{"id":826872,"date":"2025-09-17T12:05:15","date_gmt":"2025-09-17T08:05:15","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=826872"},"modified":"2025-09-17T12:05:15","modified_gmt":"2025-09-17T08:05:15","slug":"qarabagin-b%c9%99rpasina-xarici-yardimi-nec%c9%99-c%c9%99lb-etm%c9%99li","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=826872","title":{"rendered":"Qaraba\u011f\u0131n b\u0259rpas\u0131na xarici yard\u0131m\u0131 nec\u0259 c\u0259lb etm\u0259li&#8230;"},"content":{"rendered":"<h2><strong>Ekspert deyir ki, quruculuq i\u015fl\u0259rind\u0259 yaln\u0131z bir ne\u00e7\u0259 d\u00f6vl\u0259t i\u015ftirak edib &#8211; t\u0259klif<\/strong><\/h2>\n<p><strong>\u201c\u0130\u015f\u011faldan azad edil\u0259n \u0259razil\u0259rd\u0259 bu q\u0259d\u0259r q\u0131sa m\u00fcdd\u0259td\u0259 bel\u0259 miqyasl\u0131 v\u0259 intensiv \u015f\u0259kild\u0259 apar\u0131lan quruculuq i\u015fl\u0259rin\u0259 d\u00fcnyan\u0131n he\u00e7 bir yerind\u0259 rast g\u0259linmir\u201d. Bunu Demokrat.az-a Milli M\u0259clisin M\u00fcdafi\u0259, t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik v\u0259 korrupsiya il\u0259 m\u00fcbariz\u0259 komit\u0259sinin \u00fczv\u00fc, deputat Ayd\u0131n Mirz\u0259zad\u0259 deyib. O bildirib ki, Az\u0259rbaycan bu proses\u0259 tamamil\u0259 s\u0131f\u0131rdan ba\u015flamal\u0131 olub.\u00a0<\/strong><\/p>\n<p>Deputat \u0259lav\u0259 edib ki, bu torpaqlarda g\u0259l\u0259c\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn real perspektivl\u0259r formala\u015fd\u0131r\u0131l\u0131r: \u201cBu miqyasda quruculuq i\u015fl\u0259rinin apar\u0131lmas\u0131 t\u0259kc\u0259 regional deyil, qlobal s\u0259viyy\u0259d\u0259 nadir hadis\u0259dir. Bu i\u015fl\u0259rin ham\u0131s\u0131 Az\u0259rbaycan d\u00f6vl\u0259tinin daxili maliyy\u0259 resurslar\u0131 hesab\u0131na h\u0259yata ke\u00e7irilir. \u018fks\u0259r m\u00fcnaqi\u015f\u0259 ya\u015fam\u0131\u015f b\u00f6lg\u0259l\u0259rd\u0259 b\u0259rpa prosesl\u0259rin\u0259 beyn\u0259lxalq maliyy\u0259 qurumlar\u0131 v\u0259 inki\u015faf etmi\u015f \u00f6lk\u0259l\u0259r t\u0259r\u0259find\u0259n d\u0259st\u0259k g\u00f6st\u0259rils\u0259 d\u0259, Az\u0259rbaycan bu d\u0259st\u0259yi g\u00f6rm\u0259d\u0259n, tamamil\u0259 \u00f6z g\u00fcc\u00fc hesab\u0131na bu titanik i\u015fl\u0259ri realla\u015fd\u0131r\u0131r\u201d.<\/p>\n<p><strong>Parlamentari vacib m\u0259s\u0259l\u0259ni g\u00fcnd\u0259m\u0259 g\u0259tirib. S\u00f6hb\u0259t Az\u0259rbaycana beyn\u0259lxalq maliyy\u0259 yard\u0131mlar\u0131n\u0131n ayr\u0131lmamas\u0131ndan gedir.<\/strong><\/p>\n<p><strong><img src=\"https:\/\/azertag.az\/files\/2023\/2\/1200x630\/16864821632539151768_1200x630.jpg?v=682ff3d58a421\" alt=\"Politoloq: Fransan\u0131n Erm\u0259nistan\u0131 himay\u0259 etm\u0259si onun beyn\u0259lxalq h\u00fcququn  normalar\u0131n\u0131 kobudcas\u0131na pozdu\u011funu g\u00f6st\u0259rir - AZ\u018fRTAC\" \/><\/strong><\/p>\n<p><strong>\u00a0Sultan Zahidov<\/strong><\/p>\n<p>M\u00f6vzunu \u201cYeni M\u00fcsavat\u201da Beyn\u0259lxalq M\u00fcnasib\u0259tl\u0259rin T\u0259hlili M\u0259rk\u0259zinin apar\u0131c\u0131 m\u0259sl\u0259h\u0259t\u00e7isi Sultan Zahidov \u015f\u0259rh etdi. O qeyd etdi ki, Qaraba\u011f v\u0259 \u015e\u0259rqi Z\u0259ng\u0259zurda quruculuq i\u015fl\u0259rin\u0259 yaln\u0131z bir ne\u00e7\u0259 d\u00f6vl\u0259t yard\u0131m etdi: \u201c\u00d6zb\u0259kistan F\u00fczulid\u0259 m\u0259kt\u0259b, Xank\u0259ndid\u0259 tiki\u015f fabriki, Q\u0131r\u011f\u0131z\u0131stan A\u011fdamda m\u0259kt\u0259b, Qazax\u0131stan is\u0259 F\u00fczulid\u0259 U\u015faq Yarad\u0131c\u0131l\u0131q M\u0259rk\u0259zinin tikilm\u0259sin\u0259 v\u0259sait ay\u0131r\u0131b. Sadalananlardan \u0259lav\u0259, biz h\u0259r hans\u0131 beyn\u0259lxalq maliyy\u0259 institutunun, t\u0259\u015fkilat\u0131n, yaxud inki\u015faf etmi\u015f d\u00f6vl\u0259tin quruculuq i\u015fl\u0259rind\u0259 i\u015ftirak\u0131n\u0131n \u015fahidi olmuruq. Halbuki faktlarla s\u00fcbut olunub ki, 30 illik i\u015f\u011fal d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 Erm\u0259nistan Silahl\u0131 Q\u00fcvv\u0259l\u0259ri Qaraba\u011fda b\u00f6y\u00fck da\u011f\u0131nt\u0131lar, urbisid, ekosid t\u00f6r\u0259dib, 1 milyon az\u0259rbaycanl\u0131n\u0131n qa\u00e7q\u0131n v\u0259 m\u0259cburi k\u00f6\u00e7k\u00fcn olmas\u0131na s\u0259b\u0259b olub. Evl\u0259r, m\u0259d\u0259niyy\u0259t m\u0259rk\u0259zl\u0259ri, x\u0259st\u0259xanalar yerl\u0259-yeksan edilib. B\u0259zi hesablamalara g\u00f6r\u0259, Erm\u0259nistan\u0131n h\u0259rbi t\u0259cav\u00fcz\u00fc v\u0259 i\u015f\u011fal n\u0259tic\u0259sind\u0259 Az\u0259rbaycana 150 milyard AB\u015e dollar\u0131 d\u0259y\u0259rind\u0259 z\u0259r\u0259r vurulub. Az\u0259rbaycan son 5 ild\u0259 quruculuq i\u015fl\u0259rin\u0259 20 milyard manata yax\u0131n v\u0259sait ay\u0131r\u0131b. Bu, davaml\u0131 olacaq. S\u00f6zs\u00fcz ki, Az\u0259rbaycan\u0131n prosesi t\u0259kba\u015f\u0131na h\u0259yata ke\u00e7irm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn iqtisadi imkanlar\u0131 kifay\u0259t q\u0259d\u0259rdir, b\u00fcdc\u0259miz buna imkan verir. Lakin beyn\u0259lxalq qurumlar\u0131n d\u0259st\u0259k olmas\u0131 h\u0259m \u00f6lk\u0259 b\u00fcdc\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn kifay\u0259t q\u0259d\u0259r a\u011f\u0131r olan bu y\u00fck\u00fc nisb\u0259t\u0259n azaltm\u0131\u015f olar, h\u0259m d\u0259 b\u0259rpa-quruculuq prosesini daha da s\u00fcr\u0259tl\u0259ndir\u0259 bil\u0259r. \u018ffsuslar olsun ki, D\u00fcnya Bank\u0131, Beyn\u0259lxalq Valyuta Fondu v\u0259 dig\u0259r qurumlardan bu v\u0259 ya dig\u0259r \u015f\u0259kild\u0259 h\u0259r hans\u0131 d\u0259st\u0259yin \u015fahidi olmuruq. Minas\u0131zla\u015fd\u0131rma prosesin\u0259 m\u00fc\u0259yy\u0259n d\u00f6vl\u0259tl\u0259rin d\u0259st\u0259yi olsa da, s\u0131rf b\u0259rpa-quruculuq i\u015fl\u0259rind\u0259 yard\u0131m edilmir. Hesab edir\u0259m ki, bu, beyn\u0259lxalq institutlar\u0131n ikili standartlara \u0259saslanan yana\u015fmas\u0131n\u0131n t\u0259zah\u00fcr\u00fcd\u00fcr. Burada bir ne\u00e7\u0259 vacib faktor var. \u0130lk n\u00f6vb\u0259d\u0259 geosiyasi amil vacib rol oynay\u0131r. B\u0259z\u0259n bel\u0259 narrativ yaran\u0131r ki, Az\u0259rbaycan neft \u00f6lk\u0259si oldu\u011fu \u00fc\u00e7\u00fcn beyn\u0259lxalq yard\u0131m ayr\u0131lm\u0131r. Bu is\u0259 s\u0259hv yana\u015fmad\u0131r. 1990-c\u0131 ild\u0259 K\u00fcveyt \u0130raq i\u015f\u011fal\u0131ndan azad edildikd\u0259n sonra oradak\u0131 b\u0259rpa-quruculuq i\u015fl\u0259rin\u0259 beyn\u0259lxalq qurumlar, AB\u015e, Yaponiya, Avropa Birliyi daxil olur. H\u0259r\u00e7\u0259nd ayr\u0131lan v\u0259saitin bir hiss\u0259si \u0130raq t\u0259r\u0259find\u0259n ayr\u0131lan kompensasiyadan \u00e7\u0131xar\u0131lm\u0131\u015fd\u0131, amma n\u0259tic\u0259 etibaril\u0259 inki\u015faf etmi\u015f d\u00f6vl\u0259tl\u0259r proses\u0259 d\u0259st\u0259k vermi\u015fdil\u0259r. K\u00fcveyt AB\u015e v\u0259 Q\u0259rbin m\u00fctt\u0259fiqi idi dey\u0259, ona maliyy\u0259 v\u0259saiti ayr\u0131lm\u0131\u015fd\u0131. Dig\u0259r misal, 1995-ci ild\u0259 &#8220;Deyton sazi\u015fi&#8221;nd\u0259n sonra AB\u015e-nin \u0259sas ist\u0259yi Balkanlarda n\u00fcfuz dair\u0259sini geni\u015fl\u0259ndirm\u0259k, Bosniyan\u0131 \u00f6z t\u0259sir dair\u0259sin\u0259 daxil etm\u0259k ist\u0259yir. Buna g\u00f6r\u0259 d\u0259 b\u00f6lg\u0259d\u0259ki b\u0259rpa-quruculuq i\u015fl\u0259rind\u0259 f\u0259al i\u015ftirak etdi. Az\u0259rbaycan balansl\u0131 siyas\u0259t y\u00fcr\u00fcd\u00fcr, Q\u0259rbin, yaxud dig\u0259r blokun irad\u0259sin\u0259 tabe olmur v\u0259 xarici siyas\u0259tind\u0259 suverenliyi, prinsipiall\u0131\u011f\u0131 v\u0259 milli maraqlar\u0131 r\u0259hb\u0259r tutur. Bu da s\u00f6zs\u00fcz ki, d\u00f6vl\u0259tl\u0259rin v\u0259 beyn\u0259lxalq qurumlar\u0131n maraqlar\u0131na xidm\u0259t etmir. Onlar d\u0259st\u0259yi m\u00fc\u0259yy\u0259n \u015f\u0259rtl\u0259r m\u00fcqabilind\u0259 edirl\u0259r. Ukraynaya d\u0259st\u0259yin arxas\u0131nda da geosiyasi maraqlar dayan\u0131r. Avropa Ukraynan\u0131 h\u0259m siyasi c\u0259h\u0259td\u0259n \u00f6z\u00fcn\u0259 daxil etm\u0259k ist\u0259yir, h\u0259m d\u0259 Rusiyaya qar\u015f\u0131 forpost kimi g\u00f6r\u00fcr&#8221;.<\/p>\n<p><strong>S.Zahidov hesab edir ki, ikinci amil erm\u0259ni diasporas\u0131n\u0131n roludur<\/strong>: \u201cX\u00fcsusil\u0259 erm\u0259ni diasporas\u0131n\u0131n Avropa Parlamentind\u0259, Avropa \u015euras\u0131nda maliyy\u0259 hesab\u0131na t\u0259sir\u00a0 imkanlar\u0131na malik olmas\u0131 q\u0259rarvericil\u0259rin Qaraba\u011f v\u0259 \u015e\u0259rqi Z\u0259ng\u0259zura maliyy\u0259 yard\u0131m\u0131n\u0131n ayr\u0131lmas\u0131na mane\u00e7ilik t\u00f6r\u0259d\u0259n faktorlardan biridir. Dig\u0259r t\u0259r\u0259fd\u0259n, b\u0259zi qurumlar s\u0131rf neytral m\u00f6vqe g\u00f6st\u0259rm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn Az\u0259rbaycan v\u0259 Erm\u0259nistan aras\u0131nda s\u00fclh sazi\u015finin imzalanmas\u0131n\u0131 g\u00f6zl\u0259yirl\u0259r, \u00e7\u00fcnki s\u00fclh \u0259minlik yarad\u0131r. Amma bu, m\u0259qs\u0259d\u0259uy\u011fun yana\u015fma deyil. \u00c7\u00fcnki s\u00f6hb\u0259t 30 illik i\u015f\u011faldan gedir. Humanitar faci\u0259 v\u0259 i\u015f\u011falla \u00fcz-\u00fcz\u0259 qalm\u0131\u015f d\u00f6vl\u0259t\u0259 beyn\u0259lxalq qurumlar\u0131n k\u00f6m\u0259k etm\u0259si onun neytrall\u0131\u011f\u0131na k\u00f6lg\u0259 g\u0259tirmir. Ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 m\u0259n bu amili ciddi hesab etmir\u0259m\u201d.<\/p>\n<p><strong>Nigar H\u018fS\u018fNL\u0130,<br \/>\n\u201cYeni M\u00fcsavat\u201d<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Ekspert deyir ki, quruculuq i\u015fl\u0259rind\u0259 yaln\u0131z bir ne\u00e7\u0259 d\u00f6vl\u0259t i\u015ftirak edib &#8211; t\u0259klif \u201c\u0130\u015f\u011faldan azad edil\u0259n \u0259razil\u0259rd\u0259 bu q\u0259d\u0259r q\u0131sa m\u00fcdd\u0259td\u0259 bel\u0259 miqyasl\u0131 v\u0259 intensiv \u015f\u0259kild\u0259 apar\u0131lan quruculuq i\u015fl\u0259rin\u0259 d\u00fcnyan\u0131n he\u00e7 bir yerind\u0259 rast g\u0259linmir\u201d. Bunu Demokrat.az-a Milli M\u0259clisin M\u00fcdafi\u0259, t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik v\u0259 korrupsiya il\u0259 m\u00fcbariz\u0259 komit\u0259sinin \u00fczv\u00fc, deputat Ayd\u0131n Mirz\u0259zad\u0259 deyib. O bildirib ki, Az\u0259rbaycan bu proses\u0259 tamamil\u0259 s\u0131f\u0131rdan ba\u015flamal\u0131 olub.\u00a0 Deputat \u0259lav\u0259 edib ki, bu torpaqlarda g\u0259l\u0259c\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn real perspektivl\u0259r formala\u015fd\u0131r\u0131l\u0131r: \u201cBu miqyasda quruculuq i\u015fl\u0259rinin apar\u0131lmas\u0131 t\u0259kc\u0259 regional deyil, qlobal s\u0259viyy\u0259d\u0259 nadir hadis\u0259dir. Bu i\u015fl\u0259rin ham\u0131s\u0131 Az\u0259rbaycan d\u00f6vl\u0259tinin daxili&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":826873,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[19],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/9decbb13c4d97dbaec10e6fd2eb6cd1e.jpg",800,500,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/9decbb13c4d97dbaec10e6fd2eb6cd1e.jpg",800,500,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/9decbb13c4d97dbaec10e6fd2eb6cd1e.jpg",800,500,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/9decbb13c4d97dbaec10e6fd2eb6cd1e-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/9decbb13c4d97dbaec10e6fd2eb6cd1e-584x365.jpg",584,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/9decbb13c4d97dbaec10e6fd2eb6cd1e.jpg",640,400,false],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/9decbb13c4d97dbaec10e6fd2eb6cd1e.jpg",800,500,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/9decbb13c4d97dbaec10e6fd2eb6cd1e.jpg",800,500,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/9decbb13c4d97dbaec10e6fd2eb6cd1e-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/9decbb13c4d97dbaec10e6fd2eb6cd1e.jpg",800,500,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=19\" rel=\"category\">G\u00fcnd\u0259m<\/a>","rttpg_excerpt":"Ekspert deyir ki, quruculuq i\u015fl\u0259rind\u0259 yaln\u0131z bir ne\u00e7\u0259 d\u00f6vl\u0259t i\u015ftirak edib &#8211; t\u0259klif \u201c\u0130\u015f\u011faldan azad edil\u0259n \u0259razil\u0259rd\u0259 bu q\u0259d\u0259r q\u0131sa m\u00fcdd\u0259td\u0259 bel\u0259 miqyasl\u0131 v\u0259 intensiv \u015f\u0259kild\u0259 apar\u0131lan quruculuq i\u015fl\u0259rin\u0259 d\u00fcnyan\u0131n he\u00e7 bir yerind\u0259 rast g\u0259linmir\u201d. Bunu Demokrat.az-a Milli M\u0259clisin M\u00fcdafi\u0259, t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik v\u0259 korrupsiya il\u0259 m\u00fcbariz\u0259 komit\u0259sinin \u00fczv\u00fc, deputat Ayd\u0131n Mirz\u0259zad\u0259 deyib. O bildirib ki, Az\u0259rbaycan&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/826872"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=826872"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/826872\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":826874,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/826872\/revisions\/826874"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/826873"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=826872"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=826872"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=826872"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}