{"id":826040,"date":"2025-09-13T10:39:17","date_gmt":"2025-09-13T06:39:17","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=826040"},"modified":"2025-09-13T10:39:17","modified_gmt":"2025-09-13T06:39:17","slug":"qeyri-neft-sektoru-g%c9%99l%c9%99c%c9%99kd%c9%99-az%c9%99rbaycanin-iqtisadi-inkisafini-daha-boyuk-h%c9%99cmd%c9%99-t%c9%99min-ed%c9%99c%c9%99k-t%c9%99hlil","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=826040","title":{"rendered":"Qeyri-neft sektoru g\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n iqtisadi inki\u015faf\u0131n\u0131 daha b\u00f6y\u00fck h\u0259cmd\u0259 t\u0259min ed\u0259c\u0259k &#8211; T\u018fHL\u0130L"},"content":{"rendered":"<p><em><strong>D\u00f6vl\u0259tiimizin ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131 \u0130lham \u018fliyev daim bu \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015f\u0131 edir ki,\u00a0 b\u00fct\u00fcn i\u015fl\u0259rin, h\u0259yata ke\u00e7iril\u0259n siyas\u0259tin m\u0259rk\u0259zind\u0259 Az\u0259rbaycan v\u0259t\u0259nda\u015f\u0131 dayan\u0131r<\/strong><\/em><\/p>\n<p><strong>&#8220;Bu ill\u0259r \u0259rzind\u0259 biz iqtisadi inki\u015faf\u0131m\u0131z\u0131n \u0259sas\u0131n\u0131 qoyduq&#8221;<\/strong>\u00a0s\u00f6yl\u0259y\u0259n d\u00f6vl\u0259t ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131 \u0130lham \u018fliyevin \u0259sas diqq\u0259t g\u00f6st\u0259rdiyi m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rd\u0259n biri \u00a0regionlar\u0131n sosial-iqtisadi inki\u015faf\u0131d\u0131r. Bununla ba\u011fl\u0131 q\u0259bul edil\u0259n ilk D\u00f6vl\u0259t Proqram\u0131n\u0131n icra edildiyi d\u00f6vr\u0259 n\u0259z\u0259r salsaq g\u00f6r\u0259rik ki, s\u0259n\u0259din icras\u0131na ba\u015flayark\u0259n Az\u0259rbaycanda vaxtil\u0259 yarad\u0131lm\u0131\u015f infrastruktur dem\u0259k olar ki, k\u00f6hn\u0259lmi\u015fdi. Bel\u0259 olan halda s\u0259nayenin, k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131n\u0131n inki\u015faf\u0131ndan s\u00f6hb\u0259t ged\u0259 bilm\u0259zdi. \u00d6lk\u0259miz, ilk n\u00f6vb\u0259d\u0259, inki\u015faf \u00fc\u00e7\u00fcn baza yaratd\u0131.\u00a0 B\u00f6lg\u0259l\u0259rin malik oldu\u011fu potensial imkanlardan maksimum istifad\u0259 etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn infrastrukturun yenil\u0259nm\u0259si \u0259sas idi. Regional inki\u015faf proqramlar\u0131n\u0131n u\u011furlu icras\u0131 bu sah\u0259d\u0259 m\u00fch\u00fcm add\u0131mlar\u0131n at\u0131lmas\u0131n\u0131 stimulla\u015fd\u0131rd\u0131. C\u0259nab \u0130lham \u018fliyev bu reall\u0131\u011f\u0131 da daim\u00a0 qeyd edir\u00a0 ki, b\u00fct\u00fcn i\u015fl\u0259rin, h\u0259yata ke\u00e7iril\u0259n siyas\u0259tin m\u0259rk\u0259zind\u0259 Az\u0259rbaycan v\u0259t\u0259nda\u015f\u0131 dayan\u0131r. Az\u0259rbaycan v\u0259t\u0259nda\u015f\u0131 yax\u015f\u0131 ya\u015famal\u0131d\u0131r v\u0259 yax\u015f\u0131 ya\u015famaq \u00fc\u00e7\u00fcn imkan olmal\u0131d\u0131r. Eyni zamanda, b\u00f6lg\u0259l\u0259rd\u0259 yarad\u0131lm\u0131\u015f \u015f\u0259rait b\u00f6y\u00fck \u015f\u0259h\u0259rl\u0259r\u0259 miqrasiyan\u0131n da qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 al\u0131r.<\/p>\n<p>M\u00f6hk\u0259m t\u0259m\u0259l dayan\u0131ql\u0131 inki\u015faf\u0131n t\u0259min edilm\u0259sind\u0259 \u0259sasd\u0131r. \u00dcmummilli Lider Heyd\u0259r \u018fliyevin \u00ab\u0130qtisadiyyat\u0131 g\u00fccl\u00fc olan d\u00f6vl\u0259t h\u0259r \u015fey\u0259 qadirdir\u00bb \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015f\u0131 b\u00fct\u00fcn d\u00f6vrl\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn aktuall\u0131\u011f\u0131n\u0131 qoruyur. \u0130qtisadiyyat\u0131n d\u00fcz\u011f\u00fcn \u0259saslar \u00fcz\u0259rind\u0259 qurulmas\u0131n\u0131n n\u0259tic\u0259sidir ki, \u00f6lk\u0259miz daim beyn\u0259lxalq maliyy\u0259 qurumlar\u0131n\u0131n hesabatlar\u0131nda liderliyini qoruyur. \u0130qtisadiyyat\u0131n r\u0259qab\u0259tqabiliyy\u0259tin\u0259 g\u00f6r\u0259 Az\u0259rbaycan \u00f6nc\u00fcl \u00f6lk\u0259l\u0259r s\u0131ras\u0131ndad\u0131r.<\/p>\n<p>2003-c\u00fc ild\u0259n etibar\u0259n qeyri-neft sektorunun inki\u015faf\u0131 d\u00f6vl\u0259t siyas\u0259tinin \u0259sas prioritetl\u0259ri s\u0131ras\u0131ndad\u0131r. C\u0259nab \u0130lham \u018fliyev 2003-c\u00fc ild\u0259 xalq\u0131n b\u00f6y\u00fck \u0259ks\u0259riyy\u0259tinin s\u0259sini qazanaraq prezident se\u00e7ildikd\u0259n sonra h\u0259d\u0259fl\u0259ri a\u00e7\u0131qlayark\u0259n bildirdi ki, iqtisadi art\u0131m qeyri-neft sektorunun hesab\u0131na olmal\u0131d\u0131r. \u0130qtisadiyyat\u0131n \u015fax\u0259l\u0259ndirilm\u0259si siyas\u0259ti u\u011furla h\u0259yata ke\u00e7irilir. Bu m\u0259qs\u0259d\u0259 nail olmaq \u00fc\u00e7\u00fcn \u00f6nc\u0259 regionlar\u0131n malik oldu\u011fu potensialdan s\u0259m\u0259r\u0259li istifad\u0259nin vacibliyi bildirildi. \u00d6lk\u0259mizin dayan\u0131ql\u0131 inki\u015faf\u0131n\u0131n t\u0259min edilm\u0259si istiqam\u0259tind\u0259 at\u0131lan add\u0131mlar u\u011furlu n\u0259tic\u0259l\u0259rd\u0259 \u00f6z\u00fcn\u00fcn ayd\u0131n ifad\u0259sini tap\u0131r.<\/p>\n<p>T\u0259kc\u0259 cari ilin sosial-iqtisadi g\u00f6st\u0259ricil\u0259rin\u0259 diqq\u0259t yetirm\u0259k kifay\u0259tdir. Bel\u0259 ki, cari ilin yanvar-avqust aylar\u0131nda Az\u0259rbaycan\u0131n qeyri-neft sektoru \u00fczr\u0259 ixrac\u0131 2024-c\u00fc ilin m\u00fcvafiq d\u00f6vr\u00fc il\u0259 m\u00fcqayis\u0259d\u0259 10,3 faiz artaraq 2,4 milyard dollar t\u0259\u015fkil edib. Yanvar-avqust aylar\u0131nda yeyinti m\u0259hsullar\u0131 \u00fczr\u0259 ixrac 22,9 faiz artaraq 774,2 milyon dollara b\u0259rab\u0259r olub. 2025-ci ilin yanvar-avqust aylar\u0131nda aqrar m\u0259hsullar \u00fczr\u0259 ixrac 28,2 faiz artaraq 614,4 milyon dollar, aqrar-s\u0259naye m\u0259hsullar\u0131 \u00fczr\u0259 ixrac is\u0259 4,7 faiz artaraq 209,5 milyon dollara b\u0259rab\u0259r olub. B\u00fct\u00f6vl\u00fckd\u0259 aqrar v\u0259 aqrar-s\u0259naye m\u0259hsullar\u0131n\u0131n birg\u0259 ixrac\u0131 21,3 faiz artaraq 823,9 milyon dollar t\u0259\u015fkil edib.<\/p>\n<p>G\u00fcn\u00fcm\u00fcz\u00fcn bu reall\u0131\u011f\u0131n\u0131 da qeyd ed\u0259k ki, indi insanlar \u015f\u0259h\u0259rl\u0259rd\u0259n k\u0259ndl\u0259r\u0259 qay\u0131d\u0131rlar. \u00c7\u00fcnki k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131n\u0131n inki\u015faf\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn \u00e7ox g\u00f6z\u0259l imkanlar yarad\u0131l\u0131b. \u00d6lk\u0259 iqtisadiyyat\u0131na yat\u0131r\u0131lan\u00a0 350 milyard dollara yax\u0131n investisiyan\u0131n 200 milyard dollar\u0131 qeyri-neft sektorunun pay\u0131na d\u00fc\u015f\u00fcr.\u00a0 Cari ilin yanvar-avqust aylar\u0131nda neft-qaz sektoruna 3 milyard 159,5 milyon manatl\u0131q v\u0259sait y\u00f6n\u0259ldilib. Hesabat d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 \u00f6lk\u0259nin neft-qaz sektoruna yat\u0131r\u0131lm\u0131\u015f investisiyalar\u0131n h\u0259cmi 16,6 faiz azal\u0131b. Qeyd ed\u0259k ki, 2024-c\u00fc ilin m\u00fcvafiq d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 s\u00f6z\u00fcged\u0259n g\u00f6st\u0259rici 3 milyard 730,7 milyon manat s\u0259viyy\u0259sind\u0259 olub.<\/p>\n<p>2003-c\u00fc ild\u0259n bug\u00fcn\u0259d\u0259k \u00a0d\u00f6rd D\u00f6vl\u0259t Proqram\u0131n\u0131n icras\u0131 n\u0259tic\u0259sind\u0259 iki milyondan art\u0131q yeni i\u015f yeri a\u00e7\u0131l\u0131b ki, b\u00f6y\u00fck bir hiss\u0259si daimidir. \u0130\u015fsizlik probleminin h\u0259lli istiqam\u0259tind\u0259 at\u0131lan add\u0131mlar\u0131n n\u0259tic\u0259sind\u0259\u00a0 i\u015fsizliyin s\u0259viyy\u0259si\u00a0 49 faizd\u0259n 5 faiz\u0259 endi.\u00a0 Yoxsulluq da 5 faiz s\u0259viyy\u0259sind\u0259dir. \u018fm\u0259k haqlar\u0131 v\u0259 pensiyalar m\u00fct\u0259madi olaraq\u00a0 art\u0131r\u0131l\u0131r. Reall\u0131q bu fakt\u0131 t\u0259sdiql\u0259yir ki, iqtisadi t\u0259r\u0259qqi g\u00fccl\u00fc sosial siyas\u0259tl\u0259 tamamlan\u0131r. Az\u0259rbaycan\u0131n yeni iqtisadi v\u0259 sosial \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015flar\u0131n m\u00fczakir\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn ideal m\u0259kan kimi q\u0259bul edilm\u0259si \u00f6lk\u0259mizin bu sah\u0259d\u0259 z\u0259ngin t\u0259cr\u00fcb\u0259y\u0259 malik olmas\u0131n\u0131n g\u00f6st\u0259ricisidir.<\/p>\n<p>Prezident\u00a0 \u0130lham \u018fliyev \u00e7\u0131x\u0131\u015flar\u0131nda bu m\u00fch\u00fcm m\u0259qam\u0131 da x\u00fcsusi qeyd edir ki, Bak\u0131n\u0131n v\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n dig\u0259r \u015f\u0259h\u0259rl\u0259rinin m\u00fcasirl\u0259\u015fdirilm\u0259si, yenid\u0259n qurulmas\u0131 zaman\u0131\u00a0 \u015f\u0259h\u0259rl\u0259rin inki\u015faf\u0131 bax\u0131m\u0131ndan yeni imkanlar, t\u0259cr\u00fcb\u0259 \u0259ld\u0259 etmi\u015fik. \u018fn g\u00f6z\u0259l \u015f\u0259h\u0259rl\u0259rd\u0259n biri hesab olunan Bak\u0131 misilsiz memarl\u0131\u011f\u0131, park,\u00a0 bulvarlar\u0131 il\u0259 tarixi irs v\u0259 m\u00fcasirliyin ah\u0259ngliyini \u00f6z\u00fcnd\u0259 birl\u0259\u015fdirir. Haz\u0131rda paytaxt Bak\u0131 il\u0259 yana\u015f\u0131, Bak\u0131\u0259traf\u0131 q\u0259s\u0259b\u0259l\u0259r, b\u00f6lg\u0259l\u0259rimiz inki\u015faf\u0131n yeni m\u0259rh\u0259l\u0259sini ya\u015fay\u0131r. D\u00f6vl\u0259timizin ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131 \u0130lham \u018fliyevin \u00a0n\u0259qliyyat m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rin\u0259 h\u0259sr olunmu\u015f m\u00fc\u015favir\u0259d\u0259\u00a0 s\u0259sl\u0259ndirdiyi fikirl\u0259r, eyni zamanda, imzalad\u0131\u011f\u0131 \u00a0S\u0259r\u0259ncam\u0131 il\u0259 \u00abBak\u0131 \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 v\u0259 \u0259traf \u0259razil\u0259rd\u0259 n\u0259qliyyat infrastrukturunun t\u0259kmill\u0259\u015fdirilm\u0259sin\u0259 dair 2025-2030-cu ill\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn D\u00f6vl\u0259t Proqram\u0131\u00bbn\u0131n t\u0259sdiql\u0259nm\u0259si\u00a0 \u00f6lk\u0259mizin h\u0259rt\u0259r\u0259fli inki\u015faf\u0131n\u0131n d\u00f6vl\u0259tin iqtisadi siyas\u0259tind\u0259 prioritet oldu\u011funu n\u00fcmayi\u015f etdirir.<\/p>\n<p>2003-c\u00fc ild\u0259n Regional inki\u015faf proqramlar\u0131 il\u0259 yana\u015f\u0131, Bak\u0131 v\u0259 Bak\u0131\u0259traf\u0131 q\u0259s\u0259b\u0259l\u0259rin sosial-iqtisadi inki\u015faf\u0131n\u0131n\u00a0s\u00fcr\u0259tl\u0259ndirilm\u0259sin\u0259 dair D\u00f6vl\u0259t proqramlar\u0131 icra edildi.\u00a0\u0130nfrastrukturun yenil\u0259nm\u0259si istiqam\u0259tind\u0259 at\u0131lan add\u0131mlar \u00a0paytaxt Bak\u0131n\u0131n v\u0259 q\u0259s\u0259b\u0259l\u0259rin simas\u0131nda da \u00f6z\u00fcn\u00fc ayd\u0131n \u015f\u0259kild\u0259 g\u00f6st\u0259rir. Prezident \u0130lham \u018fliyev \u00a0\u00abNeft kapital\u0131n\u0131 insan kapital\u0131na \u00e7evir\u0259k!\u00bb tezisini ir\u0259li s\u00fcr\u0259r\u0259k \u00f6lk\u0259nin inki\u015faf\u0131nda t\u0259hsilin, elmin v\u0259 iqtisadiyyat\u0131n v\u0259hd\u0259tinin qorunmas\u0131n\u0131 vacib amil kimi d\u0259y\u0259rl\u0259ndirdi. \u00d6lk\u0259mizd\u0259 enerji sektorundan as\u0131l\u0131l\u0131\u011f\u0131n minimuma endirilm\u0259si istiqam\u0259tind\u0259 at\u0131lan add\u0131mlar, iqtisadiyyat\u0131n \u015fax\u0259l\u0259ndirilm\u0259si siyas\u0259ti beyn\u0259lxalq al\u0259md\u0259 d\u0259 t\u0259qdir olunur, qeyri-neft sektoruna investisiya ax\u0131n\u0131 s\u00fcr\u0259tl\u0259nir. Az\u0259rbaycan\u0131n i\u015ftirak\u00e7\u0131s\u0131 v\u0259 t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u00e7\u00fcs\u00fc oldu\u011fu layih\u0259l\u0259rin u\u011furlu icras\u0131n\u0131n n\u0259tic\u0259si olaraq d\u00f6vl\u0259t b\u00fcdc\u0259sin\u0259 milyardlarla dollar v\u0259sait daxil olur ki, bu da sosialy\u00f6n\u00fcml\u00fc layih\u0259l\u0259rin icras\u0131n\u0131 s\u00fcr\u0259tl\u0259ndirir.<\/p>\n<p>B\u00f6lg\u0259l\u0259rin inki\u015faf\u0131n\u0131 qeyri-neft sektorunun inki\u015faf\u0131, yeni i\u015f yerl\u0259rinin yarad\u0131lmas\u0131 kimi d\u0259y\u0259rl\u0259ndir\u0259n d\u00f6vl\u0259t ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131 \u0130lham \u018fliyev qar\u015f\u0131ya qoyulan m\u0259qs\u0259dl\u0259r\u0259 y\u00fcks\u0259k s\u0259viyy\u0259d\u0259 nail olmaq \u00fc\u00e7\u00fcn infrastrukturun yenil\u0259nm\u0259sini, beyn\u0259lxalq standartlara uy\u011funla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131 vacib amil kimi diqq\u0259t\u0259 \u00e7atd\u0131r\u0131r. At\u0131lan add\u0131mlarda \u0259sas m\u0259qs\u0259d b\u00f6lg\u0259l\u0259rin inki\u015faf\u0131na nail olmaqla yana\u015f\u0131, sahibkarlara d\u0259st\u0259k g\u00f6st\u0259rm\u0259kdir. \u0130nfrastrukturun yenil\u0259nm\u0259si \u00f6z n\u00f6vb\u0259sind\u0259 i\u015f adamlar\u0131n\u0131n f\u0259aliyy\u0259tl\u0259rini daha y\u00fcks\u0259k s\u0259viyy\u0259d\u0259 qurmalar\u0131n\u0131 \u015f\u0259rtl\u0259ndirir. Bu g\u00fcn ail\u0259 t\u0259s\u0259rr\u00fcfatlar\u0131n\u0131n inki\u015faf\u0131ndan b\u0259hs edirik. Asan d\u0259st\u0259k funksiyas\u0131n\u0131 yerin\u0259 yetir\u0259n ABAD m\u0259rk\u0259zl\u0259rinin normal f\u0259aliyy\u0259tind\u0259 bu amill\u0259rin rolu b\u00f6y\u00fckd\u00fcr. H\u0259m\u00e7inin son ill\u0259rd\u0259 d\u00f6vl\u0259t ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131 \u0130lham \u018fliyev \u0259n\u0259n\u0259vi k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 sah\u0259l\u0259rinin inki\u015faf\u0131n\u0131 qar\u015f\u0131ya prioritet m\u0259s\u0259l\u0259 kimi qoyub. B\u00fct\u00fcn bu h\u0259d\u0259fl\u0259r \u00f6zl\u00fcy\u00fcnd\u0259 kompleks t\u0259dbirl\u0259rin h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259sini bir z\u0259rur\u0259t kimi ortaya qoyur. Onu da qeyd ed\u0259k ki, \u00f6z\u00fcn\u00fcm\u0259\u015f\u011fulluq proqram\u0131 sahibkarl\u0131q f\u0259aliyy\u0259tin\u0259 ba\u015flamaq \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259lveri\u015fli imkanlar yarad\u0131r. Bu s\u0259b\u0259bd\u0259n Ki\u00e7ik v\u0259 Orta Biznesin \u0130nki\u015faf\u0131 Agentliyi\u00a0 2019-cu ild\u0259n bu istiqam\u0259td\u0259 \u018fm\u0259k v\u0259 \u018fhalinin Sosial M\u00fcdafi\u0259si Nazirliyinin D\u00f6vl\u0259t M\u0259\u015f\u011fulluq Agentliyi il\u0259 s\u0131x \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q edir, proqram\u0131n m\u00fcxt\u0259lif m\u0259rh\u0259l\u0259l\u0259rind\u0259 d\u0259st\u0259k g\u00f6st\u0259rir.<\/p>\n<p>Regionlarda\u00a0 \u00abKi\u00e7ik v\u0259 orta sahibkarl\u0131q evl\u0259ri\u00bbnin, \u00abASAN xidm\u0259t\u00bb, DOST, ABAD m\u0259rk\u0259zl\u0259rinin yarad\u0131lmas\u0131, co\u011frafiyas\u0131n\u0131n geni\u015fl\u0259nm\u0259si d\u0259 sahibkarlara diqq\u0259t v\u0259 qay\u011f\u0131n\u0131n t\u0259rkib hiss\u0259sidir. B\u00fct\u00fcn hallarda bazar iqtisadiyyat\u0131n\u0131n apar\u0131c\u0131 q\u00fcvv\u0259si olaraq sahibkarl\u0131\u011f\u0131n inki\u015faf\u0131 \u0259sas h\u0259d\u0259f kimi qar\u015f\u0131ya qoyulur. D\u00fcnyan\u0131n, o c\u00fcml\u0259d\u0259n \u00f6lk\u0259mizin 2019-cu ilin sonlar\u0131ndan ba\u015flayaraq koronavirus infeksiyas\u0131na qar\u015f\u0131 m\u00fcbariz\u0259 t\u0259dbirl\u0259rini g\u00fccl\u0259ndirdiyi bir zamanda d\u00f6vl\u0259timizin sahibkarlara g\u00f6st\u0259rdiyi qay\u011f\u0131 beyn\u0259lxalq s\u0259viyy\u0259d\u0259 t\u0259qdir edildi. O da m\u0259lumdur ki, \u00a0Prezident \u0130lham \u018fliyevin 2016-c\u0131 il 21 aprel tarixli S\u0259r\u0259ncam\u0131 il\u0259\u00a0 25 aprel\u00a0\u00a0 \u00f6lk\u0259mizd\u0259 \u201cSahibkarlar G\u00fcn\u00fc\u201d kimi qeyd olunur. Bu \u0259lam\u0259tdar g\u00fcn bununla \u0259sasland\u0131r\u0131l\u0131r ki,\u00a0 2002-ci ilin 25 aprel tarixind\u0259 \u00dcmummilli Lider Heyd\u0259r \u018fliyevin yerli sahibkarlarla, may ay\u0131nda is\u0259 xarici i\u015f adamlar\u0131 il\u0259 tarixi g\u00f6r\u00fc\u015fl\u0259ri olub. G\u00f6r\u00fcnd\u00fcy\u00fc kimi, \u00a0sahibkarl\u0131\u011f\u0131n inki\u015faf\u0131\u00a0 v\u0259 d\u0259st\u0259kl\u0259nm\u0259si iqtisadi strategiyam\u0131z\u0131n \u0259sas h\u0259d\u0259fl\u0259rind\u0259ndir. Sahibkarl\u0131q sektoru iqtisadi inki\u015faf \u00fc\u00e7\u00fcn lokomotiv rolunu oynamaqdad\u0131r.<\/p>\n<p>Beyn\u0259lxalq maliyy\u0259 qurumlar\u0131n\u0131n hesabatlar\u0131nda\u00a0 Az\u0259rbaycan \u00f6z m\u00f6vqeyini u\u011furlu islahatlar\u0131 il\u0259 m\u00f6hk\u0259ml\u0259ndirir, h\u0259r bir hesabat \u0259vv\u0259lki ilin hesabat\u0131ndan yeniliyi il\u0259 se\u00e7ilir. \u00abBiz, \u0259lb\u0259tt\u0259 ki, \u00f6z i\u015fimizi reytinq almaq \u00fc\u00e7\u00fcn qurmuruq\u00bb s\u00f6yl\u0259y\u0259n \u00f6lk\u0259 Prezidenti \u0130lham \u018fliyev, eyni zamanda, bildirir ki, \u0259lb\u0259tt\u0259, bel\u0259 fikirl\u0259r ortaya qoyulanda h\u0259m bizi daha da sevindirir, h\u0259m d\u0259 d\u00fcnyan\u0131n b\u00fct\u00fcn maliyy\u0259 qurumlar\u0131na bir siqnald\u0131r.<\/p>\n<p>Son 21 ild\u0259n art\u0131q d\u00f6vr\u00a0 \u00a0neft siyas\u0259tinin m\u0259ntiqi davam\u0131 olaraq qeyri-neft sektorunun inki\u015faf\u0131 kimi xarakteriz\u0259 olunur. D\u00f6vl\u0259t ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131 \u0130lham \u018fliyev bildirir ki, g\u00fccl\u00fc iqtisadiyyat yaradaraq, sosial m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rin h\u0259lli istiqam\u0259tind\u0259 add\u0131mlar at\u0131r\u0131q. B\u00fct\u00fcn bu add\u0131mlar is\u0259 insan amilin\u0259 veril\u0259n d\u0259y\u0259rd\u0259n, h\u0259yata ke\u00e7iril\u0259n siyas\u0259tin m\u0259rk\u0259zind\u0259 Az\u0259rbaycan v\u0259t\u0259nda\u015f\u0131n\u0131n dayanmas\u0131ndan ir\u0259li g\u0259lir.<\/p>\n<p>Bu g\u00fcn b\u00f6lg\u0259l\u0259r aras\u0131nda sa\u011flam r\u0259qab\u0259t gedir. \u00d6lk\u0259 ictimaiyy\u0259ti ir\u0259li s\u00fcr\u00fcl\u0259n b\u00fct\u00fcn t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcsl\u0259ri d\u0259st\u0259kl\u0259yir v\u0259 bu, \u00fcmumilikd\u0259 h\u0259rt\u0259r\u0259fli inki\u015faf\u0131 daha da s\u00fcr\u0259tl\u0259ndirir.\u00a0 Zamana v\u0259 d\u00f6vr\u00fcn t\u0259l\u0259bl\u0259rin\u0259 uy\u011fun olaraq t\u0259kmill\u0259\u015fm\u0259 islahatlar\u0131n davaml\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131, inki\u015faf strategiyas\u0131n\u0131n t\u0259kmill\u0259\u015fdirilm\u0259sini bir z\u0259rur\u0259t\u0259 \u00e7evirir. Az\u0259rbaycan b\u00fct\u00fcn sah\u0259l\u0259rd\u0259 u\u011furlar\u0131, t\u0259cr\u00fcb\u0259si il\u0259 n\u00fcmun\u0259 oldu.\u00a0 Tarixi Z\u0259f\u0259rimiz yeni D\u00f6vl\u0259t Proqram\u0131n\u0131n q\u0259bulunu bir z\u0259rur\u0259t\u0259 \u00e7evirdi. 5 \u0259sas h\u0259d\u0259fi \u00f6z\u00fcnd\u0259 ehtiva ed\u0259n \u00abAz\u0259rbaycan 2030: sosial-iqtisadi inki\u015fafa dair Milli Prioritetl\u0259r\u00bb qalib, b\u00fct\u00f6vl\u0259\u015f\u0259n Az\u0259rbaycan\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131nda dayanan \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015flar\u0131n y\u00fcks\u0259k s\u0259viyy\u0259d\u0259 yerin\u0259 yetirilm\u0259sind\u0259 yol x\u0259rit\u0259si kimi d\u0259y\u0259rl\u0259ndirilir.\u00a0 Tarixi sahibin\u0259 qay\u0131dan torpaqlar\u0131m\u0131zda apar\u0131lan geni\u015fmiqyasl\u0131 b\u0259rpa-quruculuq i\u015fl\u0259ri d\u00f6vl\u0259timizin iqtisadi siyas\u0259tinin \u0259sas prioritetl\u0259rinin t\u0259qdimat\u0131nda \u00f6z s\u00f6z\u00fcn\u00fc deyir.<\/p>\n<p>\u0130nfrastrukturun yenil\u0259nm\u0259si daim prioritet m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r s\u0131ras\u0131ndad\u0131r. \u00a0\u00a0C\u0259nab \u0130lham \u018fliyev h\u0259l\u0259 ilin \u0259vv\u0259lind\u0259 ke\u00e7iril\u0259n \u00a0n\u0259qliyyat m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rin\u0259 h\u0259sr olunmu\u015f m\u00fc\u015favir\u0259d\u0259 d\u0259 bu statistik r\u0259q\u0259ml\u0259ri a\u00e7\u0131qlam\u0131\u015fd\u0131r ki, 3400 kilometr\u0259 yax\u0131n avtomobil yolu,\u00a0 h\u0259l\u0259lik c\u0259mi 44 avtomobil yolu layih\u0259si icra edilib, ya da ki, icra edilm\u0259kd\u0259dir. Eyni zamanda, 45 tunel, 447 k\u00f6rp\u00fc, 16 viaduk n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulub. Bunlardan 28 tunel, 392 k\u00f6rp\u00fc v\u0259 9 viadukun tikintisi tamamlanm\u0131\u015fd\u0131r. Horadiz-A\u011fb\u0259nd d\u0259mir yolunun 60 faizi,\u00a0 B\u0259rd\u0259-A\u011fdam d\u0259mir yolunun 94 faizi in\u015fa edilib. Bu r\u0259q\u0259ml\u0259r h\u0259r \u015feyi deyir, h\u0259r \u015feyi g\u00f6st\u0259rir: \u00abG\u00f6st\u0259rir ki, hans\u0131 \u00f6l\u00e7\u00fcd\u0259 biz n\u0259qliyyat layih\u0259l\u0259rini icra etmi\u015fik. \u018fg\u0259r biz bunlar\u0131 icra etm\u0259s\u0259ydik, bu g\u00fcn h\u0259m Bak\u0131 \u015f\u0259h\u0259ri, h\u0259m dig\u0259r \u015f\u0259h\u0259rl\u0259r, h\u0259m d\u0259 \u00fcmumiyy\u0259tl\u0259, \u00f6lk\u0259 \u015f\u0259h\u0259rl\u0259ri aras\u0131ndak\u0131 ba\u011flant\u0131lar bizim n\u0259qliyyat imkanlar\u0131m\u0131z\u0131 tamamil\u0259 iflic v\u0259ziyy\u0259tin\u0259 sala bil\u0259rdi. Amma yen\u0259 d\u0259 deyir\u0259m, h\u0259yat yerind\u0259 durmur. Biz indi yeni d\u00f6vl\u0259t proqram\u0131 q\u0259bul ed\u0259c\u0259yik. \u00d6lk\u0259 \u00fczr\u0259, o c\u00fcml\u0259d\u0259n azad edilmi\u015f \u0259razil\u0259rd\u0259 b\u00fct\u00fcn n\u0259qliyyat layih\u0259l\u0259ri bundan sonra da icra edil\u0259c\u0259k. H\u0259r \u015fey plan \u00fczr\u0259 gedir. Bu ilin \u0130nvestisiya Proqram\u0131nda da bu m\u0259qs\u0259dl\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn laz\u0131mi v\u0259sait ayr\u0131l\u0131b.\u00bb \u00abBak\u0131 \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 v\u0259 \u0259traf \u0259razil\u0259rd\u0259 n\u0259qliyyat infrastrukturunun t\u0259kmill\u0259\u015fdirilm\u0259sin\u0259 dair 2025-2030-cu ill\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn D\u00f6vl\u0259t Proqram\u0131\u00bb qar\u015f\u0131dak\u0131 d\u00f6vr\u00fcn h\u0259d\u0259fl\u0259rini\u00a0 \u00a0v\u0259 onlara nail olma\u011f\u0131n mexanizml\u0259rini \u00f6z\u00fcnd\u0259 ehtiva edir. \u00a0Bak\u0131 \u015f\u0259h\u0259ri beyn\u0259lxalq s\u0259viyy\u0259d\u0259 \u00a0Asiya il\u0259 Avropan\u0131 birl\u0259\u015fdir\u0259n \u0259sas m\u0259rk\u0259z kimi d\u0259y\u0259rl\u0259ndirilir.<\/p>\n<p>\u0130st\u0259r paytaxt Bak\u0131da, ist\u0259rs\u0259 d\u0259 regionlarda g\u00f6r\u00fcl\u0259n i\u015fl\u0259rin \u0259sas\u0131nda insanlar\u0131n rahatl\u0131\u011f\u0131n\u0131n t\u0259min olunmas\u0131, bir s\u00f6zl\u0259, v\u0259t\u0259nda\u015f m\u0259mnunlu\u011funun art\u0131r\u0131lmas\u0131 dayan\u0131r. Yol-n\u0259qliyyat sisteminin t\u0259kmill\u0259\u015fdirilm\u0259si sosialy\u00f6n\u00fcml\u00fc t\u0259dbirl\u0259r olmaqla yana\u015f\u0131, \u00f6lk\u0259mizin iqtisadi q\u00fcdr\u0259tinin, sahibkarl\u0131\u011f\u0131n inki\u015faf\u0131na d\u0259st\u0259yin g\u00f6st\u0259ricisidir. Qeyri-neft sektoru g\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n iqtisadi inki\u015faf\u0131n\u0131 daha\u00a0 b\u00f6y\u00fck h\u0259cmd\u0259 t\u0259min ed\u0259c\u0259k. Bu sektorun inki\u015faf\u0131 iqtisadiyyat\u0131n dayan\u0131ql\u0131 inki\u015faf\u0131n\u0131 t\u0259min etm\u0259y\u0259 imkan yaradacaq. Daxili bazar\u0131 t\u0259min etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn yerli istehsal\u0131n art\u0131r\u0131lmas\u0131 da qeyri-neft sektorunun inki\u015faf\u0131na birba\u015fa t\u0259sir ed\u0259n amildir v\u0259 b\u00fct\u00fcn bu g\u00f6r\u00fcl\u0259n i\u015fl\u0259r, dig\u0259r t\u0259dbirl\u0259r n\u0259tic\u0259sind\u0259 dayan\u0131ql\u0131 inki\u015faf art\u0131q t\u0259min edilib. G\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 neft amilinin \u00fcmumi daxili m\u0259hsulda a\u015fa\u011f\u0131 d\u00fc\u015fm\u0259si n\u0259tic\u0259sind\u0259 \u00f6lk\u0259 iqtisadiyyat\u0131n\u0131n neft amilind\u0259n as\u0131l\u0131l\u0131\u011f\u0131 daha da azalacaq. \u00abAz\u0259rbaycan 2030: sosial-iqtisadi inki\u015fafa dair Milli Prioritetl\u0259r\u00bbd\u0259n ir\u0259li g\u0259l\u0259n h\u0259d\u0259fl\u0259rin realla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 y\u00f6n\u00fcm\u00fcnd\u0259 at\u0131lan add\u0131mlar v\u0259 onlar\u0131n u\u011furlu n\u0259tic\u0259l\u0259ri bunu dem\u0259y\u0259 \u0259sas verir.<\/p>\n<p>Cari ilin \u00f6t\u0259n d\u00f6vr\u00fcn\u00fcn sosial-iqtisadi g\u00f6st\u0259ricil\u0259ri g\u0259l\u0259c\u0259k bar\u0259d\u0259 ayd\u0131n t\u0259s\u0259vv\u00fcr yarad\u0131r. Az\u0259rbaycan daim ir\u0259li bax\u0131r. H\u0259r bir h\u0259d\u0259f\u0259 zaman\u0131nda\u00a0 nail olmaqla yeni-yeni prioritetl\u0259rin m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirilm\u0259si g\u00fcn\u00fcm\u00fcz\u00fcn \u0259sas \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015f\u0131na \u00e7evrilir.<\/p>\n<p><em><strong>Yegan\u0259 \u018fliyeva, &#8220;\u0130ki sahil&#8221;<\/strong><\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>D\u00f6vl\u0259tiimizin ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131 \u0130lham \u018fliyev daim bu \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015f\u0131 edir ki,\u00a0 b\u00fct\u00fcn i\u015fl\u0259rin, h\u0259yata ke\u00e7iril\u0259n siyas\u0259tin m\u0259rk\u0259zind\u0259 Az\u0259rbaycan v\u0259t\u0259nda\u015f\u0131 dayan\u0131r &#8220;Bu ill\u0259r \u0259rzind\u0259 biz iqtisadi inki\u015faf\u0131m\u0131z\u0131n \u0259sas\u0131n\u0131 qoyduq&#8221;\u00a0s\u00f6yl\u0259y\u0259n d\u00f6vl\u0259t ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131 \u0130lham \u018fliyevin \u0259sas diqq\u0259t g\u00f6st\u0259rdiyi m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rd\u0259n biri \u00a0regionlar\u0131n sosial-iqtisadi inki\u015faf\u0131d\u0131r. Bununla ba\u011fl\u0131 q\u0259bul edil\u0259n ilk D\u00f6vl\u0259t Proqram\u0131n\u0131n icra edildiyi d\u00f6vr\u0259 n\u0259z\u0259r salsaq g\u00f6r\u0259rik ki, s\u0259n\u0259din icras\u0131na ba\u015flayark\u0259n Az\u0259rbaycanda vaxtil\u0259 yarad\u0131lm\u0131\u015f infrastruktur dem\u0259k olar ki, k\u00f6hn\u0259lmi\u015fdi. Bel\u0259 olan halda s\u0259nayenin, k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131n\u0131n inki\u015faf\u0131ndan s\u00f6hb\u0259t ged\u0259 bilm\u0259zdi. \u00d6lk\u0259miz, ilk n\u00f6vb\u0259d\u0259, inki\u015faf \u00fc\u00e7\u00fcn baza yaratd\u0131.\u00a0 B\u00f6lg\u0259l\u0259rin malik oldu\u011fu potensial imkanlardan maksimum istifad\u0259 etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn infrastrukturun&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":826041,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[19],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/5cde6ded175627780431111766510381117-1.jpg",975,540,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/5cde6ded175627780431111766510381117-1.jpg",975,540,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/5cde6ded175627780431111766510381117-1.jpg",975,540,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/5cde6ded175627780431111766510381117-1-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/5cde6ded175627780431111766510381117-1-660x365.jpg",660,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/5cde6ded175627780431111766510381117-1-840x465.jpg",640,354,true],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/5cde6ded175627780431111766510381117-1.jpg",975,540,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/5cde6ded175627780431111766510381117-1.jpg",975,540,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/5cde6ded175627780431111766510381117-1-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/5cde6ded175627780431111766510381117-1.jpg",975,540,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=19\" rel=\"category\">G\u00fcnd\u0259m<\/a>","rttpg_excerpt":"D\u00f6vl\u0259tiimizin ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131 \u0130lham \u018fliyev daim bu \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015f\u0131 edir ki,\u00a0 b\u00fct\u00fcn i\u015fl\u0259rin, h\u0259yata ke\u00e7iril\u0259n siyas\u0259tin m\u0259rk\u0259zind\u0259 Az\u0259rbaycan v\u0259t\u0259nda\u015f\u0131 dayan\u0131r &#8220;Bu ill\u0259r \u0259rzind\u0259 biz iqtisadi inki\u015faf\u0131m\u0131z\u0131n \u0259sas\u0131n\u0131 qoyduq&#8221;\u00a0s\u00f6yl\u0259y\u0259n d\u00f6vl\u0259t ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131 \u0130lham \u018fliyevin \u0259sas diqq\u0259t g\u00f6st\u0259rdiyi m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rd\u0259n biri \u00a0regionlar\u0131n sosial-iqtisadi inki\u015faf\u0131d\u0131r. Bununla ba\u011fl\u0131 q\u0259bul edil\u0259n ilk D\u00f6vl\u0259t Proqram\u0131n\u0131n icra edildiyi d\u00f6vr\u0259 n\u0259z\u0259r salsaq g\u00f6r\u0259rik ki, s\u0259n\u0259din icras\u0131na ba\u015flayark\u0259n&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/826040"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=826040"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/826040\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":826042,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/826040\/revisions\/826042"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/826041"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=826040"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=826040"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=826040"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}