{"id":826720,"date":"2025-09-16T17:48:01","date_gmt":"2025-09-16T13:48:01","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=826720"},"modified":"2025-09-16T17:48:01","modified_gmt":"2025-09-16T13:48:01","slug":"olk%c9%99d%c9%99-d%c9%99rman-x%c9%99rcl%c9%99ri-bu-s%c9%99b%c9%99bd%c9%99n-k%c9%99skin-artib","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=826720","title":{"rendered":"\u00d6lk\u0259d\u0259 d\u0259rman x\u0259rcl\u0259ri bu s\u0259b\u0259bd\u0259n k\u0259skin art\u0131b"},"content":{"rendered":"<p><strong>Bu ilin ilk 8 ay\u0131nda p\u0259rak\u0259nd\u0259 ticar\u0259t \u015f\u0259b\u0259k\u0259sind\u0259 istehlak\u00e7\u0131lara 40,4 milyard manatl\u0131q, o c\u00fcml\u0259d\u0259n 22,2 milyard manatl\u0131q \u0259rzaq m\u0259hsullar\u0131, i\u00e7kil\u0259r v\u0259 t\u00fct\u00fcn m\u0259mulatlar\u0131, 18,2 milyard manatl\u0131q qeyri-\u0259rzaq mallar\u0131 sat\u0131l\u0131b. 2024-c\u00fc ilin yanvar-avqust aylar\u0131 il\u0259 m\u00fcqayis\u0259d\u0259 p\u0259rak\u0259nd\u0259 ticar\u0259t d\u00f6vriyy\u0259si real ifad\u0259d\u0259 3,7 faiz, o c\u00fcml\u0259d\u0259n \u0259rzaq m\u0259hsullar\u0131, i\u00e7kil\u0259r v\u0259 t\u00fct\u00fcn m\u0259mulatlar\u0131 \u00fczr\u0259 1,3 faiz, qeyri-\u0259rzaq mallar\u0131 \u00fczr\u0259 6,7 faiz art\u0131b.<\/strong><\/p>\n<p>P\u0259rak\u0259nd\u0259 ticar\u0259t d\u00f6vriyy\u0259sind\u0259 diqq\u0259ti \u00e7\u0259k\u0259n \u0259sas m\u0259qamlardan biri \u0259cza\u00e7\u0131l\u0131q m\u0259hsullar\u0131 v\u0259 tibbi l\u0259vazimatlar\u0131n al\u0131nmas\u0131na x\u0259rcl\u0259n\u0259n v\u0259saitl\u0259rd\u0259ki art\u0131md\u0131r. Bu m\u00fcdd\u0259td\u0259 d\u0259rman peraparatlar\u0131 v\u0259 tibbi l\u0259vazimatlar\u0131n al\u0131nmas\u0131na v\u0259t\u0259nda\u015flar\u0131n x\u0259rcl\u0259diyi v\u0259saitin m\u0259bl\u0259\u011fi rekord s\u0259viyy\u0259d\u0259 &#8211; 21 faiz art\u0131b. Bu o dem\u0259kdir ki, d\u0259rman v\u0259 tibbi l\u0259vazimatlar\u0131n al\u0131nmas\u0131na h\u0259min m\u00fcdd\u0259td\u0259 \u0259vv\u0259lki ilin uy\u011fun d\u00f6vr\u00fc il\u0259 m\u00fcqayis\u0259d\u0259 v\u0259t\u0259nda\u015flar\u0131m\u0131z 210 milyon manat daha \u00e7ox v\u0259sait x\u0259rcl\u0259m\u0259li olublar. Bu is\u0259 kifay\u0259t q\u0259d\u0259r ciddi r\u0259q\u0259mdir.<\/p>\n<h3><strong><em>B\u0259s \u00f6lk\u0259d\u0259 d\u0259rman x\u0259rcl\u0259ri niy\u0259 k\u0259skin art\u0131r?<\/em><\/strong><\/h3>\n<p>M\u00f6vzu il\u0259 ba\u011fl\u0131\u00a0<strong>iqtisad\u00e7\u0131 Eld\u0259niz \u018fmirov Musavat.com<\/strong>-a dan\u0131\u015f\u0131b.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" src=\"https:\/\/cdn.musavat.com\/news\/thumbnails\/7762efe636d6eada6d7cbc30a7043324.jpg\" alt=\"ELDEN\u0130Z EN SON.jpeg (93 KB)\" width=\"700\" height=\"508\" \/><\/p>\n<p><strong>\u0130qtisad\u00e7\u0131 d\u0259rman x\u0259rcl\u0259rinin k\u0259skin artmas\u0131n\u0131n s\u0259b\u0259bl\u0259rini bu c\u00fcr izah edib:<\/strong><\/p>\n<p>\u201cStatistikadan da g\u00f6r\u00fcnd\u00fcy\u00fc kimi, d\u0259rman x\u0259rcl\u0259ri, \u0259halinin d\u0259rman vasit\u0259l\u0259rin\u0259 s\u0259rf etdiyi v\u0259saitin h\u0259cmi kifay\u0259t q\u0259d\u0259r art\u0131b. Bunun bir ne\u00e7\u0259 s\u0259b\u0259bi var. T\u0259bii olaraq, bu art\u0131mda qiym\u0259t amilinin, y\u0259ni inflyasiyan\u0131n da rolu var. Amma inflyasiya bu h\u0259cmd\u0259 artmay\u0131b. Dig\u0259r t\u0259r\u0259fd\u0259n, d\u0259rmana \u00e7\u0259kil\u0259n x\u0259rcl\u0259r daha \u00e7ox art\u0131b.<\/p>\n<p>Qeyd edildiyi kimi, bu art\u0131m 21 faiz t\u0259\u015fkil edir. Burada h\u0259m d\u0259rman preparatlar\u0131na, h\u0259m d\u0259 tibbi l\u0259vazimatlar\u0131n al\u0131nmas\u0131na \u00e7\u0259kil\u0259n x\u0259rcl\u0259r n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulur ki, bu da 21 faiz art\u0131b.<\/p>\n<p>M\u0259n d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr\u0259m ki, bu, iki \u0259sas s\u0259b\u0259bd\u0259n qaynaqlan\u0131r. Birincisi, insanlar\u0131n h\u0259r il \u00f6z sa\u011flaml\u0131qlar\u0131na daha \u00e7ox \u00f6n\u0259m verm\u0259si faktorudur. Bunu inkar etm\u0259k olmaz. \u0130nsanlar m\u00fcmk\u00fcn q\u0259d\u0259r sa\u011flaml\u0131qlar\u0131na daha \u00e7ox pul x\u0259rcl\u0259m\u0259y\u0259 ba\u015flay\u0131blar. \u0130kinci s\u0259b\u0259b is\u0259 icbari tibbi s\u0131\u011forta sisteminin i\u015f\u0259 d\u00fc\u015fm\u0259si il\u0259 ba\u011fl\u0131d\u0131r. Bu, insanlar\u0131n tibb m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259rin\u0259 v\u0259 tibb m\u00fct\u0259x\u0259ssisl\u0259rin\u0259 daha k\u00fctl\u0259vi m\u00fcraci\u0259t etm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn \u015f\u0259rait yarad\u0131b. Tibb m\u00fc\u0259ssis\u0259sin\u0259 v\u0259 ya h\u0259kim\u0259 m\u00fcraci\u0259t olunursa, t\u0259bii ki, n\u0259tic\u0259 etibaril\u0259 d\u0259rman reseptl\u0259ri d\u0259 yaz\u0131l\u0131r v\u0259 d\u0259rmanlar\u0131n al\u0131nmas\u0131 z\u0259rur\u0259ti yaran\u0131r.<\/p>\n<p>\u018fvv\u0259ll\u0259r pullu xidm\u0259t g\u00f6st\u0259rils\u0259 d\u0259, insanlar yax\u015f\u0131 bilirdil\u0259r ki, \u201cpulsuz\u201d xidm\u0259tl\u0259rin d\u0259 gizli x\u0259rcl\u0259ri var. Buna g\u00f6r\u0259 d\u0259 bir \u00e7ox hallarda m\u00fcraci\u0259t etmirdil\u0259r. Amma bu g\u00fcn s\u0131\u011forta sisteminin tam \u015f\u0259kild\u0259 i\u015f\u0259 d\u00fc\u015fm\u0259si n\u0259tic\u0259sind\u0259 v\u0259ziyy\u0259t d\u0259yi\u015fib. Bu, \u00e7ox m\u00fcsb\u0259t d\u0259y\u0259rl\u0259ndiril\u0259c\u0259k bir hald\u0131r v\u0259 n\u0259tic\u0259 etibaril\u0259 statistik g\u00f6st\u0259ricil\u0259r d\u0259 bunu t\u0259sdiql\u0259yir.<\/p>\n<p>Ba\u015fqa s\u00f6zl\u0259 des\u0259k, t\u0259l\u0259b art\u0131b. \u0130qtisadi bax\u0131mdan izah ets\u0259k, t\u0259l\u0259bin artmas\u0131n\u0131n s\u0259b\u0259bi h\u0259m s\u0131\u011forta sistemidir, h\u0259m d\u0259 insanlar\u0131n \u00f6z sa\u011flaml\u0131qlar\u0131na verdiyi d\u0259y\u0259rin y\u00fcks\u0259lm\u0259sidir.<\/p>\n<p>Bununla yana\u015f\u0131, \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc bir faktor da var: \u015f\u0259ffafl\u0131q m\u0259s\u0259l\u0259si. R\u0259smi qeydiyyat\u0131n apar\u0131lmas\u0131 v\u0259 \u015f\u0259ffafl\u0131\u011f\u0131n artmas\u0131, x\u00fcsusil\u0259 aptekl\u0259rd\u0259 d\u0259rmanlar\u0131n na\u011fds\u0131z al\u0131\u015f-veri\u015f yolu il\u0259 \u0259ld\u0259 olunmas\u0131n\u0131n \u00e7oxalmas\u0131 r\u0259q\u0259ml\u0259rin y\u00fcks\u0259lm\u0259sin\u0259 t\u0259sir g\u00f6st\u0259rib\u201d.<\/p>\n<p><strong>Xalid\u0259 G\u0259ray<\/strong><br \/>\n<strong>Musavat.com<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Bu ilin ilk 8 ay\u0131nda p\u0259rak\u0259nd\u0259 ticar\u0259t \u015f\u0259b\u0259k\u0259sind\u0259 istehlak\u00e7\u0131lara 40,4 milyard manatl\u0131q, o c\u00fcml\u0259d\u0259n 22,2 milyard manatl\u0131q \u0259rzaq m\u0259hsullar\u0131, i\u00e7kil\u0259r v\u0259 t\u00fct\u00fcn m\u0259mulatlar\u0131, 18,2 milyard manatl\u0131q qeyri-\u0259rzaq mallar\u0131 sat\u0131l\u0131b. 2024-c\u00fc ilin yanvar-avqust aylar\u0131 il\u0259 m\u00fcqayis\u0259d\u0259 p\u0259rak\u0259nd\u0259 ticar\u0259t d\u00f6vriyy\u0259si real ifad\u0259d\u0259 3,7 faiz, o c\u00fcml\u0259d\u0259n \u0259rzaq m\u0259hsullar\u0131, i\u00e7kil\u0259r v\u0259 t\u00fct\u00fcn m\u0259mulatlar\u0131 \u00fczr\u0259 1,3 faiz, qeyri-\u0259rzaq mallar\u0131 \u00fczr\u0259 6,7 faiz art\u0131b. P\u0259rak\u0259nd\u0259 ticar\u0259t d\u00f6vriyy\u0259sind\u0259 diqq\u0259ti \u00e7\u0259k\u0259n \u0259sas m\u0259qamlardan biri \u0259cza\u00e7\u0131l\u0131q m\u0259hsullar\u0131 v\u0259 tibbi l\u0259vazimatlar\u0131n al\u0131nmas\u0131na x\u0259rcl\u0259n\u0259n v\u0259saitl\u0259rd\u0259ki art\u0131md\u0131r. Bu m\u00fcdd\u0259td\u0259 d\u0259rman peraparatlar\u0131 v\u0259 tibbi l\u0259vazimatlar\u0131n al\u0131nmas\u0131na v\u0259t\u0259nda\u015flar\u0131n x\u0259rcl\u0259diyi v\u0259saitin m\u0259bl\u0259\u011fi rekord s\u0259viyy\u0259d\u0259&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":826721,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[19],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/c905bea8e401aa39cf35146091c093b6.jpg",824,500,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/c905bea8e401aa39cf35146091c093b6.jpg",824,500,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/c905bea8e401aa39cf35146091c093b6.jpg",824,500,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/c905bea8e401aa39cf35146091c093b6-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/c905bea8e401aa39cf35146091c093b6-602x365.jpg",602,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/c905bea8e401aa39cf35146091c093b6.jpg",640,388,false],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/c905bea8e401aa39cf35146091c093b6.jpg",824,500,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/c905bea8e401aa39cf35146091c093b6.jpg",824,500,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/c905bea8e401aa39cf35146091c093b6-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/c905bea8e401aa39cf35146091c093b6.jpg",824,500,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=19\" rel=\"category\">G\u00fcnd\u0259m<\/a>","rttpg_excerpt":"Bu ilin ilk 8 ay\u0131nda p\u0259rak\u0259nd\u0259 ticar\u0259t \u015f\u0259b\u0259k\u0259sind\u0259 istehlak\u00e7\u0131lara 40,4 milyard manatl\u0131q, o c\u00fcml\u0259d\u0259n 22,2 milyard manatl\u0131q \u0259rzaq m\u0259hsullar\u0131, i\u00e7kil\u0259r v\u0259 t\u00fct\u00fcn m\u0259mulatlar\u0131, 18,2 milyard manatl\u0131q qeyri-\u0259rzaq mallar\u0131 sat\u0131l\u0131b. 2024-c\u00fc ilin yanvar-avqust aylar\u0131 il\u0259 m\u00fcqayis\u0259d\u0259 p\u0259rak\u0259nd\u0259 ticar\u0259t d\u00f6vriyy\u0259si real ifad\u0259d\u0259 3,7 faiz, o c\u00fcml\u0259d\u0259n \u0259rzaq m\u0259hsullar\u0131, i\u00e7kil\u0259r v\u0259 t\u00fct\u00fcn m\u0259mulatlar\u0131 \u00fczr\u0259 1,3 faiz, qeyri-\u0259rzaq mallar\u0131&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/826720"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=826720"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/826720\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":826723,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/826720\/revisions\/826723"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/826721"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=826720"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=826720"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=826720"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}