{"id":82674,"date":"2019-10-01T10:39:17","date_gmt":"2019-10-01T07:39:17","guid":{"rendered":"http:\/\/arantv.az\/?p=82674"},"modified":"2019-10-01T10:39:17","modified_gmt":"2019-10-01T07:39:17","slug":"bu-h%c9%99kiml%c9%99r-c%c9%99rim%c9%99l%c9%99n%c9%99-bil%c9%99r-10-000-manatad%c9%99k","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=82674","title":{"rendered":"Bu h\u0259kiml\u0259r c\u0259rim\u0259l\u0259n\u0259 bil\u0259r-10.000 manatad\u0259k"},"content":{"rendered":"<div><b>Son d\u00f6vrl\u0259r m\u0259tbuata ana \u00f6l\u00fcml\u0259ri il\u0259 ba\u011fl\u0131 s\u0131zan m\u0259lumatlar onu t\u0259sdiql\u0259yir ki, bu g\u00fcn qeyseriyy\u0259 k\u0259siyi \u0259m\u0259liyyat\u0131na \u00fcz tutan qad\u0131nlar\u0131n say\u0131 he\u00e7 d\u0259 az deyil. Q\u0259rib\u0259dir ki, t\u0259xmin\u0259n 10 il \u00f6nc\u0259y\u0259 q\u0259d\u0259r qeyseriyy\u0259nin ad\u0131 g\u0259l\u0259nd\u0259 qad\u0131nlarda m\u00fc\u0259yy\u0259n bir vahim\u0259 yaran\u0131rd\u0131sa, indi onlar \u00f6z ist\u0259yi il\u0259 bu \u0259m\u0259liyyata icaz\u0259 verirl\u0259r. Maraql\u0131d\u0131r, qad\u0131nlar niy\u0259 t\u0259bii do\u011fu\u015fu yox, qeys\u0259riyy\u0259ni se\u00e7irl\u0259r? H\u0259kim g\u00f6st\u0259ri\u015fi oldu-olmad\u0131 bel\u0259 qad\u0131n\u0131 niy\u0259 \u0259m\u0259liyyata al\u0131r?<\/b><\/div>\n<div><\/div>\n<div><b>ARANTV.AZ\u00a0\u00a0<\/b>Tibb \u00fczr\u0259 ekspert, h\u0259kim Adil Qeybullan\u0131n redaktor.az-a a\u00e7\u0131qlamas\u0131n\u0131 t\u0259qdim edir.<\/div>\n<div><\/div>\n<div><b>T\u0259bii do\u011fu\u015f zaman\u0131 ana \u00f6l\u00fcml\u0259rinin say\u0131 daha \u00e7oxdur:<\/b><br \/>\n&#8220;Bu, s\u0259hiyy\u0259nin \u0259sas problemidir. \u018fks\u0259r qad\u0131nlarda \u0259vv\u0259lc\u0259 m\u00fcayin\u0259 olunmadan, planla\u015fd\u0131rmadan hamil\u0259lik ba\u015f tutur. \u018fsas\u0259n, b\u00f6yr\u0259kl\u0259rd\u0259, qanda b\u0259zi probleml\u0259r, talassemiya risk faktorlar\u0131 olur. Bu c\u00fcr adamlar\u0131n hamil\u0259 qalmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259vv\u0259lc\u0259d\u0259n m\u00fcayin\u0259, m\u0259sl\u0259h\u0259tl\u0259r laz\u0131md\u0131r.T\u0259cr\u00fcb\u0259 g\u00f6st\u0259rir ki, bu g\u00fcn normal gedi\u015f\u0259 malik olan hamil\u0259lik azd\u0131r. Hamil\u0259lik zaman\u0131 d\u00f6lyan\u0131 suyun bulanmas\u0131ndan tutmu\u015f m\u00fcxt\u0259lif patalogiyalar\u0131n \u015fahidi oluruq&#8221;.<\/div>\n<div>A. Qeybullan\u0131n s\u00f6zl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259, hamil\u0259 qad\u0131n\u0131n m\u0259suliyy\u0259tsizliyind\u0259n ba\u015fqa qeys\u0259riyy\u0259 \u0259m\u0259liyyat\u0131 zaman\u0131 h\u0259kim s\u0259hvl\u0259rinin d\u0259 ayr\u0131ca yeri var:<br \/>\n&#8220;\u018fm\u0259liyyat zaman\u0131 v\u0259 ya do\u011fu\u015f prosesind\u0259 h\u0259kim m\u00fc\u0259yy\u0259n s\u0259hvl\u0259r burax\u0131r. M\u0259s\u0259l\u0259n, qad\u0131nda urogenital infeksiya olub, bu infeksiya do\u011fu\u015f zaman\u0131 zah\u0131l\u0131q x\u0259st\u0259liyin\u0259, infeksiyas\u0131na yol a\u00e7a bilib. Yax\u015f\u0131 olard\u0131 ki, h\u0259r bir \u00f6l\u00fcm ara\u015fd\u0131r\u0131ls\u0131n, \u00fcmumil\u0259\u015fib r\u0259y verilsin ki, \u0259n \u00e7ox \u00f6l\u00fcm faktlar\u0131na s\u0259b\u0259b olan amill\u0259rl\u0259 ba\u011fl\u0131 t\u0259dbirl\u0259r g\u00f6r\u00fcls\u00fcn. D\u00fcnyan\u0131n h\u0259r yerind\u0259 oldu\u011fu kimi bizd\u0259 d\u0259 qad\u0131nlar\u0131n hamil\u0259liyinin monitorinqi apar\u0131lmal\u0131d\u0131r. Bunun \u00fc\u00e7\u00fcn ilk n\u00f6vb\u0259d\u0259, icbari tibbi s\u0131\u011forta laz\u0131md\u0131r. \u0130cbari tibbi s\u0131\u011fortan\u0131n olmamas\u0131 da bu probleml\u0259r\u0259 yol a\u00e7\u0131r&#8221;.<\/div>\n<div>\n<b>Tibbi ekspert &#8220;Hans\u0131 rayonda ana \u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fcn say\u0131 \u00e7oxdur?&#8221; sual\u0131na da ayd\u0131nl\u0131q g\u0259tirib:<\/b><br \/>\n&#8220;Rayon n\u0259 q\u0259d\u0259r b\u00f6y\u00fckd\u00fcs\u0259, bu hadis\u0259l\u0259rin ba\u015f verm\u0259si o q\u0259d\u0259r d\u0259 \u00e7oxdur. Hans\u0131 rayonda \u0259hali s\u0131xd\u0131rsa, h\u0259min rayonda ba\u015f verm\u0259 ehtimal\u0131 da y\u00fcks\u0259kdir&#8221;.<br \/>\nEkspert qeyd edib ki, ist\u0259nil\u0259n halda h\u0259kimin qeys\u0259riyy\u0259 yolu il\u0259 do\u011fu\u015fa x\u00fcsusi g\u00f6st\u0259ricil\u0259ri olmal\u0131d\u0131r:<br \/>\n&#8220;X\u0259st\u0259lik tarix\u00e7\u0259sind\u0259 d\u0259 bunlar \u0259sasland\u0131r\u0131l\u0131r. \u00c7ana\u011f\u0131n dar olmas\u0131, sarg\u0131 g\u0259li\u015finin olmas\u0131, t\u0259bii do\u011fu\u015fun ba\u015f tutmamas\u0131 v\u0259 s. amill\u0259r var, bunlar \u0259sasland\u0131r\u0131l\u0131r. Yaln\u0131z x\u0259st\u0259nin arzusu il\u0259 qeys\u0259riyy\u0259ni h\u0259yata ke\u00e7irm\u0259k d\u00fczg\u00fcn deyil, \u0259ks g\u00f6st\u0259ri\u015fdir. Bu g\u00fcn t\u0259\u0259ss\u00fcf olsun ki, g\u00f6st\u0259ri\u015f olmadan x\u0259st\u0259ni qeyser ed\u0259n h\u0259kiml\u0259r var. Amma bu tendensiya \u0259ks\u0259r halda x\u0259st\u0259nin \u00f6z israr\u0131 il\u0259 ba\u015f tutur&#8221;.<\/div>\n<div><\/div>\n<div><b>A. Qeybulla qeyd edib ki, bu c\u00fcr hallar\u0131n ba\u015f verm\u0259m\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn maarifl\u0259ndirm\u0259 i\u015fl\u0259ri apar\u0131lmal\u0131, o c\u00fcml\u0259d\u0259n h\u0259kiml\u0259rin \u00fcz\u0259rind\u0259 n\u0259zar\u0259ti g\u00fccl\u0259ndirm\u0259k laz\u0131md\u0131r:<\/b><br \/>\n&#8220;X\u0259st\u0259l\u0259rin x\u0259st\u0259lik tarix\u00e7\u0259l\u0259rinin yoxlan\u0131\u015f\u0131 normal qaydada apar\u0131lmal\u0131d\u0131r. Do\u011fu\u015f prosesinin b\u00f6y\u00fck pay\u0131 \u00f6z\u0259l sektora d\u00fc\u015f\u00fcr. \u00d6z\u0259l sektora n\u0259zar\u0259t g\u00fccl\u0259nm\u0259lidir. Televiziyada m\u0259nas\u0131z \u015fou verili\u015fl\u0259rind\u0259n v\u0259 h\u0259kim reklamlar\u0131ndan ba\u015fqa \u0259haliy\u0259 bu c\u00fcr maarifl\u0259ndirici m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rd\u0259n, onlara t\u0259bii do\u011fu\u015fun \u00fcst\u00fcnl\u00fckl\u0259ri bar\u0259sind\u0259 dan\u0131\u015fmaq laz\u0131md\u0131r&#8221;.<\/div>\n<div>\n<b>S\u0259hiyy\u0259 Nazirliyinin ba\u015f mama-ginekoloqu, Respublika Perinatal M\u0259rk\u0259zinin direktoru Sevinc M\u0259mm\u0259dova\u00a0 a\u00e7\u0131qlamas\u0131nda\u00a0 deyib ki, Nazirl\u0259r kabineti t\u0259r\u0259find\u0259n t\u0259sdiql\u0259nmi\u015f \u0259sasnam\u0259 g\u00f6r\u0259, qeys\u0259riyy\u0259 \u0259m\u0259liyyat\u0131 g\u00f6st\u0259ri\u015f oldu\u011fu t\u0259qdird\u0259 ba\u015f tutur, burada qad\u0131n\u0131n arzusu \u0259h\u0259miyy\u0259t da\u015f\u0131m\u0131r:<\/b><br \/>\n&#8220;37 n\u00f6mr\u0259li madd\u0259d\u0259 b\u0259nd var ki, \u0259sass\u0131z qeyser \u0259m\u0259liyyat\u0131 ed\u0259n \u015f\u0259xsl\u0259r\u0259 b\u00f6y\u00fck bir c\u0259rim\u0259, h\u0259tta cinay\u0259t m\u0259c\u0259ll\u0259si il\u0259 i\u015f d\u00fc\u015f\u00fcr. Eyni zamanda, bu c\u0259rim\u0259l\u0259r 7 min manatdan 10 min manata q\u0259d\u0259r oldu\u011fundan qeys\u0259riyy\u0259 k\u0259siyini \u0259sass\u0131z etmirl\u0259r. D\u00f6vl\u0259t m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259rind\u0259 bunu diqq\u0259tl\u0259 yoxlay\u0131rlar. Son 5 ild\u0259 qeys\u0259riyy\u0259 \u0259m\u0259liyyat\u0131 25-27 faiz t\u0259\u015fkil edir&#8221;.<\/div>\n<div>\n<b>H\u0259kim qeys\u0259riyy\u0259 \u0259m\u0259liyyat\u0131n\u0131n say\u0131nda art\u0131m\u0131n olmas\u0131n\u0131 bu c\u00fcr \u0259sasland\u0131r\u0131b:<\/b><br \/>\n&#8220;Art\u0131m var, o da t\u0259krar \u00e7ap\u0131qlar\u0131n hesab\u0131na. \u0130kinci bir t\u0259r\u0259fd\u0259n 2004-c\u00fc ild\u0259n ba\u015flayaraq, s\u00fcni mayalanma geni\u015f yer ald\u0131\u011f\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn bu yolla ba\u015f tutan hamil\u0259lik birba\u015fa qeys\u0259riyy\u0259 k\u0259siyin\u0259 g\u00f6st\u0259ri\u015fdir. Uzun m\u00fcdd\u0259tlik sonsuzluq v\u0259 u\u015fa\u011f\u0131n sa\u011flam do\u011fulmas\u0131 amili \u00e7ox vacibdir. \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc s\u0259b\u0259b ekstragenital patalogiyalard\u0131r. Y\u0259ni, el\u0259 x\u0259st\u0259likl\u0259r var ki, \u00fcr\u0259k q\u00fcsurlar\u0131, v\u0259r\u0259m, qan x\u0259st\u0259likl\u0259ri orada do\u011fu\u015f \u0259ks g\u00f6st\u0259ri\u015fdir. Bu s\u0259b\u0259bd\u0259n h\u0259min qad\u0131nlar \u0259m\u0259liyyat olunur. Bu ill\u0259r \u0259rzind\u0259 d\u00f6vl\u0259t m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259rind\u0259 g\u00f6st\u0259ri\u015fsiz \u0259m\u0259liyyat olunmay\u0131b&#8221;.<\/div>\n<div><b><br \/>\nS.M\u0259mm\u0259dova onu da \u0259lav\u0259 edib ki,\u00f6z\u0259l klinikalar\u0131n statistikas\u0131 qapal\u0131d\u0131r:<\/b><br \/>\n&#8220;Onlar haqq\u0131nda bizim x\u0259b\u0259rimiz yoxdur. Hesab edir\u0259m ki, \u00f6z\u0259l kliniklar\u0131 yoxlasalar v\u0259 o faktlar ara\u015fd\u0131r\u0131l\u0131b s\u00fcbut olunsa, onlar\u0131 b\u00f6y\u00fck c\u0259za g\u00f6zl\u0259yir&#8221;.<\/div>\n<div><b><br \/>\n&#8220;Qeys\u0259riyy\u0259 zaman\u0131 v\u0259 ya \u0259m\u0259liyyatdan sonra n\u0259 q\u0259d\u0259r ana \u00f6l\u00fcm\u00fc ba\u015f verir?&#8221; sual\u0131na, S\u0259hiyy\u0259 Nazirliyinin cavab\u0131 maraql\u0131 olub:<\/b><br \/>\n&#8220;Ana \u00f6l\u00fcml\u0259ri il\u0259 ba\u011fl\u0131 \u00fcmumi statiskan\u0131 apar\u0131r\u0131q. Onlar\u0131n ne\u00e7\u0259si t\u0259bii do\u011fu\u015f zaman\u0131, ne\u00e7\u0259si qeys\u0259riyy\u0259 \u0259m\u0259liyyat\u0131 zaman\u0131 ba\u015f verib, bu formada statistika apar\u0131lm\u0131r&#8221;.<\/div>\n<div><b><\/b><br \/>\nBildir\u0259k ki, yax\u0131n g\u00fcnl\u0259rd\u0259 S\u0259hiyy\u0259 Nazirliyi ana \u00f6l\u00fcml\u0259ri il\u0259 ba\u011fl\u0131 konkret statistika a\u00e7\u0131qlay\u0131b. Bildirilib ki, bu ilin 9 ay\u0131 \u0259rzind\u0259 100-110 min do\u011fu\u015f zaman\u0131 17 ana \u00f6l\u00fcm\u00fc qeyd\u0259 al\u0131n\u0131b. 2017-2018-ci ill\u0259rd\u0259 do\u011fu\u015fun 26-27%-ni is\u0259 qeys\u0259riyy\u0259 k\u0259siyi \u0259m\u0259liyyat\u0131 t\u0259\u015fkil edib.<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Son d\u00f6vrl\u0259r m\u0259tbuata ana \u00f6l\u00fcml\u0259ri il\u0259 ba\u011fl\u0131 s\u0131zan m\u0259lumatlar onu t\u0259sdiql\u0259yir ki, bu g\u00fcn qeyseriyy\u0259 k\u0259siyi \u0259m\u0259liyyat\u0131na \u00fcz tutan qad\u0131nlar\u0131n say\u0131 he\u00e7 d\u0259 az deyil. Q\u0259rib\u0259dir ki, t\u0259xmin\u0259n 10 il \u00f6nc\u0259y\u0259 q\u0259d\u0259r qeyseriyy\u0259nin ad\u0131 g\u0259l\u0259nd\u0259 qad\u0131nlarda m\u00fc\u0259yy\u0259n bir vahim\u0259 yaran\u0131rd\u0131sa, indi onlar \u00f6z ist\u0259yi il\u0259 bu \u0259m\u0259liyyata icaz\u0259 verirl\u0259r. Maraql\u0131d\u0131r, qad\u0131nlar niy\u0259 t\u0259bii do\u011fu\u015fu yox, qeys\u0259riyy\u0259ni se\u00e7irl\u0259r? H\u0259kim g\u00f6st\u0259ri\u015fi oldu-olmad\u0131 bel\u0259 qad\u0131n\u0131 niy\u0259 \u0259m\u0259liyyata al\u0131r? ARANTV.AZ\u00a0\u00a0Tibb \u00fczr\u0259 ekspert, h\u0259kim Adil Qeybullan\u0131n redaktor.az-a a\u00e7\u0131qlamas\u0131n\u0131 t\u0259qdim edir. T\u0259bii do\u011fu\u015f zaman\u0131 ana \u00f6l\u00fcml\u0259rinin say\u0131 daha \u00e7oxdur: &#8220;Bu, s\u0259hiyy\u0259nin \u0259sas problemidir. \u018fks\u0259r qad\u0131nlarda \u0259vv\u0259lc\u0259&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":82675,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[1],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/10\/1569914677_1539206153_qeysriyy-mliyyat.jpg",800,500,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/10\/1569914677_1539206153_qeysriyy-mliyyat.jpg",800,500,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/10\/1569914677_1539206153_qeysriyy-mliyyat.jpg",800,500,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/10\/1569914677_1539206153_qeysriyy-mliyyat-150x150.jpg",150,150,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/10\/1569914677_1539206153_qeysriyy-mliyyat-300x188.jpg",300,188,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/10\/1569914677_1539206153_qeysriyy-mliyyat.jpg",640,400,false],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/10\/1569914677_1539206153_qeysriyy-mliyyat.jpg",800,500,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/10\/1569914677_1539206153_qeysriyy-mliyyat.jpg",800,500,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/10\/1569914677_1539206153_qeysriyy-mliyyat-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/10\/1569914677_1539206153_qeysriyy-mliyyat.jpg",800,500,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=1\" rel=\"category\">C\u0259miyy\u0259t<\/a>","rttpg_excerpt":"Son d\u00f6vrl\u0259r m\u0259tbuata ana \u00f6l\u00fcml\u0259ri il\u0259 ba\u011fl\u0131 s\u0131zan m\u0259lumatlar onu t\u0259sdiql\u0259yir ki, bu g\u00fcn qeyseriyy\u0259 k\u0259siyi \u0259m\u0259liyyat\u0131na \u00fcz tutan qad\u0131nlar\u0131n say\u0131 he\u00e7 d\u0259 az deyil. Q\u0259rib\u0259dir ki, t\u0259xmin\u0259n 10 il \u00f6nc\u0259y\u0259 q\u0259d\u0259r qeyseriyy\u0259nin ad\u0131 g\u0259l\u0259nd\u0259 qad\u0131nlarda m\u00fc\u0259yy\u0259n bir vahim\u0259 yaran\u0131rd\u0131sa, indi onlar \u00f6z ist\u0259yi il\u0259 bu \u0259m\u0259liyyata icaz\u0259 verirl\u0259r. Maraql\u0131d\u0131r, qad\u0131nlar niy\u0259 t\u0259bii do\u011fu\u015fu yox,&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/82674"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=82674"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/82674\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/82675"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=82674"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=82674"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=82674"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}