\u0131r.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Yer \u00fcz\u00fcnd\u0259 h\u0259yat\u0131n m\u00f6vcudlu\u011funu G\u00fcn\u0259\u015fsiz t\u0259s\u0259vv\u00fcr etm\u0259k m\u00fcmk\u00fcn deyil. Qaynarinfo\u00a0x\u0259b\u0259r\u00a0verir ki, insanlar yayda g\u00fcn\u0259\u015fl\u0259nm\u0259yi sevs\u0259l\u0259r d\u0259, \u00e7ox az adam bu ulduzun elmi bax\u0131mdan n\u0259d\u0259n ibar\u0259t oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr. G\u00fcn\u0259\u015f n\u0259dir? \u018fvv\u0259lc\u0259 d\u0259qiql\u0259\u015fdirm\u0259k laz\u0131md\u0131r ki, G\u00fcn\u0259\u015f planet deyil, &#8220;sar\u0131 c\u0131rtdan&#8221; adlanan \u0259sas ard\u0131c\u0131ll\u0131q m\u0259rh\u0259l\u0259sind\u0259 olan ulduzdur. Onun ya\u015f\u0131 t\u0259xmin\u0259n 4,5 milyard ildir. G\u00fcn\u0259\u015fin s\u0259th temperaturu orta hesabla 5500 d\u0259r\u0259c\u0259 Selsidir. Diametri 1,4 milyon kilometrdir, bu is\u0259 Yerd\u0259n 109 d\u0259f\u0259 b\u00f6y\u00fckd\u00fcr, k\u00fctl\u0259si is\u0259 planetimizin k\u00fctl\u0259sind\u0259n 333 min d\u0259f\u0259 \u00e7oxdur. Maraql\u0131d\u0131r ki, G\u00fcn\u0259\u015f h\u0259m \u00f6l\u00e7\u00fcs\u00fc, h\u0259m d\u0259 parlaql\u0131\u011f\u0131 il\u0259 S\u00fcd Yolundak\u0131 ulduzlar\u0131n \u0259ks\u0259riyy\u0259tini gerid\u0259&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":825785,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[1],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/gunes_41757577713.jpg",649,365,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/gunes_41757577713.jpg",649,365,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/gunes_41757577713.jpg",649,365,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/gunes_41757577713-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/gunes_41757577713.jpg",649,365,false],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/gunes_41757577713.jpg",640,360,false],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/gunes_41757577713.jpg",649,365,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/gunes_41757577713.jpg",649,365,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/gunes_41757577713-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/gunes_41757577713.jpg",649,365,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=1\" rel=\"category\">C\u0259miyy\u0259t<\/a>","rttpg_excerpt":"Yer \u00fcz\u00fcnd\u0259 h\u0259yat\u0131n m\u00f6vcudlu\u011funu G\u00fcn\u0259\u015fsiz t\u0259s\u0259vv\u00fcr etm\u0259k m\u00fcmk\u00fcn deyil. Qaynarinfo\u00a0x\u0259b\u0259r\u00a0verir ki, insanlar yayda g\u00fcn\u0259\u015fl\u0259nm\u0259yi sevs\u0259l\u0259r d\u0259, \u00e7ox az adam bu ulduzun elmi bax\u0131mdan n\u0259d\u0259n ibar\u0259t oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr. G\u00fcn\u0259\u015f n\u0259dir? \u018fvv\u0259lc\u0259 d\u0259qiql\u0259\u015fdirm\u0259k laz\u0131md\u0131r ki, G\u00fcn\u0259\u015f planet deyil, &#8220;sar\u0131 c\u0131rtdan&#8221; adlanan \u0259sas ard\u0131c\u0131ll\u0131q m\u0259rh\u0259l\u0259sind\u0259 olan ulduzdur. Onun ya\u015f\u0131 t\u0259xmin\u0259n 4,5 milyard ildir. G\u00fcn\u0259\u015fin s\u0259th temperaturu orta hesabla&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/825784"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=825784"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/825784\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":825786,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/825784\/revisions\/825786"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/825785"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=825784"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=825784"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=825784"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}